Bijlage 4a_Zienswijze VRZHZ bundel (alle stukken).pdf

Aan de Colleges van B&W van de 10 deelnemende gemeenten

Veiligheidsregio ZHZ Postbus 350 3300 AJ Dordrecht

van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Romboutslaan 105 3312 KP Dordrecht

Geacht college, Bij deze brief bieden wij u de jaarstukken 2021 en de ontwerpbegroting 2023 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ) aan. Jaarstukken 2021 (bijlage 2022-0309B) Conform de gemeenschappelijke regeling VRZHZ sturen wij u de jaarstukken van de VRZHZ over 2021 ter kennisname toe. Deze jaarstukken zijn vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van 14 april 2022. Wij verzoeken u deze jaarstukken ter kennisname aan uw gemeenteraad te brengen. Het jaarresultaat over 2021 bedraagt € 9.0001, waardoor het jaarresultaat geen onderdeel uitmaakt van de zienswijzeprocedure2. Ontwerpbegroting 2023 (bijlage 2022-0309C) In de vergadering van 14 april 2021 is ook de ontwerpbegroting 2023 vastgesteld. Deze ontwerpbegroting 2023 is de tweede begroting die is gebaseerd op het beleidsplan 2022-2025, dat middels de zienswijzeprocedure eerder door uw gemeenteraad is onderschreven. In het beleidsplan 2022-2025 is de koers voor de VRZHZ voor de komende jaren uiteengezet. De begroting 2023 geeft de concrete stappen weer, die we in 2023 willen zetten om verder invulling aan deze koers te geven. We volgen in de ontwerpbegroting 2023 de lijn van de zes sporen uit het beleidsplan. Zo kunnen de stappen voor de jaarschijf 2023 goed in het licht van het beleidsplan worden gezien.

De ontwerpbegroting richt zich vooral op de specifieke en bijzondere zaken die in 2023 aandacht vragen. Benodigde extra structurele bijdragen De ontwerpbegroting 2023 vraagt de 10 gemeenten om extra bij te dragen aan de begroting van VRZHZ. Zoals toegelicht in het Algemeen Bestuur van 10 maart 2022 en 14 april 2022, zorgen de nieuwe CAO, stijgende kosten en exogene ontwikkelingen voor negatieve begrotingsresultaten in het meerjarig perspectief.

Het jaarresultaat is licht negatief. Het bedrag zal met de gemeenten worden verrekend. 2 In lijn met de in de vergadering van het algemeen bestuur vastgestelde ‘Eenduidige kaders voor begroting en algemene reserve GR-en’. 1

T 088 6365000 E mail@vrzhz.nl I www.zhzveilig.nl

Datum 15 april 2022 Uw kenmerk Ons kenmerk 2022-0309 A t/m C Onderwerp Jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023 VRZHZ Bijlagen - 2022-0309A - 2022-0309B - 2022-0309C Behandeld door Tamara van Mourik T 065 0171016 T.van.mourik@vrzhz.nl

In 2021 kon dit tekort worden gedekt uit de reserve 5HL. Voor de jaren 2022 en verder is nodig dat de gemeenten extra gaan bijdragen aan de begroting van de Veiligheidsregio.

Datum

In bijlage 2022-0309A: ‘Memo 10 burgemeesters financieel perspectief VRZHZ voor informeren colleges en raden’ wordt een nadere toelichting gegeven over de achterliggende oorzaken van de verwachte tekorten in het meerjarig perspectief, de inzet die de VRZHZ heeft gepleegd om zelfstandig bezuinigingen door te kunnen voeren, de historie van de financiële resultaten van de VRZHZ en de betekenis van de gevraagde extra bijdrage voor de begroting per gemeente.

Ons kenmerk

De extra gevraagde bijdragen bestaan uit: • een eenmalige bijdrage voor het lopende jaar 2022 voor het verwachte tekort per einde jaar van € 2.161.000, • een extra structurele bijdrage vanaf het begrotingsjaar 2023 van € 2.264.000. Voor 2022 betreft het nadrukkelijk een prognose. Het werkelijke jaarresultaat over 2022 kan afwijken. We blijven onderzoeken of en hoe we in 2022 (incidentele) besparingen kunnen vinden waarbij het serviceniveau overeind blijft en rapporteren hierover in bestuursrapportage II van 2022. Meer onzekerheid in het meerjarig perspectief De Veiligheidsregio heeft zich met de coronapandemie en de Oekraïnecrisis geconfronteerd gezien met bijzondere extra taken en werkzaamheden. In tegenstelling tot wat we gewend waren, moeten we nu invulling geven aan crisissituaties die langlopend zijn en waarbij wij als Veiligheidsregio een continue schakel vormen voor zowel Rijk als gemeenten. Hoe de Oekraïnecrisis en de coronapandemie zich zullen ontwikkelen en welke (blijvende) effecten dit zal hebben voor de Veiligheidsregio is nog erg onzeker. Daarnaast zien we ook het risico, dat door economische ontwikkelingen het kostenniveau van de werkzaamheden op termijn verder zou kunnen gaan stijgen. Al met al is het dus onzeker of deze ophoging van de gevraagde gemeentelijke bijdrage op termijn voldoende zal zijn.

Schuldquote Zoals vorig jaar ook gemerkt, loopt de schuldquote van de VRZHZ tot boven de kaders die de provincie adviseert (max. 130%). Er is onlangs overleg geweest met de toezichthouder van de provincie. Zij geeft aan dat er voor de gemeenschappelijke regelingen een ander toetsingskader wordt gemaakt, omdat de provincie bewust is van de afwijkende afspraken tussen GR’en en gemeenten m.b.t. reserves. Uiteindelijk staan deelnemende gemeenten voor schulden van GR-en aan de lat. Dit levert dus geen knelpunt op bij de toezichthouder, zolang de gemeenten (volgens afspraak) rekening houden met de ongedekte financiële risico’s van de VRZHZ in hun eigen paragraaf weerstandsvermogen. Proces Overeenkomstig het gestelde in artikel 28, lid 2 van de gemeenschappelijke regeling VRZHZ (GR VRZHZ) verzoeken wij u de ontwerpbegroting 2023 VRZHZ ter behandeling aan te bieden aan uw gemeenteraad. Een eventuele zienswijze van de gemeenteraad op deze ontwerpbegroting kan via uw college (artikel 28, lid 6 van de GR VRZHZ) tot uiterlijk 9 juni 2022 schriftelijk ter kennisgeving worden gebracht aan het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling VRZHZ (postbus 350, 3300 AJ Dordrecht). Het kan ook via e-mail naar VRZHZ.Bestuurszaken@vrzhz.nl.

15 april 2021

2022-0309 A t/m C Pagina 2 van 3

Omdat het ook gaat om een forse negatieve prognose over 2022 stellen wij u eveneens in de gelegenheid om daar in uw zienswijze op in te gaan. Bestuurlijke behandeling In het algemeen bestuur van 23 juni 2022 staat de behandeling van de ontwerpbegroting 2023 op de agenda. Uw zienswijze zal het algemeen bestuur betrekken bij de vaststelling. Raadsinformatieavond Op woensdagavond 11 mei 2022 wordt in de regio Zuid-Holland Zuid een raadsinformatiebijeenkomst georganiseerd met o.a. aandacht voor de activiteiten en het financieel perspectief van de VRZHZ. Vragen of opmerkingen Voor eventuele vragen of opmerkingen kan contact worden opgenomen met bestuursondersteuning via e-mail VRZHZ.Bestuurszaken@vrzhz.nl. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid, De secretaris,

De voorzitter,

C.P. Frentz

Mr. A.W. Kolff

Datum 15 april 2021 Ons kenmerk 2022-0309 A t/m C Pagina 3 van 3

2022/0309A

Notitie Aan:

De burgemeesters van de 10

Van:

Caren Frentz, secretaris AB VRZHZ

Datum:

15 april 2022

deelnemende gemeenten van VRZHZ Onderwerp:

