Bijlage 3 - Rapport deel 2 de inventarisatie Sliedrecht.pdf

Accommodatievisie Sliedrecht Deel 2: inventarisatie Eindrapport

Aan

Gemeente Sliedrecht

Van

Hospitality Group Nijverheidsweg-Noord 78 Postbus 2186 3800 CD Amersfoort

Project

Accommodatievisie Sliedrecht Betreft

Eindrapport deel 2: inventarisatie Ons kenmerk

240185.D01/RR/LS Datum

3 september 2024

© 2024 Hospitality Group

Behoudens uitzonderingen door de wet gesteld mag, zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van de rechthebbenden c.q. door de rechthebbenden gemachtigden, niets uit deze uitgave worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of anderszins, hetgeen ook van toepassing is op de gehele of gedeeltelijke bewerking.

2

Inhoud De bouwstenen in kaart

2.

4

1.1.

Inleiding

4

1.2.

Huidige aanbod

4

1.3.

Kwaliteit accommodaties

8

1.4.

(Multi)Functionaliteit, samenhang en samenwerking

8

1.5.

Spreiding

9

1.6.

Beleidsspeerpunten

9

1.7.

Kansen en mogelijkheden uit het veld

10

1.8.

Samenvattend

11

Toekomstige behoefte in kaart

13

2.1.

Bevolkingsontwikkeling

13

2.2.

Woningbouwopgave

14

2.3.

De behoefte is van karakter veranderd

14

2.4.

De maatschappelijke opgave

20

2.5.

Samenvattende conclusie

28

Bijlage 1: Beleidsspeerpunten samengevat per thema

31

Bijlage 2: Vraag en aanbod buitensport: Planningsnormen NOC*NSF

34

Bijlage 3: Bezetting overige accommodaties

36

Bijlage 4: Kernportefeuille

38

Bijlage 5: samenvatting gesprekken en interviews maatschappelijk partners en gemeente

39

3

De bouwstenen in kaart 1.1. Inleiding

Dit hoofdstuk biedt een overzicht van de bouwstenen die de koers bepalen voor het nieuwe accommodatiebeleid van de gemeente Sliedrecht. Het hoofdstuk begint met een analyse van de demografische kenmerken van de gemeente en de daarmee samenhangende woningbouwopgave en maatschappelijke opgaven. Vervolgens wordt voor elk type gemeentelijke accommodatie een beschrijving gegeven van het aanbod en de bezettingsgraad. Tot slot worden de belangrijkste beleidsprioriteiten en conclusies uiteengezet.

1.2. Huidige aanbod

Om een goed oordeel te kunnen vellen over de toekomstige behoefte aan accommodaties is het van belang om eerst een beeld te vormen van het bestaande aanbod in Sliedrecht. Dat aanbod is de afgelopen maanden in kaart gebracht. Per type voorziening is de capaciteit en bezetting geïnventariseerd. Het aanbod en de kenmerken daarvan worden in dit hoofdstuk samengevat.

Maatschappelijke accommodaties Met maatschappelijke accommodaties faciliteert de gemeente Sliedrecht activiteiten voor haar inwoners. Over de gemeente verspreid (zie figuur 1), zijn er 19 maatschappelijke accommodaties. Deels in eigendom van de gemeente, deels van derden. Een overzicht per cluster wordt weergegeven in figuur 2. Figuur 1: overzicht maatschappelijke voorzieningen gemeente Sliedrecht.

4

Figuur 2: overzicht aantal maatschappelijke accommodaties per cluster.

Binnensport De gemeente Sliedrecht beschikt over zes binnensportaccommodaties en een zwembad. Dit zijn:  Sporthal De Basis  Sporthal De Stoep  Sporthal De Lockhorst  Sportzaal De Valk  Gymzaal De Valk  Gymzaal ’t Crayenest  Zwembad het Bronbad Lockhorst Sporthal De Basis en twee gymzalen die bij een school horen (De Sprong en het Griendencollege) zitten niet in de gemeentelijke vastgoedportefeuille. Onlangs is het onderzoeksrapport ‘visie op sportaccommodaties gemeente Sliedrecht 2022 -2031’ verschenen. De belangrijkste conclusies zijn navolgend samengevat beschreven:    

 

Het gros van de accommodaties is redelijk tot goed bezet, uitgezonderd sporthal De Lockhorst, daar is de bezetting matig. Er is nog ruimte binnen de accommodaties voor intensivering van het gebruik door zowel verenigingen als het onderwijs. De meeste accommodaties zijn behoorlijk op leeftijd en financieel nagenoeg afgeschreven. Het onderhoud van de accommodaties is veelal redelijk tot goed maar er staan de komende jaren relatief hoge investeringen te wachten voor onderhoud en verduurzaming. In veel gevallen is het de vraag of er renovatie moet plaatsvinden, of dat afstoten en nieuwbouw beter past. Er is sprake van een goede spreiding van binnensportaccommodaties binnen de gemeente Sliedrecht. Op De Basis en ’t Crayenest na vallen alle sportaccommodaties in het plangebied van het programmaplan ruimtelijke vernieuwing 2022 -2030.

5



Tegenover De Valk wordt een nieuw IKC (integraal kind centrum) met sportvoorziening gerealiseerd. Daarmee wordt gymzaal De Valk afgestoten.

Ondanks dat er een bescheiden groei wordt verwacht van het aantal leden van de sportverenigingen en een lichte toename van het aantal leerlingen, is er in de bestaande accommodaties voldoende capaciteit om die groei op te vangen.

Buitensport In de gemeente Sliedrecht zijn twee buitensportaccommodaties, waar meerdere verenigingen hun activiteiten uitvoeren. Het betreft Sportpark De Lockhorst en Sportpark Thorbeckelaan. Sportpark De Lockhorst Sportpark De Lockhorst is gericht op voetbal (VV Sliedrecht) en tennis (SLTC). Het sportpark heeft een gesloten en monofunctioneel karakter. Er is weinig tot geen aanbod voor andere maatschappelijke organisaties. Voetbalvereniging VV Sliedrecht beschikt over 6,5 voetbalvelden en heeft een theoretische behoefte van 6 voetbalvelden. Er is, op basis van de KNVB behoeftebepaling, dus sprake van een lichte overcapaciteit. Tennisvereniging SLTC beschikt momenteel over 4 tennisbanen en 4 padelbanen en heeft een theoretische behoefte van 3 tennisbanen. Dat betekent dat er nu overcapaciteit is van 1 tennisbaan. Sportpark Thorbeckelaan Sportpark Thorbeckelaan is het onderkomen voor korfbal, handboogschieten, trimmen en de ijs- en skeelerbaan. Ondanks dat het sportpark een gesloten karakter kent, is er ook aanbod voor maatschappelijke doelgroepen. Zo maken scholen gebruik van het sportpark en worden er diverse activiteiten georganiseerd, denk aan; koningsspelen, schoolkorfbal, vertrekpunt avondvierdaagse en fietsdagen voor ouderen.

In het clubhuis van de trimvereniging is een senioren kaartclub actief en er worden activiteiten georganiseerd als beeldhouwen en personal training/ coaching. De ijs- en skeelerbaan wordt ook recreatief gebruikt voor ongeorganiseerde sporters en fungeert als evenemententerrein. Korfbalvereniging SKC Merwede sport zowel in de binnensportaccommodaties als op het sportpark Thorbeckelaan. Op Sportpark Thorbeckelaan beschikt de korfbalvereniging over 4 korfbalvelden en is er een theoretische behoefte van 3 korfbalvelden. Er is, op basis van de behoeftenormering (NOC*NSF), dus sprake van een lichte overcapaciteit. Voor trimmen (Trimclub ABC), handboogschieten en de ijs- en skeelerbaan is het huidige aanbod nu 1 veld/baan en de totale behoefte is 1 veld/baan. Het aanbod en de behoefte zijn in evenwicht.

Zwembad De gemeente Sliedrecht beschikt over één zwembad, Bronbad de Lockhorst. Er is recent (april 2024) besloten om een nieuw zwembad ter vervanging van Bronbad de Lockhorst te realiseren waarmee

6

er ook in de toekomst een functioneel zwembad behouden blijft voor de inwoners en zwemverenigingen van Sliedrecht.

Sociaal -Cultureel

Binnen de gemeente Sliedrecht is de accommodatie waar sociaal culturele activiteiten worden aangeboden Elektra (met de nadruk op jongerenwerk en poppodium). De bezetting van Elektra voor de verbouwing was goed.

