Bijlage 4_Risicoparagraaf ontwerpbegroting 2022 GRD (incl. SDD risicos).pdf

3.

Verplichte paragrafen

3.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Het weerstandsvermogen wordt gedefinieerd als het vermogen om fi bestaat uit het aanwezige eigen vermogen in de vorm van algemene reserves en bestemmingsreserves. De Drechtraad heeft op 3 juli 2018 het nieuwe beleid voor reserves bij de GRD vastgesteld. Dat nieuwe beleid heeft als uitgangspunt dat bij de GRD geen reserves worden gevormd en aangehouden. Het vormen van weerstandsvermogen vindt dan volledig plaats bij de gemeenten zelf. Een reserve bij de GRD wordt alleen nog incidenteel, bij bijzondere omstandigheden gevormd, in de vorm van een bestemmingsreserve. Algemene reserve In 2017 zijn er invlechtingskosten geweest voor de toetreding van de gemeente Hardinxveld-Giessendam per 1 januari 2018. ttrekking aan de Algemene reserve, die daarmee een negatieve stand heeft. De afspraak is dat de gemeente HardinxveldGiessendam de komende jaren zorgt voor de aanvulling van de Algemene reserve. De stand van de Algemene reserve is per 31 december 2019 .000 negatief. Risicomanagement kunnen hebben, maar onvoldoende zeker zijn om in de begroting op te nemen. De financiële impact wordt geschat door vermenigvuldiging van de financiële omvang van het risico met de kans van optreden. niet opgenomen. Openstaande r

2022

Dochter

Omschrijving

Kans

Impact

GRD

Huisvesting

middel

miljoen) 0,3

SDD

Bezuinigingen door het Rijk

middel

0,5

SDD

Bestandsontwikkeling Inkomensondersteuning

groot

1,1

SDD

Buig vergoeding loopt niet mee met actuele CPB raming

middel

0,4

Begroting 2022 GR Drechtsteden

Opmerking en sturing De panden Dienstengebouw en Hellingen worden gehuurd van de gemeente Dordrecht, waarbij de onderhoudslasten volledig voor rekening van de GRD komen. Door de ouderdom van de panden, is er een stijging van de jaarlijkse onderhoudslasten. Er wordt steeds kritisch gekeken naar de noodzaak van investeringen en onderhoudsverplichtingen. Risico is dat de extra kosten niet binnen de bestaande budgetten kunnen worden opgevangen. Tijdens de coronacrisis heeft het Rijk diverse steunpakketten gelanceerd. Dit heeft geleid tot een oplopende staatsschuld. Conform begrotingsregels Europese Unie moet Nederland maatregelen nemen om dit tekort weer terug te brengen. Op dit moment lijkt het kabinet gemeenten langdurig te steunen ( het huidige pakket loopt tot medio 2021). Voorgaande kabinetten bleken na de verkiezingen eerdere toezeggingen niet na te komen en alsnog te komen met een aanvullend bezuinigingspakket. Deze kans lijkt met de huidige begrotingsregels ook voor het toekomstig Kabinet reëel. In de begroting is een zo goed mogelijke inschatting gemaakt van het aantal uitkeringsgerechtigden in 2022. Hierbij is uitgegaan van de geprognosticeerde beginstand van 1 januari 2022 van 6.900. De kans bestaat dat dit niet wordt gerealiseerd. Uitgaande van een beginstand van bijvoorbeeld 7.000 in plaats van 6.900 en een miljoen.

Factoren die de impact kunnen beïnvloeden zijn: (1) herstel of verslechtering van de arbeidsmarkt; (2) gewijzigde instroom als gevolg van huisvesting statushouders; (3) mismatch tussen aangeboden vacatures en de personen in het klantenbestand. In de begroting 2022 is ervan uitgegaan dat BUIG vergoeding obv de CPB Centraal Economisch plan (CEP maart 2021) gelijk meedaalt met lager stijging van de bijstand zoals voorstelt door het CPB. De rijksvergoeding BUIG van het Rijk wordt echter niet obv actuele ramingen maar obv realisaties T-2 betaald (2020). Dit zou leiden tot een vergoeding die harder zou dalen dan de daling van de uitgaven raming als gevolg van de gunstigere raming. Dit risico wordt geschat op 0,8 miljoen Er lopen gesprekken met het Rijk om

