Bijlage 1 - Programmabegroting 2025.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2025
2
3
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .....................................................................................................................4 Algemeen ..............................................................................................................................5 Programma 1 - Samenleving ...............................................................................................10 Programma 2 - Economie, onderwijs, sport en cultuur ......................................................21 Programma 3 - Ruimte ........................................................................................................30 Programma 4 - Bestuur en organisatie ...............................................................................41 Programma 5 - Financiën van Sliedrecht ............................................................................49 Paragrafen...........................................................................................................................53 Paragraaf Lokale heffingen en belastingen .................................................................................54 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................64 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .....................................................................................73 Paragraaf
Financiering ..............................................................................................................78 Paragraaf Bedrijfsvoering .........................................................................................................84 Paragraaf Verbonden partijen ...................................................................................................89 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................104 Paragraaf Grote projecten .......................................................................................................106 Paragraaf Wet Open Overheid .................................................................................................121 Financiële begroting .........................................................................................................122 Baten en lasten 2025-2028 .....................................................................................................123 Baten en lasten op product-niveau ..........................................................................................124 Overzicht op taakvelden .........................................................................................................128 Reserves en voorzieningen
.....................................................................................................130 Meerjareninvesteringsprogramma............................................................................................133 Overzicht van incidentele baten en lasten ................................................................................137 EMU-saldo .............................................................................................................................138 Specificatie overhead..............................................................................................................139 Geprognosticeerde balans .......................................................................................................140 Landelijke indicatoren ......................................................................................................141
4
Algemeen Inleiding Sliedrecht zet grote stappen om verantwoordelijkheid te nemen voor de uitdagingen waar wij als samenleving voor staan. Als gemeente willen wij bijdragen aan de oplossingen voor problemen die mensen in het dagelijks leven ondervinden. Samen zetten wij onze schouders eronder, als inwoners, ambtenaren én gemeentebestuur. In de Programmabegroting 2025 benoemen wij per thema hoe wij dit willen organiseren en financieren. De financiën op orde houden Omdat wij voor onze inkomsten grotendeels afhankelijk zijn van het Rijk, volgen wij de ontwikkelingen in Den Haag op de voet. Daar waar nodig verwerken wij de veranderingen in onze financiële stukken. Samen met de Drechtsteden en VNG laten wij ons richting het Rijk horen voor afdoende financiering van gemeentelijke taken. Lokale lasten bewegen verantwoord mee met economische ontwikkelingen en ambities, met een extra verhoging van de OZB. Waar mogelijk maken wij leges kostendekkend. We werken aan de verbeterpunten uit het accountantsverslag en verbeteren de instrumenten waarmee we onze financiën inzichtelijk maken. Zo kunnen we bijsturen wanneer nodig en de rechtmatigheid van uitgaven verantwoorden. Ravijnjaar 2026 Hoewel de begroting zich richt op 2025, bereiden we ons ook voor op 2026, het jaar dat bekend staat als het ‘ravijnjaar’.
Dit jaar zal voor Nederlandse gemeenten financieel uitdagend zijn, omdat het oude financieringssysteem eindigt en het nieuwe pas in 2027 van start gaat. Hierdoor ontstaat er een financiële kloof van ongeveer 3 miljard euro voor gemeenten en provincies. In omliggende gemeenten zijn de ingrijpende gevolgen al zichtbaar. In de Kadernota 2026 zullen ook wij met bezuinigingsmaatregelen moeten komen. Wij zullen de raad hier periodiek in meenemen. Ook in de voorliggende begroting ramen wij al strakker en zijn wij terughoudend met nieuw beleid. Hierdoor hoeven wij in 2025 nog geen bezuinigingen door te voeren. Daarnaast doen wij een extra dotatie in de algemene reserve om daarmee zo mogelijk de pijn in de moeilijke jaren te verzachten. Gelijke kansen: iedereen doet mee! Wij willen dat alle kinderen gelijke kansen krijgen om zich goed te ontwikkelen. Daarom is er een zorgroute voor kinderen van -9 maanden tot 18 jaar en krijgen kinderen uit arme gezinnen hulp om mee te doen aan zwemles, sport en cultuur. Voor mensen met weinig geld biedt de gemeente hulp en advies bij financiële en juridische vragen. De gemeente let goed op signalen van geldproblemen en biedt verschillende regelingen om te helpen. Waar nodig wordt hulp geboden om beter te leren budgetteren. We zien graag dat meer mensen actief deelnemen aan de samenleving.
Daarom presenteren we plannen om nog beter te ondersteunen bij het vinden van werk of vrijwilligerswerk. We willen mensen die moeite hebben om werk te vinden, nog beter helpen. We stellen samen met inwoners, maatschappelijke partners en andere partijen wijk- en buurtagenda’s op, als opvolging van de twee dorpsgesprekken die in het najaar van 2024 zijn gehouden. Veiliger Om Sliedrecht veiliger te maken versterken wij toezicht en handhaving. Dit doen wij door de inzet van meer BOA’s, het Bestuurlijk Interventieteam, vrijwillige toezichtteams in Sliedrecht en via deelname aan regionale en landelijke initiatieven zoals het Regionaal Controleteam Mensenhandel (RCTM). Economische kansen grijpen Aan de hand van onze Economische Visie 2021-2030 versterken wij het vestigingsklimaat voor bedrijven. Samen met bedrijven en beheerders creëren wij vitale werklocaties. Dit zijn plekken waar wij samen werken aan economische kansen en oplossingen voor duurzame energie, klimaat, gezondheid en ecologie, bereikbaarheid en een goede koppeling tussen arbeidsmarkt en onderwijs. We versterken de samenwerking met het Ondernemersfonds en Ondernemersplatform. Door het uitbreiden van de 5
Green Deal worden bedrijventerreinen verder verduurzaamd. Met het organiseren van de techniekroute brengen wij scholieren in aanraking met technische beroepen. De Leeghwaterstraat wordt als hoofdweg van de Woonboulevard opnieuw ingericht. Voor het Burgemeester Winklerplein zijn er nieuwe kansen ontstaan voor een langverwachte herontwikkeling. Als onderdeel van de regiodeal zetten we in op maatschappelijk betrokken ondernemen om daarmee antwoord te geven op de maatschappelijke en economische opgaven. We geven daarmee de verbinding tussen het economische en sociale domein verder vorm. Bouwen voor de toekomst Tussen nu en 2040 komen er in Sliedrecht veel nieuwe woningen bij. Deze woningen worden vooral gerealiseerd in Sliedrecht-Noord en via binnenstedelijke herstructurering. Dit is een enorme opgave, daarom is draagvlak en participatie van groot belang. Zorgen dat de inwoners prettig en betaalbaar kunnen wonen doen wij niet alleen. We werken samen met de woningcorporatie en projectontwikkelaars. In Sliedrecht Oost starten we in 2025 met de realisatiefase van het meerjarig bouwprogramma, terwijl we in Sliedrecht Noord publiek-private samenwerkingen aangaan. Er komt extra aandacht voor flexibele woonvormen voor spoedzoekers. We ronden de woonzorgvisie af en implementeren de Omgevingswet met een Omgevingsplan.