Educatie Accommodaties waar educatie centraal staat zijn het Natuur- en Milieu Educatie (NME) centrum, de sociale moestuin en de kinderboerderij. Bij de bezetting van deze accommodaties zien we een wisselend beeld. De kinderboerderij kent een goede bezetting. Het NME-centrum heeft in haar totaliteit een matige bezetting, hoewel dit per ruimte binnen het gebouw verschilt. Zo wordt het leslokaal goed benut, maar de overige ruimte matig. De sociale moestuin, met een zeer beperkte oppervlakte, is wel opgenomen in de inventarisatie maar niet meegewogen in de bezettingsanalyse.

Cultuur

Dit cluster betreft voor de gemeente Sliedrecht de bibliotheek. Bibliotheek Aan Zet is de accommodatie waar inwoners van Sliedrecht terecht kunnen voor literatuur, kunst en cultuur. Onderwijs maakt ook gebruik van de bibliotheek. Ontmoeten en samenkomen hebben een centrale positie binnen de bibliotheek. De bezetting van de bibliotheek is in haar totaliteit matig. Wanneer we de verschillende ruimtes afzonderlijk beschouwen, worden sommige ruimtes goed gebruikt en sommige ruimtes minder goed.

Maatschappelijke dienstverlening Maatschappelijke dienstverlening ondersteunt inwoners met diverse diensten, zoals toegang tot basisvoorzieningen en gezondheidszorg. Het doel is het welzijn van de inwoners te verbeteren en hen te helpen bij het oplossen van problemen. Het Bonkelaarhuis en voormalig schoolgebouw Franshalsstraat (Inloop GGZ Yulius en Leef Sliedrecht) zijn de locaties voor welzijn, zorg en ontmoeten. Het Bonkelaarhuis is opgenomen in de kernportefeuille, het voormalig schoolgebouw Franshalsstraat niet. De bezetting in het Bonkelaarshuis is zeer goed en in het voormalig schoolgebouw goed.

7

Werklocaties Binnen de gemeente zijn er werklocaties die naast vaste kantoorbezetting ook worden gebruikt voor maatschappelijke activiteiten. Het raadhuis heeft een voldoende goede bezetting en een belangrijke sociaalhistorische waarde voor de gemeente, maar is verouderd en zal daarom gerenoveerd worden. Na de renovatie zal het raadhuis nog meer functioneren als bestuurlijk centrum voor de raad, het college en het publiek. Daarnaast zal het ook dienen als ontmoetingscentrum voor burgers, met voorzieningen zoals horeca, een vergadercentrum met werkplekken en mogelijk een terras aan het water. Het gemeentekantoor blijft het centrale punt voor de ambtelijke organisatie.

1.3. Kwaliteit accommodaties

De kwaliteit van de accommodaties binnen de gemeente Sliedrecht kent een aantal gezichten. Zo heeft de gemeente Sliedrecht met het Bonkelaarhuis, NME-Centrum, het nieuwe multifunctionele Elektra, de bibliotheek Aan Zet, het te renoveren Raadhuis en het nog her in te richten gemeentekantoor, een aantal (multi)functionele en eigentijdse accommodaties die in technisch (zeer) goede staat verkeren. Er zijn echter ook accommodaties die gedateerd zijn en in een minder goede staat verkeren. Dat zijn de gebouwen van voetbalvereniging Sliedrecht (Clubgebouw van de voetbalvereniging is van de voetbalvereniging - recht van opstal) en de voormalige schoolgebouwen aan de Franshalsstraat en de Maaslaan (beide schoolgebouwen worden her-ontwikkeld), die beide niet binnen de kernportefeuille vallen. Dat geldt ook voor de meeste binnensportaccommodaties die vallen binnen de kernportefeuille van de gemeente. De accommodaties zijn op een behoorlijke leeftijd en in financiële zin nagenoeg afgeschreven.

1.4. (Multi)Functionaliteit, samenhang en samenwerking

In deze paragraaf beschrijven we of de accommodaties al dan niet functioneel zijn voor de activiteiten waar deze voor bestemd zijn, of dat betreffende accommodatie voor meerdere activiteiten/functies ingezet kan worden (multifunctioneel) en of er sprake is van samenhang en samenwerking. Met samenwerking wordt bedoeld dat meerdere organisaties samenwerken om doelen en ambities te verwezenlijken. Met samenhang wordt bedoeld: domein overstijgende samenwerking onder één dak of binnen een beperkt ruimtelijk gebied. Binnensport: Uit het onderzoeksrapport ‘visie op sportaccommodaties gemeente Sliedrecht 2022 2031’ komt naar voren dat de binnensportaccommodaties multifunctioneel zijn en voornamelijk gericht op bewegingsonderwijs en (sport)verenigingen. Er is in mindere mate sprake van samenhang en samenwerking met andere beleidsterreinen. Daarmee wordt bijvoorbeeld bedoeld dat de sportverenigingen niet of nauwelijks een preventieprogramma aanbieden, of een aanbod hebben voor mensen met een beperking en/of ontmoeting stimuleren. Buitensport: De buitensportaccommodaties zijn functioneel voor de gevestigde (sport)verenigingen, maar worden weinig multifunctioneel ingezet. Sociaal-cultureel: Sociaal-culturele accommodatie Elektra is een net gerenoveerde multifunctionele accommodatie gericht op jongeren en cultuur. Er is momenteel nog weinig sprake van samenhang

8

en samenwerking, maar de accommodatie leent zich uitstekend voor activiteiten rondom ontmoeten, cultuur, zorg en welzijn en educatie. Educatie: Het NME-centrum en de sociale moestuin zijn gericht op educatie en ontmoeten. De accommodaties zijn functioneel voor haar activiteiten en doelgroepen. Het NME-centrum is geschikt voor diverse doelgroepen en activiteiten en die vinden hier ook plaats. De sociale moestuin is functioneel waarbij ontmoeten centraal staat. Cultureel: Bibliotheek Aan Zet is multifunctioneel en kan naast de kerntaken van een bibliotheek ook diverse andere maatschappelijke activiteiten ontplooien. Ook is er sprake van samenwerking met andere maatschappelijk partners die maatschappelijke activiteiten aanbieden in de bibliotheek. Maatschappelijke dienstverlening: De maatschappelijk dienstverlening vindt zijn onderkomen in het Bonkelaarhuis. Deze accommodatie is multifunctioneel en er is sprake van samenhang en samenwerking, omdat alle partners uit het sociaal domein hier gehuisvest zijn. Het voormalig schoolgebouw aan de Franshalsstraat, waar de Inloop GGZ Yulius is gevestigd, wordt door de gebruikers als functioneel beoordeeld. Werklocaties: De werklocatie Raadhuis wordt gerenoveerd en voorziet, volgens de gebruikers, in de huidige functie als ontmoetingsplek voor politiek en samenleving.

Dat geldt ook voor het gemeentekantoor, wijkonderkomen begraafplaats en gemeentewerf.

1.5. Spreiding

De binnensportaccommodaties zijn goed verspreid over de gemeente. Voor buitensport zien we dat sportpark Thorbeckelaan centraal gelegen is tussen de wijken, terwijl sportpark De Lockhorst meer aan de rand van Sliedrecht ligt. De sociaal-culturele voorzieningen, zoals jongerenwerk en het poppodium, zijn centraal gelegen en goed bereikbaar vanuit de hele gemeente. Dit geldt ook voor de bibliotheek Aan Zet (cultuur), het Bonkelaarhuis, Yulius GGZ (maatschappelijke dienstverlening), het gemeentekantoor en het Raadhuis (werklocaties). Het NME-centrum en de kinderboerderij (educatie) bevinden zich meer aan de oostkant van Sliedrecht.

1.6. Beleidsspeerpunten

Sliedrecht heeft ambities op het gebied van bewegen, sporten, recreëren, ontmoeten, participatie, welzijn, zorg, wonen en meer. Deze ambities zijn beschreven in diverse beleidsdocumenten en verder toegelicht tijdens interviews met medewerkers van de gemeente Sliedrecht, maatschappelijke partners en verenigingen. De ambities hebben gevolgen voor het aanbod en gebruik van de accommodaties. Hieronder zijn de belangrijkste ambities per thema samengevat. Een uitgebreide uiteenzetting van de ambities is te vinden in de bijlage. Sport De gemeente Sliedrecht bevordert een inclusieve, veilige en verantwoorde sport- en beweegomgeving voor alle inwoners. Dit omvat het ontwikkelen van duurzame sportinfrastructuur en het ondersteunen van verenigingen om vitaal te blijven. Sport wordt gezien als belangrijke pijler voor plezier, gezondheid en sociale interactie, met speciale aandacht voor geestelijke gezondheid, vooral onder jongeren. Samenwerking met onderwijs en zorg staat centraal in deze inspanningen.