Notitie financieel perspectief VRZHZ

Beste burgemeesters, Al geruime tijd spreken we in het Algemeen Bestuur met elkaar over de kwaliteit van dienstverlening aan onze inwoners. Over stijgende kosten, exogene ontwikkelingen, innovaties. En over de financiële consequenties daarvan voor onze Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ). De uitgangspunten van onze dienstverlening hebben we vastgelegd in het beleidsplan 2022-2025. Daar hebben de gemeenteraden van de 10 gemeenten in onze regio eind 2021 volmondig mee ingestemd. We zien VRZHZ als een zelfstandige veiligheidsregio met als kernwaarden: compact, nabij en veerkrachtig. De volgende stap is dat wij het beleidsplan financieel gaan dragen. Dat is geen sinecure, want we zien dat betere arbeidsvoorwaarden voor onze medewerkers (CAO), stijgende bedrijfskosten, exogene ontwikkelingen en gewenste innovaties 1 een grote en blijvende (extra) financiële impact hebben. Onze begroting staat in toenemende mate onder druk. Zoals toegelicht in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 10 maart 2022 en 14 april 2022, zorgen de nieuwe CAO, stijgende kosten en exogene ontwikkelingen nu reeds voor een negatief resultaat in 2021 (gedekt uit de reserve 5HL). Voor 2022 geldt een negatieve prognose van € -2.161.000,- ongedekt (inclusief CAO). De reserve 5HL is leeg. Het kostenniveau in onze bedrijfsvoering is significant gestegen.

De veiligheidszorg voor onze inwoners willen we op het huidige niveau garanderen. VRZHZ heeft de afgelopen jaren aanzienlijke bezuinigingen doorgevoerd. Daarom zullen nieuwe besparingen direct effect hebben op de kwaliteit van onze dienstverlening. Daarom doen we een dringend beroep op de 10 gemeenten in onze regio. Concreet: Een eenmalige extra bijdrage van € 2.161.000,- in 2022. Vanaf 2023 een structurele extra bijdrage van € 2.264.000,-, bestaande uit: 1. €

464.000,- om de CAO-effecten voor onze medewerkers te dragen;

2. € 1.800.000,- om structureel hogere kosten te kunnen absorberen. Stijgende kosten (in mln.) betreffen onder andere CAO ontwikkelingen (0,5), inkoop/onderhoud materieel en materialen (0,3), onderhoud gebouwen (0,3), ICT (0,5) en informatieveiligheid (0,2). Bij kosten exogene ontwikkelingen gaat het vooral om invoering van de omgevingswet (0,4). Een gewenste innovatie is het Multi Intelligence Center (0,35). Voor de Risk Factory wordt onderzoek gedaan naar een sluitende businesscase waarover aparte besluitvorming plaats vindt. 1

Een specificatie van de hogere bijdrage per gemeente vindt u in bijlage A. Het is goed deze hogere bijdrage te zien in de context van meerjarige teruggaven aan de gemeenten in periode 2014-2019 en significante besparingen die de VRZHZ al heeft gerealiseerd. Daarnaast wordt een forse financiële inzet gedaan om het uittreden van Leerdam en Zederik op te vangen, waarvoor we niet volledig worden vergoed. Een toelichting hierop staat in de korte historische reflectie in bijlage B. Voor 2022 betreft het nadrukkelijk een prognose. Het werkelijke jaarresultaat over 2022 kan afwijken. We blijven onderzoeken of en hoe we in 2022 (incidentele) besparingen kunnen vinden waarbij het serviceniveau overeind blijft. Bij de tweede bestuursrapportage over 2022 komen we hierop terug. Tegelijk zien we een grote mate van onzekerheid. Vooral de Oekraïne crisis heeft een grote invloed op de kosten van materialen, grondstoffen en energie. Steeds meer ervaren we dat vanuit het Rijk op Veiligheidsregio’s samen met gemeenten een beroep wordt gedaan om crisis het hoofd te bieden. Lang niet altijd is duidelijk hoe financiële vergoedingen lopen en of deze toereikend zijn. De huidige doorrekening van het financieel perspectief is daardoor een redelijke indicatie, maar geenszins definitief. Via het gemeentefonds worden gemeenten met terugwerkende kracht gecompenseerd voor CAO stijgingen.

Het is overigens geen automatisme dat deze compensatie dan wordt doorgezet naar de VRZHZ, gemeenten zijn vrij om hierover te besluiten. Vragen en antwoorden VRZHZ vraagt de 10 gemeenten in de regio hun gezamenlijke bijdrage structureel met €2.264.000,- te verhogen. Dat leidt logischerwijs tot vragen. Daarom gaan we hieronder in op een zestal begrijpelijke vragen. 1. Waarom moet het geld van gemeenten komen? Kan VRZHZ niet (meer) bezuinigen? We hebben zorgvuldig gekeken naar alternatieve financiering in de vorm van extra besparingen. Onze conclusie is dat extra besparingen - mede indachtig eerdere bezuinigingen - een direct effect zullen hebben op het kwaliteitsniveau van onze dienstverlening; de veiligheidszorg aan inwoners. Dat vinden we niet verantwoord. Desondanks blijft VRZHZ te allen tijde streven naar efficiency en zullen we hier ook over rapporteren. Dat is recent nog gebleken uit het oversluiten van de leningen portefeuille tegen lagere rentetarieven en het reduceren van het aantal red- en schuimblusvoertuigen. 2. Moeten de voorstellen nu, net rond de verkiezingen? De voorstellen zijn nodig om de veiligheidszorg tenminste op het huidige niveau te houden en daarnaast verstandig in te spelen op ontwikkelingen. Het financieel perspectief van VRZHZ is niet van gisteren. Gedurende lange tijd heeft VRZHZ haar eigen broek op kunnen houden.

De ruimte in de begroting is echter zienderogen krapper geworden. Kosten schieten omhoog. Exogene ontwikkelingen vragen om extra geld. Tegelijkertijd wil VRZHZ vasthouden aan het kwaliteitsniveau zoals dat is herbevestigd in het recent vastgestelde beleidsplan 2022-2025. De gemeenteraadsverkiezingen doen daar niet aan af. VRZHZ voelt zich uiteraard aangemoedigd om nut en noodzaak van haar dienstverlening vanaf het voorjaar 2022 op een goede manier voor het voetlicht te brengen van de nieuw gekozen gemeenteraden. Des temeer omdat de begroting 2023 van VRZHZ - met inbegrip van de zienswijzen van gemeenteraden - in juni 2022 moet worden vastgesteld.

pagina 2 van 7

3. Hoe zit het dan voor het jaar 2022? De nieuwe CAO is sinds 2021 van kracht. Vooropgesteld, die CAO heeft onze medewerkers verbeterde arbeidsvoorwaarden opgeleverd. Als betrokken werkgever is VRZHZ daar content mee. Dat neemt echter niet weg dat de financiële impact van de CAO aanzienlijk is. Ongeveer €500.000,- op jaarbasis. Daarom speelt de financiële opgave van VRZHZ eigenlijk al vanaf 2021. Het tekort in 2021 kon worden gedekt uit de resterende reserve Vijfheerenlanden. Daarmee is die reserve echter leeg, hetgeen betekent dat de dekking voor de negatieve prognose ad €2.161.000,- (inclusief CAO) in 2022 ergens anders vandaan moet komen. Lees: uit een incidentele extra bijdrage van gemeenten. De VRZHZ beschouwt 2022 daarmee als een ‘overgangsjaar’ naar de structureel hogere bijdrage van gemeenten per 2023. 4. Zijn we nu compleet? We leven in onzekere tijden met een grotere instabiliteit dan we enige jaren geleden konden vermoeden. De Veiligheidsregio’s raken samen met gemeenten steeds meer betrokken in (inter)nationele crisis en vraagstukken. Opgaven die veel onzekerheden kennen over de financiële gevolgen. Er is in beeld gebracht welke ontwikkelingen en bijbehorende kosten we op dit moment concreet kunnen berekenen. Zo volledig en integraal als het nu mogelijk is. Maar er zijn ook ontwikkelingen waarvan we het effect nog niet weten.

