Bijlage 4 - Concept accountantsverslag gemeente Sliedrecht 2025 versie auditcommissie.pdf
Tekst van het document
5 JUNI 2026
De controle is op één onderdeel nog niet afgerond • SiSa-bijlage: Regeling B2, G10,G13 en M16 (komen van GR Sociaal).
CONCEPT ACCOUNTANTSVERSLAG 2025
Gemeente Sliedrecht
BDO Audit & Assurance B.V., Weena 764, 3014 DA Rotterdam, www.bdo.nl
Aan:
Geachte leden van de raad,
De raad van de Gemeente Sliedrecht T.a.v. de heer R. van Aalst, raadsgriffier Postbus 16 3360 AA SLIEDRECHT
Wij hebben de jaarrekening 2025 van gemeente Sliedrecht gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2025. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van gemeente Sliedrecht.
Rotterdam, 5 juni 2026
Dit concept accountantsverslag zullen we toelichten tijdens de ambtelijke voorbespreking op 19 mei 2026. Hierna zullen we op 21 mei 2026 ons concept accountantsverslag bespreken met het directieteam en de portefeuillehouder. Tenslotte bespreken wij dit verslag tijdens de bijeenkomst van uw auditcommissie op 22 juni 2026. Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van gemeente Sliedrecht bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij vertrouwen er op u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,
F.P. (Arne) Koole MSc RA Partner
3
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
Inhoudsopgave
01
02
03
Dashboard accountantscontrole
Uitkomsten jaarrekeningcontrole
Resultaat & financiële positie
04
05
06
Belangrijkste bevindingen
Bijlagen
4
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
1. Dashboard accountantscontrole
1.1 Dashboard accountantscontrole
5
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
STATUS VAN DE CONTROLE
BELANGRIJKE BEVINDINGEN
RESULTAAT 2025
Voor 2025 lijken we uit te komen op een goedkeurende controleverklaring (mits er geen punten komen uit onderhanden posten)
In het kader van getrouwheid hebben we een aantal fouten gerapporteerd die gedeeltelijk gecorrigeerd zijn in de jaarrekening
Gemeente Sliedrecht heeft in 2025 een positief resultaat behaald van € 4,5 miljoen. Dit is conform verwachting van de aangepaste begroting over 2025.
Het jaarverslag, inclusief de opgenomen informatie in de paragraaf bedrijfsvoering, is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden.
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.
De WNT-verantwoording van de gemeente Sliedrecht voldoet aan de vereisten.
Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage vastgesteld (onderhanden).
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 2,0 miljoen.
Getrouwheid: we hebben zeven controleverschillen geconstateerd met een totale impact van € 0,5 miljoen (nadelig) op het saldo van baten en lasten. Deze controleverschillen zijn gedeeltelijk aangepast. De ongecorrigeerde controleverschillen hebben een saldo van € 0,119 miljoen (nadelig) op het saldo van baten en lasten. Rechtmatigheid: het totaal van onrechtmatigheden en onduidelijkheden bedraagt € 2,072 miljoen (2024: € 0,554 miljoen). Dit is hoger dan de gestelde verantwoordingsgrens (€ 2,039 miljoen). Onrechtmatigheden zijn met name het gevolg van acceptabele begrotingsonrechtmatigheden (dotatie voorziening pensioenen voormalig wethouders).
Het resultaat van € 4,5 miljoen over 2025 is € 0,133 miljoen hoger dan de begroting na wijzigingen van € 4,3 miljoen. Het resultaat wijkt nagenoeg niet af van het resultaat begroot na wijzigingen.
Op meerdere programma’s is sprake is van afwijkingen tussen begrote baten en lasten en de daadwerkelijke baten en lasten.
(x €1.000)
2025
BEGROTING NA WIJZIGINGEN
Saldo van baten en lasten
3.900
2.324
582
2.025
4.482
4.349
Mutatie reserves RESULTAAT
SAMENWERKING
AANDACHTSPUNTEN 2026
UW FINANCIËLE POSITIE
We hebben een plezierige en constructieve samenwerking met de organisatie ervaren
Wij zien de volgende aandachtspunten voor 2026
Uw financiële positie krijgt in onze landelijke benchmarkrapportage een 9 als score (2024: 6)
De jaarrekeningcontrole 2025 heeft in een plezierige en constructieve samenwerking plaatsgevonden. VIC werkzaamheden waren wederom op tijd afgewikkeld.
Bij aanvang van de controle lag er een complete set van jaarstukken. Belangrijkste dossier waren al voor de controle met ons besproken.
Het aantal door ons gerapporteerde fouten is voor 2025: 7 (2024: 25). Dit is een sterke daling. Deze daling wordt veroorzaakt door twee oorzaken: betere aanlevering door de gemeente Sliedrecht en verhoging van de rapporteringgrens van 1% naar 2%.
Wel merken wij dat de door ons geconstateerde fouten nog steeds dezelfde fouten zijn als de afgelopen jaren maar deze nu minder voorkomen.
De spelregels bij het verstrekken van subsidies zijn aangescherpt door de commissie BBV. We adviseren voor 2026 te toetsen of incidentele subsidies enkel verstrekt worden voor activiteiten die niet reeds voorzienbaar waren. Wij adviseren gemeente Sliedrecht kennis te nemen van de Publieke Managementletter van de NBA en waar nodig ‘blinde vlekken’ in de huidige digitale weerbaarheid te versterken. Wij adviseren gemeente Sliedrecht kennis te nemen van de NRA en – indien noodzakelijk – de interne analyses v.w.b. fraude en corruptie te verreiken met de inzichten van de NRA.
Gemeente Sliedrecht laat de komende jaren zowel positieve als negatieve resultaten zijn uit de staat van baten en lasten (voor mutaties reserves). Het structurele begrote resultaat voor mutaties reserves is overigens ieder jaar positief. Door enkele incidentele lasten zijn de resultaten over 2028 en 2029 negatief.
Het weerstandsvermogen van gemeente Sliedrecht met een ratio van 1,25 (2024: 1,26) is ruim voldoende.
Grondexploitatieratio van de gemeente Sliedrecht is dit jaar 8% (2024: 5%). In dit cijfer is ook de Rijnstraat opgenomen. Dit is geen grondexploitatie. Zonder Rijnstraat is de ratio 3,7%.
6
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole
2.1 Onze opdracht en controle 2.2 Strekking controleverklaring 2.3 Aandachtspunten 2026
7
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
2.1 Onze opdracht en controle (1) In het kader van getrouwheid hebben we een aantal fouten gerapporteerd die nog worden gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening. Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van gemeente Sliedrecht, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. De reikwijdte van onze controle nader toegelicht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring is goedkeurend De jaarrekeningcontrole is (nog) niet volledig afgerond, maar op basis van het inzicht van nu komen we tot een goedkeurende controleverklaring. Wij de hebben de materialiteit voor de jaarrekening bepaald op € 2,0 miljoen.