9

Zorg, gezondheid en welzijn De gemeente Sliedrecht bevordert gezondheid en welzijn, vooral bij de jeugd en kwetsbare groepen. Speerpunten zijn het verminderen van ziektelast door roken, overgewicht en alcoholgebruik, en het creëren van een gezonde leefomgeving. Preventie staat centraal, met focus op infectiepreventie, mentale gezondheid en het bestrijden van eenzaamheid onder ouderen, vooral in de wijken Centrum en Oost. Onderwijs De gemeente wil scholen transformeren tot centrale wijkvoorzieningen met aandacht voor duurzaamheid. Ze zet in op Integrale Kindcentra (IKC's) waar ruimte is voor welzijn, sport, cultuur en gezondheid, en waar buurtbewoners samenkomen. Flexibel ruimteverhuur voor wijkactiviteiten buiten onderwijstijden en nauwe samenwerking met andere beleidsterreinen, zoals wonen en sociaal domein, staan centraal. Openbare ruimte, recreatie en ontmoeten De gemeente Sliedrecht wil de stad aantrekkelijker maken en de lokale identiteit versterken. Dit omvat het transformeren van het historische Raadhuis tot een toeristische trekpleister, het verbeteren van openbare ruimten en groenvoorzieningen, en het bevorderen van recreatie en ontmoeting. Door samen te werken met omliggende gemeenten wil Sliedrecht meer bezoekers aantrekken en zichzelf onder andere profileren als 'Volleybal-hoofdstad'.

Cultuur, kunst en ontmoeting Sliedrecht wil haar inwoners, van jong tot oud, aanmoedigen om naast sportieve activiteiten ook actief deel te nemen aan culturele activiteiten in de openbare ruimte. Het jongerencentrum moet voor alle jongeren, inclusief zijn, toegankelijk en betaalbaar zijn. Daarnaast ondersteunt de gemeente ook het sterke kerkelijke jongerenwerk dat in Sliedrecht plaatsvindt. Vastgoed De gemeente Sliedrecht heeft in haar vastgoedbeleid onderscheid gemaakt tussen kernobjecten en niet-kernobjecten. Kernobjecten zijn bedoeld voor het huisvesten van maatschappelijke activiteiten vanuit gemeentelijke beleidsdoelstellingen en voor het huisvesten van de bestuurlijke en ambtelijke organisatie. De gemeente heeft recentelijk uitgangspunten en beleidsregels voor haar huidige vastgoedbeleid laten vaststellen voor het beheer van haar kernportefeuille (kernobjecten).

1.7. Kansen en mogelijkheden uit het veld

Tijdens de vele gesprekken zijn kansen en mogelijkheden benoemd. Hieronder de bevindingen:  Uitstekende fiets- en wandelpaden in combinatie met de ontwikkelingen in Noord Sliedrecht bieden mogelijkheden voor gezonde en actieve levensstijlen.  De buitenruimte en het open sportpark bieden kansen om meer mensen te laten sporten en elkaar te ontmoeten, waardoor gemeenschapsbanden worden versterkt.  Talrijke gebieden zijn in ontwikkeling, met herontwikkeling van bestaande wijken en de realisatie van een nieuwe woonwijk in Sliedrecht-Noord, waardoor de gemeente zich verder kan ontwikkelen.  De voortzetting van de ontwikkeling van Integrale Kindcentra (IKC) biedt mogelijkheden voor verbeterde onderwijs- en opvangfaciliteiten.  De nieuwbouw van twee scholen in de meest kwetsbare buurten, waaronder IKC Valkweg, draagt bij aan de verbetering van onderwijskansen en sociale cohesie.

10

   

Streven naar een veilige, gezonde en inclusieve samenleving met aandacht voor milieu, sociale veiligheid en gezondheidsbevordering versterkt het welzijn van alle inwoners. Het stimuleren van ondernemerschap en betrokkenheid via sport, cultuur en recreatie draagt bij aan een bruisend gemeenschapsleven en een levendig centrum. Investeringen in sport- en speelplekken voor jongeren tussen 10 en 14 jaar bieden mogelijkheden voor gezonde ontwikkeling en recreatie. Het bevorderen van jeugd- en jongerenwerk in de wijk, in samenwerking met diverse partners zoals onderwijs, cultuur en sport, versterkt de sociale cohesie en biedt kansen voor persoonlijke groei.

1.8. Samenvattend

Uit de inventarisatie van het aanbod van maatschappelijke accommodaties in de gemeente Sliedrecht blijkt het volgende:

Maatschappelijke functie

De gemeente Sliedrecht heeft ambitieuze doelen op het gebied van sport, zorg, onderwijs, cultuur, en maatschappelijke dienstverlening. Deze ambities richten zich op inclusieve en duurzame samenwerking tussen verschillende sectoren en het bevorderen van gezondheid en welzijn voor alle inwoners. De ontwikkeling van multifunctionele accommodaties en verbeterde samenwerking tussen maatschappelijke partners zijn centrale thema's in het beleid. De gemeente Sliedrecht is op de goede weg met haar beleidsdoelen. Er zijn al meerdere voorzieningen als de multifunctionele accommodaties het Bonkelaarhuis, NME-Centrum, Bibliotheek aan Zet, jongerencentrum Elektra en het Raadshuis met een breed maatschappelijke functie. Deze voorzieningen leveren een bijdrage aan de versterking van leefbaarheid en sociale samenhang en verbinding voor de inwoners van Sliedrecht. Voorgesteld wordt om dit ook voor de andere voorzieningen binnen Sliedrecht zo te organiseren, om zo zoveel mogelijk inwoners van Sliedrecht gebruik te laten maken van de maatschappelijke accommodaties. De gemeente organiseert deze toekomstige afwegingen in nauwe samenwerking met verschillende domeinen binnen de gemeente Sliedrecht o.a. Samenleving en Vastgoed. En ook in nauwe samenwerking met maatschappelijke partners, verenigingen, stichtingen et cetera.

Accommodaties

De binnensportaccommodaties zijn multifunctioneel en goed verspreid over de gemeente. De accommodaties zijn voornamelijk gericht op bewegingsonderwijs en sportverenigingen. Er worden alleen weinig andere maatschappelijke activiteiten, zoals preventieprogramma’s voor senioren of initiatieven voor mensen met een beperking en andere ontmoetingsactiviteiten, aangeboden. Buitensportaccommodaties zijn functioneel voor de sportverenigingen maar worden nauwelijks multifunctioneel ingezet. Dit biedt potentieel voor uitbreiding naar andere maatschappelijke functies. Onder de sociaal-culturele accommodaties valt vooral het recent opgeleverde jongerencentrum Elektra op. Deze multifunctionele voorziening richt zich op jongerenwerk en cultuur, en heeft potentieel voor bredere maatschappelijke samenwerking. Er wordt nu onderzoek gedaan naar de maatschappelijke activiteiten in zalencentrum De Lockhorst.

11

Voor Cultuur (bilbliotheek Aan Zet) en Educatie (NME-Centrum) geldt dat het eigentijds multifunctionele accommodaties zijn waar nog ruimte is om activiteiten uit te breiden. De accommodatie die zich richt op maatschappelijke dienstverlening is het Bonkelaarhuis. Dit is een eigentijdse en multifunctionele voorziening op een centrale locatie voor welzijn en zorg, met een goede samenwerking tussen verschillende partners uit het sociaal domein. Er is echter een tekort aan capaciteit, waarbij het faciliteren van GGZ inloop Yulius in een nieuwe locatie nog niet is meegewogen. In het te ontwikkelen afwegingskader is het belangrijk om de keuzes te maken die passen bij de huidige situatie, samenstelling van de bevolking, type inwoners en toekomstige maatschappelijke opgave die binnen Sliedrecht ontstaat. In het volgende hoofdstuk gaan we vooral in op de toekomstige behoefte voor de gemeente Sliedrecht. De wijken en buurten in Sliedrecht verschillen van elkaar en hebben verschillende maatschappelijke opgaves. Daarmee kunnen afwegingen op wijk- en buurtniveau van elkaar verschillen.

12

2. Toekomstige behoefte in kaart In het vorige hoofdstuk is het bestaande aanbod aan maatschappelijke accommodaties voor de gemeente Sliedrecht beschreven. In dit hoofdstuk kijken we vooral naar de toekomstige opgave voor de gemeente Sliedrecht. Hierbij hebben we gekeken naar de volgende factoren:     

Het aantal inwoners, de samenstelling van de bevolking naar leeftijden, huishoudtypen, en dergelijke. De sociale staat van de wijken en buurten. De leefstijlen en waardeoriëntatie van de inwoners (wat vindt men belangrijk?). Woningbouwprogramma. De maatschappelijke opgave die uit de vorige vier punten volgt.