Groen, klimaatbestendig en schoon We bereiden ons voor op de aanleg van een groene verbinding tussen de polder en de Merwede en het realiseren van Sliedrecht Buiten voor sport en recreatie. We realiseren een groenblauwe, klimaatadaptieve buitenruimte en stimuleren inwoners en bedrijven om hetzelfde te doen. We verbeteren de openbare ruimte duurzaam en houden deze schoon en aantrekkelijk. Wij blijven actief in de strijd tegen de uitstoot van PFAS door Chemours/DuPont, met juridische stappen en ondersteuning van betrokken overheden en inwoners. We wekken duurzame energie op met verschillende zonne-energieprojecten. We verminderen onze afhankelijkheid van gas door het verduurzamen van het warmtenet met restwarmte en geothermie, het aansluiten van huur- en particuliere woningen op het warmtenet. Daarnaast faciliteren we de ontwikkeling van een waterstofelektrolyser om industrieel aardgasverbruik te verminderen. Beter bereikbaar Voor de ontwikkeling van Sliedrecht Noord zijn naast een nieuwe Noord-Zuidverbinding in de vorm van een breed viaduct, infrastructurele investeringen nodig zoals de aanpak van de Stationsweg en het vergroten van de capaciteit van de Parallelweg. We werken verder aan het voorlopige ontwerp voor de gehele Noord-Zuidverbinding.
We stimuleren duurzame mobiliteit met een uitgebreide laadinfrastructuur en een beter gebruik van de waterbus door first and last mile te verzorgen. De MerwedeLingelijn wordt versterkt als alternatief voor de auto via de MLL alliantie en woningbouwplannen in de spoorzone, met een kwaliteitsimpuls bij de fietsenstalling station Baanhoek uitgevoerd door ProRail. We versterken de fietsinfrastructuur en maken die veiliger door vrijliggende fietspaden op de Deltalaan en tussen de Maaslaan en Stationsweg te realiseren. Regionale samenwerking Sliedrecht en haar plannen staan nadrukkelijk op de kaart bij onze partners en medeoverheden. We zetten de grensoverstijgende samenwerking in de MLL alliantie en de Smart Delta Drechtsteden door, bouwen aan een samenwerkingsagenda met buurgemeenten, ondernemers en maatschappelijke partners, en ontwikkelen samen met de Drechtsteden/Smart Delta Drechtsteden een sterke propositie voor lobby richting Den Haag. We maken actief werk van het binnenhalen van subsidies en ‘deals’ door in samenwerking met het team externe betrekkingen van de Smart Delta Drechtsteden kansrijke opties te inventariseren en jaarlijks te actualiseren, een actieplan op te stellen voor kansrijke subsidies/deals, en kansen te benutten die zich voordoen met partners om ons heen, zowel vanuit de Smart Delta Drechtsteden constructie als andere samenwerkingsvormen.
Relatie tussen gemeente en inwoners We werken samen met onze inwoners door hen via actieve participatie te betrekken bij gemeentelijke plannen. De participatieleidraad in het kader van de Omgevingswet gaan we evalueren en vernieuwen. We versterken de participatiekennis en -vaardigheden van medewerkers en 6
ondersteunen inwoners bij maatschappelijke initiatieven. Het raadhuis wordt ontwikkeld als centrum van democratie en samenleving, met restauratie gepland vanaf 2025 en oplevering in 2026. Om al het werk te verzetten is het belangrijk dat Sliedrecht een aantrekkelijke werkgever is die erin slaagt competente medewerkers te binden en boeien. We investeren in onze medewerkers en organisatie via ontwikkeling en opleiding, gezonde werkomstandigheden, en het creëren van een moderne en betrokken werkomgeving. We verbeteren de dienstverlening door nieuwe afspraken vast te leggen over klantgerichtheid, responstijd, toegankelijkheid, helder taalgebruik en tijdige participatie. Om te controleren of we deze beloftes waarmaken, verzamelen en analyseren we reacties van inwoners. De afhandeling van verzoeken via Fixi gaan we verder verbeteren. Verder met Koers 2030 Deze begroting sluit naadloos aan bij Koers 2030, onze meerjarige visie waarin we gezamenlijk de ambities, maatschappelijke opgaven, vraagstukken en strategische kaders voor de verdere groei en ontwikkeling van Sliedrecht tot 2030 hebben vastgelegd. Alle elementen van Koers 2030 zijn in deze begroting verwerkt. Vanuit deze visie presenteren wij met trots een begroting die gericht is op het verbeteren van de welvaart van onze inwoners en het toevoegen van kwaliteit aan ons prachtige dorp.
Wij hopen dat u met veel plezier de volgende hoofdstukken zult lezen.
De programmabegroting 2025 op hoofdlijnen Het verloop van het financieel meerjarenperspectief vanaf de Kadernota 2025 tot de primaire begroting 2025 laat over de jaren 2025 tot en met 2028 het volgende beeld zien:
In bovenstaand overzicht is het verloop van de begrotingssaldi 2025-2028 weergegeven. Hierbij wordt aangegeven met welke raadsbesluiten en CIB's het meerjarig saldo is gemuteerd en wat de startpositie was waarmee deze begroting is begonnen. De mutaties zijn daarmee toegelicht in de betreffende documenten. De laatste wijziging is de verwerking van de Meicirculaire 2024 geweest.
7
De Begroting 2025 laat voor 2025 een positief beeld zien. Vanaf het jaar 2026 is de begroting niet sluitend. Dit beeld sluit aan bij de stand van de Kadernota 2025. Bij de Kadernota 2026 en vervolgens bij de begroting 2026 worden voorstellen ter besluitvorming voorgelegd die leiden tot een sluitende meerjarenbegroting. Het uitgangspunt binnen de gemeente is om een realistische begroting op te stellen, zodat tekorten in de meerjarenraming duidelijk zichtbaar worden. Deze werkwijze is in lijn met het begrotingsadvies vanuit de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Onderstaand volgt een korte toelichting op het verloopoverzicht waarbij wij de mutaties in deze begroting toelichten:
Beter Ramen
Bij het opstellen van de begroting 2025-2028 zijn alle budgetten doorgenomen en herijkt zonder dat politieke keuzes zijn gemaakt. Op basis van deze herijking is ruimte binnen de begroting ontstaan van €733.000 voor 2025 wat ook meerjarig een voordeel oplevert. Grootste voordelen in 2025 ontstaan door het inrekenen van renteopbrengsten uit schatkistbankieren van €400.000 en het ramen van opbrengsten van €194.000 die staan tegenover het maken van de kosten van inburgering.
Kapitaallasten
de kapitaallasten zijn bij de begroting opnieuw doorgerekend op basis van het bijgestelde MIP en de daadwerkelijke realisatie van investeringen in 2024. Doordat de investeringen in 2024 achterblijven op begroting worden de kapitaallasten in 2025 lager. Dit voordeel is verwerkt in de begroting.
GR Sociaal
Op basis van de bijgestelde begroting vanuit GR Sociaal ontstaat een meerjarig voordeel voor onze gemeente waarbij het voordeel in 2025 €109.000 is.
Resultaat naar algemene reserve
Op basis van de uitwerking van de begroting wordt voor 2025 een positief saldo begroot van € 901.000 incidenteel. Vanwege het naderende ravijnjaar is het saldo toegevoegd aan de reserve om toekomstige tekorten en of investeringen te dekken.
Woonlasten Jaarlijks worden de woonlasten van de verschillende gemeenten vergeleken in een benchmark. Deze is te vinden de paragraaf lokale heffingen. Op het moment van deze begroting ziet de ontwikkeling voor Sliedrecht voor 2025 er als volgt uit:
Met de stijging van de woonlasten van ongeveer 3,3% is de verwachting dat Sliedrecht tot de gemeenten met lage woonlasten blijft behoren. De definitieve vaststelling van de hoogte van de heffingen en belastingen voor 2025 vindt plaats in december 2024.
