Document · PDF

Bijlage 1. Minimabeleid - Gemeente Sliedrecht.pdf

Besluitvormend - Gemeenteraad Sliedrecht 13 december 2022, gemeente SliedrechtBij agendapunt: 23: SOC – Minimabeleid – Gemeente Sliedrecht8.540 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Minimabeleid Gemeente Sliedrecht

Inhoud

1| Lokale kaderstelling ........................................................................................................ 3 1.1 Inleiding .............................................................................................................................. 3 1.2 Doelgroep............................................................................................................................ 4 1.3 Beleidskader ........................................................................................................................ 5 1.4 Doel .................................................................................................................................... 5 1.5 Uitgangspunten ................................................................................................................... 6

2| Minimavoorzieningen ...................................................................................................... 7 2.1 Regionale voorzieningen ....................................................................................................... 7 2.2 Lokale voorzieningen ............................................................................................................ 9 2.2.1 Diplomazwemmen ......................................................................................................... 9 2.2.2 Stichting Alles Kids .......................................................................................................10 2.2.3 Participatie 18+ ............................................................................................................10

3| Ontwikkelingen ............................................................................................................. 11 3.1 Kostencrisis ........................................................................................................................11 3.2 Kamerbrief Aanpak geldzorgen, armoede en schulden ...........................................................12 3.3 Voedselbank Sliedrecht ........................................................................................................13 3.4 Stichting Leergeld Drechtsteden ...........................................................................................13

4| Ontwikkelkansen ........................................................................................................... 14 4.1 Minima effectrapportage ......................................................................................................14 4.2 Platform Armoede Sliedrecht................................................................................................14 4.3 Perspectieven .....................................................................................................................15

Bijlage 1| Sliedrechtse huishoudens per inkomensgroep WSM ........................................ 17 Bijlage 2| Memo Voedselbank Sliedrecht 19-01-21 .......................................................... 18 Bijlage 3| Doorrekeningen MER 2022 - Sliedrecht ............................................................ 19 Bijlage 4| Toelichting SDD – Uitvoeringstoets CZM .......................................................... 21 Bijlage 5| Voorzieningen – Scenario Sliedrecht ................................................................. 22 Bijlage 6| Financiën Scenario Sliedrecht ........................................................................... 26

1| Lokale kaderstelling Met de transitie naar de Gemeenschappelijke regeling is de raad in positie gebracht om te besluiten over de lokale kaderstelling. Hierbij gaat het niet langer over regionaal en lokaal georganiseerd en/of uitgevoerd beleid maar om het totaal waar de raad verantwoordelijk voor is en een besluit over neemt. Voor de lokale kaderstelling is gestart met het minimabeleid. De herijking van het "regionale" minimabeleid heeft in samenspraak tussen de Sociale Dienst Drechtsteden en de gemeenten plaatsgevonden. De Sociale Dienst Drechtsteden heeft voor de herijking een neutrale notitie1 opgesteld waarin alle voorzieningen van het regionale minimabeleid zijn beschreven. In de notitie is een weergave opgenomen van de "knoppen" waar per voorziening aan gedraaid kan worden. Als vervolg is door de Sociale Dienst Drechtsteden een adviesnotitie geschreven2. Deze notitie is opgesteld vanuit regionaal perspectief en gaat niet in op de lokale context. In deze notitie wordt een inhoudelijke richting per minimavoorziening geadviseerd. Het advies is mede gebaseerd op input van regionale partners en door het NIBUD uitgevoerde minima effectrapportages. De notitie heeft als uitgangspunt de koopkracht van inwoners te versterken en bij te dragen aan de participatiemogelijkheden om zo een bijdrage te leveren aan de bestaanszekerheid.

De notitie voorziet niet in beleidsdoelen en uitgangspunten voor de lokale kaderstelling. Om deze reden hebben wij voor u een notitie opgesteld die gelezen moet worden als de lokale kaderstelling voor integraal minimabeleid. 1.1 Inleiding Minimabeleid is het middel voor gemeenten om inwoners die in (langdurige) armoede leven aanvullend te ondersteunen. Dit is in aanvulling op het Rijksbeleid, het Rijk is primair verantwoordelijk om te voorzien in de bestaanszekerheid van inwoners. Het minimabeleid kan gezien worden als lokale compensatie van macro (economische) ontwikkelingen. Het is niet gericht op het vergroten en het versterken van de financiële vaardigheden en het inkomensperspectief van inwoners. Het gaat enkel om het verlenen van steun en verlichting voor de situatie waar zij zich op dat moment in bevinden. Het hebben van een langdurig laag inkomen heeft veel nadelige effecten op de fysieke, mentale en financiële gezondheid van inwoners. Zo weten we dat inwoners met een structureel laag inkomen een verhoogde kans hebben op het vormen van schulden en betalingsachterstanden waardoor zij meer stress ervaren, ze vaker eenzaam zijn doordat het ontbreekt aan middelen om deel te nemen aan het sociale verkeer, zij ongezonder leven omdat een gezonde levensstijl relatief duur is en zorg vermeden wordt. Voor kinderen is de impact van opgroeien in armoede extra groot.

Zij hebben geen invloed op de situatie maar dragen de gevolgen van armoede wel de rest van hun leven mee. Armoede belemmert hen in hun kansen en ontwikkeling en heeft invloed op de fysieke en mentale gezondheid.

Armoede is meer dan alleen een tekort aan materiële welvaart. Weinig financiële middelen gaan vaak samen met ongunstige levensomstandigheden en werken sociale uitsluiting in de hand.3 Centraal Bureau voor de Statistiek

Het uitgangspunt is dat werk de beste weg uit de armoede is. Het versterken van het inkomensperspectief en het vergroten van de financiële zelfredzaamheid zijn de middelen om te voorkomen dat moet worden teruggevallen op de voorzieningen uit het minimabeleid. Het versterken van de (financiële) zelfredzaamheid en vergroten van het inkomensperspectief maakt onderdeel uit van de preventieve voorzieningen die opgenomen zijn in het beleid op de Participatiewet, schuldhulpverlening maar ook laaggeletterdheid. De vraag die nu voorligt is; hoe bieden we inwoners vanuit het minimabeleid een passend vangnet om te voorzien in de bestaanszekerheid?