Een grote ontwikkeling is bijvoorbeeld de Europese deeltijdrichtlijn. Deze richtlijn conflicteert met de wijze waarop het huidig brandweerbestel is vormgegeven. Hiervoor wordt landelijk onderzoek uitgevoerd tussen de veiligheidsregio’s en het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De insteek van de veiligheidsregio’s is dat de kosten die hiermee samenhangen een stelselwijziging betreffen en door het Rijk betaald moeten worden. Een andere ontwikkeling die speelt is het PFAS vraagstuk wat zich met name vertaalt in het type schuim dat we mogen gebruiken. De hiervoor benodigde schuimtransitie werken we in 2022 uit. Ten derde, de nieuwe CAO gemeenten geldt voor 2021 en 2022, dus is het te verwachten dat we in 2023 nieuwe CAO onderhandelingen krijgen. Kortom, het financieel perspectief van VRZHZ is helaas allesbehalve definitief. We houden uiteraard zorgvuldig vinger aan de pols. 5. Hoe zit het met de meerjaren onderhoudsplannen van de gebouwen? In 2021 heeft de VRZHZ een opdracht gegeven om de meerjaren onderhoudsplannen (MJOP’s) te herijken. De nieuwe MJOP’s moeten nog vastgesteld worden door het algemeen bestuur; dit gebeurt bij BURAP I. Vanuit de herijkte MJOP’s is er de komende jaren een stijging van de uitgaven voor groot onderhoud. Op basis van de huidige opbouw achten de accountants de voorzieningen ultimo 2022 nog toereikend.

Echter voor de jaren daarna, mede rekening houdend met de huidige prijsontwikkelingen, is er een risico dat de huidige jaarlijkse dotaties niet toereikend zijn. Financieel is hier al rekening mee gehouden met de verhoging van de gemeentelijke bijdragen (basis op orde) vanaf 2023. Hierin is €130k opgenomen voor de MJOP’s. Dit is gebaseerd op het niveau van onderhoud dat in 2015 is vastgesteld door het algemeen bestuur. Dat betekent dat voor de komende 5 jaar de voorziening toereikend is indien we dit niveau van onderhoud handhaven. In de loop van 2022 wordt een strategische huisvestingsplan opgesteld, met financiële doorberekeningen van verschillende scenario’s. (Uiterlijk) over 4 jaar worden de MJOP’s opnieuw herijkt. 6. Hoe ziet het proces er verder uit? De voorstellen worden tegelijk met de ontwerpbegroting 2023 voor zienswijze voorgelegd bij de gemeenteraden. Definitieve besluitvorming m.b.t. de begroting 2023 volgt in het algemeen bestuur van juni

pagina 3 van 7

2022. Toekomstige ontwikkelingen met financiële gevolgen die VRZHZ niet kan dragen zullen - na accordering door het algemeen bestuur- voor zienswijze aan gemeenteraden worden voorgelegd. Daarvoor gebruiken we de reguliere P&C werkwijze van begroting, bestuursrapportages en jaarrekening.

pagina 4 van 7

Bijlage A: Betekenis per gemeente Gevolgen voor 2022: prognose €2.161.000,- negatief 1. €464.000,- om de CAO-effecten voor onze medewerkers te dragen; 2. €1.697.000,- prognose tekort na extra bijdrage CAO; Structurele gevolgen vanaf 2023: extra bijdrage €2.264.000,1. €464.000,- om de CAO-effecten voor onze medewerkers te dragen; 2. €1.800.000,- om structureel hogere kosten te kunnen absorberen.

Bijdrage

Structureel

2022

vanaf 2023

2.161.000 Alblasserdam

3,9%

Dordrecht

29,0%

Gorinchem

8,0%

Hardinxveld Giessendam

3,3%

Hendrik-Ido-Ambacht

5,4%

Hoeksche Waard

18,3%

Molenlanden

10,4%

Papendrecht

6,5%

Sliedrecht

5,3%

Zwijndrecht

9,9%

84.279 626.690 172.880 71.313 116.694 395.463 224.744 140.465 114.533 213.939

2.264.000 88.296 656.560 181.120 74.712 122.256 414.312 235.456 147.160 119.992 224.136

pagina 5 van 7

Bijlage B: Kort historisch perspectief VRZHZ in de huidige vorm voert terug naar 2013 toen lokale brandweren zijn overgegaan naar de regionale organisatie. Een regionalisering die heeft bijgedragen om per saldo een forse kostenbesparing van €5,2 mln. op jaarbasis te realiseren die als bezuinigingsopgave in 2013 en 2025 is vastgelegd. Deze opgave is in de afgelopen jaren versneld en volledig gerealiseerd. Het gevolg daarvan was dat de jaarrekening tot aan 2019 altijd een overschot kende. VRZHZ hanteert strak de regionaal afgesproken kaders “Grip op verbonden partijen” waardoor een kleine eigen algemene reserve wordt aangehouden en het overschot terugvloeit naar de gemeenten. In totaal is over de periode 2014-2019 een bedrag van €11,2 mln. teruggegaan naar de gemeenten. In 2019 zien we al een lager resultaat en in 2020 voor het eerst een negatief resultaat. Dat wordt nog opgevangen binnen de reserve Vijfheerenlanden maar hierin zijn de eerste tekenen van de kostenontwikkeling zichtbaar. In 2021 zet deze lijn zich stevig door, wat de aanleiding is geweest om in het bestuur over het financieel perspectief te spreken. Hoewel de omvang van de totale gemeentelijke bijdrage aan VRZHZ niet is veranderd, hebben veel gemeenten wel effect ondervonden van de herziening van de kostenverdeelsystematiek per 2019.

De verdeelsleutel van de kosten over de gemeenten ten tijde van de regionalisering was een zogenaamde “historische verdeelsleutel”. Deze was gebaseerd op kosten die gemeenten in het verleden voor de brandweerzorg in de eigen gemeente betaalden. In februari 2018 is door het AB ingestemd met een nieuw verdeelmodel op basis van de uitkering die gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds, sub-cluster brandweerzorg en rampenbestrijding. De totale hoogte van de begroting van VRZHZ is bij dit besluit niet gewijzigd, alleen de verdeling van de bijdragen over de gemeenten. Dit betekent dat het voor een individuele gemeente wel tot een voordeel of nadeel op de gemeentelijke bijdrage heeft geleid. Een laatste punt wat in de historische schets genoemd moet worden is het uittreden van Leerdam en Zederik per 2019 en de overgang naar Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Als gevolg hiervan kent VRZHZ een structurele frictie van €1,5 mln. per jaar, het verschil tussen de inkomsten uit Leerdam en Zederik en de direct vervallen kosten. Voor deze frictie heeft VRZHZ na arbitrage een uittreedsom ontvangen van €5,1 mln. Dit is overigens fors minder dan de € 7,8 mln die door de VRZHZ is berekend. Hiermee is de reserve Vijfheerenlanden gevormd. Dit is incidenteel geld om een periode te overbruggen om via besparingen de frictie naar nul te brengen. Het zoeken naar besparingen ligt op schema.