8
Leeswijzer Programmabegroting De programmabegroting is opgebouwd uit programma’s en paragrafen. De programma’s geven informatie over specifieke beleidsvelden. De paragrafen geven informatie over de gemeente in zijn geheel en geven diverse samenhang door de programma’s heen. Het autorisatieniveau van de gemeenteraad voor de budgetten bevindt zich op de niveaus van de programma’s. Programma's Elk programma begint met de visie van het programma, daarna de inleiding, gevolgd door een toelichting op de ambities en ontwikkelingen zoals deze in het collegewerkprogramma 2022-2026 zijn vastgesteld. Daarna wordt inzicht gegeven in de wijze waarop de ambities worden gerealiseerd. Dit is dus de vertaling van de in het collegewerkprogramma opgenomen speerpunten naar de beantwoording van de concrete vraag: "Wat gaan we ervoor doen in 2025?". De ramingen van de baten en lasten zijn per product opgenomen voor zowel 2025 als de meerjarige bedragen. Tot slot worden de bijdragen van de verbonden partijen omschreven en wordt inzicht gegeven in de baten en lasten van het programma. Indicatoren Er zijn twee type indicatoren opgenomen. Enerzijds lokale indicatoren in de programma's welke het mogelijk maken te sturen en verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid.
Anderzijds de verplichte indicatoren (waarstaatjegemeente.nl) welke voortvloeien uit wetgeving om trends te ontdekken en op basis daarvan nader onderzoek te doen of maatregelen te nemen. De verplichte indicatoren zijn opgenomen onder de landelijke indicatoren. Paragrafen De paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van de begroting bezien vanuit een bepaald perspectief. Veel van de paragrafen zijn hierdoor een belangrijke aanvulling op de informatie over de (meerjaren)begroting. Vrijwel alle paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven vanuit het BBV. De paragrafen vormen de kaders die de raad voor het college stelt voor het beheer en de uitvoering van het beleid (en de begroting). De raad heeft hiermee instrumenten in handen om: 1. de beleidslijnen van de diverse onderdelen van de financiële functie vast te stellen; 2. de hoofdlijnen van de uitvoering te controleren. Financiële begroting De financiële begroting, bevat een aantal cijfermatige tabellen, zoals het overzicht van baten en lasten, het overzicht van incidentele baten en lasten, algemene dekkingsmiddelen, geprognosticeerde balans en de reserves en voorzieningen. Financiële tabellen We ronden bedragen standaard af op € 1.000, tenzij anders weergegeven. We noteren een bedrag met een V of een N, waarbij V staat voor ‘per saldo voordeel’ en N staat voor ‘per saldo nadeel’.
Een V kan zowel lagere lasten als hogere baten betekenen. Een N kan zowel hogere lasten als lagere baten betekenen.
9
Programma 1 - Samenleving Onze visie In Sliedrecht is de samenleving veilig en inclusief. Er zijn sterke verbindingen en de tolerantie is groot. Iedereen doet mee naar vermogen en niemand valt tussen wal en schip.
Inleiding Het sociaal domein staat financieel onder druk, terwijl de maatschappelijke uitdagingen onverminderd toenemen. Een steeds grotere groep mensen heeft moeite om financieel rond te komen, de effecten van de dubbele vergrijzing en daarmee de druk op onder andere de arbeidsmarkt en in de zorg wordt steeds meer zichtbaar, het aantal vluchtelingen dat tijdelijk of voor langere tijd in Sliedrecht zal verblijven neemt toe. Dit zal in 2025 extra maatregelen vragen om binnen de financiële kaders te blijven werken aan een veilige en inclusieve samenleving. Zeker in relatie tot de verwachte financiële tekorten vanaf 2026. De nieuwe Miljoenennota heeft daarnaast ook gevolgen voor de gemeentelijke begroting vanaf 2025, op welke onderdelen dit consequenties heeft en in welke mate valt op dit moment nog niet in detail te omschrijven. Naast deze maatschappelijke ontwikkelingen komt er ook beleidsmatig veel op ons af met de programma’s vanuit het Rijk: de Hervormingsagenda Jeugd, het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, het Integraal Zorgakkoord, Het Gezond Actief Leven Akkoord, het Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen, de doordecentralisatie Beschermd Wonen etc.
Het laten slagen van deze programma’s vergt een basis van een goed werkende toegang en een passend ondersteuningsaanbod vanuit het Bonkelaarhuis; dichtbij de inwoners, integraal en met het juiste mandaat. Vroegtijdig signaleren en preventieve inzet, aansluitend op de principes van positieve gezondheid en 'normaliseren', blijven hierbij van belang om grotere problemen te voorkomen. We willen dat er voor iedere inwoner die ondersteuning nodig heeft, passende ondersteuning beschikbaar blijft. Daarom blijven we niet alleen met onze lokale partners innoveren en de sociale structuur versterken, maar hebben we ook onze regionale partners hard nodig. Dit vraagt om een sterke regionale samenwerking met ruimte voor lokaal maatwerk. Om het vangnet voor onze inwoners die (tijdelijk) hulp en ondersteuning nodig hebben te borgen moeten we keuzes maken. De nog steeds groeiende vraag naar ondersteuning zorgt voor stijgende uitgaven, terwijl de beschikbare middelen vanuit het Rijk steeds minder worden. Dit betekent dat we samen met onze partners en gemeenschappelijke regelingen keuzes moeten gaan maken over wat we blijven doen en wat we niet meer gaan doen. Het nieuwe subsidiekader dat in 2024 is vastgesteld, geeft richting voor de afspraken die we met elkaar kunnen gaan maken.
Daarnaast lopen er verschillende bestuursopdrachten, waaronder de bestuursopdracht “Verkenning bijdrage aan verminderen financiële problematiek gemeenten” bij zowel de GR Sociaal als de GR DG&J. Een laagdrempelige toegang met passende ondersteuning vanuit het Bonkelaarhuis blijven realiseren kan alleen maar in relatie met een stevige sociale infrastructuur. Logische ontmoetingsplekken en sociale, culturele en sportvoorzieningen zijn van belang, zodat inwoners anderen kunnen ontmoeten, mee kunnen doen en talenten kunnen ontwikkelen. Om deze preventieve structuur te verstevigen zijn we in 2024 gestart met een versteviging van samenwerking tussen verschillende maatschappelijke partners op het gebied van sport en preventie. In 2025 willen we door de inzet van cultuureducatie met kwaliteit de verbindingen tussen het onderwijs en culturele organisaties verstevigen, zodat de kinderen nog meer in aanraking met cultuur komen. Cultuur stimuleert immers niet alleen de ontwikkeling van talent en creatief denkvermogen, maar het verbindt groepen en generaties en betrekt mensen bij de samenleving. En deze kracht van cultuur willen we hiermee versterken. De grootste uitdaging waar we voor blijven staan is het vergroten van de veerkracht van onze inwoners.
Hierbij blijven we onverminderd inzetten op versterken van het ‘normale leven’, door middel van het verstevigen van de onderlinge verbondenheid in buurten en wijken. Zo willen we de informele 10
(hulp) structuren verstevigen. Hiermee willen we realiseren dat de context waarin het normaal is dat mensen elkaar helpen wordt verstevigd. Daarnaast blijven we inzetten op het voorkomen van ‘problematiseren’ van alledaagse problemen – de oplossing van een probleem hoeft niet altijd een maatwerkvoorziening te zijn. en kan ook buiten de voorzieningen van de gemeente gevonden worden, bijvoorbeeld in het netwerk van de inwoner. Dit vraagt ook om een verdere aanscherping van de verordening jeugdhulp, in navolging van de verordening maatschappelijke ontwikkeling die recent is aangescherpt. Daarnaast zetten we stevig en meer in samenhang in op preventie, gezonde leefstijl en een gezonde, inclusieve sociale en fysieke leefomgeving. De ruimtelijke ontwikkelingen bieden de kans omde vanuit de bestaande context de toekomstige samenleving van Sliedrecht vorm te geven. Hierbij zetten we erop in dat de ruimtelijke ontwikkeling niet alleen bijdraagt aan het vergroten en beschermen van de (mentale en fysieke) gezondheid van onze inwoners, maar ook aan toegankelijkheid, zodat inwoners met een fysieke, psychische en/of verstandelijke beperking makkelijker kunnen participeren in onze samenleving. Hiermee willen we faciliteren dat iedereen naar vermogen mee kan doen in onze samenleving.