De rapporteringstolerantie bedraagt € 100.000 Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. Dit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 2,0 miljoen, zijnde 2% van het totaal van
de lasten, waar dit in 2024 nog 1% was. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 0,1 miljoen rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich ook op de getrouwheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan de rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSatoleranties eveneens op correcte wijze toe. Het jaarverslag en de jaarrekening van gemeente Sliedrecht zijn verenigbaar De jaarstukken 2025 van gemeente Sliedrecht bestaan uit: het jaarverslag 2025 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen); de jaarrekening 2025 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden); de inhoudsopgave, managementsamenvatting en bijlagen overige.
In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag is informatie opgenomen over ‘wat hebben we gedaan’, ‘wat hebben we bereikt’ en ‘wat heeft het gekost’. De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De materiële schattingen die onderhevig zijn aan de jaarrekening hebben we gecontroleerd en daartoe hebben we geen bijzonderheden aangetroffen De belangrijkste grondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening. In 2025 zijn er geen grote wijzigingen geweest.
8
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
2.1 Onze opdracht en controle (2) Wij hebben voor de volgende risico’s in onze controle verhoogde aandacht gehad: management override en onjuiste waardering van bouwgronden in exploitatie (BIE). Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals inkopen van goederen en diensten, subsidieverstrekkingen, inkomensoverdrachten etc. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening.
Wij hebben voor de volgende risico’s in onze controle verhoogde aandacht gehad: Het risico van management override of internal controls: In onze controlestandaarden (NV COS) wordt expliciet het risico van management override (bewuste beïnvloeding van de jaarcijfers door het college, de directie of het management) als een verplicht significant risico benoemd. Als accountant hebben wij in onze werkzaamheden hier specifiek aandacht aan besteed. Om het risico te mitigeren, beoordeelden wij schattingsprocessen en hebben wij controlewerkzaamheden rondom memoriaalboekingen (handmatige boekingen) verricht. Uit onze werkzaamheden volgen geen aanwijzingen voor management override.
Wij zijn onafhankelijk van gemeente Sliedrecht Op basis van Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de ‘Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten’ (ViO), is vereist dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Naast de controle van de jaarrekening en natuurlijk advies verrichten wij geen andere werkzaamheden voor gemeente Sliedrecht. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van gemeente Sliedrecht uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter 2025. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Wij vinden de inschatting van het college v.w.b. het vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen aanvaardbaar Gemeente Sliedrecht heeft een ‘goede’ financiële positie.
In generieke zin kunnen gemeenten bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds. Gemeenten kunnen echter niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college inzicht geven in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder.
9
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
2.1 Onze opdracht en controle (3) De besprekingen met het management en onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2025.
10 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
2.2 Strekking controleverklaring (1) De jaarrekeningcontrole is (nog) niet volledig afgerond, maar op basis van het inzicht van nu komen we tot een goedkeurende controleverklaring. Strekking van de controleverklaring is goedkeurend De jaarrekeningcontrole is (nog) niet volledig afgerond, maar op basis van het inzicht van nu komen we tot een goedkeurende controleverklaring. Een goedkeurend oordeel betekent dat de jaarrekening van gemeente Sliedrecht een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2025 als van de activa en passiva per 31 december 2025 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld en de met de raad gemaakte afspraken hierover zijn nageleefd (zie uitwerking in paragraaf 4.1). Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd. De controleverschillen die niet zijn verwerkt in de definitieve jaarrekening, blijken uit onderstaande tabel. De controleverschillen die wel zijn verwerkt in de definitieve jaarrekening, blijken uit de tabel op de volgende pagina. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven € 100.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.
ONGECORRIGEERDE CONTROLEVERSCHILLEN 2025 Fouten (in €)
Resultaatimpact (€)
Eigen vermogen
419.000
419.000 (n)
Voorzieningen
300.000
300.000 (v)
719.000
119.000 (n)
#
Omschrijving
Post
1
Eigen vermogen – Raadbesluit van 15 juli inzake overboeking van middelen tussen twee reserves niet juist verwerkt (€ 696.000 gedoteerd i.p.v. € 1.115.000)
2
Storting in voorziening voor achterstallig onderhoud € 300.000 is niet onderbouwd SUBTOTAAL
Vanuit onze controle volgden enkele reclassificaties binnen de balans en tekstuele correctievoorstellen binnen het jaarverslag, enerzijds om te voldoen aan de vereisten vanuit het BBV, anderzijds om het inzicht en de leesbaarheid te verbeteren. De reclassificaties worden doorgevoerd in de definitieve jaarrekening en de tekstuele correctievoorstellen zijn indien noodzakelijk opgevolgd. In paragraaf 4.4 geven wij nadere aanbevelingen waarmee de informatiewaarde van het jaarverslag voor 2026 vergroot kan worden.
11 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE LANSINGERLAND
2.2 Strekking controleverklaring (2) Een overzicht van de gecorrigeerde controleverschillen. Onderstaande correcties zijn verwerkt in de definitieve versie van de jaarrekening. Onderstaand geven wij u inzicht in de correcties die naar aanleiding van onze controle zijn verwerkt in de jaarrekening: GECORRIGEERDE CONTROLEVERSCHILLEN 2025 Fouten en onzekerheden (in €)
Resultaatimpact (€)
Materiële vaste activa / voorraden
3.948.000
-
Overlopende passiva – Nog te betalen bedrag: factuur heeft betrekking op boekjaar 2026 (prestatielevering) maar is verwerkt in 2025 als nog te betalen bedragen
Materiële vaste activa / overlopende passiva
519.350
-
3
Kortlopende schulden – Uit de voorgezette controle blijkt dat twee facturen ten onrechte niet als kosten in 2025 zijn geboekt maar in 2026 (geen resultaatimpact omdat dekking plaatsvindt vanuit vooruitontvangen Rijksmiddelen voor aardgasvrije wijken).