De bovenstaande factoren hebben wij de afgelopen periode per wijk gedetailleerd in kaart gebracht. Op basis daarvan treft u in de volgende paragrafen de beschrijving van de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen in Sliedrecht.

2.1. Bevolkingsontwikkeling

De gemeente Sliedrecht telt op dit moment ongeveer 26.000 inwoners. Sliedrecht bestaat uit vier wijken waarvan één wijk (Noord) op dit moment een buitengebied is met nauwelijks inwoners. De bevolking binnen de gemeente Sliedrecht zal toenemen. De komende 15 jaar is er een groeiverwachting van +/- 5.000 inwoners. In de volgende figuur treft u de bevolkingsprognose van de gemeente Sliedrecht aan tot en met 2050, uitgesplitst naar leeftijdsgroepen. Figuur 3: Bevolkingsprognose gemeente Sliedrecht 2021-2050 naar leeftijdsklassen.

Bron: gemeente Sliedrecht (Primos model ABF)

13

2.2. Woningbouwopgave

Sliedrecht wil nieuwe woningen bouwen om de regionale groei te ondersteunen en de woningvoorraad uit te breiden. Daarbij is de ambitie om in het ontwikkelingsgebied Sliedrecht Noord verschillende woonomgevingen te creëren met als belangrijk speerpunt de doorstroming naar koop- en middel dure huurwoningen te bevorderen. De gemeente Sliedrecht zal de komende jaren groeien door de geplande woningbouw. In alle wijken zal het aantal inwoners stijgen. De nieuwbouwontwikkelingen in Sliedrecht Noord en de herontwikkeling van Sliedrecht-Oost zorgen voor de grootste stijging. In Sliedrecht Noord zal de behoefte aan voorzieningen toenemen omdat hier een grote woningopgave ligt en er op dit moment nog geen voorzieningen aanwezig zijn. Binnen de andere wijken en buurten zal de behoefte aan voorzieningen veranderen door:  Het groeiende aantal inwoners. Daarmee zal de behoefte aan voorzieningen ook toenemen. De behoefte aan het type voorzieningen is afhankelijk van de woonmilieus die zich vestigen in de nieuw te bouwen- of herontwikkelde woningen. Denk hierbij aan leeftijd, inkomen, leefstijlen, sociale staat et cetera. In de volgende paragrafen wordt hier verder op ingegaan.  De toename van aantal senioren. Zo zal de nabijheid van accommodaties, waarbij laagdrempelig en ontmoeting centraal staan, naar verwachting een belangrijkere rol gaan spelen.

2.3. De behoefte is van karakter veranderd

In de volgende figuur treft u de samenstelling van de bevolking van de gemeente Sliedrecht in 2050, uitgesplitst naar leeftijdsklassen. Figuur 4: Samenstelling bevolking Sliedrecht in 2050 naar leeftijdsklassen. 100%

560

90%

552

80% 70%

1378

60% 50%

2132

2004

697 365

1094

869

2071

2137

2294

1641

814

699 596

281 237

760 327

310 155

OOST

NOORD

821

30%

478

10%

630

0%

306

730 567 753 433

WEST

CENTRUM

20%

449

65-75 jaar 45-65 jaar 25-45 jaar

1703

40%

75 jaar e.o.

18-25 jaar 12-18 jaar 4-12 jaar 0-4 jaar

Bron: gemeente Sliedrecht (Primos model ABF), gecorrigeerd prognose Sliedrecht-Noord a.d.h.v. woningbouwprogramma door Hospitality Group.

Bij deze tabel moet worden opgemerkt dat de woningbouwontwikkelingen in Sliedrecht-Noord, nog niet zijn meegenomen in de prognose Drechtsteden in cijfers. Wij hebben de prognose voor

14

Sliedrecht Noord daarom aangepast en hiervoor de volgende uitgangspunten gehanteerd: we zijn uitgegaan van 1.600 nieuwe woningen met een gemiddelde woningbezetting die gelijk is aan de situatie in 2023, namelijk 2,3 inwoners per woning. Daarmee verwachten wij een totaal van circa 3.680 extra inwoners voor Sliedrecht Noord. Samenstelling naar leeftijdsklassen De samenstelling van de bevolking zal de komende jaren van karakter veranderen. Het aantal inwoners zal voornamelijk in Sliedrecht-Oost en Sliedrecht Noord toenemen. Het volgende valt hierbij op:  De grootste groei wordt verwacht in de groepen van 55-64 jaar en 65 jaar en ouder. Op dit moment is 22% van de inwoners in Sliedrecht 65 jaar of ouder. In de wijken Sliedrecht-Centrum en Sliedrecht-Oost is het percentage inwoners 65 jaar of ouder het hoogst. In de buurten Kerkerak, Kerkbuurt West en Oost is dit zelfs meer dan 40%. Het percentage 65 jaar en ouder voor heel Sliedrecht zal de komende jaren toenemen naar 28%.  Wat ook opvalt is dat op dit moment 17% van het aantal inwoners in Sliedrecht jonger dan 15 jaar is en 12% zich in de leeftijdscategorie van 15 t/m 24 jaar bevindt. In de wijken SliedrechtCentrum en Sliedrecht-Oost is het percentage kinderen en jongeren het hoogst. In de buurten Baanhoek West en Prickwaert en Weresteijn is zelfs meer dan 30% jonger dan 25 jaar.

 De komende jaren zal het aantal kinderen en jongeren percentueel iets afnemen: van 17% kinderen naar 16% en percentage jongeren van 12% naar 11% in het jaar 2040. In absolute aantallen zal het aantal kinderen en jongeren echter iets stijgen. Deze veranderingen hebben gevolgen voor de behoefte aan voorzieningen. Enkele voorbeelden: 



In wijken waar relatief veel kinderen wonen is de behoefte aan primair onderwijs, kinderopvang en buitenschoolse opvang vanzelfsprekend groter dan in wijken met relatief weinig kinderen. Dat geldt ook voor de behoefte aan sportaccommodaties. Kinderen zijn relatief vaker lid van sportverenigingen dan volwassenen en senioren. In wijken waar relatief veel senioren wonen (vooral minder vitale senioren) is de behoefte aan ontmoetingsruimte (welzijn) bijvoorbeeld weer groter.

Leefstijlen Naast de bevolkingsontwikkeling, bevolkingssamenstelling en sociale staat is het ook relevant om te kijken naar de leefstijlen in Sliedrecht. De leefstijlen van de inwoners bepalen namelijk ook voor een deel de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen. Mensen verschillen in de waarden en behoeften die ze hebben. Zo kiest de één voor een rustige woonomgeving buiten de stad, terwijl de ander het liefst midden in de stad woont. Ook vindt de één het belangrijk dat buren elkaar goed kennen en is de buurtbarbecue het hoogtepunt van het jaar, terwijl de ander dit vooral probeert te vermijden. Dit verschil in leefstijlen heeft ook een grote invloed op de behoefte aan en het gebruik van accommodaties. Om die reden is de samenstelling van de bevolking van Sliedrecht naar leefstijlen (groepen inwoners met min of meer hetzelfde waardepatroon) in kaart gebracht. Daarbij hebben wij gebruik gemaakt van de leefstijlen die door Smart Agent/Market Response zijn ontwikkeld. Zij maken gebruik van vier hoofdgroepen van leefstijlen/profielen. Dat zijn: • De groene leefstijl (rust -en verbindingszoekers): komt in Sliedrecht vaker voor dan landelijk gemiddeld. De groene wereld staat voor een groepsgerichte instelling, maar is meer naar binnen

15

gericht dan bijvoorbeeld de gele leefstijl. Men leidt een rustig leven en beweegt zich in een kleine kring van familie, vrienden en/of buren waarmee men intensieve contacten heeft. De wereld is wat dat betreft niet erg groot voor de groenen. Men typeert zichzelf als kalm, rustig en serieus. Privacy is erg belangrijk; de groene leefstijl trekt zich dan ook graag terug in de eigen woning. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg zou een lijfspreuk kunnen zijn van de groene leefstijl, die wars is van toeters en bellen. • De gele leefstijl (harmonie -en plezierzoeker): is meer vertegenwoordigd in Sliedrecht dan landelijk gemiddeld. De gele wereld staat voor een groepsgerichte en extraverte instelling. Deze inwoners hechten veel waarde aan goede (gezellige) sociale contacten, zowel in de buurt waar men woont als op het werk. Men heeft een open instelling, voelt zich erg betrokken bij anderen en is altijd bereid om een ander te helpen. Harmonie en evenwicht zijn belangrijke drijfveren voor deze inwoners. Hierbij gaat het zowel om harmonie tussen buren als harmonie tussen werk en privé. • De blauwe leefstijl (stijl -en inzichtzoeker): komt in Sliedrecht ongeveer net zo vaak voor als landelijk gemiddeld. In de blauwe wereld staat presteren centraal. Deze groep is over het algemeen zeer ambitieus en ziet een succesvolle carrière als een belangrijk doel in het leven.