Daarnaast verbinden we de ruimtelijke opgaven aan onze sociale opgaven door goed te kijken naar wat de sociale vraagstukken in een wijk zijn om daar vervolgens in onze ruimtelijke opgaven bij aan te sluiten. Een voorbeeld hiervan is het Integraal Kindcentrum aan de Valkweg, dat een bijdrage zal leveren aan het versterken van de verbindingen in de wijk. Een passende ruimtelijke ontwikkeling is noodzakelijk om de preventieve structuur in de toekomst te verstevigen. En een integrale aanpak van zorg, sociaal, economie en ruimtelijke ontwikkeling is nodig om voorzieningen in stand te houden en zorg en ondersteuning te kunnen blijven bieden aan kwetsbare inwoners. Als gevolg van de dubbele vergrijzing, de krapte op de arbeidsmarkt in relatie tot uitgestelde zorg, het langer zelfstandig thuis wonen zal de zorgvraag in de toekomst alleen maar verder toenemen. De op te stellen woonzorgvisie gaat helpen om richting de toekomst keuzes te maken ten aanzien van de ruimtelijke en sociale structuur om kwetsbare inwoners de juiste ondersteuning te bieden zodat zij zo lang mogelijk op een prettige manier thuis kunnen blijven wonen. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is de huisartsenzorg. Samen met Drechtdokters, VGZ en de lokale huisartsen werken wij samen om de continuïteit van de huisartsenzorg voor de inwoners te borgen.
Om het arbeidsmarktpotentieel te vergroten zetten we samen met de GR Sociaal ook in op het verstevigen van de ketenaanpak participatie, in aansluiting op nieuwe wettelijk kader dat het Rijk aan het ontwikkelen is. Begeleiding van inwoners die participeren via laagdrempelige activiteiten of (beschut) werk kan eenvoudig worden op- en afgeschaald, zonder dat inwoners het risico lopen om inkomen te verliezen. We blijven sturen op ontwikkeling waarbij inwoners zich niet belemmerd voelen door drempels. Mogelijk kunnen deze en andere kansen in 2025 hun beslag krijgen in nieuw beleid en uitvoering en/of in aansluiting worden gebracht op het nieuwe wettelijk kader. In lijn met ons Integraal Veiligheidsplan (IVP) blijven we inzetten op veiligheid en leefbaarheid. We werken aan het beperken van woonoverlast en personen in een kwetsbare positie met de juiste begeleiding en hulp veilig te kunnen laten wonen in de wijk. Een deel van onze inwoners veroorzaakt overlast. Door vroegtijdig in te zetten op complexe situaties, kunnen overlastmeldingen, verzwaring van de problematiek en escalatie worden voorkomen. Recent (sept 2024) is het Convenant regionale aanpak woonoverlast medeondertekend door Tablis Wonen om hier samen met de gemeente en andere partners in op te trekken. Buurtbemiddeling is een vast onderdeel in de eerste fase van burengerucht.
Ook zij komen ook steeds vaker complexere situaties tegen in de praktijk. Met Tablis Wonen maken we prestatieafspraken voor 2025: de inzet is om samen de verantwoordelijkheid te nemen voor buurtbemiddeling.
Kernopgave Veilig en Inclusief We vinden het belangrijk dat inwoners voor zichzelf én voor elkaar zorgen. En wij zorgen voor een passend vangnet als er een steun in de rug nodig is.
11
Om onze sociale structuur betaalbaar te houden en te kunnen blijven investeren in inclusieve en veilige buurten, hanteren we in 2025 - in lijn met het collegewerkprogramma - de volgende vier ambities: 1. We maken werk van een veerkrachtige samenleving; 2. We verstevigen het 'normale leven' door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs; 3. We verstevigen de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners, 4. We maken werk van veilige en veerkrachtige buurten.
Ambities Ambitie 1: We maken werk van een veerkrachtige samenleving De ondersteuningsvragen binnen het sociaal domein blijven groeien. Dit komt onder andere door maatschappelijke ontwikkelingen zoals onder andere de dubbele vergrijzing, kansenongelijkheid en mondiale onrust. Terwijl onze samenleving complexer wordt, nemen ook de verwachtingen toe dat veel alledaagse problemen via de professionele ondersteuning kunnen worden opgelost. Dit leidt niet alleen tot hogere kosten, maar ook tot een cultuur waarin we steeds meer zijn gaan diagnostiseren, labelen en behandelen. We blijven vanuit het principe positieve gezondheid investeren in een preventieve structuur om de veerkracht van onze inwoners te behouden of te vergroten. Met een brede kijk op gezondheid en welzijn dragen we bij aan het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. En om zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Dit doen we door het principe 'normaliseren' samen met onze partners vorm te geven door een context te creëren waarin het normaal is om andere mensen te helpen, gewone problemen gewoon worden opgelost en er een passend vangnet wordt gerealiseerd voor mensen die (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben gericht op wat op 'wat heb je nodig' en niet op 'wat heb je?'
Speerpunten We faciliteren en stimuleren het principe normaliseren
Bij de professionals in het sociaal domein is het belang van normaliseren een leidend principe, om de druk op de vraag naar ondersteuning te verminderen. Wij blijven inzetten op het benadrukken de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en het sociale netwerk in het sociaal domein. Afwijkingen van het 'gemiddelde', incidenten en mindere perioden worden door professionals in het Bonkelaarhuis niet onnodig geproblematiseerd en gemedicaliseerd. Hierin dient benadrukt te worden dat jeugdigen en opvoeders (inwoners) met hulpvragen waarbij (jeugd)hulp noodzakelijk is wel aanspraak moeten kunnen blijven maken op de juiste ondersteuning. Specifieke aandacht gaat hierbij naar de integratie van mantelzorgondersteuning in de brede intake, zodat draagkracht en draagkracht goed gewogen kan worden voordat een interventie ingezet wordt. Professionals in het sociaal domein (vanuit het Bonkelaarhuis) moedigen inwoners/jeugdigen/opvoeders aan om steun/hulp te zoeken binnen informele netwerken wanneer het even niet lekker loopt (kwetsbaarheden/lastigheden in het leven). We versterken het normale leven en faciliteren informele netwerken, waar nodig. Het principe van normaliseren wordt verder verankerd door het opzetten van een mentaal gezondheidscentrum (als integraal onderdeel van het Bonkelaarhuis.
Hiermee geven we samen met Yulius (regievoerder) invulling aan de opgave vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Het verkennend gesprek is een van de functies van een mentaal gezondheidscentrum. De betrokken professionals kijken vanuit verschillende expertises en naasten samen met de hulpvrager naar 'wat heb je nodig' en niet naar 'wat je hebt'. 12
Een passend vangnet borgen voor inwoners die dat nodig hebben.
In 2025 gaan we de dienstverlening vanuit het Bonkelaarhuis verder doorontwikkelen in relatie met de sociale basis en de pedagogische structuur in Sliedrecht. Daarbij houden we rekening met de ontwikkelingen rondom de fusie tussen Stichting Jeugdteams ZHZ en MEE/Vivenz. We gaan de ondersteuning vanuit het Bonkelaarhuis verstevigen ten aanzien van beschermd wonen. We zetten in op het verlagen van de wachtlijst op begeleiding vanuit de Wmo, door vanuit het Bonkelaarhuis zo vroeg mogelijk begeleiding te bieden.