Kortlopende schulden
317.401
-
4
Aanpassing van het oordeel van de rechtmatigheidsverantwoording (door geconstateerde fout werd de rapporteringsgrens overschreden)
Rechtmatigheidsverantwoording
76.172
5
Aanpassen van de presentatie van het Eigen vermogen in de toelichting op de balans
Eigen vermogen
3.768.000
#
Omschrijving
Post/toelichting
1
Investeringen: bij de controle op de investeringen is gebleken dat er bepaalde investeringen (Rijnstraat) onder de verkeerde balanspost waren geboekt
2
SUBTOTAAL
8.628.923
-
12 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
2.3 Aandachtspunten 2026 De spelregels rondom het verstrekken van uitgaande subsidies zijn aangescherpt. Daarnaast raden we aan om recent uitgebracht uitingen rondom digitale weerbaarheid en fraudepreventie te betrekken in de Sliedrechtse aanpak. Wij adviseren Sliedrecht voor 2026 te toetsen of incidentele subsidies enkel verstrekt worden voor activiteiten die niet reeds voorzienbaar waren In de uitspraak van de Raad van State van juli 2025 is bevestigd dat incidentele subsidies slechts in beperkte en uitzonderlijke gevallen kunnen worden verleend. Voor toepassing van deze grondslag is doorslaggevend dat sprake is van een onvoorzien en onverwacht project. Het dient te gaan om een activiteit met een bijzonder en naar haar aard eenmalig karakter, die niet reeds voorzienbaar was binnen bestaand beleid of lopende voorbereidingen. Indien een project gedurende langere tijd in voorbereiding is, onderwerp is van bestuurlijk overleg of past binnen vastgesteld beleid, ontbreekt het incidentele karakter en kan geen incidentele subsidie worden verleend. Wij adviseren de organisatie voor 2026 te toetsen of incidentele subsidies enkel verstrekt worden voor activiteiten die niet reeds voorzienbaar waren. Vanuit onze controlewerkzaamheden hebben geen aanwijzingen dat gemeente Sliedrecht hier een verhoogd risico loopt.
De Publieke Managementletter van de NBA kan bijdragen kan de (digitale) weerbaarheid van gemeente Sliedrecht In onze managementletter naar aanleiding van de interim-controle rapporteerden we reeds over de NIS2 richtlijn. De NIS2 (Network and Information Security 2) richtlijn is een update van NIS en is bedoeld om de cyberveiligheid en de cyberweerbaarheid van essentiële diensten in EU-lidstaten te verhogen. We rapporteerde dat Gemeente Sliedrecht zich bewust van de verbeteringen die benodigd zijn om compliant te kunnen zijn aan de NIS2 en we rapporteerde dat Sliedrecht directe acties heeft ondernomen om de eerste stappen te zetten om te voldoen aan de verplichtingen van de NIS2 en BIO. Deze acties waren vooral gezet vanuit BD. Echter zijn er ook de nodige applicaties waar de gemeente gebruik van maakt die niet in de scope van BD vallen. Hierdoor zal de gemeente dus zelf nog de nodige stappen moeten ondernemen.
De NBA heeft in samenwerking met NOREA en IIA de Publieke Managementletter over digitale weerbaarheid (PML) in de keten gepubliceerd. Deze PML beoogt bestuurders (directie en college), toezichthouders (raad/auditcommissie) en externe en interne accountants te ondersteunen in hun verantwoordelijkheid voor digitale weerbaarheid en ketencontinuïteit en draagt bij aan een scherper en eerlijker beeld van risico’s en afhankelijkheden in een steeds complexer ketenlandschap. Wij adviseren gemeente Sliedrecht kennis te nemen van de PML en waar nodig ‘blinde vlekken’ in de huidige digitale weerbaarheid te versterken. Wij adviseren gemeente Sliedrecht kennis te nemen van de NRA en – indien noodzakelijk – de interne analyses v.w.b. fraude en corruptie te verreiken met de inzichten van de NRA In onze managementletter adviseerden wij de organisatie de interne analyses op het gebied van fraude en corruptie (verder) periodiek te actualiseren. Onlangs heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum met de publicatie van de National Risk Assessment (NRA) de grootste corruptierisico’s in kaart gebracht. Welke corruptiedreigingen hebben voor Nederland het hoogste risiconiveau? Uitgaande van hun mogelijke impact en de mate waarin deze voorkomen of tegengegaan kunnen worden. Enkele van de grootste risico’s gaan o.a. over politieke ambtsdragers.
Zij kunnen door criminele organisaties, private partijen of statelijke actoren worden gecorrumpeerd, bijvoorbeeld via omkoping of chantage. Wij adviseren gemeente Sliedrecht kennis te nemen van de NRA en – indien noodzakelijk – de interne analyses v.w.b. fraude en corruptie te verreiken met de inzichten van de NRA.
13 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
2.4 Proces jaarrekeningcontrole Het jaarrekeningproces is ten opzicht van vorig jaar verbeterd. Wel zijn er nog enkele verbeteracties die wij na afloop samen met de gemeente Sliedrecht gaan evalueren Proces jaarrekeningcontrole Ook dit jaar heeft de gemeente Sliedrecht enkele stappen gezet om het proces van de jaarrekeningcontrole te verbeteren, met als uiteindelijke doel om de jaarrekeningcontrole effectiever en efficiënter te laten verlopen en de gecontroleerde jaarstukken eerder aan de raad te kunnen aanbieden. De controle is in samenwerking met de gemeente Sliedrecht drie weken eerder gestart. Ook zijn de belangrijkste dossiers al ver voor onze jaarrekeningcontrole met ons besproken zodat hieruit zo weinig mogelijk vragen zouden komen. Verbeteringen zien wij op de SiSa-dossiers en de vertaling naar de jaarrekening en balansposten. Ook de VIC-werkzaamheden waren wederom op tijd klaar.
VIC-Controle De samenwerking met de VIC-controle is goed. Selectie worden op tijd aangeleverd waardoor wij tijdig een evaluatie kunnen uitvoeren. Wij komen over het algemeen niet tot andere conclusies. Alleen ten aanzien van de Europese aanbestedingen en de rechtmatigheidsverantwoording hebben wij een ander oordeel.
Het aantal fouten is sterk afgenomen ten opzicht van vorig jaar. Daarvoor zijn twee redenen. Eerste reden is de verbeterde aanlevering door de gemeente Sliedrecht. Tweede reden is de verhoging van de materialiteitsgrens van 1% naar 2% (er wordt een grotere foutmarge geaccepteerd waarop wij onze controle hebben aangepast).
De gemeente hanteert in 2026 (gelijk aan andere jaren) een formeel afsluitingsmoment, waarna wordt verondersteld dat alle boekingen met betrekking tot het boekjaar 2025 zijn verwerkt en gestart kan worden met het opstellen van de jaarrekening. Op basis van deze afbakening hebben wij voor de VIC steekproeven uitgezet, zodat het gehele boekjaar afgedekt zou zijn.
Punt van aandacht blijven de soort fouten die wij alsnog hebben aangetroffen. Dit zijn fouten die reeds jaren worden gemaakt. De omvang van deze fouten is minder geworden alleen blijven deze zich wel voordoen. Voorbeelden zijn: - Facturen boeken in het verkeerde boekjaar (niet die van de prestatielevering) - Het presenteren en onderbouwen van mutaties in het eigen vermogen - Onjuiste presentatie van investeringen.