Hierbij maakt men gebruik van een tomeloze inzet, analytische capaciteiten en assertiviteit, maar ook bedachtzaamheid; beslissingen worden weloverwogen genomen. Mensen in de blauwe wereld zijn directief ingesteld; men houdt de touwtjes graag in handen. • De rode leefstijl (avontuurzoekers): komt in Sliedrecht aanmerkelijk minder voor dan landelijk gemiddeld. Inwoners die tot de rode wereld horen beschrijven zichzelf als intelligent, eigenzinnig en zelfbewust. De ‘rode inwoner’ is een inwoner met een vrije geest die vrijheid en onafhankelijkheid erg belangrijk vindt. Voor de rode wereld is er in het leven meer dan alleen werk, het gezin of de buurt. Genieten is een sleutelbegrip en een belangrijk onderscheid met de blauwe wereld. Voor ‘blauw’ zijn werk en carrière allesbepalend, terwijl ‘rood’ ook tijd wil inruimen voor culturele ontwikkeling en het maken van verre reizen. Vrijheid en flexibiliteit zijn in de werksituatie dan ook van grote waarde. De samenstelling naar leefstijlen verschilt per wijk en buurt in Sliedrecht. In de volgende figuur is te zien hoe de leefstijlen zich tot elkaar verhouden per wijk. Figuur 5: leefstijlen per wijk gemeente Sliedrecht

16

De samenstelling naar leefstijlen per wijk zal in de toekomst veranderen. Dat komt door nieuwe inwoners en het verhuizen van inwoners. Op basis van de huidige en toekomstige samenstelling van de bevolking van Sliedrecht naar leefstijlen mogen de volgende effecten (zie figuur: 6) worden verwacht op de vraag/behoefte aan maatschappelijke voorzieningen: Figuur 6: gebiedsgerichte vertaling naar voorzieningen

De behoefte is en blijft per wijk sterk verschillend Op dit moment is de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen verschillend per wijk. Het aantal inwoners, de samenstelling naar leeftijden en naar leefstijlen verschillen onderling, wat zijn effecten heeft op de behoefte aan voorzieningen. Die behoefte is ook verschillend door ‘de sociale staat’ van de wijken en buurten. Sliedrecht beschikt over wijken waar sociale staat goed is: de wijken Sliedrecht-West en Noord. Maar er zijn ook wijken met relatief grote groepen kwetsbare inwoners, die bevinden zich in Sliedrecht-Centrum en Sliedrecht-Oost. De sociale staat van de wijken heeft grote invloed op de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen. Bijvoorbeeld in wijken met relatief veel inwoners die in een kwetsbare positie verkeren, is de behoefte aan laagdrempelige ontmoetingsruimte en aan maatschappelijke informatie- en hulpverlening en zorg groter dan in andere wijken.

17

Wij hebben de sociale staat en de maatschappelijke opgave in de wijken van Sliedrecht getypeerd. Die typering heeft plaatsgevonden op basis van een grote hoeveelheid data over de betreffende wijken en buurten en toetsing van de typering bij medewerkers van de gemeente Sliedrecht vanuit de verschillende disciplines. Mede op basis van die typering is de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen per wijk ingekleurd. Onderstaand treft u een korte beschrijving aan van de vijf typeringen. Daarna treft u per wijk aan welke typeringen van toepassing zijn en welk effect dat heeft op de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen. Faciliteren De maatschappelijke opgave in wijken die bovengemiddeld scoren, waar de inwoners zelfredzaam zijn, waar sprake is van sociale samenhang en problematiek met kinderen, jeugd en jongeren beperkt voorkomt. De opgave kenmerkt zich door het behouden van de goede uitgangspositie en faciliteren van de initiatieven van de inwoners. Samenhang en verbinden Dit zijn de wijken waar de sociale samenhang onder druk staat of te laag is. Dat kan door veeldoorstroom in de woningen, de leefstijl van de inwoners of door een snel wijzigende samenstelling van de wijk of buurt. Ondersteunen/modern Life Dit is de maatschappelijke opgave in wijken die over het algemeen bovengemiddeld scoren, maar waar problematiek zichtbaar is die de moderne leefstijl met zich meebrengt.

In die wijken komen bijvoorbeeld relatief veel scheidingen voor met een problematiek met opgroeiende kinderen. Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid Dit is de opgave in de wijken en buurten waar grote groepen senioren woonachtig zijn. De kern van de opgave is de vitaliteit van de inwoners en voorkomen van vereenzaming. Activeren, investeren en participeren Dit is de opgave in de wijken en buurten waar sprake is van grote groepen kwetsbare inwoners. De opgave in deze buurten is veelzijdig en vereist inzet vanuit verschillende domeinen. In de volgende figuren treft u aan:  De typering van de maatschappelijke opgaves per wijk/buurt.  De effecten van de sociale staat/maatschappelijke opgave op de behoefte aan voorzieningen. Na de figuur wordt de maatschappelijk opgave nader toegelicht en aangegeven voor welke wijken en buurten deze opgave van toepassing is.

18

Figuur 7: maatschappelijke opgave in Sliedrecht per wijk.

19

2.4. De maatschappelijke opgave

Om de maatschappelijke opgave per buurt inzichtelijk te maken, hebben wij de ‘Waaier Sociale Domein’ gebruikt. Deze waaier, die is ontwikkeld door Sofi-e, geeft een schematisch overzicht van alle activiteiten, producten en diensten binnen het sociale domein die inwoners in staat stellen om zelfstandig hun leven vorm te geven. De binnenste cirkels geven de activiteiten weer waar de zelfredzame inwoners een beroep op doen/aan deelnemen. Dat zijn een betaalde baan, zinvolle vrijetijdsbesteding, sporten, deelname aan verenigingen of andere sociale verbanden. De buitenste cirkel is de professionele hulp- en zorgverlening voor de minder of niet zelfredzame inwoners. In de volgende figuur is de Waaier Sociale Domein weergegeven. Figuur 7: Waaier Sociale Domein

Copyright Sofi-e©

De kenmerken van de behoefte in 2050 We hebben niet alleen gekeken naar de huidige bezetting en benutting van de accommodaties. We zijn ook dieper ingegaan op de volgende kwalitatieve aspecten:  Spreiding/schaal: moeten voorzieningen vooral op buurtniveau worden aangeboden, of is een groter schaalniveau (wijk, stad of zelfs regio) geboden?  (Multi)-functionaliteit en samengesteldheid: moeten meerdere voorzieningen bij elkaar/onder één dak worden aangeboden of juist niet?

20

Activeren, investeren en participeren

Activeren, investeren en participeren We starten met de weergave van de kwalitatieve aspecten Activeren, investeren en participeren de maatschappelijke opgave is. Dit geldt voor de wijken Sliedrecht-Oost en Centrum en daarin gelegen buurten:  Vogelbuurt-Zuid, Vogelbuurt-Noord, Staatsliedenbuurt, Winkelerplein-Noord, WinkelerpleinZuid en De Hoven. Samengesteldheid In deze gebieden is het van groot belang dat samengestelde voorzieningen worden aangeboden. Idealiter worden in deze wijken en buurten voorzieningen gecombineerd op het gebied van bewegen, cultuur, onderwijs, sport, welzijn en zorg. De samengesteldheid heeft vooral tot doel om de inhoudelijke samenwerking tussen instellingen te bevorderen/vergemakkelijken om op die manier effectiever te zijn bij talentontwikkeling, voorkomen van achterstanden en preventie. Voor kinderen is het van belang dat opvang en onderwijs worden gecombineerd met beweegstimulering, ontwikkeling van leesvaardigheid/leesplezier, (jeugd)zorg, en vormen van maatschappelijke dienstverlening. Voor volwassenen worden bewegen, cultuur, ontmoeting, informatieverstrekking, hulp- en dienstverlening en zorg bij voorkeur gecombineerd. Dit vanuit het oogpunt van participeren, preventie en versterken van de sociale samenhang. Voor senioren is verderop in deze paragraaf het wenselijke voorzieningenaanbod weergegeven.

Schaalniveau De meeste typen voorzieningen worden bij voorkeur aangeboden op het schaalniveau van de buurt. De inwoners van deze buurten hechten aan voorzieningen in de directe nabijheid van de woning en vertrouwde gezichten. Dat geldt voor het primair onderwijs, de opvang, de 1e lijnszorg, het

21

buurthuis en de sportvoorziening. Verder is het van groot belang dat de voorzieningen laagdrempelig zijn. Dit zowel op het gebied van uitstraling (vertrouwd) als tarieven (betaalbaar).