Inmiddels is ca €1,2 mln. gevonden en moet nog €0,3 mln. worden opgelost. Echter ca €0,9 mln. van de gevonden bezuinigingen staat los van het vertrek van Leerdam en Zederik. Met andere woorden, als Vijfheerenlanden niet was ontstaan, dan had VRZHZ zelf €0,9 mln. aan middelen vrij kunnen maken om in te zetten voor het financieel perspectief. Gesteld kan worden dat het uittreden van Leerdam en Zederik ons dus structureel €0,9 mln. aan eigen middelen kost. Dit gaat in tegen het uitgangspunt dat het uittreden van de Leerdam en Zederik de achterblijvende gemeenten niet tot meerkosten mag leiden. Inmiddels is een brief gezonden naar de minister van BZK om hierover in gesprek te komen en een oplossing te vinden.

pagina 6 van 7

Bijlage C: Toelichting MIC en Risk Factory Multi Intelligence Center Het MIC wordt vormgegeven bij de meldkamer in Rotterdam en is een samenwerking met de regio Rijnmond en de gezamenlijke brandweer. De regio’s Haaglanden en Hollands Midden hebben een intentie uitgesproken om aan te haken. Dit past in het model waarin toegewerkt wordt naar 4 tot 5 Intelligence Centers verspreidt over het land die samenwerken met het Landelijk coördinatie knooppunt Rijk – Regio’s (KCR2). Hiermee wordt een belangrijke aanbeveling van de commissie Muller m.b.t. de evaluatie Wet Veiligheidsregio’s ingevuld. De doelstelling van het MIC is om datastromen slim samen te brengen en iedereen in het veld te voorzien van de juiste, up-to-date informatie. Zodat de professionals kunnen doen wat ze moeten doen: mensen helpen. Juist als iedere seconde telt. De kosten van structureel €0,35 mln. zijn gebaseerd op een eerste onderzoek samen met Rijnmond. Het jaar 2022 gebruiken we voor het uitwerken van een businesscase met Haaglanden en Hollands Midden. Het AB vindt het belangrijk vroegtijdig aan te haken bij de ontwikkelingen om zo mee te kunnen sturen. Het is een onontkoombare ontwikkeling en nu aansluiten betekent dat we later niet tegen een hogere prijs in moeten stappen. Het MIC geeft gelijk invulling aan het borgen van de functie van de zogenaamde calamiteitencoördinator op de meldkamer, de CaCo.

Dit is een wettelijke taak voor de veiligheidsregio maar wordt op onze meldkamer al jaren door de politie ingevuld. Daar hebben we dus al die jaren een voordeel mee gehad, maar de politie heeft aangegeven dit niet langer te kunnen doen. De kosten als we een CaCo los van het MIC moeten vormgeven bedragen €0,18 mln. per jaar. Het integreren met het MIC levert ons een synergievoordeel op. Risk Factory In een Risk Factory werken gemeenten, VRZHZ en andere partners samen aan bewustwording rond veiligheid. Onderwerpen die bijvoorbeeld aan bod komen zijn verkeersveiligheid, drugs, vuurwerk, brandveiligheid, onveilige situaties thuis, groepsdruk, nepnieuws en sexting. Dit met het oog op het vergroten van de zelfredzaamheid en veerkracht van onze kinderen. Maar ook van ouderen. Het AB ziet in de Risk Factory een mooi concept, waarbij specifiek ingezoomd kan worden op de risico’s die onze regio kenmerken, zoals bijvoorbeeld waterveiligheid. Voorwaarde is dat het een concept is dat aansluit op de leefwereld van onze jongeren. Binnen gemeenten en partners wordt al veel gedaan als het gaat om bewustwording van veiligheid. Om die reden zet het algemeen bestuur in op het uitwerken van een businesscase in 2022 waarbij gekeken wordt hoe de huidige inzet kan worden omgebogen ten gunste van een Risk Factory, en zo een sluitende businesscase is te realiseren.

Voorwaarde voor het uitwerken is dat alle partners zich committeren aan de Risk Factory. Nadrukkelijk wordt gesteld dat er op basis van de businesscase nog een apart go/no-go besluit volgt in het algemeen bestuur.

pagina 7 van 7

Jaarstukken 2021 Versie 0.2 Jaarstukken Februari 2022 Versie 1.2 14-04-2022 2021 2022/… 2022-0309B

Inhoudsopgave 1

Voorwoord ..................................................................................... 3

2

Bestuurlijke samenvatting ............................................................... 4

3

Strategische ontwikkelingen ............................................................ 7

4

Programmaverantwoording ............................................................. 10

4.1

Doelstelling 1: Focus op de voorkant – risicobeheersing ........................... 10

4.2

Doelstelling 2: Startklaar en daadkrachtig - preparatie en repressie ........... 12

4.3

Doelstelling 3: Samen verder komen – samenwerking .............................. 16

4.4

Doelstelling 4: Investeren in bedrijfsvoering-professionaliteit ................... 18

5

COVID-19...................................................................................... 20

5.1

Corona impact-analyse ...................................................................... 20

5.2

Monitor Corona-kosten ...................................................................... 20

6

Paragrafen .................................................................................... 22

6.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................. 22

6.1.1

Weerstandscapaciteit ........................................................................ 22

6.1.2

Risico’s .......................................................................................... 22

6.1.3

Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................. 23

6.1.4

Financiële kengetallen ...................................................................... 24

6.2

Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................. 25

6.2.1

Vastgoedbeheer ............................................................................... 25

6.2.2

Voertuigen, persoonlijke bescherming en uitrusting ................................. 25

6.3

Financiering .................................................................................... 25

6.3.1

Renteontwikkeling en -resultaat .......................................................... 25

6.3.2

Kasgeldlimiet .................................................................................. 26

6.3.3

Renterisiconorm .............................................................................. 27

6.3.4

EMU saldo ...................................................................................... 27

6.3.5

Schatkistbankieren ........................................................................... 27

6.3.6

Kredietrisico’s ................................................................................. 28

6.3.7

Rentetoerekening ............................................................................. 29

6.3.8

Financieringspositie.......................................................................... 29

6.4

Bedrijfsvoering ................................................................................ 30

6.5

Verbonden partijen .......................................................................... 31

7

Overzicht van baten en lasten ......................................................... 34

7.1

Gerealiseerde baten en lasten ............................................................ 34

7.1.1

Lasten ........................................................................................... 35

7.1.2

Baten ............................................................................................ 37

7.2

Overzicht algemene dekkingsmiddelen .................................................. 38

7.3

Incidentele baten en lasten ................................................................ 39

7.4

Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ...................... 39

7.5

WNT-verantwoording 2021 VRZHZ ....................................................... 39

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

1

7.6

Rechtmatigheid ............................................................................... 40

8

Balans .......................................................................................... 41

8.1

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................. 43

8.1.1

Activa ........................................................................................... 43

8.1.2

Passiva .......................................................................................... 44

8.2

Toelichting op de balans per 31 december 2021...................................... 44

8.2.1

Vaste activa ................................................................................... 44

8.2.2

Vlottende activa .............................................................................. 48

8.2.3

Vaste passiva .................................................................................. 49

8.2.4

Vlottende passiva ............................................................................ 54

8.2.5

Overlopende passiva ......................................................................... 55

8.2.6

Garantstellingen .............................................................................. 56

8.2.7

Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen ............................. 57

8.2.8

Gebeurtenissen na balansdatum .......................................................... 58

9

Monitor frictie-opgave Vijfheerenlanden .......................................... 59

10

SiSa bijlage .................................................................................. 60

11

Vaststelling .................................................................................. 61

12

Bijlagen ........................................................................................ 62

Bijlage 1: Programmaplan met overzicht van baten en lasten ................................... 62 Bijlage 2: Overzicht van baten en lasten naar taakveldindeling ................................ 62 Bijlage 3: Verplichte beleidsindicatoren ............................................................... 62 Bijlage 4: Risico’s ........................................................................................... 63 Bijlage 5: Kredieten ........................................................................................ 67 Bijlage 6: Operationele kentallen ....................................................................... 69

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

2

1

Voorwoord

Het jaar 2021 ligt achter ons. Een jaar waarin de Corona pandemie het maatschappelijk leven en ook onze werkzaamheden bepaalde. Op het moment van dit schrijven laten we de regels rond Corona achter ons en gaat de maatschappij weer open. Maar hetzelfde moment zijn er grote zorgen over de ontwikkelingen in Oekraïne. Heftige gebeurtenissen met een grote impact op de maatschappij en hoe mensen veiligheid beleven. Maar veiligheid zit ook in wat wij misschien als “kleine brand” zien. Het zal je keuken of slaapkamer maar zijn. Een huis wat tot dat moment vertrouwd en veilig voelde is dat ineens niet meer. Het tekent ons werk. We staan 24 uur per dag paraat voor de veiligheid van de burger in onze mooie regio Zuid-Holland Zuid. In 2021 waren er ruim 2600 incidenten, van klein tot groot. De infographic bij deze jaarrekening geeft een mooi beeld van alle inspanningen die in 2021 zijn gedaan. Dank aan alle medewerkers en betrokkenen die hier aan hebben bijgedragen. Van operationele tot ondersteunende taken, van uitvoerend medewerker tot bestuurder. Samen staan we voor veiligheid. Er spelen veel ontwikkelingen. Niet alleen op het gebied van veiligheid, maar ook in het algemeen. Hoge inflatie, een moeilijke arbeidsmarkt. Het legt een grote spanning op onze financën. Sterker nog, er moet geld bij om de veiligheidszorg blijvend te kunnen vervullen. Geen fijne en geen makkelijke boodschap.