Startnotitie herijking minimabeleid 2022, AB GR Sociaal 12 mei 2022 Vervolgnotitie Herijking Minimabeleid, AB GR Sociaal 30 juni 2022 3 Centraal Bureau voor de Statistiek, Armoede en sociale uitsluiting 2021 2

1.2 Doelgroep Binnen de voorzieningen van het minimabeleid wordt de doelgroep gedefinieerd op basis van inkomenspercentages afgezet tegen het wettelijk sociaal minimum (WSM)4. De hoogte van het bijbehorende inkomen is afhankelijk van de samenstelling van het huishouden. Op basis van CBS gegevens heeft het Onderzoekscentrum Drechtsteden berekend hoe groot de doelgroep is per inkomensschijf in Sliedrecht (bijlage 1). Hierbij moet rekening worden gehouden dat het een statistische benadering is en de aantallen afgerond zijn op 100-tallen. Het geeft inzicht in de omvang van de doelgroep, het bereik van de voorzieningen en de mogelijke kosten. Afbeelding 1 | Aantallen huishoudens per inkomenscategorie (CBS)

2020

2019

2018

2017

150% 140% 130% 120% 110% 100% 0

100

200

300

400

500

600

700

800

Uit de gegevens kunnen we opmaken dat het aantal huishoudens en inwoners per categorie in de afgelopen jaren nagenoeg gelijk is gebleven. Opvallend is dat wanneer we kijken naar het totaal aantal huishoudens afgezet tegenover het aantal personen een aanzienlijk deel bestaat uit alleenstaanden. Over de jaren 2017 tot 2020 is een daling van het aantal huishoudens 100% van het WSM te zien. Dit houdt verband met de ontwikkeling van het bijstandsbestand over deze jaren. Daarin was een afname te zien van +/- 500 huishoudens begin 2017 naar 450 huishoudens eind 2020. Hier ligt ook een relatie met de ontwikkeling van het volume aan sociale huurwoningen. In 2017 en 2018 is het bestand aan sociale huurwoningen met 100 woningen per jaar teruggebracht waarna het aantal vanaf 2019 stabiel is gebleven.

https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/begrippen/sociaal-minimum

1.3 Beleidskader Voor de ontwikkeling van beleid hebben we zowel op lokaal als regionaal niveau een aantal richting gevende documenten. De Sociale Dienst Drechtsteden baseert haar advies op de regionale visie sociaal domein Drechtsteden5. Op lokaal niveau gaan we uit van het collegewerkprogramma 2022 – 2026 en de Sociale Visie Sliedrecht6 die een uitwerking is van de kernopgave uit de Koers 2030 "een veilige en inclusieve samenleving waarin iedereen meedoet naar vermogen en niemand tussen wal en schip valt" . In de Koers 2030 is opgenomen dat we inwoners een passend vangnet bieden gericht op het versterken en ontwikkelen van de eigen kracht en de mogelijkheden in de sociale omgeving.

We vinden het belangrijk dat alle inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen leven, naar vermogen meedoen in de samenleving en een bijdrage leveren aan hun sociale omgeving. We gaan ervan uit dat inwoners zelfredzaam zijn en regie over hun leven nemen. Voor inwoners die hiertoe (tijdelijk) niet in staat zijn, wordt ondersteuning en hulp gezocht en geboden. Hierbij staan we voor een inclusieve samenleving. Niemand mag tussen wal en schip vallen. Sociale Visie – De sociale kracht behouden en versterken

In het collegewerkprogramma 2022 – 2026 hebben we het speerpunt geformuleerd de bestaanszekerheid en de ontwikkelkansen van onze inwoners te verstevigen. Daarbij geven we te investeren in onze kinderen, ondersteuning te bieden aan financieel kwetsbare inwoners en in te zetten op participatie.

We bieden een passend vangnet voor financieel kwetsbare inwoners voor wie het ontbreekt aan eigen financiële middelen en mogelijkheden binnen de sociale omgeving. Dit draagt bij aan het versterken van de bestaanszekerheid door te ondersteunen in (1) basisvoorzieningen, (2) gezondheidszorg en (3) participatiemogelijkheden. Collegewerkprogramma 2022 - 2026

1.4 Doel Als we de kaders uit het collegewerkprogramma 2022 – 2026, de Koers 2030 en de Sociale Visie vertalen naar het beleidsdoel voor het minimabeleid dan komen we tot onderstaand kader; Het minimabeleid biedt een passend vangnet voor financieel kwetsbare inwoners voor wie het ontbreekt aan eigen financiële middelen en mogelijkheden binnen de sociale omgeving en draagt bij aan het versterken van de bestaanszekerheid. Dit bereiken we door te ondersteunen in de: a. Basisvoorzieningen; b. Gezondheidszorg; c. Participatiemogelijkheden.

Iedereen een zelfstandig & volwaardig bestaan, Regionale visie sociaal domein Drechtsteden, Drechtraad 1 oktober 2019 6 Sociale Visie, de sociale kracht behouden en versterken, gemeenteraad Sliedrecht

1.5 Uitgangspunten Wanneer we het beleidskader, de ontwikkelingen en kansen vertalen naar uitgangspunten voor de uitvoering van het minimabeleid dan komen we tot de volgende: 1. Minimavoorzieningen zijn een lokaal vangnet ter ondersteuning in de bestaanszekerheid van financieel kwetsbare inwoners gericht op de basisvoorzieningen, gezondheidszorg en participatiemogelijkheden. 2. Het recht op een voorziening wordt bepaald op basis van de hulpvraag, het inkomen én het vermogen. Voor inwoners die gebruik maken van schuldhulpverlening wordt gekeken naar het besteedbaar inkomen. 3. Diensten aan inwoners worden zo veel als mogelijk lokaal aangeboden in samenhang en samenwerking met het totaal aan voorzieningen en worden niet dubbel georganiseerd of uitgevoerd. 4. Op gemeenteniveau kunnen niet alle gaten worden dichtgelopen die ontstaan vanwege macroeconomische ontwikkelingen en/of Rijksbeleid wanneer daar niet de juiste middelen tegenover worden gesteld, het Rijk is primair verantwoordelijk voor de bestaanszekerheid van inwoners. 5. Nieuwe voorzieningen vanuit Rijksbeleid worden ingericht binnen de middelen die voor dat specifieke doel beschikbaar worden gesteld, de financiële kaderstelling is aan de raad.

2| Minimavoorzieningen In de huidige situatie wordt onderscheid gemaakt tussen regionaal en lokaal georganiseerde voorzieningen. Dit is historisch gegroeid vanwege de situatie waarin de Drechtraad voor de regio het minimabeleid vaststelde en de Sociale Dienst Drechtsteden de uitvoering hiervan verzorgde. Binnen de verschillende Drechtstedengemeenten was dan ook te zien dat aanvullende regelingen lokaal werden opgezet en uitgevoerd die voorzagen in (aanvullende) lokale behoeften. Afbeelding 2 | Minimavoorzieningen Sliedrecht

2.1 Regionale voorzieningen Het huidige regionale beleid en de voorzieningen met alle mogelijk "knoppen" waar aan gedraaid kan worden staan beschreven in de Starnotitie herijking minimabeleid 2022. In de Vervolgnotitie Herijking Minimabeleid is richtinggevend advies opgenomen. Dit is beschreven aan de hand van drie verschillende scenario's; adviesscenario, plusscenario en een minscenario. Onderstaande tabel is de samenvatting zoals opgenomen in de Vervolgnotitie herijking minimabeleid. Het giftenbeleid is hierbij buiten beschouwing gelaten. Giften zijn geen algemene voorziening, een inwoner is hiervoor afhankelijk van zijn persoonlijke netwerk. VERSTERKEN RANDVOORWAARDEN MINIMABELEID 1. Kortdurende begeleiding PMB

HUIDIG BELEID

ADVIESSCENAR IO

PLUSSCENARIO

MINSCENARIO

✓

HUIDIG BELEID

PLUSSCENARIO

MINSCENARIO

110% WSM

ADVIESSCENAR IO 110% WSM

120% WSM

110% WSM

1 jaar

2 of 3 jaar

Differentiatie naar alleenstaand/gehu wd en inrichtingsnorm

Differentiatie (€100,- netto extra) naar huishoudens met oudere (12+) kinderen

Differentiatie (€100,- netto extra) naar huishoudens met kinderen

Differentiatie naar alleenstaand/gehu wd en inrichtingsnorm

2. 3.