Ambities Ambitie 2: We verstevigen het 'normale leven' door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs We willen het ‘normale leven’, zoals al omschreven onder de ambitie 'We maken werk van een veerkrachtige samenleving', verstevigen door een sterkere verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs. Door deze verbinding kunnen we in samenhang inzetten op preventieve structuur waarin de sociale en fysieke leefomgeving onze inwoners faciliteert om een gezonde leefstijl aan te nemen en naar elkaar om te zien in inclusieve samenleving. Hiermee willen we de veerkracht van onze inwoners verstevigen en zo druk op de sociale voorzieningen af laten nemen.
Speerpunten We stimuleren een gezonde leefstijl met voldoende beweging voor alle doelgroepen.
Bij de kaders voor de ruimtelijke ontwikkeling is nadrukkelijk aandacht gevraagd voor het faciliteren van een gezonde leefomgeving. Dit betekent dat er in de uitwerking van de plannen rekening wordt gehouden met het ontwikkelen van een buitenruimte die (1) ontmoeting en verbinding faciliteert door middel van voldoende informele plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, (2) bewegen wordt gefaciliteerd door o.a. voldoende wandel- en fietspaden en (3) een gezonde leefomgeving wordt gerealiseerd door o.a. rekening te houden met hittestress. We zetten in op het stimuleren van (inclusief) sporten en bewegen in samenwerking met sportaanbieders en maatschappelijke partners. Hierin heeft de combinatiefunctionaris Sport en Bewegen een belangrijke rol. We zetten in op het versterken van mentaal welbevinden en veerkracht, waarbij we rekening houden met de uitgangspunten van positieve gezondheid en normaliseren. Samen met partners zetten we in op een integrale aanpak om een gezond gewicht te bevorderen, hierbij hebben we speciale aandacht voor de doelgroep jeugd. Bijvoorbeeld door het aanleggen van een Cruijffcourt. We geven samen met onze partners uitvoering aan de acties die in het Preventie -en handhavingsplan Alcohol en Drugs zijn opgenomen. We zetten in op het verstevigen van de pedagogische basis door het jongerenwerk te verstevigen.
Hiervoor zal het jongerenwerk ontwikkeld worden, los van het Cultuurpodium. Daarnaast zal focus aangebracht worden t.a.v. de taken die het jongerenwerk uitvoert.
13
We stimuleren ontmoeting en interactie tussen mensen om sociale netwerken te verstevigen.
Er zijn laagdrempelige plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en met elkaar in gesprek kunnen. Hiermee willen we faciliteren dat mensen naar elkaar (blijven) omkijken waardoor de informele structuur in Sliedrecht wordt verstevigd. Daarnaast willen we borgen dat de signaleringstructuur aansluit, zodat mensen die (tijdelijke) ondersteuning nodig hebben deze ook krijgen. We stimuleren multifunctioneel gebruik van onze gemeentelijke panden om ontmoeting en verbinding te faciliteren. We zetten in op het vergroten van het aantal lief en leed straten. We borgen dat de inloop GGZ elders in Sliedrecht voortgezet kan worden.
Ambities Ambitie 3: We verstevigen de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners We willen dat iedereen mee kan doen naar vermogen en dat inwoners zo veel als mogelijk voor zichzelf en elkaar kunnen zorgen. Bestaanszekerheid is een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen naar vermogen en voor jezelf en elkaar te kunnen zorgen. Het is ook een belangrijke voorwaarde om je als mens te kunnen ontwikkelen, en tegelijkertijd draagt (door)ontwikkeling bij aan bestaanszekerheid. Niet alleen omdat er wellicht (meer) inkomen kan worden verkregen uit werk, maar ook omdat inwoners dan meer kennis en vaardigheden hebben om hun eigen leven vorm te geven, waaronder ook financiële administratie. Als gemeente dragen we direct bij aan bestaanszekerheid en ontwikkelkansen door uitvoering te geven aan de Participatiewet, Arbeidsmarktregio-beleid, WSW voorziening Drechtwerk (en de doorontwikkeling naar een Sociaal Leerwerkbedrijf), lokale participatieplekken en minimabeleid. Vanuit deze beleidsterreinen zetten we in op het voorzien in (aanvullend) inkomen en ontwikkeling naar werk of andere betekenis gevende dag invulling. Daarbij zetten we vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in op het voorkomen van schulden en het zo snel mogelijk en goed oplossen van schulden.
Beleidsterreinen die ook bijdragen aan het versterken van bestaanszekerheid zijn de investeringen die we als gemeente doen op de gelijke ontwikkelkansen voor kinderen en jongeren en onze inzet in het bestrijden van laaggeletterheid (het vergroten van basisvaardigheden). Net als bij meer gemeenten in Nederland neemt het aantal inwoners dat gebruik moet maken van een participatiewet-uitkering iets toe. Dat komt enerzijds omdat de uitstroom afneemt. Inwoners die kunnen werken zijn in deze arbeidsmarkt vaak al aan het werk. Dat betekent dat de inwoners die nu nog gebruik moeten maken van een uitkering een grote(re) afstand hebben tot de arbeidsmarkt door bijvoorbeeld ziekte of beperkingen of persoonlijke omstandigheden. Het aantal (voorheen) Wajongers neemt ook gestaag toe in de participatiewet. Tegelijkertijd is er sprake van instroom door statushouders, deze zijn in hun inburgeringsperiode vaak aangewezen op een uitkering. In 2025 wordt de reeds gestarte herijking van het re-integratie en participatiebeleid voortgezet met aandacht voor aanpassing van methodieken, instrumentarium en ontwikkelprogramma op de (toenemende) zwaarte en specifieke (doelgroep)kenmerken van de uitkeringsgerechtigden.
Daarbij is ook aandacht voor het bevorderen van maatschappelijke participatie en parttime werk en pro actief benaderen van kwetsbare jongeren om hen een zo groot mogelijke kans te bieden op een zo zelfstandig mogelijk bestaan. Het Rijk wil dat gemeenten hun arbeidsmarktregio's gaan (door)ontwikkelen naar een netwerkstructuur waar alle inwoners uit de arbeidsmarktregio op een duidelijk vindbare plek terecht kunnen met al hun vragen rondom loopbaanontwikkeling en Werk. Deze ontwikkeling zal in 2025 zijn beslag krijgen. De GR sociaal geeft deze ontwikkeling vorm binnen de kaders die wij als gemeente
14
gesteld hebben. Wij vinden dit van belang omdat een goed functionerende arbeidsmarkt bijdraagt aan ontwikkelkansen en loopbaanmogelijkheden voor al onze inwoners. Daarnaast wil het Rijk ook dat gemeenten hun WSW voorziening gaan (door) ontwikkelen naar Sociaal Leerwerkbedrijven. Ook dit zal zijn beslag krijgen in 2025. Tot slot wordt er een nieuw beleid Schuldhulpverlening opgeleverd, met aandacht voor het implementeren van de (landelijk afgesproken) basisdienstverlening Schuldhulpverlening.
Speerpunten Armoede is overdraagbaar. Daarom investeren we in onze kinderen, zodat ze maximale ontwikkelkansen krijgen aangeboden.