Bij de start van onze controle is gebleken dat na dit afsluitingsmoment nog aanvullende, deels omvangrijke boekingen zijn verwerkt die dus ook geen onderdeel zijn geweest van de VIC-controle 2025. Dit maakt het noodzakelijk om achteraf inzichtelijk te krijgen welke mutaties nog hebben plaatsgevonden en te beoordelen of aanvullende controlewerkzaamheden vereist zijn. Dit proces is tijdsintensief en belemmert een efficiënte uitvoering van de controle.
Documentatie van onderliggende boekingen kan nog verbeterd worden Ten aanzien van de onderbouwing van overlopende activa, overlopende passiva en voorzieningen constateren wij dat de documentatie die hieraan ten grondslag ligt in eerste instantie nog wel eens onvoldoende is. Hierdoor moeten wij aanvullende vragen stellen om een oordeel te kunnen geven over de opgenomen boekingen. Daarnaast ontbreekt het in gevallen aan een toelichting op de boekingen, waardoor wij relatief veel tijd besteden aan het uitzoeken, navragen en het controleren van (aanvullende) onderbouwingen.
Wij adviseren de gemeente om het afsluitingsproces verder te versterken, waarbij met name aandacht dient te worden besteed aan het tijdig en volledig verwerken van verplichtingen. Door hier strakker op te sturen, kan eerder zekerheid worden verkregen over de volledigheid van de administratie, kunnen de boeken tijdig worden gesloten en kan het proces van jaarrekeningopstelling efficiënter verlopen.
De fout is met de gemeente Sliedrecht besproken en heeft geen betrekking op andere zienswijze in het kader van de evaluatie maar het onjuist gebruiken van beschikbare data waarin een rekenfout is gemaakt.
14 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
3. Resultaat & financiële positie
3.1 Begroting versus realisatie 3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s 3.3 Ons beeld van uw financiële positie
15 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
3.1 Begroting versus realisatie (1) Het resultaat 2025 wijkt ongeveer 0.13% af van de totale begrote lasten (na wijziging). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces. Realisatie vs. gewijzigde begroting Het resultaat 2025 van gemeente Sliedrecht is € 133.000 beter in vergelijking met de begroting na wijzigingen. Percentueel wijken de werkelijke cijfers slechts 0,13% af ten opzichte van de begroting na wijzigingen (als percentage van de totale begrote lasten). Deze afwijking is beperkt. In onderstaand overzicht is het resultaat per programma in het kort weergegeven: OVERZICHT REALISATIE PER PROGRAMMA 2025 Programma
Realisatie (in €)
Begroting na wijziging (in €)
Verschil (in €)
Samenleving
N 36.143
N 39.454
V 3.311
Economie, onderwijs, sport en cultuur
N 7.499
N 8.039
V 540
Ruimte
N 7.552
N 7.271
N 281
Bestuur en organisatie
N 3.527
N 2.377
N 1.150
V 850
V 969
N 119
Algemene dekkingsmiddelen
V 69.848
V 70.391
N 542
Overhead
N 12.046
N 11.834
N 212
Vernnootschapsbelasting
N 34
-
N 34
Onvoorzien
V3
N 61
V 64
Saldo van baten en lasten
V 3.900
V 2.324
V 1.576
Onttrekkingen reserves
N 5.629
N 4.375
N 1.254
Dotatie aan reserves
V 6.211
V 6.400
N 189
Resultaat
V 4.482
V 4.349
V 133
Financiën
Het resultaat van € 3.9 miljoen over 2025 is € 1.6 miljoen beter dan het verwachte resultaat vanuit de begroting na wijzigingen van € 2.3 miljoen (excl. mutatie reserves) Wij vinden het naast de analyse op de ontwikkeling van het resultaat ook goed om de ontwikkeling van het saldo van baten en lasten te analyseren, dus exclusief de reservemutaties. Het saldo van baten en lasten bepaalt immers de ‘overschot’ (of ‘tekort’) van het betreffende jaar. Het eigen vermogen stijgt (of daalt) met de omvang van het saldo van baten en lasten. Het ‘overschot’ van € 3,9 miljoen over 2025 is € 1,6 miljoen hoger dan het geplande ‘overschot’ vanuit de begroting na wijzigingen ad € 2,3 miljoen (excl. mutatie reserves). Voorspellend vermogen van de begroting van Sliedrecht kan worden vergroot door verbeterde monitoring en een aantal andere aandachtspunten Op de programma’s Samenleving en Bestuur en organisatie zijn aanzienlijke afwijkingen geconstateerd tussen de begrote en de gerealiseerde baten en lasten. Daarnaast is sprake van een significante afwijking bij de onttrekkingen aan de reserves. De afwijkingen compenseren elkaar op totaalniveau, waardoor per saldo sprake is van een aanvaardbaar voorspellend vermogen op concernniveau. Niettemin constateren wij dat de nauwkeurigheid van de ramingen op programmaniveau en ten aanzien van de reserveonttrekkingen kan worden verbeterd.
Wij adviseren de gemeente om te analyseren welke factoren ten grondslag liggen aan de geconstateerde afwijkingen en om te bezien op welke wijze de begrotingssystematiek en -monitoring verder kunnen worden aangescherpt.
16 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
RATIO WEERSTANDSVERMOGEN
3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s Het weerstandsvermogen en de solvabiliteit zijn ruim voldoende
3,00 2,50 2,00 1,50
Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden geschetst van de financiële positie van de gemeente Sliedrecht. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie. Hieronder vindt u een andere toelichting op de ratio's van uw gemeente. Weerstandsvermogen van de gemeente Sliedrecht is ruim voldoende In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 17,0 miljoen (dit is inclusief het nog niet bestemde resultaat van € 4,4 miljoen). In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente Sliedrecht heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 10,2 miljoen. Het weerstandsvermogen van de gemeente Sliedrecht is volgens het GTK 2020 ruim voldoende te noemen. Solvabiliteit De solvabiliteit bedraagt ultimo 2025 45%.
Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente Sliedrecht in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De solvabiliteit laat een licht positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020). Daarnaast is te zien dat de solvabiliteit fors beter is dan begroot. In de begroting werd uitgegaan van een solvabiliteit van 35%.
1,00 0,50 2022
2023
2024
Gemeente Sliedrecht
2025
Begroting
SOLVABILITEITSRATIO 60,0% 55,0% 50,0% 45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 2022
2023 Gemeente Sliedrecht
2024
2025
Begroting
De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten op basis van: BDO Benchmark rapport januari 2025
17 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
NETTO SCHULDQUOTE
3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s De netto schuldquote en de ratio grondexploitatie zijn ‘minst risicovol’ te noemen
60,0% 50,0% 40,0% 30,0% 20,0%
Netto schuldquote De netto schuldquote bedraagt 27%. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden.