Bepaling van de definitie laag inkomen Bepaling van de referteperiode/defin itie langdurigheid Differentiatie naar huishoudtype

De hoogte van de toeslag

De nadere regels ten aanzien van de doelgroep

35% van de geldende bijstandsnorm Geen recht bij zicht op inkomstenverbeter ing en bij gebleken onvoldoende inspanningen om tot inkomensverbeteri ng te komen HUIDIG BELEID

45% van de geldende bijstandsnorm Geen recht bij zicht op inkomstenverbeter ing en bij gebleken onvoldoende inspanningen om tot inkomensverbeteri ng te komen ADVIESSCENAR IO

45% van de geldende bijstandsnorm Geen recht bij zicht op inkomstenverbeter ing en bij gebleken onvoldoende inspanningen om tot inkomensverbeteri ng te komen PLUSSCENARIO

35% van de geldende bijstandsnorm Geen recht bij zicht op inkomstenverbeter ing en bij gebleken onvoldoende inspanningen om tot inkomensverbeteri ng te komen MINSCENARIO

1. 2.

Inkomensgrenzen Vermogensgrenzen

110% WSM alleenstaande € 6.505; gehuwden € 13.010

Draagkrachtpercent ages

Terugwerkende kracht aanvragen

35% van ‘meerinkomen’; 100% van ‘meervermogen’ 6 maanden

Vorm bijstand: lening of gift

Hoogte richtprijzen

Coulance medische kosten

leenbijstand o.a. voor duurzame gebruiksgoederen geïndexeerde richtprijzen x

leenbijstand o.a. voor duurzame gebruiksgoederen geïndexeerde richtprijzen ✓

110% WSM alleenstaande € 6.505; gehuwden € 13.010 (optioneel: halveren) 35% van ‘meerinkomen’; 100% van ‘meervermogen’ 6 maanden (optioneel: 2 maanden) leenbijstand o.a. voor duurzame gebruiksgoederen geïndexeerde richtprijzen x

HUIDIG BELEID

ADVIESSCENAR IO Alle drie de pakketten worden aangeboden. Compact: €13,50 Compleet: €13,50 Compleet + €0,ER: €27,00 130% WML Geen vermogenstoets ADVIESSCENAR IO School, Muziek, Sport. Sociale uitsluiting van kinderen van minima voorkomen PO: € 275 p.j. VO/MBO/HBO: € 790 p.j. 140% WSM Geen vermogenstoets Passysteem (Dordrecht) en

PLUSSCENARIO

MINSCENARIO

Alle drie de pakketten worden aangeboden. Compact: €15,00 Compleet: €15,00 Compleet + €0,ER: €30,00 130% WML Geen vermogenstoets PLUSSCENARIO

Alle drie de pakketten worden aangeboden. Compact: €13,50 Compleet: €13,50 Compleet + €0,ER: €27,00 130% WML Geen vermogenstoets MINSCENARIO

School, Muziek, Sport. Sociale uitsluiting van kinderen van minima voorkomen PO: € 275 p.j. VO/MBO/HBO: € 790 p.j. 140% WSM Geen vermogenstoets Passysteem (Dordrecht) en

School, Muziek, Sport. Sociale uitsluiting van kinderen van minima voorkomen PO: € 275 p.j. VO/MBO/HBO: € 790 p.j. 130% WSM Wel vermogenstoets Passysteem (Dordrecht) en

CZM 1.

Aanbieden gemeentepakketten

Eigen bijdrage gemeenten

3. 4.

Inkomensgrens Vermogenstoets

SMS-KINDERFONDS 1.

Doel bestedingen

Hoogte bedragen per jaar per kind

3. 4.

Inkomensgrens Vermogenstoets

Vorm van verstrekking

Alle drie de pakketten worden aangeboden. Compact: €13,50 Compleet: €13,50 Compleet + €0,ER: €27,00 130% WML Geen vermogenstoets HUIDIG BELEID School, Muziek, Sport. Sociale uitsluiting van kinderen van minima voorkomen PO: € 275 p.j. VO/MBO/HBO: € 790 p.j. 140% WSM Geen vermogenstoets Passysteem (Dordrecht) en

Aanbieder

SUN DRECHTSEDEN 1.

Subsidieverstrekkin g

EIGEN BIJDRAGE KINDEROPVANG 1. 2.

Aanbieden van de regeling Hoogte tegemoetkoming

3. 4.

Inkomensgrens Vermogenstoets

Terugwerkende kracht aanvragen

Methodiek Leergeld (overige Drechtsteden) Dordtpas (Dordrecht) en Stichting Leergeld Drechtsteden (overige Drechtsteden) HUIDIG BELEID

Methodiek Leergeld (overige Drechtsteden) Dordtpas (Dordrecht) en Stichting Leergeld Drechtsteden (overige Drechtsteden) ADVIESSCENAR IO Subsidieverstrekki ng voor uitvoeringskosten ADVIESSCENAR IO

Methodiek Leergeld (overige Drechtsteden) Dordtpas (Dordrecht) en Stichting Leergeld Drechtsteden (overige Drechtsteden) PLUSSCENARIO

Methodiek Leergeld (overige Drechtsteden) Dordtpas (Dordrecht) en Stichting Leergeld Drechtsteden (overige Drechtsteden) MINSCENARIO

Subsidieverstrekki ng voor uitvoeringskosten PLUSSCENARIO

Subsidieverstrekki ng voor uitvoeringskosten MINSCENARIO

Nee

4% totale kosten kinderopvang conform max. uurtarief 110% WSM alleenstaande € 6.505; gehuwden € 13.010 6 maanden

4% totale kosten kinderopvang conform max. uurtarief 120% WSM alleenstaande € 6.505; gehuwden € 13.010 6 maanden

4% totale kosten kinderopvang conform max. uurtarief 130% WSM alleenstaande € 6.505; gehuwden € 13.010 6 maanden

n.v.t.

Subsidieverstrekki ng voor uitvoeringskosten HUIDIG BELEID

n.v.t. n.v.t. n.v.t.

2.2 Lokale voorzieningen In Sliedrecht heeft de historische verdeling tussen regionaal en lokaal beleid en kaderstelling geresulteerd in de regeling Diplomazwemmen voor het vergroten van de zwemvaardigheid en waterveiligheid. Daarbij hebben we lokale voorzieningen als Stichting Alles Kids voor het organiseren van kinderfeestjes voor kinderen uit de minimagezinnen en de brood/nood-pot binnen het Bonkelaarhuis. 2.2.1 Diplomazwemmen In Sliedrecht hebben we een aparte regeling diplomazwemmen. Deze regeling heeft als doel de zwemvaardigheid en waterveiligheid van kinderen uit (financieel)kwetsbare gezinnen te vergroten. De regeling richt zich op 3 specifieke doelgroepen: 1. Kinderen die 5 jaar worden en gebruik maken van Stichting Leergeld Drechtsteden; 2. Kinderen die naar groep 7 gaan en nog geen zwemdiploma hebben; 3. Kinderen van statushouders bij vestiging in de gemeente. In het bereik en de inzet van de regeling betekent dit dat deze voor een groot deel gekoppeld is aan de inkomensnorm die gehanteerd wordt voor Stichting Leergeld Drechtsteden. In de bestaande situatie is dit tot 140% van het wettelijk sociaal minimum. Tabel 2 | Bereik Stichting Leergeld Diplomazwemmen

Aangeschreven Leergeld Aanmeldingen Gestart*

2021 21 10 5

2022 25 14 5

* Lange wachttijden als gevolg van corona.