Ik ben trots en dankbaar dat we dit vraagstuk op een open, betrokken en transpante wijze met ons bestuur kunnen bespreken, en voor de steun die ik daarin ervaar. Het resulteert in krachtige voorstellen over ons financieel perspectief waar we in 2022 met de gemeenten over in gesprek komen. Met vertrouwen kijk ik daar naar uit, in de verwachting dat we in de komende jaren de veiligheidszorg in Zuid-Holland Zuid, voor en met onze gemeenten, op een goede wijze kunnen continueren. Mede namens het managementteam van Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid, C.P. Frentz Algemeen directeur Commandant Brandweer Secretaris

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

3

2

Bestuurlijke samenvatting

Het jaar 2021 kenmerkte zich net als in 2020 door de grote inzet voor de bestrijding van de Corona pandemie. Na de zomer leek het rustiger en is gewerkt aan een voorzichtige afbouw. De GRIP 4 status werd opgeheven. De opkomst van de omikron variant zorgde opnieuw dat het alle hens aan dek was. Geen GRIP 4 maar wel veel monitoring en acties om de paraatheid voor onze kritieke processen te borgen. Door de inzet voor de Coronacrisis is een aantal speerpunten niet behaald. In vrijwel alle gevallen leidt dat tot een doorschuiven naar 2022. Bij het opstellen van het jaarplan 2022 is daar rekening mee gehouden, zodat we verwachten dat dit op te vangen is in 2022. We zien in dit doorschuiven geen (bestuurlijke) risico’s. We zijn wel blij dat de Corona maatregelen vervallen zijn om zo een aantal processen als oefenen weer “normaal” in te kunnen vullen. Het elkaar weer kunnen ontmoeten is ook belangrijk voor de mentale gezondheid van onze medewerkers. Het was niet alleen het jaar van Corona. Veel mooie resultaten zijn bereikt. Voorop staat de dagelijkse zorg voor onze inwoners. Voor ruim 2600 incidenten zijn we in actie gekomen vanuit de 31 posten in onze regio. Een belangrijke mijlpaal was het vaststellen van het beleidsplan 2022-2025 in het algemeen bestuur van 9 december 2021. Met dit beleidsplan is de visie en de richting voor de komende jaren ingevuld.

Een periode waarin we vele ontwikkelingen zien zoals het voldoen aan de Europese deeltijdrichtlijn, de invoering van de Omgevingswet en de uitwerking van de Evaluatie Wet Veiligheidsregio’s. In veel van deze ontwikkelingen is in 2021 intensief op landelijke schaal samengewerkt tussen de veiligheidsregio’s. Intensief is in 2021 gesproken over het financieel kader voor VRZHZ. Na de bezuinigingsopgave uit 2015 heeft VRZHZ een stabiele financiële positie gekend waarin de bezuinigingen versneld zijn behaald, en incidentele resultaten zijn teruggeven aan de gemeenten. Marktontwikkelingen en exogene ontwikkelingen maken dat de financiële positie onder druk staat en een structureel tekort naar de toekomst wordt voorzien. Dit in het licht dat het niet gewenst is om volledig stil te vallen in ontwikkeling en innovatie, maar dat in het algemeen ook de financiële positie van gemeenten onder druk staat. Het gegeven dat we per saldo als regio toch financieel toeleggen op de uittreding van Leerdam en Zederik maakt deze opgave niet eenvoudiger. Na een zienswijze met de nieuwe gemeenteraden moet in 2022 een duidelijk kader opgesteld worden. De financiële druk zien we terug in het resultaat. Bij het opstellen van de begroting 2021 is uitgegaan van een tekort / opgave van bijna €1,0 mln. Het werkelijk tekort over 2021 komt uit op €1,9 mln.

Dit tekort kan bijna geheel worden opgevangen uit de reserve Vijfheerenlanden (5HL). Er resteert een tekort van €9.000,- dat verrekend moet worden met de gemeenten.

Jaarresultaat 2021 Dekking reserve 5HL Netto te verrekenen resultaat

Bedrag (x €1000) -/- 1908 1899 -/- 9

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

4

Verschil met BURAP-II Bij BURAP-II gingen we uit van een prognose van €0,8 mln. tekort. Helaas is bij de jaarrekening geconstateerd dat bij BURAP-II een verkeerde prognose is gemaakt met betrekking tot de Coronakosten. Volgens de richtlijnen moeten de minderkosten die we als gevolg van Corona maken (bijvoorbeeld minder oefenen) afgetrokken worden van de declaratie die we voor Corona bij het Rijk doen. Dit is gedaan, maar deze minderkosten zijn niet in mindering gebracht op de budgetten binnen de afdelingen. Hierdoor zijn in 2021 nog teveel uitgaven gedaan tov (gecorrigeerd) budget 2021. De prognose bij BURAP-II had daardoor een tekort van €1,7 mln. moeten zijn. Het werkelijk tekort over 2021 komt uit op €1,9 mln. Hierin is meegenomen dat na BURAP-II een doorwerking van de CAO bekend is geworden met een aanvullende impact van €0,45 mln. in 2021.

Prognose BURAP-II Correctie op BURAP-II Aanvullend CAO Overige verschillen

Bedrag (x €1000) -/- 788 -/- 929 -/- 446 255

Jaarresultaat 2021

-/- 1908

Reserve Vijfheerenlanden Conform de afspraak bij BURAP-II 2019 wordt de jaarrekening sluitend gemaakt met een onttrekking uit de reserve Vijfheerenlanden. Het jaarresultaat van €1,9 mln. negatief maakt dat de reserve volledig leeg wordt getrokken. Reserve Vijfheerenlanden Stand reserve 31-12-2020 Toevoeging resultaat 2020 Reguliere onttrekking frictie Vijfheerenlanden 2021 Onttrekking voor dekking jaarresultaat Stand reserve 31-12-2021

Bedrag (x €1000) 2552 5 -/- 658 -/- 1899 0

Oorzaken resultaat In hoofstuk 7 is een verklaring van het resultaat van €1,9 mln. negatief opgenomen. Deze toelichting gaat uit van de economische categorieën. Tussen de verschillende categorieën zitten relaties waar voor- en nadelen worden verrekend, of waar een verrekening met de Covid declaratie plaats vindt. In de tabel op de volgende pagina wordt over het geheel gezien toegelicht wat de grotere oorzaken in het resultaat zijn.