10,0% 0,0% 2022
Gemeente Sliedrecht
De netto schuldquote laat een licht positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020). Ratio grondexploitatie De ratio grondexploitatie van de gemeente Sliedrecht is laag, hetgeen duidt op een relatief beperkt risicoprofiel. Deze lage ratio wordt verklaard doordat de boekwaarde van de grondexploitaties (inclusief bijbehorende investeringen) gering is in verhouding tot de totale baten. Op basis van de classificatie uit het Gemeentelijk Toezichtkader (GTK 2020) kan de ratio derhalve als minst risicovol worden aangemerkt. De recente stijging van de ratio wordt met name veroorzaakt door investeringen in de ontwikkeling van de Rijnstraat 113. Dit betreft de herontwikkeling van het voormalige politiebureau tot brandweerkazerne en betreft feitelijk geen grondexploitatie. Zonder dit onderhanden werk zou de ratio grondexploitatie 4% zijn. Aangezien dit object in 2026 reeds is verkocht, zal de voorraadpositie naar verwachting in dat jaar afnemen. Dit leidt naar verwachting tot een daling van de ratio grondexploitatie.
2023
2024
2025
Begroting
RATIO GRONDEXPLOITATIE 10,0% 8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 0,0% -2,0%
2022
2023
2024
2025
-4,0% Gemeente Sliedrecht
Begroting
De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten op basis van: BDO Benchmark rapport januari 2025
18 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
3.3 Ons beeld van uw financiële positie (1) De gemeente Sliedrecht heeft over de komende 5 jaar een begroot resultaat voor mutaties in de reserves van € 2,1 miljoen positief. Schijn bedriegt: positieve cijfers verhullen structurele uitdagingen Dat is de titel van ons benchmarkonderzoek gemeenten dat wij in januari 2026 hebben uitgebracht over de financiële positie van gemeenten. Wij concluderen hierin dat de meeste gemeenten over 2024 een positief resultaat hadden (per saldo € 2,0 miljard) terwijl voor de komende vijf jaren grote tekorten worden verwacht (over vijf jaar totaal voor alle gemeenten € 2,0 miljard). Dit is voornamelijk het gevolg van de gewijzigde financieringssystematiek vanuit het Rijk, wat leidt tot een zogenoemd ‘Ravijn’. Ook bij gemeente Sliedrecht zien wij dit terug. Volgens de begroting 2026 wordt tot en met 2029 cumulatief een positief resultaat (vóór mutaties reserves) behaald van € 2,1 miljoen. In de grafiek hiernaast zijn de resultaten per jaar inzichtelijk gemaakt. Het structurele begrote resultaat voor mutaties reserves is overigens ieder jaar positief. Door enkele incidentele lasten zijn de resultaten over 2028 en 2029 negatief.
Uw score in onze landelijke benchmarkrapportage 9 (2025: 6) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld. In dit GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als basis gebruikt voor het bepalen van uw score en dus financiële positie. Indien uw gemeente voor de komende jaren (2025 tot en met 2029) per saldo een negatief resultaat begroot (en inteert op het eigen vermogen), beïnvloedt dit de score. Een uitwerking van deze systematiek beschrijven wij in onze benchmarkrapportage.
BEGROOT RESULTAAT VOOR MUTATIE RESERVES (IN MILJOENEN €) 2,5 2 1,5 1 0,5 0 -0,5 -1 -1,5 -2
2,1 1
2025
1
2026
2027
2028
2029
-0,6 -1,4
19 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
4. Belangrijkste bevindingen 4.1 Rechtmatigheidsverantwoording 4.2 Risicobeheersing in het ruimtelijk domein 4.3 BBV, WNT en SiSa 4.4 Belangrijke schattingsposten
20 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
4.1 Rechtmatigheidsverantwoording (1) Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording bedraagt de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 2.072.000 (2024: € 554.000). Status wijziging wet– en regelgeving Naar aanleiding van de wijzigingen in het BBV wijzigt vanaf boekjaar 2025 het maximum van de door de raad vastgestelde verantwoordingsgrens naar 2% (was 3%). De omvangsbasis van de verantwoordingsgrens wijzigt naar de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. In september 2025 is de kadernota rechtmatigheid geactualiseerd. De belangrijkste wijzigingen zijn: • De verantwoordingsgrens valt vanaf 2025 binnen de bandbreedte van 0% tot 2% van de totale lasten van de gemeente. Dit was tot en met 2024 binnen de bandbreedte van 0% tot 3%. • Het percentage voor de verantwoordingsgrens geldt vanaf 2025 voor de rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden samen. Tot en met 2024 gold het percentage van de verantwoordingsgrens afzonderlijk voor rechtmatigheidsfouten en voor onduidelijkheden. • Vanaf 2025 geldt dat de omvangbasis voor het percentage van de verantwoordingsgrens de lasten van de gemeente exclusief toevoegingen aan de reserves is. Tot en met 2024 was dit inclusief toevoegingen aan de reserves.
Strekking van de rechtmatigheidsverantwoording van gemeente Sliedrecht De raad van Sliedrecht heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 2.042.000. Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording stelt het college van Sliedrecht vast dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 2.072.000 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens van € 2.042.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college van Sliedrecht een bedrag van € 1.438.000 acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. De door het college gerapporteerde afwijkingen en onduidelijkheden kunnen als volgt worden samengevat: BEVINDINGEN IN HET KADER VAN RECHTMATIGHEID Acceptabel (in €)
Niet-acceptabel (in €)
Totaal afwijkingen en onduidelijkheden (in €)
0
256.000
256.000
1.438.000
378.000
1.816.000
0
0
0
TOTAAL
1.438.000
634.000
2.072.000
Verantwoordingsgrens (2%)
2.042.000
Onrechtmatigheden Voorwaardencriterium Begrotingscriterium Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
Rapportagegrens
100.000
21 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
4.1 Rechtmatigheidsverantwoording (2) Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft en dat gemeente Sliedrecht toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de in de rechtmatigheidsverantwoording genoemde onrechtmatigheden te onderbouwen. Rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening geeft een getrouw beeld Het is onze rol om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2025 van gemeente Sliedrecht te controleren. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft. Onze controle richt zich op het bepalen of de opsomming van de onrechtmatigheden door het college toereikend is onderbouwd. De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening richt zich op een drietal criteria die wij hieronder nader hebben toegelicht. Voor de SiSa-bijlage heeft het college negen rechtmatigheidscriteria in acht genomen. Hierbij stellen wij vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld in overeenstemming met de afspraken die gemaakt zijn tussen de gemeenteraad en het college. Deze afspraken zijn vastgelegd in het controleprotocol 2025 – 2027 van gemeente Sliedrecht, dat d.d. 3 maart 2026 door de gemeenteraad is vastgesteld, en de financiële verordening van de gemeente Sliedrecht.