2.2.2 Stichting Alles Kids Eind 2017 werd het van Haaftenfonds (studiefonds voor Sliedrechtse jongeren) ontbonden. Met het ontbinden van het fonds kwamen middelen vrij die op hun verzoek zijn ondergebracht in een stichting met een maatschappelijk doel gericht op kinderen en jongeren. Hiervoor werd een nieuwe stichting opgericht, Stichting Alles Kids. Zij heeft als doel de situatie van Sliedrechtse kinderen en jongeren in armoede te verlichten en te zorgen dat ze een "zo normaal mogelijke" jeugd kunnen hebben. Dit doen ze door aan hen gratis kinderfeestjes te bieden zodat zij mee kunnen doen aan het sociale verkeer. Dit is een aanvulling op de mogelijkheden die andere organisaties zoals Stichting Leergeld bieden. Tabel 3 | Bereik Stichting Alles Kids

Aantal feestjes

2017*

2018

2019

2020

2021

*oprichtingsjaar

De stichting heeft afspraken gemaakt met Stichting Leergeld Drechtsteden om het bereik te vergroten en elkaar te versterken. Vanwege wisselingen binnen de organisatie van Stichting Leergeld is de uitvoering hiervan nog niet op het gewenste niveau. Dit is ook terug te zien in de bereikte aantallen, deze staan niet in verhouding tot het bereik van Leergeld zelf. In de periode van 2018 – 2021 heeft de gemeente een subsidiebijdrage geleverd van € 50 per georganiseerd kinderfeestje. 2.2.3 Participatie 18+ In aanvulling op het bestaande minimabeleid worden vanuit de Eneco gelden middelen voor volwassenparticipatie ingezet. Samen met het Bonkelaarhuis hebben we gekeken hoe deze middelen het beste ingezet kunnen worden. Ze worden als flexbudget voor persoonlijke ontwikkeling en participatie ingezet. Samen met het Bonkelaarhuis zijn we tot de volgende richtlijn gekomen: -

Iemand wil in beweging komen maar kan het niet betalen; De hulpverlening wil iemand in beweging brengen omdat het goed is voor het sociaal maatschappelijke welzijn; Voor de totale bijdrage is een richtbedrag van € 200,00 per volwassene afgesproken; De bijdrage kan worden ingezet voor lidmaatschap van een sport of cultuur verenigingen/organisatie of materiaalkosten; Materiaalkosten worden alleen vergoed wanneer deze noodzakelijk zijn voor deelname aan de activiteit van een vereniging/organisatie; Meerkosten komen voor rekening van de aanvragende inwoner.

Door te werken met een flexbudget en vooraf geen vastgestelde inkomensgrenzen te hanteren vraagt het om vertrouwen in de uitvoering en onze inwoners. De hulpverlening zal met de inwoner de nut en noodzaak vast moeten stellen. Hiermee lopen we vooruit op de gewenste hervormingen op de Participatiewet. We werken niet vanuit wantrouwen naar de inwoner waarbij het gaat om controle en regeldruk maar vanuit de hulpvraag om zo de inwoner te activeren en ontwikkelen. Gedurende de looptijd van het uitvoeringsplan Amendement: Sliedrechters schuldenvrij en actief 2022 – 2025 is jaarlijks een bedrag van € 40.000 beschikbaar. 2.2.4 Brood/nood-pot Wanneer kwetsbare inwoners in acute financiële nood verkeren en zonder eten of drinken zitten kunnen zijn bij het Bonkelaarhuis aankloppen. Samen met de hulpverlener wordt dan gekeken of en welke oplossing voor de hulpvraag geboden kan worden. Vanuit de brood/nood-pot wordt maximaal een bedrag van € 50 als lening beschikbaar gesteld. Jaarlijks wordt ongeveer 20 keer aanspraak gemaakt op deze voorziening. Het aantal terugbetalingen loopt met 2 à 3 per jaar hier ver op achter. Voor deze voorziening wordt geen aparte subsidie beschikbaar gesteld aan het Bonkelaarhuis.

3| Ontwikkelingen we zien verschillende ontwikkelingen die sterk van invloed zijn op de bestaanszekerheid van onze inwoners. Hierbij gaat het voornamelijk om ontwikkelingen op macroniveau die (op termijn) effect hebben op de financiële positie van inwoners maar ook om lokale ontwikkelingen. De kostencrisis die aangejaagd wordt door de gestegen energieprijzen en inflatie als gevolg van de coronacrisis, de oorlog in Oekraïne en verstoorde aanvoerketens in de internationale handel hebben grote gevolgen. Het Rijk heeft verschillende maatregelen afgekondigd om financieel kwetsbare huishoudens te compenseren en de gevolgen van de kostencrisis voor inwoners te dempen.

"We moeten beseffen dat we collectief een stukje armer zullen worden, het continu willen of kunnen compenseren is gewoon niet mogelijk, is financieel niet houdbaar." Minister van Financiën

Gelijktijdig zien we op lokaal en regionaal niveau ontwikkelingen die van invloed zijn op het lokale vangnet. De Voedselbank Sliedrecht heeft te maken met een veranderende werkwijze van de centrale Voedselbank Rotterdam. Dit heeft als gevolg dat de toevoer van producten per 1 januari 2023 afneemt en de voedselzekerheid onder druk komt te staan. Het bereik van Stichting Leergeld Drechtsteden loopt terug en haar toekomst is in de huidige vorm met de invoering van de Dordtpas onzeker. De ontwikkelingen maken dat de bestaanszekerheid van inwoners steeds verder onder druk komt te staan en het steeds moeilijker wordt om het gewenste niveau van dienstverlening en ondersteuning aan inwoners te kunnen blijven bieden. We zetten daarom vanuit onze rol en waar dat nodig is in op het versterken van het hulp en ondersteuningsaanbod om onze financieel kwetsbare inwoners nu en in de toekomst te ondersteunen in haar bestaanszekerheid. 3.1 Kostencrisis De kostencrisis als gevolg van de stijgende prijzen voor energie en de inflatie hebben direct invloed op het besteedbaar inkomen van huishoudens. Dit lijkt vooral een onevenredig groot effect te hebben op de minima7. Zij beschikken niet over de financiële ruimte en middelen om prijsstijgingen op te kunnen vangen of om te investeren in verduurzamingsmaatregelen. Dit gaat direct ten koste van het besteedbaar inkomen en het financieel perspectief.