Gelijke kansen voor iedereen/maximale kansen : Samen met de partners hebben we een zorgroute (voor de doorgaande zorg- en leerlijn) 2-6 vastgesteld. We gaan deze zorgroute uitbreiden voor kinderen in de leeftijd van -9 maanden tot 18 jaar, zodat alle kinderen in de leeftijd 0 tot 18 jaar zich zo optimaal mogelijk kunnen ontwikkelen. De zorgroute heeft een belangrijke signaleringsfunctie, waardoor kleine problemen klein kunnen blijven en vroeg in de ontwikkeling van kinderen hierop al zicht is. We zetten in op onderwijsachterstandenbeleid, kernwoorden daarbij zijn preventieve aanpak, maatwerk, vindplaats van problematiek, resultaatgerichtheid, samenwerking en vertrouwen in de professionals. Scholen en kinderopvang gaan samen een locatieplan opstellen om taalachterstanden te bestrijden. We bieden kinderen uit gezinnen met een laag inkomen de mogelijkheid om mee te doen aan zwemles, sport en cultuur in lijn met het vastgestelde minimabeleid. We brengen het SMS-kinderfonds actief onder de aandacht om het bereik te vergroten. Hierbij streven we naar een bereik van 80% (374 kinderen) ten opzichte van 71% (330 kinderen) in 2023. We kiezen ervoor om het SMS kinderfonds door Stichting Leergeld uit te laten voeren omdat het invoeren van een passensysteem tot aanzienlijk hogere uitvoeringskosten leidt.
We bieden ondersteuning aan financieel kwetsbare inwoners.
We bieden inwoners lokaal informatie, advies en begeleiding/ondersteuning bij financiële en juridische vragen. Dit gebeurt in samenwerking tussen lokale voorzieningen zoals het Bonkelaarhuis en (medewerkers van) de Sociale Dienst Drechtsteden en het Juridisch Loket. We bieden inwoners lokaal de mogelijkheid om kennis en vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn voor goed financieel beheer zoals taal- en rekenvaardigheden of budgetteren. We blijven inzetten op vroegsignalering op basis van betaalachterstanden en door bij hulpvragen van inwoners alert te zijn op onderliggende of flankerende financiële problematiek. We ondersteunen inwoners met onze minimaregelingen. De Sociale Dienst Drechtsteden voert daarbij bij al hun cliënten een bestaanszekerheidscheck uit.
We zetten in op participatie.
15
We herijken het beleid op de Participatiewet met specifiek aandacht voor het ( door)ontwikkelen van re-integratie instrumenten en werkwijzen, zodat deze beter aansluiten bij de huidige samenstelling van de groep uitkeringsgerechtigden. Indien het besluitvormingstraject op landelijk niveau zo ver is implementeren we wetswijzigingen die voortkomen uit het programma Participatiewet in balans en het Breed Offensief. We volgen en participeren waar nodig en mogelijk in de ontwikkeling van de Arbeidsmarktregio en de ontwikkeling van Drechtwerk naar een Sociaal Leerwerkbedrijf In aanvulling op de reguliere inzet van de Sociale Dienst Drechtsteden en Drechtwerk begeleiden we vanuit het Bonkelaarhuis 25 tot 30 inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt richting onderwijs, vrijwilligerswerk of een andere vorm van participatie.
Ambities Ambitie 4: We maken werk van veilige en veerkrachtige buurten Een wijk- en buurtgerichte aanpak kan bijdragen aan versterking van de sociale basis en leefbaarheid. Daarom is het project gestart om te komen tot buurtagenda’s. Een buurtagenda is een agenda van en voor bewoners uit de buurt en bestaat uit vraagstukken waar zij graag mee aan de slag willen. De gemeente ondersteunt waar nodig door middelen beschikbaar te stellen en het proces te faciliteren. De realisatie hiervan zal in 2025 plaatsvinden. In lijn met ons Integraal Veiligheidsplan (IVP) blijven we inzetten op veiligheid en leefbaarheid. We werken aan het beperken van woonoverlast en personen in een kwetsbare positie met de juiste begeleiding en hulp veilig te kunnen laten wonen in de wijk. Een deel van onze inwoners veroorzaakt overlast. Door vroegtijdig in te zetten op complexe situaties, kunnen overlastmeldingen, verzwaring van de problematiek en escalatie worden voorkomen. Recent (sept 2024) is het Convenant regionale aanpak woonoverlast medeondertekend door Tablis Wonen om hier samen met de gemeente en andere partners in op te trekken. Buurtbemiddeling is een vast onderdeel in de eerste fase van burengerucht. Ook zij komen ook steeds vaker complexere situaties tegen in de praktijk.
Met Tablis Wonen maken we prestatieafspraken voor 2025: de inzet is om samen de verantwoordelijkheid te nemen voor buurtbemiddeling. Met de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) willen we zo vroegtijdig mogelijk voorkomen dat complexe situaties (verder) uit de hand lopen. Het is een methodiek die richting geeft aan gecoördineerde regie op het snijvlak van zorg en veiligheid die we in 2025 gaan invoeren. Hierbij betrekken we onze (veiligheids)partners, zoals politie en Tablis wonen. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit houdt onze aandacht, we ontwikkelen een Persoonsgerichte aanpak (PGA) in lijn met onze buurgemeenten en sluiten hiermee ook aan bij het AVE model zoals eerder benoemd. Het preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs wordt integraal geactualiseerd. Er zijn veel mogelijkheden waar inwoners hun klachten, verdachte situaties of overlast kunnen melden. Wellicht melden zij helemaal niet. Sommige van deze meldingen worden rechtstreeks doorgezet zonder tussenkomst van "systemen", waardoor deze niet in de cijfers terugkomen. Ons veiligheidsbeeld, gebaseerd op de (politie)cijfers, kán daardoor niet overeenkomen met de werkelijkheid. We zetten in 2025 in op het vergroten van de aangifte- en meldingsbereidheid. Zo komen we tot meer inzicht en de daarbij benodigde inzet om Sliedrecht nog veiliger te maken.
Kritische geluiden zijn essentieel voor de democratie en de rechtsstaat en de ruimte voor het uiten van maatschappelijk ongenoegen staat dan ook niet ter discussie. Het toenemend maatschappelijk ongenoegen, de vergroting van polarisatie en radicalisering/extremisme proberen we samen met onze veiligheidspartners, maar ook met maatschappelijke partners zoals de religieuze gemeenschappen te verminderen om zo de sociale stabiliteit te borgen.
16
Omdat criminaliteit zich niet aan gemeentegrenzen houdt, is het belangrijk om krachten te bundelen om het waterbedeffect tussen de gemeenten van Drechtsteden Buiten zoveel mogelijk te voorkomen. Samenwerken is essentieel voor de inzet van (schaarse) capaciteit, om barrières op te werpen, zodat criminelen hun misdrijven niet kunnen en willen plegen in onze gemeente, maar ook niet in buurgemeenten. We zetten daarom na evaluatie in op de voortzetting van het Bestuurlijk Interventie Team (BIT) met onze partners in Drechtsteden Buiten in 2025. We versterken ook onze inzet op ondermijning op de terreinen van automotive, bedrijventerreinen en buitengebied door sterker samen te werken in de regio. Agressie, geweld of intimidatie tegen bestuurders of politieke ambtsdragers is ingrijpend en onacceptabel. Bovendien ondermijnt deze vorm van agressie het functioneren van de overheid. Daarom volgt de gemeente Sliedrecht de landelijke richtlijnen waar het gaat om preventie en doen wij zo nodig aangifte en bieden wij ondersteuning en advies aan onze medewerkers, bestuurders en politieke ambtsdragers. Ook in 2025 werken wij verder aan fysieke veiligheid. Vanuit Openbare orde en veiligheid zoeken we altijd de samenwerking met ruimtelijke ontwikkeling, met het sociaal domein, met verkeer en vervoer, zowel op beleidsniveau als in de uitvoering.