Bij de uitvoering van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de organisatie toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de opsomming van de onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording te onderbouwen. De paragraaf bedrijfsvoering is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen De paragraaf bedrijfsvoering is onderdeel van het jaarverslag. Wij hebben deze paragraaf gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of deze paragraaf materiële afwijkingen bevat. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Op grond van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de paragraaf bedrijfsvoering verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat.
Begrotingscriterium Het begrotingscriterium richt zich op het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen van de lasten en overschrijdingen van investeringsbudgetten (kredieten) zijn op basis van de Gemeentewet onrechtmatig. Overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) zijn op zichzelf niet onrechtmatig. Deze zijn echter wel onrechtmatig als deze niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld. Het college en de raad hebben door middel van de financiële verordening afspraken gemaakt over wanneer overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) in een begrotingswijziging aan de raad voorgelegd moeten worden. Het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden van gemeente Sliedrecht heeft de verantwoordingsgrens overschreden en het college heeft het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De begrotingsonrechtmatigheden zijn op basis van de afspraken tussen college en raad in de financiële verordening niet acceptabel voor een bedrag van € 378.000 en deze zijn door het college (nader) uitgewerkt in de rechtmatigheidsverantwoording.
22 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
4.1 Rechtmatigheidsverantwoording (3) Het totaal aan overschrijdingen op lasten in 2025 ten opzichte van de laatst geautoriseerde begrotingswijziging bedraagt € 1.430.000. De realisatie op de investeringsbudgetten (kredieten) op productniveau overschrijden de door de gemeenteraad gevoteerde kredieten met een bedrag van € 35.000. Voor het voorwaardencriterium wordt een bedrag van € 256.000 gepresenteerd voor niet Europees aanbestede contracten Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Het college dient ook een uitspraak te doen over de naleving van bepalingen die in wet- en regelgeving zijn opgenomen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik. Hiervoor stelt het college vast welke verplichte handhaving noodzakelijk is en welke maatregelen binnen de gemeente genomen zijn om dit te kunnen uitvoeren. Tevens stelt het college vast of de getroffen maatregelen werken. Indien geconstateerd wordt dat beleid niet bestaat of niet wordt nageleefd dan wordt dit toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Alleen daadwerkelijke afwijkingen als gevolg van misbruik worden opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Voorwaardencriterium Als laatste toetst het college bij de uitvoering van haar controlewerkzaamheden of bij de uitvoering van financiële beheershandelingen binnen de geldende weten regelgeving is gehandeld.
De relevante wet- en regelgeving is tussen het college en de raad afgestemd door middel van het normenkader. Het voorwaardencriterium is met name relevant bij de processen: subsidieverstrekkingen en aanbestedingen. Indien is vast komen te staan dat de gemeente niet aan het voorwaardencriterium heeft voldaan is sprake van een onrechtmatigheid. Europese aanbestedingen In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording 2025 heeft het college de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van een zogenaamde spend-analyse. In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over de interne beheersing ten aanzien van de EUaanbestedingsregels.
In het proces wordt de naleving van de inkoop- en aanbestedingsregels niet afgedwongen, hierdoor kan niet worden gesteund op interne beheersmaatregelen. Over 2025 blijkt uit de spend-analyse een totaal aan onrechtmatigheden van € 180.000 (2024: € 32.000). Deze afwijking is als volgt opgebouwd: (x €1.000) BEDRAG Afwijkingen vanuit 2024 die doorlopen in 2025
0
Nieuwe afwijkingen met ingang van 2025
256
TOTAAL
256
Wezenlijke wijzigingen Gedurende de looptijd van een overeenkomst – dus na gunning - kan de inhoud van een opdracht wijzigen. Aanbestedingsrechtelijk geldt het uitgangspunt dat wijzigingen in zeer beperkte mate toelaatbaar zijn. Het risico kan niet worden uitgesloten dat andere inschrijvers geïnteresseerd waren geweest in de uitvoering van de gewijzigde opdracht en een andere inschrijving hadden ingediend. Het uitgangspunt is dat in geval van een wijziging de opdracht opnieuw aanbesteed moet worden. De werkelijke uitgaven uit hoofde van de betreffende contracten zijn hoger dan wat initieel overeengekomen was. Daarom wordt dit ook aangemerkt als onrechtmatigheid. Wij adviseren in het inkoopproces (bijvoorbeeld bij de uitvoering van periodieke spend-analyses) specifiek aandacht te hebben voor potentiële wezenlijke wijzigingen, waardoor deze eerder opgemerkt worden en hier tijdig actie op ondernomen kan worden.
23
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
4.2 Risicobeheersing in het ruimtelijk domein Risico’s ten aanzien van de waardering van grondexploitaties zijn beperkt. We hebben vastgesteld dat voor elk van de actieve grondexploitaties op eenduidige wijze projectspecifieke risico's worden bepaald en geregistreerd Risico’s ten aanzien van de waardering van grondexploitaties zijn beperkt. We hebben vastgesteld dat voor elk van de actieve grondexploitaties op eenduidige wijze projectspecifieke risico's worden bepaald en geregistreerd De gemeente Sliedrecht heeft per balansdatum drie actieve grondexploitaties, waarvan zich twee in de opstartfase bevinden en één reeds geruime tijd loopt, maar nog een relatief lange looptijd kent. Daarnaast is in het begin van het boekjaar één grondexploitatie afgesloten. Aan de start van een ontwikkeling maar ook tijdens de uitvoering van een ontwikkeling moeten risico’s zo goed mogelijk in beeld gebracht worden. Als risico’s goed in beeld zijn, kunnen er ook maatregelen genomen worden om deze risico´s te beheersen. In de notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019) van de commissie BBV is over risico’s de nieuwe aanbeveling opgenomen om onderscheid te maken tussen risico’s die de gehele portefeuille raken, zoals markt- en conjunctuurinvloeden, en project specifieke risico’s.