De inflatie is vanwege de coronapandemie, de oorlog in Oekraïne en stijgende energieprijzen enorm toegenomen. In september 2022 steeg het consumentenprijsindexcijfer (CPI) met 14,5% naar historische hoogte. Voor de minima heeft de hoge inflatie direct invloed op de bestaanszekerheid vanwege de verslechtering van de financiële situatie. Dit heeft als gevolg dat zij nog moeilijker of zelfs niet meer rond kunnen komen. Hierdoor nemen betalingsachterstanden en schulden toe en kunnen zij in toenemende mate niet meer voorzien in de basisbehoeften en komt ook de gezondheidszorg en de participatiemogelijkheden verder onder druk te staan. De kostencrisis heeft niet alleen effect op de minima maar ook de huishoudens met een (boven)modaal inkomen krijgen het steeds moeilijker.

"In de afgelopen maand hebben we al 17 aanmeldingen gehad van inwoners die hulp vroegen omdat zij moeite hebben om de rekeningen te betalen vanwege de gestegen energiekosten. Dit waren ook huishoudens met een goed inkomen" Sociaal Raadsvrouw Bonkelaarhuis – juli 2022

Stresstest kosten van levensonderhoud, CPB juni 2022, R. Schulenberg, M. Vlekke

De overheid heeft in 2022 en in haar begroting 2023 meerdere (tijdelijke) maatregelen getroffen om inwoners te compenseren en aangekondigd om de financiële positie te versterken. Zo zijn er verduurzamingsmaatregelen getroffen om energieverbruik terug te dringen, is de energietoeslag en de tijdelijke verlaging van de BTW en accijns op energie aangeboden, wordt het minimumloon structureel met 10% verhoogd en is een prijsplafond voor energie voor het jaar 2023 ingesteld. Er is in 2022 een éénmalige compensatie van € 1.300 voor alle huishoudens met een inkomen tot 120% van het WSM gegeven8. In Sliedrecht9 is daar een extra categorie aan toegevoegd, huishoudens met een inkomen tussen de 120 – 130% van het WSM komen voor een éénmalige toeslag van € 900 in aanmerking. Niet alle financieel kwetsbare inwoners worden gecompenseerd voor de stijgende kosten of hebben direct met hogere kosten te maken. Zo weten we dat ongeveer de helft van de Nederlandse huishoudens een flexibel energiecontract heeft. De huishoudens met vaste contracten verschillen allemaal in looptijd. Voor hen geldt dat zij (nog) niet te maken hebben met hogere kosten. We krijgen ook signalen binnen over inwoners die hun maandbedrag bewust laag houden. Dit heeft tot gevolg dat zij later geconfronteerd zullen worden met hoge kosten.

"De paradox is dat consumenten de huidige extreem hoge inflatie nog maar deels in de portemonnee merken en dat straks, bij een officieel dalende inflatie, de hogere energierekening voor velen pas echt gaat doortikken."10 Directeur CPB

Voor het kunnen uitkeren van de energietoeslag is de Participatiewet aangepast met als gevolg dat bijzondere bijstand aangevraagd kan worden voor de energiekosten. Het is voor huishoudens binnen de Drechtsteden ook mogelijk om in geval van uiterste nood en wanneer er geen andere voorziening voor handen is een aanvraag te doen bij Stichting Urgente Noden Drechtsteden. Naar verwachting zal het aantal huishoudens dat hulp en ondersteuning nodig heeft in 2023 en 2024 verder toenemen doordat de gevolgen van de kostencrisis vertraagd op ons afkomt. We staan er voor dat we voldoende capaciteit binnen het Bonkelaarhuis hebben om onze inwoners te ondersteunen bij (financiële) hulpvragen. 3.2 Kamerbrief Aanpak geldzorgen, armoede en schulden Op 12 juli 2022 heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de kamerbrief Aanpak geldzorgen, armoede en schulden toegezonden aan de kamer. In de brief presenteert de minister het plan om armoede te voorkomen en te zorgen dat de bestaanszekerheid versterkt wordt met focus op de positie van kinderen. Het plan is gericht op preventie van armoede en schuldenproblematiek, vergroten van de financiële zelfredzaamheid en heeft aandacht voor gezondheidseffecten en kansenongelijkheid als gevolg van armoedeproblematiek.

Het is denkbaar dat in de komende bestuurlijke periode nieuwe beleidsdoelen met bijbehorende middelen vanuit het Rijk richting gemeenten zullen komen. Wij zullen de uitvoering dan vormgeven binnen de geformuleerde uitgangspunten.

"Te allen tijde is het van belang dat kinderen mee kunnen blijven doen met hun leeftijdsgenoten, dat ze hun verjaardag kunnen vieren, huiswerk kunnen maken op een laptop en op de fiets mee naar de voetbal of het theater." Kamerbrief Aanpak geldzorgen, armoede en schulden

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2022/06/10/ministerie-szw-wijs-huishoudens-met-laaginkomen-op-aanvraag-energietoeslag 9 Gemeenteraad Sliedrecht 20-09-2022, Motie tweede tranche energietoeslag 10 https://www.cpb.nl/gevolgen-van-de-inflatie-zijn-ongelijk-verdeeld

3.3 Voedselbank Sliedrecht De Voedselbank heeft als doel het bieden van directe voedselhulp aan mensen die het financieel tijdelijk echt niet redden. Steun vanuit de Voedselbank wordt alleen gegeven wanneer een huishouden voldoet aan de gestelde landelijke norm van een besteedbare inkomen van € 300 voor een alleenstaand huishouden + € 110 per extra gezinslid voor een meerpersoonshuishouden per maand. De steun vanuit de Voedselbank is opgezet als noodhulp en duurt maximaal 3 jaar. Er worden uitzonderingen gemaakt op de ondersteuningsduur, Voedselbank Sliedrecht hanteert het principe dat zij niemand in de koud laten staan. De Voedselbank in Sliedrecht steunt gemiddeld 85 huishoudens in Sliedrecht en omgeving, in het afgelopen jaar hebben we een stijging gezien van 66 naar 93 Sliedrechtse huishoudens. Een vergelijkbare stijging zien we ook terug in het gebruik van de Kledingbank behorende bij de Voedselbank. De Voedselbank opereert volledig zelfstandig en ontvangt geen subsidie van de gemeente. Voedselbank Sliedrecht heeft aangegeven voor een grote uitdaging te staan (bijlage 2). Voedselbank Rotterdam gaat werken vanuit een vernieuwd concept waardoor de leveringen vanuit Rotterdam als centraal distributiepunt aangepast zullen worden. Dit heeft tot gevolg dat de leveringen vanuit Rotterdam met ongeveer 2/3 af zullen nemen.