43

Dochter

Omschrijving

Kans

Impact

Opmerking en sturing

miljoen) SDD

WMO huishoudelijke ondersteuning

groot

0,8

SDD

WMO begeleiding

groot

0,4

SDD

Bedrijfsvoering

middel

0,1

SDD

Interbestuurlijk programma

SDD

Bandbreedte

middel

4,1

SDD

Apparaatslasten

groot

1,7

Begroting 2022 GR Drechtsteden

pm

de vergoeding aan te passen op de actuele ramingen van het CPB (en bestaande systematiek ihkv de coronacrisis los te laten) Bij de Wmo huishoudelijke ondersteuning spelen een aantal zaken waarvan we verwachten dat hierdoor de uitgaven voor gemeenten zullen toenemen. Een van die dingen is de invoering van het abonnementstarief voor eigen bijdragen. Het kabinet heeft met voorzieningen in te voeren. In 2019 is mede als gevolg van de aanzuigende werking het klantenbestand met circa 22% gestegen. Door een combinatie van de vergrijzing, de beweging naar langer zelfstandig thuis wonen en de invoering van het abonnementstarief voor de eigen bijdrage zal het beroep op de huishoudelijke ondersteuning komende jaren verder toenemen. Daarnaast wordt in 2022 de Wmo huishoudelijke ondersteuning opnieuw aanbesteed. De SDD is dan gehouden om bij de vaststelling van de tarieven uit te gaan van de nieuwe HV-loonschalen en overeengekomen CAO-afspraken. De verwachting is dat de tarieven als gevolg hiervan verder zullen oplopen. In de meerjarenbegroting 2023-2025 is rekening gehouden met constante prijzen, ten opzichte van 2022, van zorg die klanten afnemen. Ook heeft de CRvB in 2019 een uitspraak gedaan inzake resultaatfinanciering bij huishoudelijke ondersteuning. De rechter oordeelde dat gemeenten in feitelijke uren moeten indiceren en niet in het te behalen resultaat.

Momenteel wordt nog onderzocht wat de gevolgen zijn voor het huidige model resultaatfinanciering en de onderliggende contracten met de zorgaanbieders. Als laatste zullen ook de apparaatskosten mee stijging met de stijging van het aantal voorzieningen huishoudelijke ondersteuning. In 2018 is een aantal maatregelen genomen om de groei van de uitgaven voor Wmo Begeleiding en kortdurend verblijf te beperken. Op dit moment lijkt het dat deze maatregelen toereikend zijn om op dit programmaonderdeel binnen het beschikbare budget te blijven. Onduidelijk is nog of op langere termijn deze maatregelen stand zullen houden. Door de vergrijzing van de bevolking is de verwachting dat in de toekomst het beroep op de Wmo alleen maar verder zal toenemen. De bedrijfsvoering moet aan steeds meer regels voldoen. Bijvoorbeeld de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en informatiebeveiliging, maar ook de steeds meer opkomende landelijke standaardisering. Daarnaast moet de informatisering aan steeds grotere eisen voldoen. We zien dat we als overheid minder snel van deze ontwikkelingen gebruik maken. De mogelijkheden die door de markt worden aangeboden en dat wat door onze inwoners wordt gebruikt, wijkt in toenemende mate van elkaar af. Systemen en hun onderlinge relatie/uitwisseling worden complexer en dat vraagt om heroverweging.

Ook de sterke afhankelijkheid van de IT-systemen en daarmee onze kwetsbaarheid blijft een risico. De grote(re) incidenten die we hebben afgelopen jaar hebben gehad ervaren onderstrepen dit. In 2021 zijn er nieuwe verkiezingen. Na de verkiezingen wordt een nieuw Interbestuurlijk Programma (IBP) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Rijk afgesproken. O.a. ambities op het gebied van milieu, economie, woningbouw. In het vorige IBP bleek dat er voor veel ambities geen budget beschikbaar was. Ook nu lijkt dit op basis van de bestaande verkiezingsprogramma's het geval. Voor de reeds afgesproken ambities van het rijk (o.a. woningbouw en milieu) is onvoldoende budget gemeenten gereserveerd. Vooralsnog is dit risico van als pm opgenomen De begroting en meerjarenraming van de sociale dienst kent een bandbreedte, gezien de grote onzekerheden. De onderkant van de bandbreedte is in de begroting toegepast voor de budgetten en gemeentelijke bijdragen. Er is daarmee een risico dat budgetten en gemeentelijke bijdragen hoger worden. Ten opzichte van de bovenkant van de bandbreedte oen. Hiervan wordt 50% in de risicoparagraaf opgenomen. Als het aantal klanten toeneemt stijgen de apparaatslasten overeenkomstig. Als dat volledig wordt doorberekend is die stijging

44

Dochter

Omschrijving

Kans

Impact

Opmerking en sturing

miljoen)