Figuur 8: De wijken in Sliedrecht waar activeren en participeren een opgave is en aantal inwoners in deze wijken.

1.850 1.100

1.200

650 2.770 600

1.700 350

22

Ontmoeten en vitaliteit Ontmoeten en vitaliteit is de maatschappelijke opgave in de buurten en wijken waar het aandeel inwoners van 65 jaar en ouder relatief groot is en waar sprake is van grote groepen kwetsbare senioren. Dit geldt voor de wijken Sliedrecht-Centrum en Sliedrecht-Oost en daarin gelegen buurten:  Kerkbuurt-Oost, Kerkbuurt-West, Rivierenbuurt-Zuid, Vogelbuurt-Zuid en Kerkerak.

Samengesteldheid Ook in de buurten waar ontmoeten en vitaliteit de maatschappelijke opgave is, is het van groot belang dat samengestelde voorzieningen worden aangeboden. Idealiter worden in deze wijken voorzieningen aangeboden voor de meer kwetsbare senioren, waar bewegen, ontmoeten, leefstijl, welzijn en zorg worden gecombineerd. Bij voorkeur worden in en rondom deze accommodaties arrangementen voor deze groep inwoners aangeboden. Dat zijn activiteiten die in samenhang een combinatie vormen van ontmoeten, bewegen, zorg, et cetera. Dit alles met als doel tegengaan van vereenzaming, zo lang mogelijk vitaal blijven en preventie. Achterliggende doelstelling is ook om het beroep op professionele zorg- en hulpverlening zo lang mogelijk uit te stellen. Schaalniveau Ook voor deze voorzieningen is het schaalniveau de buurt, de directe woonomgeving van deze senioren. Dit in verband met de verminderde mobiliteit van de doelgroep en de gehechtheid aan voorzieningen in de buurt. Tabel 9: bevolkingsprognose 65 jaar e.o. per wijk weergegeven in absolute aantallen als percentueel.

23

65 jaar e.o. West Centrum Oost Noord Totaal

Absoluut 2021 885 2.275 1.965 25 5.150

2025 930 2.476 2.158 26 5.589

Als % van de bevolking 65 jaar e.o. 2021 2025 West 13,7% 14,4% Centrum 22,7% 24,5% Oost 22,0% 23,9% Noord 12,5% 12,9%

2030 1.006 2.714 2.374 218 6.312

2030 15,8% 26,8% 26,3% 28,2%

2035 1.092 2.964 2.597 436 7.089

2040 1.124 3.112 2.740 654 7.631

2045 1.109 3.166 2.809 872 7.955

2050 1.112 3.226 2.873 1090 8.302

2035 17,4% 29,2% 28,7% 28,2%

2040 18,1% 30,6% 30,3% 28,2%

2045 18,0% 31,2% 31,0% 28,2%

2050 18,4% 32,0% 31,8% 28,2%

Bron: Drechtsteden in cijfers, gecorrigeerd a.d.h.v. woningbouwprogramma voor Sliedrecht-Noord door Hospitality Group. Figuur 10: De wijken waar ontmoeten en vitaliteit de maatschappelijke opgave is.

24

Samenhang en verbinden Wijken en buurten waar de sociale samenhang onder druk staat of te laag is. Dat kan door veel doorstroom in de woningen, de leefstijl van de inwoners of door een snel wijzigende samenstelling van de wijk of buurt. Dit geldt voor de wijken Sliedrecht-Oost waar herontwikkeling gaat plaatsvinden en Sliedrecht-Noord waar een totaal nieuwe woonwijk komt.

Als derde zijn de kwalitatieve aspecten voor de opgave samenhang en verbinden weergegeven. Het gaat hierbij om de volgende wijken: 



In Sliedrecht-Oost is deze opgave relevant omdat de herontwikkeling in deze wijk plaatsvindt. In dit gebied zal inzet worden gevraagd om de traditionele inwoners van deze wijk en de nieuwe inwoners te verbinden. In Sliedrecht Noord wordt deze opgave van belang om –in deze nieuwe wijk– vormen van samenhang te bewerkstelligen.

Voor deze opgave is het gedachtengoed van ‘weefplekken’ relevant. Weefplekken zijn thema’s die het in zich hebben om meerdere, zo niet alle, bevolkingsgroepen aan elkaar te binden. Weefplekken zijn:    

Groen/parken/buitenruimte Kinderen Gezondheid Cultuur

Bij het ‘stapelen’ van deze weefplekken in of rondom één voorziening/accommodatie wordt de kans groter dat deze een bijdrage levert aan de maatschappelijke opgave, leefbaarheid en sociale

25

samenhang. Vanzelfsprekend zijn aspecten als schaalniveau, toegankelijkheid, en dergelijke afhankelijk van leefstijlen en type wijk.

Voorbeeld van toepassing van weefplekken Een mooi voorbeeld van een voorziening waarin meerdere ‘weefplekken’ worden gecombineerd is de Bibliotheek Aan Zet. Zij organiseert allerlei activiteiten die een bijdrage leveren binnen het sociaal domein, denk o.a. aan activiteiten op het gebied van sociale participatie, opvoeden, mentale gezondheid en regie. Dit doet de bibliotheek in nauwe samenwerking met andere maatschappelijke partners. Daarnaast heeft de bibliotheek een buurthuisfunctie en staan ontmoeten en verbinden centraal. Figuur 11: De wijken waar samenhang en verbinden de maatschappelijke opgave is.

26

Faciliteren Faciliteren is de maatschappelijke opgave in de kernen waar de inwoners zelfredzaam zijn, waar sprake is van sociale samenhang, waar het verenigingsleven nog vitaal en actief is, waar problematiek met kinderen, jeugd en jongeren beperkt voorkomt, et cetera. Deze situatie geldt voor de wijken Sliedrecht-West en Sliedrecht-Oost.

Als laatste de kwalitatieve aspecten voor de opgave Faciliteren. Ook deze opgave geldt voor vrijwel Sliedrecht in zijn geheel. De kwalitatieve kenmerken (samengesteldheid, spreiding) voor deze accommodaties hangen vooral samen met leeftijden, leefstijlen en type voorziening. Enkele voorbeelden:  Voor kinderen wordt een school in de buurt, binnen de meeste leefstijlen gewaardeerd. Echter, binnen sommige leefstijlen (vooral de rode) kiezen ouders soms/vaak bewust voor een bepaald type onderwijs, ongeacht de reisafstand.  De samengesteldheid van scholen verschilt ook per leefstijl. Voor sommige leefstijlen (vooral blauw) zijn combinaties gewenst vanuit het oogpunt van gemak. Voor andere leefstijlen is maximale ontplooiing (combinatie met bijvoorbeeld cultuur) relevanter.  Sommige voorzieningen worden op buurtniveau gepland (buurthuis, dagopvang senioren, et cetera), terwijl andere voorzieningen een stedelijk of regionaal planningsniveau kennen. Onderstaand het schaalniveau waarop voorzieningen idealiter worden aangeboden.

27

Figuur 12: Schaalniveau enkele maatschappelijke voorzieningen.

Figuur 13: De wijken waar faciliteren de maatschappelijke opgave is.

2.5. Samenvattende conclusie

Is het huidige aanbod voldoende voor toekomstige behoefte? In de vorige paragrafen is de toekomstige behoefte aan capaciteit per type accommodatie beschreven. Op basis van de huidige situatie, waarin de bezetting, benutting en spreiding in kaart zijn gebracht, vergelijken we deze gegevens met de toekomstige maatschappelijke opgaven. Op basis van deze inzichten beschrijven we in deze paragraaf per type accommodatie of er in de toekomst meer of minder accommodaties

28

nodig zijn, inclusief een beknopte beschrijving van eventuele toekomstige ontwikkelingen, knelpunten en kansen.

Binnensport

Capaciteit: Voldoende. Toekomstige ontwikkelingen: Accommodaties zijn op leeftijd, waardoor er in de nabije toekomst renovatie of nieuwbouw nodig is. Kansen: In geval van nieuwbouw of renovatie:  Accommodaties toegankelijk maken voor senioren(activiteiten), voornamelijk in SliedrechtCentrum en Sliedrecht-Oost.  Toevoegen van kinderopvang en buitenschoolse opvang in Sliedrecht-Centrum, Sliedrecht-Oost, en Sliedrecht-Noord.