Omgerekend bedraagt dit per voedselpakket een verlies van +/- € 30. Dit heeft tot gevolg dat de voedselhulp fors zal versoberen waardoor de voedselzekerheid voor de financieel meest kwetsbare huishoudens onder druk komt te staan. De Voedselbank constateert dat aanvullende financiële bijdragen noodzakelijk zijn om zo de voedselvoorziening aan deze huishoudens op niveau te kunnen houden. De Voedselbank overweegt een verzoek voor subsidie in te dienen. Een eventuele subsidieverstrekking past binnen het beleidsdoel en het uitgangspunt om te ondersteunen in de basisvoorzieningen voor financieel kwetsbare inwoners. 3.4 Stichting Leergeld Drechtsteden Stichting Leergeld draagt bij aan de participatiemogelijkheden van kinderen op het gebied van onderwijs, sport en cultuur. Vanuit de GR Sociaal wordt hiervoor de opdracht aan Stichting Leergeld Drechtsteden verstrekt11. In de afgelopen jaren hebben we gezien dat het gebruik van Stichting Leergeld afneemt. Dit is een tegendraadse ontwikkeling omdat de doelgroep in 2018 verruimd is van 120 naar 140% van het WSM waardoor het aantal kinderen in de doelgroep is toegenomen. In onderstaande tabel is het procentuele bereik van Stichting Leergeld opgenomen over de jaren 2017 tot en met 2020. Hieruit valt op te maken dat het bereik sinds de verruiming van de doelgroep ongeveer 65% bedraagt.

Dit betekent dat ongeveer 1 op de 3 kinderen die in Sliedrecht in armoede opgroeit geen gebruik maakt van deze voorziening. Tabel 1 | Bereik Stichting Leergeld Drechtsteden - Sliedrecht 2017 2018* 2019

2020

2021

Bereik Leergeld

357

328

306

304

312

Kinderen 0-18

500

600

700

600

Kinderen doelgroep (78,4%)

392

470

549

470

Procentueel Bereik Leergeld

91,07

69,73

55,76

64,63

*verruiming van de doelgroep van 120 naar 140% WSM

De Gemeente Dordrecht heeft aangegeven te stoppen met Stichting Leergeld Drechtsteden en deze dienstverlening volledig te vervangen met de Dordtpas. Een gevolg is dat de uitvoeringskosten van Stichting Leergeld Drechtsteden voor de overige gemeenten toe zullen gaan nemen. Vanuit de Sociale Dienst Drechtsteden is aangegeven dat zij de uitvoering in 2023 willen evalueren. Stichting Leergeld Drechtsteden levert een belangrijke bijdrage aan de participatiemogelijkheden voor kinderen en jongeren. De ondersteuning aan de gezinnen en het behouden van het aanbod staat centraal.

Vervolgnotitie Herijking Minimabeleid, Sociale Dienst Drechtsteden, P.16

4| Ontwikkelkansen Voor het opstellen van het beleid en het in beeld brengen van ontwikkelkansen is gesproken met betrokken partijen en hebben we gebruik gemaakt van de uitgevoerde minimaeffectrapportages. De minimaeffectrapportages bieden inzicht in de effectiviteit van de minimavoorzieningen en geeft aanbevelingen voor het vergroten daarvan. Vanuit de professionals en de deelnemers van het Platform Armoede Sliedrechtzijn ook aanbevelingen meegegeven. 4.1 Minima effectrapportage In september 2021 en januari 2022 zijn door het NIBUD minima effectrapportages uitgevoerd. Zij heeft de effectiviteit van de minimavoorzieningen berekend door het opstellen van koopkrachtplaatjes (bijlage 3). Hier wordt bij uitgegaan dat huishoudens gebruik maken van alle regelingen waar zij voor in aanmerking komen, financieel zelfredzaam zijn en geen schulden hebben. Bij het opstellen van de koopkrachtplaatjes is rekening gehouden met kosten voor de basisvoorzieningen en voor participatie. Er is geen rekening gehouden met de lokale regelingen, verder gestegen inflatie en energieprijzen en landelijke regelingen om de effecten hiervan te dempen. De opvallendste uitkomsten van de effectrapportages zijn: -

Alle huishoudens hadden voldoende inkomen om te voldoen aan de kosten uit het basispakket; Tekorten ontstaan wanneer kosten voor participatie worden meegerekend. Het paar met 2 oudere kinderen komt in bijna alle berekende inkomenscategorieën tekort; Het paar zonder kinderen en het paar met een thuiswonend werkend kind met een inkomen tot 120% WSM komen tekort op participatie; Het persoonlijk minimabudget lijkt bij alle huishoudtypen een effectief middel te zijn in het vergroten van de koopkracht en het terugdringen van de tekorten op participatie.

Vanuit het NIBUD worden ook een aantal aanbevelingen gedaan. De belangrijkste aanbevelingen voor het minimabeleid zijn: 1. 2. 3. 4.

Verminder niet-gebruik van regelingen; Onderzoek de mogelijkheid tot sociale participatie van 18+'ers; Differentieer het persoonlijk minimabudget naar doelgroepen en behoeften; Heroverweeg de tegemoetkoming eigen bijdrage kinderopvang, afschaffen leidt niet tot tekorten.

Daarnaast wordt aangegeven dat de spreiding van inkomensgrenzen op de voorzieningen bijdraagt aan het verkleinen van de armoedeval. Hierdoor loont het om het inkomen door werk te blijven verbeteren zonder dat onder de streep een lager besteedbaar inkomen over gehouden wordt. 4.2 Platform Armoede Sliedrecht Vanuit de platformbijeenkomst van 12 juli 2022 en de ingebrachte adviezen door partners zijn een aantal zaken naar voren gekomen die kansen bieden. De belangrijkste in relatie tot het minimabeleid zijn de knelpunten die gezien worden op het gebied van zorgkosten en zorgmijding, de noodzaak tot het vereenvoudigen van het systeem voor de inwoner en de behoefte tot het versterken van de onderlinge samenwerking. Door verschillende betrokken wordt aangegeven dat een gezonde leefstijl (voldoende sporten en bewegen, gezond eten en drinken) relatief duur is en zorg vermeden wordt vanwege het eigen risico. Het gevolg is dat vanuit kostenoverweging op de korte termijn de gezondheidsschade en problemen op de lange termijn groter worden. Dit gaat ten koste van zowel de fysieke, mentale als de financiële gezondheid van de inwoner. Partijen zien kansen in het versterken van de samenwerking om inwoners actief door te verwijzen naar andere voorzieningen waar zij ook gebruik van kunnen maken. Tegelijkertijd is ook de wens uitgesproken om het systeem voor inwoners te vereenvoudigen.

Creëer net als bij de zorg en hulpverlening één loket voor het aanvragen van voorzieningen en regel aan de achterkant de rest. Dit voorkomt niet-gebruik.

4.3 Perspectieven Het minimabeleid heeft als doel een passend vangnet te bieden voor financieel kwetsbare inwoners en zo een bijdrage te leveren aan de bestaanszekerheid. Het vangnet dat hiervoor geboden wordt bestaat uit verschillende instrumenten die in samenhang met elkaar bezien moeten worden. Op basis van het beleidsdoel, uitgangspunten, ontwikkelingen en de inbreng van partners zien we een aantal kansen voor de uitvoering van het minimabeleid. Hierbij gaat het om het aanbod, de focus en het bereik van voorzieningen. 1. Zet vanuit het minimabeleid in op het voorkomen van zorgmijding. De invloed van armoede op de gezondheid is groot. Gezien wordt dat zorg vermeden wordt om kosten te voorkomen waardoor problemen op de lange termijn zowel fysiek, mentaal als financieel groter worden. Vanuit het minimabeleid zijn er verschillende voorzieningen die hiervoor ingezet kunnen worden, nog niet alle mogelijkheden worden aangewend om dit te voorkomen.