Project specifieke risico’s kunnen voor positieve grondexploitaties aanleiding zijn om pas op een later moment winst te nemen en die worden in mindering gebracht op de NCW's in de bepaling van de (POC) winstnemingen. We hebben vastgesteld dat voor elk van de actieve grondexploitaties op eenduidige wijze projectspecifieke risico's worden bepaald en geregistreerd. Ontwikkelingen Stationspark II Gedurende het boekjaar is deze grondexploitatie afgesloten. Hierbij heeft de raad de grondexploitatie afgesloten met totaal resultaat € 489.000. Hierbij was reeds € 445.000 aan resultaat genomen in de eerdere jaren. Het uiteindelijke resultaat in 2025 is € 18.000 hoger dan verwacht. Hiermee komen hier geen bijzonderheden uit naar voren. Ontwikkelingen Stationspark III De grondexploitatie bevindt zich in de voorbereidingsfase. Er kan nog niet gestart worden met realisatie binnen deze grondexploitatie voordat het omgevingsplan is vastgesteld. Binnen de grondexploitatie is zichtbaar dat de uitvoering van de
plannen is doorgeschoven naar latere jaren. De voortgang van het project is onder meer afhankelijk van de verplaatsing van de voetbalvereniging, waardoor de feitelijke realisatie van de bouwactiviteiten nog niet is gestart. Als gevolg hiervan zijn in het verslagjaar relatief beperkte kosten en opbrengsten verwerkt. Daarnaast is het geprognosticeerde resultaat neerwaarts bijgesteld van circa € 12,8 miljoen naar € 10,7 miljoen. Deze daling wordt voornamelijk veroorzaakt door het doorschuiven van de fasering in de grondexploitatie (tijdseffect) en het alsnog opnemen van sloopkosten, waarmee in eerdere ramingen geen rekening was gehouden. Op basis van de huidige inzichten wordt het risicoprofiel van deze grondexploitatie als beperkt ingeschat, waarbij de belangrijkste onzekerheden samenhangen met de planning en realisatie van de verplaatsing van de voetbalvereniging. Ontwikkelingen Groen van Prinsterer Binnen deze grondexploitatie is het project vertraagd door planvorming. Als gevolg hiervan wordt de start van de ontwikkeling doorgeschoven, wat leidt tot een verslechtering van het geraamde resultaat. Het verwachte resultaat is hierdoor bijgesteld van een positieve uitkomst van circa € 12.000 in 2024 naar een negatief resultaat van circa € 196.000.
Deze verslechtering wordt voornamelijk veroorzaakt door het latere realisatiemoment, waardoor zowel de kosten als opbrengsten in de tijd verschuiven en het project een nadeliger financieel profiel krijgt. Ontwikkelingen Maaslaan Deze grondexploitatie betreft een nieuwe ontwikkeling. In het kader van de controle hebben wij de belangrijkste uitgangspunten, waaronder de gehanteerde parameterwaarden, fasering en kosten- en opbrengstenramingen, beoordeeld. Op basis van deze werkzaamheden hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd en kunnen wij ons vinden in de gehanteerde veronderstellingen die ten grondslag liggen aan de grondexploitatie.
24 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
4.3 Belangrijke aandachtspunten (1) Afwijkingen in de controle die hebben geleid tot aanvullende werkzaamheden om voldoende zekerheid te verkrijgen. Onjuiste verwerking en afgrenzing investeringen Rijnstraat 113 De locatie Rijnstraat 113 is in de jaarrekening opgenomen onder de voorraden en betreft de herontwikkeling van een voormalig politiebureau tot brandweerkazerne. In het boekjaar 2025 hebben omvangrijke investeringen plaatsgevonden. In 2026 is het object verkocht aan de Veiligheidsregio. Tijdens de controle is vastgesteld dat de investeringen ten onrechte als materiële vaste activa zijn verantwoord. De onjuiste classificatie heeft ertoe geleid dat de door de VIC uitgevoerde werkzaamheden op de investeringen zijn uitgebreid. De gemeente heeft vervolgens correcties doorgevoerd, waarbij de investeringen zijn hergeclassificeerd naar de juiste balanspost. Daarnaast constateren wij dat de afgrenzing van kosten binnen dit project onvoldoende beheerst is. De gemeente heeft moeite om adequaat vast te stellen of facturen betrekking hebben op het boekjaar 2025 dan wel 2026. Dit blijkt onder meer uit twee facturen die na balansdatum zijn ontvangen, waarvan één factuur ten onrechte in 2025 was verwerkt en nadien is gecorrigeerd naar 2026.
Gezien het feit dat dit project in opdracht van een derde is uitgevoerd en de gemaakte kosten volledig worden doorbelast, achten wij het van belang dat de gemeente een sluitende projectadministratie voert. Alleen daarmee kan worden geborgd dat alle gemaakte kosten volledig en juist worden toegerekend en doorbelast. Wij adviseren de gemeente om bij toekomstige projecten van vergelijkbare aard de beheersing op projectniveau, met name ten aanzien van kostentoerekening en afgrenzing, te versterken.
Eigen vermogen Verwerking raadbesluit gemeentekantoor d.d. 15 juli 2025 De gemeenteraad heeft op 15 juli 2025 besloten een bedrag van € 1.270.000 over te boeken van de algemene reserve naar de bestemmingsreserve Reserve kapitaallasten met een economisch nut (voor afschrijvingskosten voor het gevoteerde krediet van € 1.115.000 voor herinrichting van het gemeentekantoor). Tijdens de gemeenteraadsvergadering is een amendement aangenomen waarbij een bedrag van € 115.000 uit het voorstel is vervallen. Dit bedrag is echter niet aangepast in het definitieve besluit van de gemeenteraad waardoor er feitelijk € 115.000 te veel is toegevoegd aan de de bestemmingsreserve Reserve kapitaallasten met een economisch nut. De gemeente Sliedrecht heeft echter besloten dit bedrag niet te onttrekken aan de algemene reserve en dit te beschouwen als een administratie fout in het raadvoorstel. Wij kunnen ons vinden in deze zienswijze. Van het aan de algemene reserve onttrokken bedrag van € 1.115.000 is uiteindelijk een bedrag van € 696.029 aan de bestemmingsreserve kapitaallasten met economisch nut toegevoegd. Verschil is ten gunste van de exploitatie gebracht ter dekking van de overige kosten van het gemeentekantoor (geen investeringskosten maar kosten van onderhoud).
Voor het deel dat is vrijgevallen ten gunste van de onderhoudskosten voor het gemeentekantoor heeft de gemeenteraad echter formeel geen goedkeuring gegeven (alleen voor dekking van toekomstige afschrijvingskosten van investeringen in het gemeentekantoor). Een bedrag van € 419.000 is derhalve onterecht ten gunste van de exploitatie gebracht. Overige raadbesluiten Jaarlijks worden door de gemeenteraad van Sliedrecht diverse besluiten genomen. Besluiten die vaak ook financiële impact hebben op de begroting en de jaarstukken van de gemeente Sliedrecht. Formulering van de besluitvorming in de vaststellingsbesluiten van de gemeenteraad kan verbeterd worden.