Buitensport Capaciteit: Voldoende. Toekomstige ontwikkelingen: Verplaatsing van sportparken De Lockhorst en Thorbeckelaan vanwege de aanleg van de Noord-Zuidverbinding en de ontwikkeling van een nieuwe wijk in Sliedrecht-Noord. Kansen: Transformatie tot brede maatschappelijke en multifunctionele sportparken met groen en faciliteiten voor kinderen, gezondheid, ontmoeten en cultuur.

Zwembad Capaciteit: Voldoende. Toekomstige ontwikkelingen: er komt een nieuw zwembad in Sliedrecht met twee bassins, waaronder een 6-banen wedstrijdbassin met tribune en een verenigingsruimte. De komende jaren wordt de realisatie van dit binnenzwembad voorbereid.

Sociaal-Cultureel Capaciteit: Voldoende, met uitzondering van maatschappelijke activiteiten, met name Elektra. Toekomstige ontwikkelingen: Wanneer er behoefte is aan nieuwe ruimte voor grotere maatschappelijke activiteiten, wordt hier nader onderzoek naar gedaan of dit in Sliedrecht moet worden gehuisvest en waar of dat hier regionaal ruimte voor beschikbaar zijn. Dit vraagt nader onderzoek.

Educatie (niet zijnde onderwijshuisvesting) Capaciteit: Voldoende. Kansen: Geclusterde voorziening voor ontmoeting, verbinding, en vitaliteit in Sliedrecht-Oost (NMEcentrum, kinderboerderij, sociale moestuin).

Cultuur Capaciteit: Voldoende. Kansen: Multifunctionele rol van de bibliotheek Aan Zet voor ontmoeten en participatie, goed gelegen in Sliedrecht-Centrum.

Maatschappelijke dienstverlening Capaciteit: Tekort.

29

Toekomstige ontwikkelingen: Het tekort zal door de vergrijzing verder groeien, waardoor uitbreiding van capaciteit nodig is. Dit geldt vooral voor de wijken Sliedrecht-Centrum en Sliedrecht-Oost, waar de focus moet liggen op zorg, welzijn, en ontmoeten.

Werklocaties Capaciteit: Voldoende. Kansen: Raadhuis als maatschappelijke ontmoetingsruimte met voorzieningen voor horeca en vergaderruimte.

30

Bijlage 1: Beleidsspeerpunten samengevat per thema Sport  Sport en beweegomgeving die inclusief, toegankelijk, veilig en verantwoord is voor alle inwoners van Sliedrecht.  Een duurzame en toegankelijke sportinfrastructuur.  Inzetten op ondersteunen van verenigingen om vitaal te blijven en een maatschappelijke rol te vervullen met nadruk op eigen verantwoordelijkheid van de verenigingen.  Sport speelt een cruciale rol bij het bevorderen van plezier, sociale interactie, gezondheid en persoonlijke ontwikkeling.  Sport is een ontmoetingspunt en draagt bij aan een positieve leefomgeving en betrokkenheid.  Focus op aanmoedigen van sport en bewegen, vooral bij jongeren, ondersteund door combinatiefunctionarissen en kwalitatieve gymlessen.  Sportakkoord II zijn de prioriteiten: Vitale Sport- en Beweegaanbieders, Vaardig in Bewegen, en Inclusie en Diversiteit.  Samenwerken met onderwijs en zorg.  Speciale aandacht gaat naar geestelijke gezondheid, met een rol voor denksporten. Zorg, gezondheid en welzijn  Focus op de aanpak in de beginfase van de levensloop, met aandacht voor de jeugd en mensen met de grootste gezondheidsachterstand.  Drie speerpunten voor het verminderen van ziektelast: roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik, in lijn met het Nationaal Preventieakkoord.

 Het bevorderen van een gezonde en veilige leefomgeving, met groeninitiatieven en verbetering van klachten over groen en verlichting.  Infectiepreventie in het publieke domein, vooral gericht op kwetsbare doelgroepen.  De rol van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) in het bevorderen van de gezondheid en ontwikkeling van kinderen en jongeren.  Ambities met betrekking tot het bestrijden van eenzaamheid onder ouderen.  Overkoepelende ambities voor mentale gezondheid, maatschappelijke participatie en een ondersteunende leefomgeving.  Specifieke ambities voor het voorkomen van roken en overgewicht, evenals het bevorderen van beweging onder inwoners.  Inzetten op preventie. Verbeteren van de sociaaleconomische status van inwoners.  Extra aandacht voor bewegen, sport en gezondheid.  Investeren in de jeugd, de komende generatie een goede start.  Inzetten op gezonde levensstijl.  Mentaal welbevinden voor inwoners.  Wijkgericht werken met wijk-/buurtagenda’s, met name de wijken Centrum en Oost. Overstijgend sport, zorg, gezondheid en welzijn De gemeente Sliedrecht wil met overstijgende gezondheidsdoelstellingen uit het GALA en het Sportakkoord II het volgende bereiken:  Het terugdringen van gezondheidsachterstanden vanaf de eerste 1000 dagen.  Het stimuleren van een gezonde leefstijl.  Zorgen voor een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten.

 Meer kinderen, jongeren en volwassenen die sporten, bewegen en meedoen aan cultuur. Met name de kwetsbare groepen.

31

              

Toegankelijke ondersteuning, begeleiding en zorg voor Sliedrechters met overgewicht en obesitas; Actieve inzet op het voorkomen van alcohol-, tabak- en drugsgebruik door jongeren vanuit netwerksamenwerking. Een sterke verbinding tussen sport, bewegen en cultuur met andere domeinen en programma's. Het versterken van de sociale basis. Het versterken van het inkomensperspectief en de financiële zelfredzaamheid. Erkennen en versterken van de kracht van vrijwilligers en mantelzorgers. Het versterken van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid. De vindbaarheid van laagdrempelige ondersteuning vergroten. Bieden van handvatten om met mentale gezondheid aan de slag te gaan en het verlagen van de drempel om hierover te praten, ongeacht (culturele) achtergrond. Sliedrechters met psychosociale klachten niet medicaliseren, maar helpen vanuit welzijnsvisie. Helpen bij vitaal ouder worden en langer meedoen. Bijdragen aan de houdbaarheid van de zorg, hulp en ondersteuning binnen de begroting: preventie in het zorgstelsel. Bijdragen aan (langer) gezond thuis kunnen wonen voor alle inwoners, waaronder ouderen, statushouders en inwoners met onbegrepen gedrag. Vroegtijdig signaleren van risico's op vallen en toegankelijk aanbod valpreventie. Door een domein-overstijgende inzet vanuit een regionale preventie-infrastructuur.

Dit alles met het doel: de gezondste generatie ooit in 2040. Onderwijs  Scholen als wijkvoorzieningen.  Duurzaamheid, zowel in gebouwen als educatie, wordt prioriteit.  Creëren van Integrale Kindcentra (IKC’s).  Ruimte biedt voor welzijn, sport, cultuur en gezondheid (bijvoorbeeld door de combinatiefunctionaris).  Het centrale punt in de wijk is om samen te komen met buurtgenoten.  Ruimte mag verhuren voor wijkactiviteiten; te ‘compartimenteren’ in ruimten die afzonderlijk af te sluiten zijn, zodat deze buiten onderwijstijden gebruikt kan worden zonder hoge exploitatiekosten.  Passend onderwijs bieden in de nabijheid van hun woonomgeving.  Meer aandacht, ruimte, middelen voor Voor– en Vroegschoolse Educatie.  Verbinding met andere beleidsterreinen zoals ‘wonen’ en ‘sociaal domein’.  Versterken samenwerking primair onderwijs, voortgezet onderwijs en mbo.  Scholen/gebouwen aansluiten bij de duurzaamheidsagenda van de gemeente. Openbare ruimte, recreatie en ontmoeten  Nieuwe (gedeeltelijk) toeristisch- recreatieve functie voor het Raadhuis.  Verbeteren van de beleefbaarheid van Sliedrecht. Met daarbij een specifieke focus op de rivieroevers, het havenfront, het centrum en de verbinding tussen de Alblasserwaard en Merwede.

 Verbeteren van de algehele uitstraling van Sliedrecht door onder andere te investeren in het aantrekkelijker maken van de publieke ruimten, zoals het dijklint (bestaand beleid continueren), het centrum en woonboulevardgebied en toevoegen van groen.

32

  

Verbeteren van de zichtbaarheid van Sliedrecht door te investeren in promotie, informatieborden en een promotionele organisatie. Aantrekken van meer dagjesmensen uit de omgeving en van verder weg door intensiever samen te werken met de omliggende gemeenten en verblijf te stimuleren. Sliedrecht profileren als ‘Volleybal-hoofdstad’.