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

5

Bedrag Lasten -970.000

I/S

Omschrijving

S

-540.000

S

-330.000

I

-295.000

I/S

-128.000 -302.000 -2.565.000

S I

Tekort al bij opstellen primaire begroting 2021. Gerelateerd aan vraagstuk financieel perspectief. Effect CAO voor 2021. Het structurele effect vanaf 2022 bedraagt 460.000. O-bundels, levering pas plaatsgevonden in 2021 i.p.v. 2020. Kan niet geactiveerd worden en drukt dus volledig op de exploitatie. Meer opleidingen nieuw personeel. Gevolg van succesvolle wervingscampagne. Structureel effect afhankelijk van verloop operationeel personeel. Onderhoudskosten gebouwen Mutaties reserves en voorzieningen (7.1 en 7.2) Subtotaal lasten

Baten 292.000 86.000 233.000 255.000 866.000 -209.000 -1.908.000

I S I I

Saldo loonkosten en inhuur los van Covid declaratie en CAO Rentevoordeel als gevolg oversluiten leningen, deel 2021 Opbrengst van detacheringen Voordeel eerdere jaren vanwege fiscale eenheid Spinel Subtotaal baten Saldo diversen Totaal jaarrekening 2021

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

6

3

Strategische ontwikkelingen

Er spelen op dit moment diverse regionale en landelijke ontwikkelingen waar in 2021 veel aandacht aan is gegeven. In het beleidsplan 2022-2025 is ingegaan op de betekenis van deze onderwerpen in de komende jaren. Onderstaand worden 8 onderwerpen die prominent spelen toegelicht: Deeltijdrichtlijn De Europese deeltijdrichtlijn gaat uit van het principe dat gelijk werk in voltijd en in deeltijd gelijk beloond moet worden. Dit conflicteert met de wijze waarop het huidige brandweerbestel is vormgegeven. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Veiligheidsberaad hebben vastgesteld dat veel waarde wordt gehecht aan het huidige hybride stelsel van beroeps- en vrijwillig brandweerpersoneel in Nederland. Dit is in juni 2021 vertaald in een opdracht aan een landelijke stuurgroep voor een onderzoek naar een toekomstbestendig brandweerstelsel. Een ontbindende voorwaarde vanuit het Veiligheidsberaad is dat alle incidentele en structurele kosten door het Rijk worden gedragen. Omgevingswet De Omgevingswet beoogt een verregaande vereenvoudiging van het stelsel van wetgeving voor de ontwikkeling en het beheer van de omgeving, door tientallen wetten en honderden regels te bundelen in één nieuwe wet. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is verschillende malen uitgesteld en lijkt zich nu te richten op 1 oktober 2022 of 1 januari 2023.

De wet betekent een aanzienlijke inhoudelijke reductie van regels op het terrein van water, lucht, bodem, natuur, infrastructuur, gebouwen en cultureel erfgoed. Onderdeel is een Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), met als doel onder meer het beschikbaar stellen van informatie over de fysieke leefomgeving. Het wordt de opvolger van het digitale Omgevingsloket. Evaluatie WVR Een ontwikkeling waarvan de effecten nog niet in te schatten zijn, is die van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr). De evaluatiecommissie heeft eind 2020 een aantal stevige adviezen gegeven. Afgewacht moet worden hoe deze adviezen zich vertalen in wetgeving en wat de betekenis daarvan voor de veiligheidsregio’s is. Het is onderwerp van de strategische agenda van het Veiligheidsberaad Voorziene groei van de regio De regio kent de komende jaren een groeiopgave waar het gaat om woningen en werkgelegenheid. Uit inventarisatie blijkt voor de regio in totaal een doelstelling van ruim 30.000 woningen. Gerekend met een gemiddelde van 2 personen per huishouden betekent dit een toename van 60.000 inwoners, ruim 13% t.o.v. het huidige aantal. Daarnaast kent alleen al de Drechtsteden op weg naar 2030 een doelstelling van een groei van 30.000 arbeidsplaatsen. Deze groei zal leiden tot een groei van de veiligheidsopgave, meer incidenten en bijvoorbeeld meer bouwplannen die beoordeeld moeten worden.

Als gevolg van de groei van de regio stijgt ook de uitkering die gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds cluster brandweer en rampenbestrijding. Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

7

Risk Factory In de regio Zuid-Holland Zuid wordt tussen gemeenten en partners zoals VRZHZ onderzocht of een Risk Factory realiseerbaar is. In een Risk Factory kunnen we regionale problematiek aankaarten, zoals waterveiligheid. Andere onderwerpen die aan bod komen zijn verkeersveiligheid, drugs, vuurwerk, brandveiligheid, onveilige situaties thuis, groepsdruk, nepnieuws en sexting. Dit met het oog op het vergroten van de zelfredzaamheid en veerkracht van onze kinderen. Maar ook van ouderen. Multi Intelligence Center Samen met de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS) en de multi-partners in het Directorium van de Meldkamer Rotterdam (MKR) werkt VRZHZ aan een Multi Intelligence Center (MIC). Er wordt gewerkt aan een businesscase waarbij ook gekeken wordt naar de intenties van de regio’s Haaglanden en Hollands Midden om aan te sluiten. Met het MIC beogen wij een 24/7 uur ondersteuning van collega’s ‘op straat’ met real-time informatie over het incident waarvoor ze zijn opgeroepen. Hiervoor koppelen we informatie uit meerdere databasesystemen en meldkamerbronnen aan informatie van andere diensten. Ook betrekken we informatie uit andere bronnen, zoals websites, camerabeelden en sociale media.

Werkgeversvereniging en Wnra Sinds 1 januari 2022 maakt de Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV) namens de veiligheidsregio’s afspraken met de vakbonden over het collectief aan arbeidsvoorwaarden voor het personeel van de veiligheidsregio’s. Dit doen zij samen in het Landelijk Overleg Arbeidsvoorwaarden Veiligheidsregio’s (LOAV). Voorheen was dit belegd bij de Brandweerkamer van het College voor Arbeidszaken (CvA) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Echter, waar de Brandweerkamer slechts aanvullende afspraken maakte over de arbeidsvoorwaarden van brandweerpersoneel, bovenop de generieke afspraken voor al het gemeentepersoneel die het CvA uitonderhandelde, onderhandelt de WVSV over het geheel van arbeidsvoorwaarden voor het personeel van de veiligheidsregio’s. Dat dit niet langer bij de VNG belegd kon worden, is een gevolg van de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra). De inwerkingtreding van de Wnra maakt dat gemeentepersoneel al sinds 1 januari 2020 onder het private arbeidsrecht valt, terwijl de inwerkingtreding van de Wnra voor veiligheidsregio’s tot nader besluit is uitgesteld. Daarmee valt het personeel van de veiligheidsregio’s nog steeds onder het publieke ambtenarenrecht.

Stichting risicobeheer In oktober 2021 heeft het Veiligheidsberaad het principebesluit genomen tot het oprichten van het expertisebureau Stichting risicobeheer veiligheidsregio’s. Dit expertisebureau voorziet in de ondersteuning bij de afhandeling van ongevallen en de gezamenlijke inkoop van een ongevallenverzekering. Hiertoe is besloten als gevolg van een aantal interne en externe ontwikkelingen op het gebied van goed werkgeverschap en mate van verzekerbaarheid. Daarnaast is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio’s veelal kwetsbaar is ingevuld door ‘eenpitters’ met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise kan deze kwetsbaarheid worden verminderd. Momenteel loopt een

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

8

zienswijzeprocedure bij de gemeenteraden voor de oprichting van en deelname aan de Stichting risicobeheer. Verdere besluitvorming volgt in 2022.

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

9

4

Programmaverantwoording

Kleurenmodel beleidsdoelstellingen

Groen Oranje

Speerpunt is in 2021 behaald/afgerond. Speerpunt is in 2021 grotendeels behaald/afgerond en zal naar verwachting in Q1 2022 volledig behaald/afgerond worden. Speerpunt is niet behaald/afgerond in 2021. De speerpunten waarvan de prognose aangeeft dat die niet behaald worden (rood) bevatten een toelichting over mogelijke gevolgen en/of risico’s.

Rood

4.1

Doelstelling 1: Focus op de voorkant – risicobeheersing

1.