"Voor tandartshulp in schrijnende situatie hebben wij een convenant gesloten met de regionale Tandartsvereniging. Deze is volstrekt ontoereikend. Tandartsverzekering zou verplicht moeten worden. Dit is, ook landelijk, een toenemend , maar zwaar onderschat probleem dat noopt tot structurele oplossingen." Stichting Urgente Noden Drechtsteden

2. Organiseer voor de inwoner één centrale toegang tot de minimavoorzieningen. Voor bijna alle voorzieningen moet een aparte aanvraag ingediend worden, in een ander systeem, met dezelfde vraag naar informatie door een andere organisatie. Door inwoners wordt het systeem van voorzieningen als beperkend en niet helpend ervaren. Vaak wordt door de bomen het bos niet meer gezien, ontbreekt het aan de vaardigheden of speelt vertrouwen en schaamte een rol. Dit speelt het niet-gebruik van voorzieningen in de hand. Het huidige systeem sluit onvoldoende aan op de hulpvraag van de inwoner. Het zou helpend zijn als een inwoner zich kan melden bij één loket waar vanuit voorzieningen worden aangevraagd.

"Kunnen we zo ook één toegang regelen voor als de maand langer duurt dan je inkomen. Een aanvraag en eventueel een keer je gegevens overleggen en welke regeling daar bij hoort zoeken we aan de achterkant wel uit." Bonkelaarhuis Sliedrecht

Gelijktijdig kent dit grote uitdagingen in het uitvoeren van een intake waarmee alle betrokken uit de voeten kunnen en om uitwisseling van gevoelige informatie. Dit laatste is binnen de huidige wet en regelgeving nog niet mogelijk. 3. Heb aandacht voor kinderen die opgroeien in armoede. Een kind heeft geen invloed op de omgeving waarin het opgroeit, wel heeft het te maken met de gevolgen van armoede. Dit heeft een negatief effect op de ontwikkeling van het kind en vergroot de kans dat het later ook in armoede zal leven. Door in te zetten op kansengelijkheid voor kinderen kan dit worden doorbroken en voorkomen worden dat de (sociale/financiële) armoede wordt doorgegeven. Er is een breed aanbod van voorzieningen op deze kwetsbare doelgroep. In het totaal ontbreekt het voor kinderen nog aan de mogelijkheid om zelf ook deel te kunnen nemen aan een kinderfeestje.

4. Organiseer lokale middelen om te ondersteunen in de basisvoorzieningen. Op basis van de geschetste ontwikkelingen weten we dat de voedselzekerheid van de financieel meest kwetsbare inwoners onder druk komt te staan. Het ontbreekt lokaal aan middelen om financiële ondersteuning te bieden aan de Voedselbank.

Bijlage 1| Sliedrechtse huishoudens per inkomensgroep WSM

100%

110%

120%

Jaar Huishoudens Personen Kinderen Huishoudens Personen Kinderen Huishoudens Personen Kinderen 2020 600 1100 400 300 400 0 300 400 100 2019 600 1200 400 200 200 0 400 500 100 2018 700 1200 400 200 300 0 300 500 100 2017 700 1300 400 300 300 0 300 500 100

130%

140%

150%

Jaar Huishoudens personen kinderen Huishoudens personen kinderen Huishoudens personen kinderen 2020 300 500 0 300 600 100 300 500 100 2019 300 500 100 300 500 100 200 400 0 2018 300 500 0 300 500 100 300 400 100 2017 300 500 0 300 500 100 300 500 100

Bijlage 2| Memo Voedselbank Sliedrecht 19-01-21

Bijlage 3| Doorrekeningen MER 2022 - Sliedrecht

Bijlage 4| Toelichting SDD – Uitvoeringstoets CZM Kan de Sociale Dienst Drechtsteden een scenario doorrekenen waarbij voor alle voorzieningen gerekend wordt met een vermogenstoets? De vermogensgrens is dan de grens die nu ook gehanteerd wordt binnen de Participatiewet; alleenstaande € 6.505, gehuwden € 13.010. De CZM is een minimavoorziening waarbij geen vermogenstoets wordt toegepast. Het is moeilijk in te schatten hoeveel % van de huidige verzekerden niet meer in aanmerking komt indien wel een vermogenstoets wordt ingevoerd. Cijfers vanuit het CBS (2018/19) indiceren dat circa 2/3 van de minimahuishoudens geen of weinig vermogen heeft. Volgens CBS heeft 30% een voldoende financiële buffer. Dit betekent echter niet dat 30% van de verzekerden bij de CZM zou afvallen als een vermogenstoets wordt ingevoerd. Men kan ervan uitgaan dat voornamelijk de minimahuishoudens al deelnemen die zonder gebruik van de regelingen — en dus door een gebrek aan een financiële buffer — in de problemen komen. Dit is ook zichtbaar in de cijfers: ruim 58% van de CZM verzekerden ontvangt een bijstandsuitkering. Daarnaast geven dezelfde cijfers van het CBS ook aan dat het vaak de 65+'ers zijn met een AOW die binnen de minimadoelgroep over vermogen bezitten. Zij hebben in hun arbeidsjaren een financiële buffer kunnen opbouwen. Bij de CZM is ruim 20% van de deelnemers 65+.

Invoering van een vermogenstoets heeft voornamelijk effect op deze doelgroep. Het invoeren van een vermogenstoets brengt hogere uitvoeringskosten met zich mee. Gemeente Sliedrecht telt bijna 1000 inwoners die deelnemen aan de CZM. Bij degene die niet onder automatische toekenning vallen (uitkering, PMB of bijzondere bijstand) moet jaarlijks het vermogen worden opgevraagd. Dit brengt zowel administratief meerwerk voor de klant als voor de SDD met zich mee. Ook bij nieuwe aanvragen moeten gegevens worden aangeleverd om het vermogen vast te stellen. In een uitvoeringstoets kan een completer beeld over de consequenties voor de uitvoering worden gegeven. Hierbij moet ook rekening worden gehouden met de splitsing in de jaarlijkse communicatiecampagne; inwoners van gemeente Sliedrecht gaan aan andere voorwaarden voldoen. Betreft het financiële plaatje. Het is lastig een percentage te geven dat in aanmerking te nemen vermogen heeft binnen de CZM doelgroep. Een bandbreedte tussen de 10% en 30% is waarschijnlijk realistisch. Bij 30% levert het de gemeente Sliedrecht circa € 60.000 euro op, bij 10% € 20.000 euro. Dit is berekend op basis van de begroting 2023 met de dan geldende verdeelsleutel.