Cultuur, kunst en ontmoeting  Sliedrecht daagt haar inwoners van jong tot oud uit om in de hele openbare ruimte te spelen, te sporten, te recreëren en elkaar te ontmoeten.  Jongeren kunnen gebruik maken van de culturele- en sportvoorzieningen in Sliedrecht, wat betekent dat voorzieningen toegankelijk (waaronder betaalbaar) moeten zijn, zodat alle jongeren mee kunnen doen op sportief- en cultureel vlak.  Het jongerencentrum moet voor iedereen, inclusief en toegankelijk zijn. Sliedrecht kent eveneens een sterk kerkelijk jongerenwerk. Tijdens de vele gesprekken zijn kansen en mogelijkheden benoemd. Hieronder de bevindingen:  Goede fiets en wandelpaden in combinatie met ontwikkelingen Noord Sliedrecht.  Buitenruimte /opensportpark biedt kansen om meer mensen te laten sporten en te ontmoeten.  Veel gebieden in ontwikkeling, herontwikkeling bestaande wijken en realiseren van nieuwbouwwijk in Sliedrecht Noord.  Doortrekken van de IKC-ontwikkeling.  Nieuwbouw van twee scholen in de meest kwetsbare buurten onder andere IKC Valkweg.  Ruimtelijke vernieuwing (woningbouwopgave van onder andere 1.750 woningen en herontwikkeling) met aandacht voor onder andere duurzaamheid en bereikbaarheid.  Veilige, gezonde en inclusieve samenleving met aandacht voor milieu, sociale veiligheid en gezondheidsbevordering.  Ondernemend en betrokken door middel van sport, cultuur en recreatie.

Met aandacht voor vitale bedrijventerreinen en een levendig centrum.  Inzetten op sport en speelplekken voor jongeren 10 -14 jaar.  Jeugd en jongeren werk in de wijk in combinatie met diverse samenwerkingspartners, onderwijs, cultuur, sport et cetera.  Inzetten op buitenruimte en groen.

33

Bijlage 2: Vraag en aanbod buitensport: Planningsnormen NOC*NSF Voetbal: Op basis van het totaal aantal teams en de normen van de KNVB, is berekend hoeveel velden de verschillende voetbalverenigingen nodig hebben voor hun trainingen (trainingsvelden) en competities (wedstrijdvelden). Deze behoefte is vergeleken met het aantal huidige trainings- en wedstrijdvelden van verenigingen. In de volgende tabel is het resultaat van deze exercitie weergegeven.

Uit de deze tabel blijkt dat het aanbod en de behoefte in evenwicht is met de huidige situatie. Tennis: Het ledenaantal van tennisvereniging SLTC is in kaart gebracht. Op basis van het totaal aantal leden en de normen van de KNLTB (bandbreedte 70-90 leden per verlichte baan), is vervolgens berekend hoeveel velden de vereniging volgens de norm nodig heeft. In de volgende tabel is het resultaat van deze exercitie weergegeven.

TENNIS Clubnaam SLTC Sliedrecht

Aantal leden 200

Bandbreedte aantal banen 2,2

2,9

34

De KNLTB werkt met een bandbreedte omdat de exacte behoefte voor tennisbanen afhangt van het gebruik van de banen voor competitie, toernooien, trainingen en overige evenementen. Ook speelt de demografische opbouw binnen een vereniging een rol voor de bezetting overdag en ’s avonds. Uit de vorige tabel blijkt dat het aanbod aan tennisbanen groter is dan de behoefte. Korfbal: Op basis van het totaal aantal teams en de planningsnorm van de KNVK, is berekend hoeveel velden de verschillende korfbalverenigingen nodig hebben voor hun trainingen (trainingsvelden) en competities (wedstrijdvelden). Deze behoefte is vergeleken met het aantal huidige trainings- en wedstrijdvelden van verenigingen. In de volgende tabel is het resultaat van deze exercitie weergegeven. Behoeftebepaling a.d.h.v. planningsnorm Korfbal NOC*NSF 2014 Club

SKC Merwede

Teams

Aantal

Belastingcoëfficiënt Aantal normteams

F-jeugd

1

E-jeugd

3

0,4

D-jeugd

2

0,625

1,25 2 kunstgrasvelden van 48x44 meter 7 tot 14 normteams

C-jeugd

3

0,625

1,875

B-jeugd

2

1

2 3 kunstgrasvelden van 40x20 meter 14 tot 21 normteams

A-jeugd

3

1

3

G-korfbal

2

1

2 4 kunstgrasvelden van 40x20 meter 21 tot 28 normteams

9

1

25

1

Senioren Midweek

0,4

Richtlijn omslagpunt zaterdagvereniging

0,4 1 kunstgrasveld van 44x28 meter 0 tot 7 normteams 1,2

9 20,725 5 kunstgrasvelden van 40x20 meter 28 tot 35 normteams

1 Midweekteams tellen niet mee voor de berekening van het aantal normteams

Uit de deze tabel blijkt dat het aanbod en de behoefte in evenwicht is met de huidige situatie. AANBOD

VELDEN/BANEN Voetbal

Korfbal

Tennis

Trim

IJsbaan

6,5

4

6

1

1

Sliedrecht Aantal velden /banen BEHOEFTE

VELDEN/BANEN Voetbal

Korfbal

Tennis

Trim

IJsbaan

6

3

3

1

1

Sliedrecht Aantal velden /banen

35

Bijlage 3: Bezetting overige accommodaties Raadhuis

Ochtend Middag 1 Raadhuis vergaderruimte 1 14% 0% 2 Raadhuis vergaderruimte 2 14% 0% 3 Raadhuis vergaderruimte 3 14% 0% 4 Raadhuis vergaderruimte 4 14% 0% 5 Raadhuis vergaderruimte 5 14% 0% 6 Raadhuis vergaderruimte 6 14% 0% 7 Raadhuis Multifunctionele ruimte 0%1e verdieping 0% 8 Raadhuis MerweRTV 0% 28% Totaal 11% 4%

Avond 71% 71% 71% 71% 71% 71% 14% 100% 68%

Totaal 28% 28% 28% 28% 28% 28% 5% 43% 27%

Oordeel Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Zeer Slecht Goed Voldoende

Avond 19% 0% 0% 6%

Totaal 26% 9% 9% 15%

Oordeel Voldoende Slecht Slecht Matig

Middag 43% 0% 71% 38%

Avond 43% 43% 18% 34%

Totaal 43% 28% 53% 42%

Oordeel Goed Voldoende Zeer goed Goed

Ochtend Middag 0 NME Centrum (Natuur- en Milieu 0%Educatie) 0% 0 Leslokaal 74% 0% Totaal 37% 0%

Avond 0% 0% 0%

Totaal 0% 25% 12%

Oordeel

Bibliotheek Aan Zet

Ochtend 0 In de bibliotheek 25% 1 Bieblab 28% 2 afsluitbare ruimte (geen naam) 12% Totaal 22%

Middag 47% 0% 15% 20%

Voormalig schoolgebouw Franshalsstraat

Ochtend 0 Inloop Yulius GGZ ontmoetingsruimte 43% 1 Inloop Yulius GGZ woonkamer 43% 1 Leef Sliedrecht 71% Totaal 52% NME Centrum

Voldoende Matig

36

Voormalig schoolgebouw Maaslaan

Ochtend 18% 43% 0% 29% 18% 0% 0% 0% 0% 0% 11%

Middag 0% 43% 0% 29% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 7%

Avond 0% 0% 18% 0% 0% 0% 1% 0% 0% 0% 2%

Totaal 6% 28% 6% 19% 6% 0% 0% 0% 0% 0% 7%

Ochtend 100% 100%

Middag 100% 100%

Avond 0% 0%

Totaal 66% 66%

Oordeel Zeer goed Zeer goed

Ochtend 0 Horeca /eetcafé Elektra 0% 1 Theater Elektra 25% 2 Bar Elektra 0% 3 MF ruimte 1.06 Elektra 0% 4 Inloopruimte 1.07 Elektra 0% 7 Vergaderruimte 1.10 Elektra 13% 8 Sportruimte 1.04&2.05 Elektra 25% Totaal 9%

Middag 27% 63% 13% 38% 63% 50% 88% 49%

Avond 39% 88% 25% 25% 63% 13% 63% 45%

Totaal 22% 59% 13% 21% 42% 25% 59% 34%

Oordeel Matig Zeer goed Matig Matig Goed Voldoende Zeer goed Goed

0 Atelier lokaal 1 1 Atelier lokaal 2 2 Atelier lokaal 3 3 Atelier lokaal 4 4 Atelier lokaal 5 5 Atelier lokaal 6 6 Atelier lokaal 7 7 Atelier lokaal 8 8 Atelier lokaal 9 9 Atelier lokaal 10 Totaal

Oordeel Slecht Voldoende Slecht Matig Slecht Zeer Slecht