Wat wilden we in 2021 bereiken? We richten onze focus op het veilig bouwen en veilig gedrag in een veilige leefomgeving waar gewoond, gewerkt en gerecreëerd kan worden. Daarom motiveren en beïnvloeden we het gedrag van organisaties en burgers zodanig dat zij beter in staat zijn waakzaam, zelfredzaam en samen redzaam te zijn. Dit doen we niet alleen, maar in samenhang en in samenwerking met alle betrokkenen. We zetten in op een zuivere verantwoordelijkheidsverdeling van partijen. Extern nemen we deel aan en creëren we slimme, goed gebouwde netwerken waarbij wij een stevige positie innemen. Om deze rol te kunnen vervullen optimaliseren we onze interne processen, gaan we door met het ontwikkelen van risicogericht adviseren en richten we ons op onze nieuwe rol onder het Omgevingsrecht en de Wet Kwaliteitsborging. Wij kennen de behoeften van onze klanten. Wat hebben we daarvoor gedaan in 2021? Speerpunt

Realisatie

1. Met het programma Veilig Leven het vergroten van de zelfredzaamheid en- eigen verantwoordelijkheid van burgers, instellingen en bedrijven ter voorkoming van brand en incidenten. Onderdeel hiervan is het vormgeven van risicocommunicatie. 2. De voorbereiding op de komst van de Omgevingswet door het programma ‘Veranderende Omgeving’. In 2021 wordt de implementatie van de digitale infrastructuur en het zaakgericht werken afgerond en wordt aansluiting gezocht bij het Digitaal Stelsel Omgevingswet. 3. We adviseren in het kader van Veilig Bouwen en Gebruiken en een Veilige Omgeving op plannen voor de ruimtelijke omgeving / externe veiligheid; variërend van klassieke

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

10

Integrale Veiligheidsplannen tot te ontwikkelen Omgevingsvisies en -plannen. Hierbij horen ook de adviestaken bij de totstandkoming en het gebruik van objecten, evenementen of bouwwerken en de reguliere inspecties bij BRZO-bedrijven. 4. Inzetten op de prioritaire risico’s die zich de komende jaren manifesteren, middels het programma ‘Multidisciplinaire Risicobeheersing’. We onderkennen hierin op dit moment onder meer de ‘grootschalige infrastructurele onderhoudsopgave’ en het risico op ‘hoog water en overstromingen’. 5. We continueren het drietal projecten op het gebied van risicobewustzijn die in 2020 gestart zijn: de Risk Factory, risicobewustzijn bij jeugdigen en het landelijk project Risicobedrijven. 6. Mono- en multidisciplinaire evenementenadvisering. 7. Verdere versterking zorgcontinuïteit binnen de witte keten vanuit de GHOR doelstelling.

Toelichting 2. De invoeringsdatum van de Omgevingswet (1 juli 2022) is wederom uitgesteld. Momenteel wordt bezien welke datum wel verantwoord is voor de inwerkingtreding. In 2021 is constructief gewerkt aan de voorbereidingen op de invoering met een uitgebreid plan van aanpak. De voorbereidingen vorderen gestaag. De opleidingen zijn in volle gang, procesafspraken met ketenpartners en gemeenten zijn gemaakt. VRZHZ is betrokken en adviseert bij omgevingsvisies, omgevingsplannen en sluit aan bij (proeven met) omgevingstafels. Hiervoor hebben wij ook het fenomeen “interne Omgevingstafel” in het leven geroepen. Daarnaast is gestart met de ketentesten binnen het Digitaal Stelsel Omgevingsrecht (DSO). In 2022 werken we verder aan een succesvolle implementatie. De effecten van de stelselherziening omgevingsrecht worden steeds concreter en merkbaar. Duidelijk is dat er sprake is van een intensieve taakverandering die op verschillende vlakken resulteert in knelpunten. In 2022 zal dit verder geconcretiseerd worden.

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

11

4.2

Doelstelling 2: Startklaar en daadkrachtig - preparatie en repressie

2.

Wat wilden we in 2021 bereiken?

Onze brandweerzorg gaat onder andere over het bestrijden en beperken van brand, over het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand en over het bestrijden en indammen van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij brand. Wij zorgen hierbij voor een goed voorbereide en slagvaardige brandweer- en crisisbeheersingsorganisatie met oog voor vrijwilligers en crisisfunctionarissen, vakmanschap, een goede informatiepositie én veiligheid. De wijze van brandweeroptreden steken we vraag- en risicogericht in. We bereiden ons gericht voor op de aanwezige risico’s en de daarbij horende vraag vanuit de maatschappij. Dit vraagt om een andere manier van denken, opleiden, oefenen en het inregelen van (uitruk) procedures. Deze manier van werken wordt in 2021 bestendigd met als doel een toekomstbestendige brandweerorganisatie, die aansluit bij de dynamiek in onze veranderende maatschappij. Om adequaat op te kunnen treden is het onder andere van belang om vakbekwaam te worden en te blijven. In de opleidingsprogramma’s sluiten we daarom aan bij de maatschappelijke ontwikkelingen en de nieuwste richtlijnen, onder meer door het oefenprogramma toe te snijden op (brandweer-)postniveau.

Daarnaast wordt (blijvend) ingezet op het versterken van ons lerend en innoverend vermogen, het werken onder veilige omstandigheden, de verbetering van de operationele informatievoorziening en de doorontwikkeling op het vlak van melding en alarmering. Ook ondersteunende werkzaamheden, zoals de verwerving en het onderhouden van materiaal en materieel en de daarbij horende logistieke processen, hebben in 2021 onverminderd de aandacht. Daarnaast staat VRZHZ ook in 2021 voor een goed gefaciliteerde, opgeleide en deskundige 24/7 parate crisisorganisatie voor opgeschaalde situaties. Deze tak richt zich op de multidisciplinaire-, geneeskundige- en bevolkingszorgprocessen. De multidisciplinaire processen omvatten onder meer de processen leiding en coördinatie, crisiscommunicatie, informatiemanagement en resourcemanagement.

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

12

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2021? Speerpunt

realisatie

1. De continuïteit van de brandweerzorg en de beschikbaarheid van (brandweer)mensen blijft onverminderd onder de aandacht. Hierbij zoeken we aansluiting bij het landelijke programma vrijwilligheid. Ook geven we op dit vlak invulling aan de richting en aanbevelingen vanuit het Veiligheidsberaad. 2. Verwerken van nieuwe crisistypen en/of nieuwe informatie over bestaande crisistypen in onze planvorming en vakbekwaamheidsprogramma’s. Hierbij valt te denken aan nieuwe crisistypen gerelateerd aan ontwikkelingen als de energietransitie en aan maatschappelijke ontwrichting op het vlak van cyber, klimaat en pandemie. 3. Nastreven van een goede aansluiting op de hulpvraag vanuit de maatschappij. Dit doen we onder meer door vanuit de lokale context van onze brandweerposten gericht te oefenen. Dit doen we met aandacht voor specialistisch optreden, zoals de industriële brandbestrijding, incidentbestrijding op het water en grof- en extreem geweld. Hiermee wordt het oefenen van onze specialismes doelmatiger en efficiënter en zijn onze brandweerposten beter toegerust op de mogelijke vraag om specialistisch optreden. 4. Doorontwikkelen van onze logistieke procesketen. Dit houdt een herinrichting van onze werkplaatsen en ons wagenpark in, waarmee we onze werkplaatsen, logistieke processen en materieel efficiënter en duurzamer willen maken. 5.

Inmiddels zijn de meldkamers van Rotterdam-Rijnmond en Zuid-Holland Zuid samengevoegd en loopt het traject rondom de landelijke Meldkamer Samenwerking. De transitieprocessen van de samenvoeging lopen door tot 2022. We geven deze transitieprocessen in 2021 verder vorm en borgen de overdracht en nazorg. 6. Relevante ontwikkelingen op het gebied van informatiemanagement en crisiscommunicatie worden (op)gevolgd. Dit gebeurt onder meer via een doorontwikkeling van de VIC (Veiligheids Informatie Centrum) en LCMS (Landelijk Crisismanagement Systeem), de aansluiting van crisispartners en de verbeterde samenwerking van de meldkamer. Ook op het vlak van de operationele informatievoorziening en ‘melding en alarmering’ streven we een modern pakket aan (nieuwe) mogelijkheden na. Hiermee kunnen we met de juiste actuele en diepgaande informatie onze operationele inzet voorbereiden en uitvoeren. Zo wordt in 2021 onder meer overgegaan op het dynamisch alarmeren en wordt de bruikbaarheid van kunstmatige intelligentie onderzocht. 7. Uitbouwen van de expertise en de verbinding met de partners bij de kolommen GHOR, bevolkingszorg en de multidisciplinaire crisisbeheersing. Onderdeel hiervan is de verfijning van de wijze waarop bevolkingszorg regionaal is georganiseerd en de bestendiging van de samenwerking GGDGHOR crisisorganisastie.