25 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
4.3 Belangrijke aandachtspunten (2) De juistheid van raadbesluiten en de juiste verwerking hiervan in de jaarstukken van de gemeente Sliedrecht blijft voor 2026 een aandachtpunt. Vervolg eigen vermogen (besluitvorming gemeenteraad) Enkele voorbeelden hiervan zijn: - Bij vaststelling van de programmabegroting 2026 zijn de mutaties in het meerjareninvesteringsplan over 2025 opgenomen. Hierdoor heeft de gemeenteraad de mutaties voor het MIP voor 2025 (en dus voor de beoordeling van de rechtmatigheidsverantwoording 2025) niet separaat goedgekeurd. - Enkele mutaties in de reserves van de gemeente worden niet expliciet door de gemeenteraad goedgekeurd. Deze zijn dan wel ergens in de onderliggende documentatie benoemd maar formele goedkeuring van de gemeenteraad in het besluit ontbreekt. Tevens stellen wij vast dat alle mutaties in het eigen vermogen pas begin 2026 zijn geboekt terwijl besluitvorming in de zomer van 2025 al heeft plaatsgevonden. Voorzieningen De gemeenteraad van Sliedrecht heeft besloten om vanuit de algemene reserve van de gemeente een bedrag van € 300.000 beschikbaar te stellen voor achterstallig onderhoud. Het is onbekend of het hier gaat om achterstallig onderhoud dat direct een gevaar vormt. De gemeente heeft dit bedrag toegevoegd aan de voorziening groot onderhoud voor gemeentelijke gebouwen. Wij hebben hiervan (nog) geen onderbouwing ontvangen.
Ook is niet bekend of dit onderhoud al niet was opgenomen in het juist recent nieuwe opgestelde MJOP voor gemeente gebouwen.
Overlopende passiva Uit onze controle van de kortlopende schulden en overlopende passiva blijkt dat afgrenzing van kosten nog enkele keren onjuist plaatsvindt. Dit heeft geleid tot enkele correcties in de definitieve jaarrekening van de gemeente Sliedrecht. Doordat wij werken met steekproeven/ deelwaarnemingen hebben wij onze werkzaamheden uitgebreid om vast te stellen dat er niet meer fouten worden gemaakt door de gemeente Sliedrecht. Uit deze aanvullende werkzaamheden blijken geen fouten. Europese aanbestedingen - rechtmatigheidsverantwoording De gemeente Sliedrecht voert vanuit de verbijzonderde interne controle jaarlijks een spendanalyse uit voor vaststelling of alle contracten juist en volledig (Europees) zijn aanbesteed. Uit de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden blijkt dat er één contract onterecht als juist en volledig aanbesteed is aangemerkt in de verbijzonderde controle. Het betreft hier een bedrag van € 76.172. Door deze rechtmatigheidsfout was het oordeel bij de rechtmatigheidsverantwoording van het college onjuist. De grens werd met deze fout namelijk overschreden. Het college van burgemeester en wethouders heeft deze omissie in de definitieve jaarrekening alsnog aangepast waardoor de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft.
26 ACCOUNTANTSVERSLAG 2025 – GEMEENTE SLIEDRECHT
4.4 Informatiewaarde van het jaarverslag Gemeente Sliedrecht leeft de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) na. De informatiewaarde en leesbaarheid van het jaarverslag beoordelen wie als voldoende tot goed, waarbij we nog een aantal aanbevelingen doen. Gemeente Sliedrecht leeft de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) na Wij hebben vastgesteld dat gemeente Sliedrecht de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn en voldoen aan de eisen in de BBV voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Voor onze opmerkingen in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen hieromtrent in de paragraaf bedrijfsvoering verwijzen wij naar hoofdstuk 4.1 van dit (concept) accountantsverslag. De informatiewaarde en leesbaarheid van het jaarverslag beoordelen wie als voldoende tot goed Het jaarverslag van de gemeente Sliedrecht is helder en gestructureerd opgebouwd en biedt het bestuur een goed overzicht van zowel de beleidsmatige als financiële realisatie. De opzet sluit logisch aan bij de programmabegroting en maakt gebruik van vaste, herkenbare structuurelementen. Hierdoor is het verslag in de basis toegankelijk en overzichtelijk.
Tegelijkertijd zijn er aanknopingspunten om de informatiewaarde en de bestuurlijke sturingsinformatie verder te versterken, met name door meer expliciete duiding, normering en visuele ondersteuning: Heldere hoofdlijnen aan de voorkant: Het voorwoord fungeert feitelijk als bestuurlijke hoofdlijnen en de inleiding als financiële hoofdlijnen. Samen geven deze onderdelen een compact en goed leesbaar overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten van het jaar. Consistente en logische programmastructuur: De vaste indeling per programma langs de drie W-vragen (“Wat willen we bereiken?”, “Wat hebben we gedaan?”, “Wat heeft het gekost?”) draagt sterk bij aan de leesbaarheid en vergelijkbaarheid tussen beleidsterreinen. De koppeling tussen inhoudelijke doelstellingen en financiële toelichting is in opzet duidelijk aanwezig via de vaste structuur van opgaven, ambities en speerpunten.
Visuele ondersteuning helpt, maar kan sterker: Het gebruik van smileys in de programmaverantwoording geeft op toegankelijke wijze inzicht in de voortgang van beleidsdoelen en activiteiten. Aanbeveling: De visuele aantrekkelijkheid (“looks and feel”) kan verder worden versterkt door meer gebruik te maken van grafieken, iconen en samenvattende visuals aan het begin van programma’s of paragrafen, zodat kernboodschappen sneller te herkennen zijn Beleidsindicatoren: helder, maar duiding ontbreekt nog: De beleidsindicatoren geven een duidelijk beeld van de positie van Sliedrecht ten opzichte van de regio en maken benchmarking mogelijk. Ook zijn expliciete streefwaarden toegevoegd. Aanbeveling: duid wat de gevolgen en beleidsreacties zijn als de realisatie achterblijft of juist beter is dan verwacht. Indien streefwaarden nog ontbreken, ligt hier een duidelijke kans om deze (met de nieuwe raad) vast te stellen.
De paragraaf bedrijfsvoering geeft voldoende inzicht in frauderisico’s en acties in het kader van frauderisicobeheersing In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt toegelicht dat de gemeente beschikt over een samenhangend stelsel van maatregelen ter voorkoming van fraude. Fraudepreventie is verankerd in de administratieve organisatie en interne beheersing, met aandacht voor functiescheiding, vastgelegde procedures en periodieke interne controles. Daarnaast wordt ingezet op integriteit en bewustwording binnen de organisatie, onder meer via gedragscodes en meldprocedures. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden zijn geen aanwijzingen geconstateerd voor materiële fraude of tekortkomingen in de opzet van het fraudepreventiebeleid.