Opvang vluchtelingen Hoewel de Richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïense vluchtelingen in maart 2025 afloopt, verwachten we dat opvang als gevolg van de voortdurende oorlog helaas langer nodig is, waardoor de richtlijn zal worden verlengd. Veel Oekraïners hebben werk en kinderen gaan naar school en raken ingeburgerd. Samen met de andere gemeenten binnen de Veiligheidsregio ZHZ denken wij na over de lange termijn scenario's voor duurzame opvang, begeleiding en ondersteuning. We verwachten dat eind 2025 de asielopvang van het COA in Sliedrecht Noord operationeel is. We streven ernaar de noodopvang in het gemeentekantoor zo lang als nodig en mogelijk is open te houden, tot uiterlijk de opening van een AZC. We zijn in overleg met de VR ZHZ en het COA over de wijze waarop de exploitatie in de toekomst vorm zal krijgen. Net als in de noodopvang in het gemeentekantoor, blijven we er met de komst van het azc, samen met onze partners, voor zorgen dat er voldoende activiteiten zijn voor de vluchtelingen.
Speerpunten We investeren blijvend in veilige wijken en buurten.
We implementeren de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) om effectiever en efficiënter samen te kunnen werken met onze ketenpartners. We continueren samen met woningbouwcorporatie Tablis Wonen de inzet van buurtbemiddeling. De omgevingswet zorgt voor een verschuiving van vergunningsverlening naar toezicht en handhaving. We blijven monitoren of de vrijheid die de omgevingswet onze inwoners biedt, niet leidt tot meer burenruzies of overlastsituaties. Indien nodig treden we toezichthoudend en handhavend op. We pakken handel en gebruik van drugs (op straat) aan door het integraal verzamelen en analyseren van signalen. Deze signalen dienen als basis voor aanpak en interventies. Naast de strafrechtelijke aanpak wenden we onze bestuurlijke middelen aan om vanuit verschillende sporen handhavend te kunnen optreden. We werken integraal samen om het middelengebruik onder jongeren terug te dringen (actualiseren van preventie en handhavingsplan alcohol en drugs). We zetten in op het voorkomen en zoveel mogelijk beperken van jeugdoverlast.
17
We werken samen met onze ketenpartners aan het voorkomen van jonge aanwas in de criminaliteit. We werken nauw samen met zorginstellingen om een veilig leefklimaat te realiseren voor al onze inwoners. We gaan spookbewoning tegen door de Landelijke Aanpak Adresfraude. Met de VRZHZ realiseren we een nieuwe brandweerkazerne in Sliedrecht. Zowel in- als extern vergroten we het kennisniveau op het gebied van sociale stabiliteit. We vergroten de weerbaarheid van zowel inwoners en ondernemers als het gaat om cybercriminaliteit en babbeltrucs. We focussen in onze ondermijningsaanpak op de kernthema's automotive, bedrijventerreinen en watergebonden locaties. o We vergroten de interne- en externe bewustwording op het gebied van ondermijning. o We versterken onze informatiepositie ten aanzien van ondermijningssignalen en werken hierin nauw samen met onze ketenpartners.
We stellen samen met inwoners, maatschappelijke partners en andere partijen wijk/buurtagenda’s op. Buurtagenda's is één van de instrumenten om goed te luisteren naar de belangrijkste prioriteiten van onze inwoners voor hun buurt. Door gezamenlijk deze prioriteiten in projecten uit te voeren en op te lossen, ervaren inwoners grip over hun (veiligheids)situatie. Ze krijgen weer vertrouwen in de overheid en melden hun klachten, verdachte situaties en overlast. De gemeente krijgt via dorpsgesprekken een reëel beeld van de (veiligheids)situatie in de buurten en kan beter haar verantwoordelijkheid nemen inzake onveilige of overlastgevende situaties. We analyseren beschikbare data en gaan op wijk- en buurtniveau in gesprek met inwoners, maatschappelijke partners en andere relevante partijen. In 2024 en 2025 stellen we een plan van aanpak op voor de totstandkoming van wijk- en buurtagenda’s. Medio Q1/Q2 2025 formuleren we samen met inwoners (strategische) doelstellingen en realiseren we plannen om de veerkracht en leefbaarheid in de wijk/buurt te versterken of te behouden.
We benutten ruimtelijke ontwikkelingen om in samenhang sociale doelstellingen voor gezondheid, bewegen/sport, welzijn en veiligheid te realiseren: o Gebalanceerd woningbouwprogramma per buurt. o Schone, aantrekkelijke en veilige buitenruimte. o Meer groen en ontmoetingsplekken in de openbare ruimte. We blijven inzetten op het enthousiasmeren en verbinden van burgerinitiatieven. We faciliteren initiatieven zo, dat ze zich op eigen kracht blijven ontwikkelen.
We zetten in op het verstevigen van toezicht en handhaving.
We continueren de dienstverleningsovereenkomst inhuur BOA's met Dordrecht. Samen met de andere gemeenten in het basisteam Drechtsteden-Buiten wordt het Bestuurlijk Interventieteam geëvalueerd en doorontwikkeld. Dit interventieteam richt zich op complexe misstanden en uitwassen van ondermijning. We werken nauw samen met de diverse toezichtteams die actief zijn in de gemeente Sliedrecht (zakkenrollerspreventieteam, buurttoezicht en suswachten). We sluiten aan bij regionale- en landelijke toezicht en handhavingsinitiatieven.
18
Reguliere werkzaamheden en overige ontwikkelingen
Beleidsindicatoren Naam indicator
Meest recente waarde Sliedrecht
Streefwaarde
% van de inwoners dat problemen zelf of samen met bekenden (eigen sociaal netwerk) kan oplossen
90% (2021)
92%
Gemiddelde cijfer dat klanten aan de dienstverlening in het Bonkelaarhuis geven
8,4 (2022)
8,4
% huishoudens met een bijstandsuitkering
4,54% (aug 2024)
4%
Gemiddeld cijfer dat inwoners geven voor het prettig wonen in de buurt
7,5 (2023)
7,5
19
Overzicht van baten en lasten
20
Programma 2 - Economie, onderwijs, sport en cultuur Onze visie Sliedrecht streeft naar een ondernemende en betrokken gemeenschap, waarbij samenwerking tussen ondernemers, sport- en cultuursector en inwoners centraal staat. De vitale bedrijventerreinen en het levendige centrum vormen de kern van de lokale economie. Met een sterke focus op duurzaam ruimtegebruik, innovatie en een nauwe verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt, werkt de gemeente aan een toekomstbestendig ondernemingsklimaat. Belangrijke thema's zijn de verduurzaming van bedrijventerreinen, het versterken van winkelgebieden en het creëren van inclusieve onderwijs- en recreatievoorzieningen. Samen zetten we koers naar een sterk en verbonden Sliedrecht in 2030.
Inleiding In het programma Economie, onderwijs, sport en cultuur staan alle beleidsvelden van onze gemeente die gaan over werken, bedrijvigheid en vestigingsklimaat. Binnen dit programma zijn er twee hoofdonderdelen: - economie en - onderwijs en arbeidsmarkt. We werken daarbij primair aan de kernopgave ‘ondernemend en betrokken Sliedrecht’, maar er zijn belangrijke raakvlakken met de kernopgave ‘ruimtelijke vernieuwing’.
Kernopgave Ondernemend en Betrokken Ondernemend en betrokken zijn zit diep geworteld in Sliedrecht. Binnen onze samenleving doen mensen veel zelf. Daar zijn we niet alleen trots op, we hebben ook de ambitie dat verder te versterken. Bijvoorbeeld door het borgen van de vitale economie en het levendig centrum. De rode draad daarin is verbinden, organiseren en promoten. Sliedrecht is een ondernemersdorp pur sang. Verschillende Sliedrechtse bedrijven, met name die in de maritieme sector en de aanverwante maakindustrie, zijn actief over de hele wereld en bieden werk aan veel Sliedrechters. Ook de vele zorginstellingen, de detail- en groothandel en de ondernemers in het centrum leveren een grote bijdrage aan Sliedrechts vitale economie. De lokale en regionale arbeidsmarkt is cruciaal: het lokale en regionale bedrijfsleven heeft immers behoefte aan gekwalificeerd personeel. Niet voor niets werken onderwijs en bedrijfsleven nu al samen aan een goede aansluiting van het onderwijs op het werk dat gedaan moet worden. Deze manier van werken borgen we graag voor de toekomst en waar mogelijk voegen we kwaliteit toe. Er ligt lokaal een belangrijke opgave om sterker in te zetten op het kapitaliseren van de maatschappelijke waarde van de Sliedrechtse bedrijven.