Dit gebeurt op basis van de uitkomsten van de evaluatie van bevolkingszorg en de samenwerking tussen de GGD en de GHOR in de Covid-19 crisis. 8. Evaluatie van mono- en multidisciplinaire inzetten.

Toelichting 2. De bredere aanpak van verschillende crisistypen heeft een eerste opzet gehad maar heeft lange tijd stilgelegen. In 2021 is een eerste stap gezet, maar de uitwerking volgt in 2022. Er was al geinvesteerd in nieuwe planvorming, bijvoorbeeld omtrent infectieziekten bestrijding. Dit is uitgebreid beoefend. Net zoals Cyber awareness is gecreëerd in vakbekwaamheidsactiviteiten. In 2022 zal een grootschalige oefening cyber worden georganiseerd net zoals voor de Hollandse Griep in 2019. Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

13

3. De schuimtrainingen in het najaar van 2021 zijn niet doorgegaan. Deze schuiven door naar het eerste halfjaar 2022. 4. Bij het doorontwikkelen van onze logistieke procesketen maken we aan de organisatorische kant stappen. Het efficiënter inrichten van de werkplaatsen op basis van de implementatie van de aanbevelingen vanuit het onderzoek naar het functioneren en het optimaliseren van de eigen werkplaatsen is een meerjarig traject en loopt door naar 2022. 6. Wij volgen de landelijke ontwikkelingen op het gebied van (operationele) informatievoorziening op de voet. Zo voeren de noordelijke veiligheidsregio’s een pilot uit op het gebied van het gebruik van kunstmatige intelligentie, en loopt het project Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio’s (KCR2) om te komen tot een landelijk informatie en coördinatieknooppunt tussen Rijk en regio’s. Daarnaast zijn we druk bezig met de ontwikkelingen rond het Multi Intelligence Center (MIC), onder andere in het uitwerken van een businesscase waarin we de meerwaarde en de structurele kosten uitwerken. Structurele middelen zijn nodig om dit speerpunt te kunnen realiseren ook voor wat betreft de uitwerking naar de komende jaren. 7. In Q3 is de GHOR in ROAZ ZWN verband (Regionaal Overleg Acute Zorgketen Zuidwest-Nederland) begonnen met de voorbereiding op een grootschalige bovenregionale ketenoefening in de zorg in 2022.

Deze is gericht op digitale verstoring. Hiernaast wordt de inzet ten tijde van Covid-19 geëvalueerd en meegenomen in de doorontwikkeling van onder andere de GHOR. De intensieve samenwerking met partners binnen de gehele zorgketen wordt naar de toekomst toe bestendigd en de samenwerking met de GGD wordt geëvalueerd en verder verstevigd. Hierin wordt ook in de koude fase nauw contact onderhouden. De doorontwikkeling van het netcentrisch werken in de zorg wordt door de GHOR in ROAZ ZWN verband en vanuit de huidige intensieve samenwerking in de zorgketen opnieuw opgepakt. Dit proces is eerder in 2020 stil komen te liggen vanwege de Covid-19 crisis. De ervaringen van de huidige crisis worden daarin meegenomen, waarbij aansluiting wordt gezocht op het in ontwikkeling zijnde MIC en bij de landelijke ontwikkeling. Aangezien de inzet van de GGD/GHOR crisisorganisatie nog doorloopt wordt dit voortgezet in 2022. De GHOR heeft in september 2021 positief de HKZ-hertificering (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector) doorlopen. Binnen Bevolkingszorg zijn alle werkzaamheden weer gestart in samenwerking met de gemeenten en overige crisispartners. Vakbekwaamheid, beleid en evalueren zijn van start gegaan.

Bijzondere aandacht is besteed aan het op orde krijgen van de basis (bemensen en faciliteren van de regionale crisisorganisatie) en aan de regionale taakverdeling tussen VRZHZ en de gemeenten op het gebied van Bevolkingszorg. Er is sprake van een toename in de werkdruk van de adviseurs risicobeheersing- en bevolkingszorg (ARB’ers). Dit is een gevolg van het feit dat de Coronagerelateerde Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

14

werkzaamheden bij de gemeenten zijn belegd zoals is vastgelegd in de TWM (Tijdelijke wet maatregelen). Verder is er ook binnen de gemeenten sprake van achterstallige werkzaamheden. Bovendien zijn de reguliere werkzaamheden (zowel lokaal als regionaal) weer opgestart. Voorgaande heeft - in combinatie met beperkte capaciteit en de komst van een aantal nieuwe medewerkers - ertoe geleid dat niet alle regionale werkzaamheden in 2021 zijn gestart. Begin 2022 wordt op basis van prioriteiten uit het jaarplan Bevolkingszorg 2022 invulling gegegeven aan de meest primaire taken.

Jaarstukken 2021 – Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

15

4.3

Doelstelling 3: Samen verder komen – samenwerking

3.

Wat wilden we in 2021 bereiken? Vanuit de retraite in 2019 is een kader uitgetekend om een veiligheidsregio te vormen die compact en slagvaardig is en in de nabijheid van haar opdrachtgevers en partners opereert. Dat kunnen wij op onderdelen alleen maar realiseren door een goede afstemming met die opdrachtgevers en partners, door een versterking van de samenwerking met de andere regionale uitvoeringsdiensten en door een goede borging van de aansluiting met onze ketenpartners binnen de monodisciplinaire kolommen. Samenwerking vindt dan ook plaats binnen onze organisatie, binnen onze regio met gemeenten, met andere gemeenschappelijke regelingen, andere overheden en private ondernemingen, maar ook buiten onze regio. In 2021 zorgen we, door actief samen te werken, voor aansluiting van de organisatie op de actuele ontwikkelingen, versterking van partnerschappen en waar mogelijk beïnvloeding van relevante ontwikkelingen op zowel landelijk als lokaal niveau, onder meer door stevige participatie in diverse netwerken. Wat hebben we daarvoor gedaan in 2021? Speerpunt

Realisatie

1. Vormgeven en inbedden van het accountmanagement. Er wordt hierbij vooral ingezet op het van accountmanagement bij onze risicobeheersingsactiviteiten. 2. Wij versterken partnerschappen met relevante (crisis)partners, verbeteren de aansluiting met ketenpartners binnen de monodisciplinaire kolommen en vormen tijdens crises vanuit Crisisbeheering, Bevolkingszorg en de GHOR een verbindende schakel tussen partners. 3. Vormgeven van de integrale advisering samen met de andere regionale uitvoeringsdiensten Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) en Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid (DG&JZHZ). 4. In 2020 is de Wet veiligheidsregio’s geëvalueerd. Waar mogelijk aansluiten bij de daaruit volgende ontwikkelingsrichtingen. 5. Uitwerken van en opvolging geven aan de verkenning van de mogelijke intensivering van de samenwerking met partners op het rangeerterrein Kijfhoek. 6. Op andere landelijke en internationale dossiers intensief optrekken met de verschillende partners. Zo gebeurt dat op landelijk niveau onder meer bij de ‘grootschalige infrastructurele onderhoudsopgave’ en de komst van de Wet normalisering rechtsposities ambtenaren (Wnra). Internationale samenwerking vindt veelal plaats op het gebied van onderzoek, kennisvergaring en kennisuitwisseling. De focus ligt hierbij op het toepasbaar maken van aanwezige regionale en internationale kennis op vlak van de