SCD

Strategische Informatiebeveiligingsbeleid Drechtsteden

middel

0,1

SCD

Uittreding en ontvlechting Regionale Ambulance Voorziening (RAV) per 2022

groot

0,5

SCD

Contractverlengingen van OZHZ en DG&J

Middel

2,0

GBD

No cure no pay

groot

0,5

GBD

Kwaliteitseisen Geo-data

middel

0,1

GBD

Smart Data Center

middel

0,1

Totaal

Begroting 2022 GR Drechtsteden

hier als risico opgenomen. Er wordt nader geanalyseerd in welke stijging van de apparaatslasten daadwerkelijk noodzakelijk is. Het document 'Strategische Informatiebeveiligingsbeleid Drechtsteden' is gereed voor behandeling in het N-MTM, na advies van het PIOD (Periodiek Informatie Beveiliging Drechtsteden). De structurele dekking komt vanuit de klantorganisaties. Als risico is dit bedrag opgenomen. De Ambulancedienst (RAV) heeft haar contract op 23 februari 2021 opgezegd en treedt uit per 2022. Het SCD ontvangt geen frictievergoeding. Uit deze ontvlechting ontstaan frictiekosten. Deze frictiekosten worden inzichtelijk gemaakt en door een strakke sturing zo veel als mogelijk gereduceerd. Er bestaat een kans dat er in de jaren er na een structurele frictie component blijft bestaan. Als risico is de contractwaarde opgenomen. Het contract van de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) loopt af op 1 januari 2022. Het contract van de Omgevingsdienst (OZHZ) op 1 april 2022. Gestart is met de contractbesprekingen. Als risico is de jaarlijkse contractwaarde van de beide contracten opgenomen. DG&J: impact van 50%. Sinds 2019 is er een explosieve groei van het aantal bezwaarschriften. Dit resulteerde in een verdubbeling van de proceskosten aan externe particuliere WOZ-bureaus en de noodzaak extra personeel in te zetten op de behandeling van de bezwaarschriften.

Het risico is dat deze ontwikkeling zich verder doorzet. Maatregelen: Stroom indammen door gerichte voorlichting, aansporing bezwaren indienen via websites, op specifieke situaties pro-actief handelen Gebleken is dat Geo-data (BAG/BGT) van gemeenten die deze zelf bijhouden vaak bijgewerkt moeten worden in verband met de eisen van de WOZ-administratie. Maatregelen: Gemeenten die ter zake niet door de GBD bediend worden, actief benaderen de data op orde te houden. Voor de basis van het Smart Data Center worden incidentele middelen ingezet. Over een structurele voorziening is nog niet besloten. Maatregelen: in 2021 voorstellen doen voor structurele financiering.

12,7

45

Openstaande Dochter

Omschrijving

Kans

Impact

Opmerking en sturing

SDD

Ontwikkeling macrobudget

middel

miljoen) 0,8

SCD

Openstaande vordering fraudezaak

Klein

0,1

De rijksbudgetten kunnen nog wijzigen op grond van gewijzigde inzichten ten aanzien van voorspellingen en te verwachten effecten van de landelijke bestandsontwikkeling. Gezien de vele (tegengestelde) ontwikkelingen economische ontwikkelingen, stijging bijstandsklanten, de instroom statushouders is het nu nog niet mogelijk een inschatting te maken met betrekking tot de ontwikkeling van de macrobudgetten. Vanaf 2022 vindt de vergoeding van Loonkostensubsidies op basis van realisaties plaats. Wat hiervan het positieve financiële effect zal zijn is moeilijk te voorspellen. Er is een openstaande vordering naar aanleiding van de Bij vonnis van de Rechtbank Rotterdam, en daarna in hoger beroep, bij arrest van het Gerechtshof Den Haag is betrokkene termijn om in cassatie te gaan bij de Hoge Raad is - ongebruikt verstreken, zodat de uitspraak daarmee definitief is. Naar verwachting wordt slechts een fractie van het bedrag van Drechtsteden keert vooralsnog niet uit, omdat zij de strafzaak wil afwachten. Pas als sprake is van een vaststaand strafbaar feit, zou er reden zijn om uit te keren. De strafzaak is echter nog steeds aanhangig, mede vanwege het feit dat betrokkene er alles aan doet om deze zaak te traineren.

Totaal

0,9

Financiële kengetallen Realisatie 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Netto schuldquote

4%

3%

3%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

4%

3%

3%

Solvabiliteitsratio

-2%

0%

0%

Structurele exploitatieruimte

0%

0%

0%

Grondexploitatie

nvt

nvt

nvt

Belastingcapaciteit

nvt

nvt

nvt

Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De schuldenlast van de GRD is laag. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate aan waarmee het bezit gefinancierd is met eigen vermogen. Het eigen vermogen van GRD is nihil, conform het beleidskader risicomanagement en weerstandsvermogen. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is een maatstaf voor het verschil tussen structurele baten en lasten met in achtneming van beperkingen en verruimingen van de exploitatie door dotatie en onttrekking aan reserves. GRD heeft geen structurele exploitatieruimte. De geprognosticeerde balans en de raming van het EMU-saldo zijn opgenomen in bijlage C. 3.2

Bedrijfsvoering

De GRD maakt onderdeel uit van het organisatienetwerk Drechtsteden. Voor de Drechtstedengemeenten en de GRD is de manier van werken over de organisatiegrenzen heen veel belangrijker dan de structuur zelf. Op grond van de gedeelde visie op het werken in de Drechtsteden zetten we de komende tijd verdere stappen in het intensiever samenwerken. Dit gebeurt vanuit de gedachte dat een deel van het ambtelijk werk het beste vanuit de lokale gemeenten georganiseerd kan worden en dat daarnaast

Begroting 2022 GR Drechtsteden

46