Als we onze inwoners maximale kansen willen bieden, is het belangrijk een nog sterker appel te doen op de maatschappelijke verantwoordelijkheid van die bedrijven. We willen ze actiever en persoonlijker benaderen en verleiden tot het bieden van onder andere stage-, leer- en participatieplaatsen. Daarmee kunnen we bijgedragen aan de maatschappelijke opgaven zoals opgenomen in het programma ‘Veilig en Inclusief Sliedrecht’, waarin onder andere het verhogen van de participatie van onze inwoners richting de arbeidsmarkt centraal staat. (zie 3.1). Natuurlijk houdt een gunstig ondernemingsklimaat ook in dat er voldoende ruimte is voor bedrijven. En dat bedrijven op de juiste plek gevestigd zijn. Ook een goede uitstraling van de terreinen en het centrum zijn daarbij van groot belang. Deze uitgangspunten zijn terug te vinden in de kernopgave ruimtelijke vernieuwing en zijn onlosmakelijk verbonden met het bedrijvenbeleid en het vestigingsklimaat. Ze moeten dan ook in samenhang gezien worden.
21
We gaan in 2025 voor de volgende vijf ambities vanuit het raamwerk van het collegewerkprogramma (CWP): A. We hebben in 2026 samen met ondernemend Sliedrecht uitvoering gegeven aan de Economische Visie B. We hebben in 2026 een stap vooruit gezet in optimaal ruimtegebruik voor bedrijven C. In 2026 bruisen de winkelgebieden in Sliedrecht en zijn ze (nog) verder opgeknapt D. In 2026 is ons lokale onderwijs verstevigd in aansluiting op maatschappelijke- en arbeidsmarktontwikkelingen E. In 2026 staan er sterke samenwerkingsstructuren van ondernemers, (sport)verenigingen en maatschappelijke organisaties. Samen hebben ze een passend aanbod van voorzieningen gecreëerd en is de bekendheid hiervan vergroot
Ambities Ambitie 1: We hebben in 2026 samen met ondernemend Sliedrecht uitvoering gegeven aan de Economische Visie Samen met de ondernemers stelden we een nieuwe Economische Visie 2021-2030 op die tal van ambities bevat om de lokale economie nog beter te laten functioneren. Uitgangspunt is de algemene versterking van het vestigingsklimaat. Prioritaire thema's zijn vitale werklocaties en slim ruimtegebruik, innovatie, verduurzaming en digitalisering, arbeidsmarkt-onderwijs en bereikbaarheid. De visie én de ondernemers vragen voor de nieuwe collegeperiode niet om nieuwe plannen, maar om uitvoering. We realiseren daarom in 2025 de volgende zaken:
Het versterken van de samenwerking met het Ondernemersfonds en het Ondernemersplatform; Belangrijke eerste stappen in de verduurzaming van de bedrijventerreinen door het uitbreiden van de Green Deal.
Speerpunten We zetten per 2023 een gemeentebreed ondernemersfonds op, voor en door ondernemers. In 2025 geven wij een verder vervolg aan de in 2024 opgestelde uitvoeringsagenda. Denk hierbij aan projecten op het gebied van duurzaamheid, (verkeers) veiligheid en het professionaliseren van het parkmanagement voor de bedrijventerreinen. De ondernemers zijn zelf verantwoordelijk voor de gemaakte keuzes en de uitwerking daarvan. Het ondernemersfonds legt jaarlijks verantwoording af over de activiteiten die zij heeft uitgevoerd in haar jaarverslag.
In samenwerking met onze regio (via DEAL) hebben we als gemeente actief accountmanagement richting Sliedrechtse bedrijven.
In 2025 werken we samen met onze regio verder aan de vertaling van de economische visie naar een aanpak voor strategisch accountmanagement. Een van de prioritaire thema's voor de versterking van het algemene vestigingsklimaat is de arbeidsmarkt en onderwijs. In samenwerking met Stichting Maatschappelijk Betrokken Ondernemen zullen we focussen op dit thema. Ook organiseren we in 2025 de techniekroute waarbij het bedrijfsleven en onderwijs samenwerken aan de aansluiting van scholieren op technische beroepen.
22
We werken aan verduurzaming van de Sliedrechtse bedrijventerreinen.
In 2025 werken we met private partners aan de verdere realisatie van een Greendeal. Op de agenda staan onder andere de volgende punten om te komen tot duurzame energieopwekking en -mobiliteit op de bedrijventerreinen van Sliedrecht: o concretiseren business plan o bepalen rechtsvorm o uitwerken organisatievorm en o het opstellen van een roadmap voor de fasering van de werkzaamheden
In de Smart Delta Drechtsteden zetten we ons actief in op innovatie en versterking van het maritieme cluster.
In 2025 starten we met de uitvoering van de herijkte GroeiAgenda (op weg naar 2040). De nieuwe uitvoeringsorganisatie zorgt voor een extra impuls.
Ambities Ambitie 2: We hebben in 2026 een stap vooruit gezet in optimaal ruimtegebruik voor bedrijven Het programma Ruimtelijke Vernieuwing krijgt steeds verder vorm. Duidelijk is dat wij nog steeds slim moeten omgaan met onze beschikbare ruimte. Optimaal benutten en kwaliteit verhogen blijven uitgangspunten. Dit geldt voor zowel de bestaande bedrijventerreinen als voor de (her)ontwikkeling van de laatste braakliggende (private) locaties. Hoe de ruimtelijke puzzel zal worden gelegd, kun je terugzien in de Ruimtelijke Economische Visie die wij samen met de provincie opstellen en de planvorming van het programma Ruimtelijke Vernieuwing.
Speerpunten We realiseren parkmanagement en gebiedsbeheer op alle Sliedrechtse bedrijventerreinen. In 2025 brengen wij de gemaakte afspraken in uitvoering m.b.t. gebiedsbeheer en parkmanagement van de Sliedrechtse bedrijventerreinen. Daarbij heeft schoon, veilig en heel primair de aandacht.
We zetten in op (her)ontwikkeling van verouderde terreinen of niet ontwikkelde locaties.
Ook in 2025 heeft de (her)ontwikkeling van onze bedrijfslocaties onze aandacht. Het accent zal liggen op het vertalen van nieuwe inzichten en beleid over circulariteit op bedrijventerreinen en klimaatadaptie naar handvatten om lopende en toekomstige ontwikkelingen te ondersteunen voor een nog beter vestigingsklimaat.
23
We bereiden de ontwikkeling van Stationspark III voor inclusief een strategisch uitgiftekader.
Samen met onze regiopartner DEAL stellen we in 2025 een strategisch uitgiftekader op voor Stationspark III.
Ambities Ambitie 3: In 2026 bruisen de winkelgebieden in Sliedrecht en zijn ze (nog) verder opgeknapt De afgelopen jaren is al veel werk gestoken in het versterken van de drie grotere winkelgebieden in Sliedrecht: het Burgemeester Winklerplein, de Kerkbuurt en de Woonboulevard. Die opgave is echter nog niet af en vraagt ook de komende jaren nog volle aandacht. Met behulp van professioneel centrummanagement en het beter benutten van de beschikbare ruimte willen de verblijfskwaliteit verder optimailiseren. Aanvullend hierop wordt het tweejaarlijkse behoefteonderzoek naar zondagsopenstelling voor supermarkten uitgevoerd.