Kan de Sociale Dienst Drechtsteden berekenen wat het effect is wanneer bij de collectieve zorgverzekering alleen nog maar Compleet + € 0 eigen risico wordt aangeboden? In een uitvoeringstoets kan dit preciezer worden bekeken. Voor nu kan gesteld worden dat dit betekent dat alleen het derde pakket wordt aangeboden. Dit is het meest uitgebreide pakket en bevat een herverzekering voor het eigen risico. Dit pakket is hoofdzakelijk bedoeld voor chronisch zieken en gehandicapten die in de praktijk jaarlijks hun eigen risico verbruiken. De pakketten Compact en Compleet van de CZM zijn gericht op de bredere minimadoelgroep. De CZM helpt de kosten van het bestaan te drukken en verlagen de drempel tot goede zorg. Uit een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse blijkt ook dat het aanbieden van gemeentepolis leidt tot 35% minder aanvragen bijzondere bijstand medische kosten; circa 40% minder betalingsachterstanden en dat het een preventief effect heeft op zorgmijding. Het is dus meer dan alleen korting op de premie. Door het niet meer aanbieden van het pakket Compact en Compleet zullen ook deze effecten afnemen. Er kan niet verwacht worden dat deze inwoners overstappen naar het meest uitgebreide pakket. Wanneer zij niet jaarlijks grotendeels het ER verbruiken is dit pakket voor hun ook financieel nadelig. BS&F verwacht dat een grote groep mensen zal afhaken.

Ook is het de vraag of VGZ het toelaat enkel het meest uitgebreide pakket aan te bieden.

Bijlage 5| Voorzieningen – Scenario Sliedrecht Het scenario is gebaseerd op het beleidsdoel, ontwikkelingen, kansen en de geformuleerde beleidskaders voor de uitvoering van het minimabeleid. Voor elke voorziening is een schematische weergave opgenomen van de huidige situatie, het advies van de Sociale Dienst Drechtsteden en het lokale scenario. Onder elke tabel is een toelichting opgenomen, de financiële vertaling is opgenomen in bijlage 6. Voor alle voorzieningen geldt dat een vermogenstoets wordt toegepast behalve voor de collectieve zorgverzekering voor minima. Voor de uniformiteit wordt voor de vermogensgrenzen aangesloten op de grenzen zoals opgenomen in de Participatiewet. PMB 1. Inkomensgrens 2. Vermogensgrens 3. Referte periode 4. Differentiatie huishouden 5. Hoogte toeslag 6. Nadere regels

Huidig beleid 110% WSM Alleenstaande: € 6.505 Gehuwden: € 13.010 1 jaar Differentiatie naar alleenstaand/gehuwd en inrichtingsnorm

Advies SDD 110% WSM Alleenstaande: € 6.505 Gehuwden: € 13.010 1 jaar Differentiatie (€100,netto extra) naar huishoudens met oudere (12+) kinderen 35% van de gelden 45% van de geldende bijstandsnorm bijstandsnorm Geen recht bij zicht op Geen recht bij zicht op inkomstenverbetering inkomstenverbetering en bij gebleken en bij gebleken onvoldoende onvoldoende inspanningen om tot inspanningen om tot inkomensverbetering te inkomensverbetering te komen komen

Scenario Sliedrecht 110% WSM Alleenstaande: € 6.505 Gehuwden: € 13.010 1 jaar Differentiatie (€100,netto extra) naar huishoudens met oudere (12+) kinderen 35% van de geldende bijstandsnorm Geen recht bij zicht op inkomstenverbetering en bij gebleken onvoldoende inspanningen om tot inkomensverbetering te komen

Vanuit de minimaeffectrapportages weten we dat gezinnen met oudere kinderen structureel tekort komen op de participatiemogelijkheden. In aansluiting op het doel om participatie mogelijk te maken voor financieel kwetsbare inwoners wordt € 100 extra beschikbaar gesteld aan de huishoudens met een inkomen tot 110% van het WSM met kinderen ouder dan 12 jaar.

BB 1. Inkomensgrens 2. Vermogensgrens 3. Draagkrachtpercentage 4. Terugwerkende kracht aanvragen 5. Vorm bijstand: lening of gift 6. Hoogte richtprijzen 7. Coulance medische kosten

Huidig beleid 110% WSM Alleenstaande: € 6.505 Gehuwden: € 13.010 35% van ‘meerinkomen’; 100% van ‘meervermogen’ 6 maanden

Advies SDD 110% WSM Alleenstaande: € 6.505 Gehuwden: € 13.010 35% van ‘meerinkomen’; 100% van ‘meervermogen’ 6 maanden

Scenario Sliedrecht 110% WSM Alleenstaande: € 6.505 Gehuwden: € 13.010 35% van ‘meerinkomen’; 100% van ‘meervermogen’ 6 maanden

Leenbijstand o.a. voor duurzame gebruiksgoederen Geïndexeerde richtprijzen Nee

Leenbijstand o.a. voor duurzame gebruiksgoederen Geïndexeerde richtprijzen Ja

Voor de bijzonder bijstand wordt de huidige regeling gecontinueerd maar met de mogelijkheid om bijzondere bijstand te verlenen voor medische kosten. Dit voorkomt dat zorg vermeden wordt en op de lange termijn gezondheidsschade opgelopen wordt en hogere (maatschappelijke) kosten gemaakt moeten worden. Dit sluit aan op het doel om een bijdrage te leveren in de gezondheidszorg.

CZM 1. Inkomensgrens 2. Vermogensgrens 3. Aanbieden gemeentepakketten 4. Tegemoetkoming eigen bijdrage

Huidig beleid 130% WML Geen vermogenstoets Alle 3 de pakketten worden aangeboden Compact € 13,5 | Compleet € 13,5 | Compleet + € 0 eigen bijdrage € 27

Advies SDD 130% WML Geen vermogenstoets Alle 3 de pakketten worden aangeboden Compact € 13,5 | Compleet € 13,5 | Compleet + € 0 eigen bijdrage € 27

Scenario Sliedrecht 130% WML Geen vermogenstoets Alle 3 de pakketten worden aangeboden Compact € 13,5 | Compleet € 13,5 | Compleet + € 0 eigen bijdrage € 27

De collectieve zorgverzekering voor minima is een effectief middel om inwoners goed te verzekeren en daarmee bij te dragen aan de gezondheidszorg. Inwoners hebben de keuze uit 3 pakketten waarbij Compleet + € 0 eigen risico de meest uitgebreide is. Alle verzekeringen dekken ook tandartskosten. Voor inwoners die veel gebruik maken van medische zorg is het pakket Compleet + € 0 eigen risico de beste keuze. Het eigen risico is afgedekt en daarmee ook de kans dat onvoorziene kosten tot financiële problemen leiden. Voor deze voorzieningen wordt afgeweken van het uitgangspunt om voor het recht op de voorziening het eigen vermogen mee te wegen. Het invoeren van de vermogenstoets zal leiden tot uitsluiting van de medisch en financieel kwetsbare doelgroep 65+'ers met een klein of geen pensioen (bijlage 4) en zorgmijding in de hand werken, dit is een onwenselijk en onbedoeld effect. SUN Drechtsteden 1. Subsidieverstrekking

Huidig beleid Subsidie voor uitvoeringskosten

Advies SDD Subsidie voor uitvoeringskosten

Scenario Sliedrecht Subsidie voor uitvoeringskosten

SUN levert een belangrijk bijdrage in de hulpvraag van inwoners met financiële problemen waar geen enkele andere voorziening een antwoord op kan bieden. De inzet van SUN aan inwoners is voornamelijk gericht op het organiseren van de basisvoorzieningen of medische kosten en sluiten daarmee aan op de doelstelling van het minimabeleid. De bijdrage die geleverd wordt is ter dekking van de uitvoeringskosten. SUN Drechtsteden organiseert zelf haar middelen voor ondersteuning door fondswerving. SMS kinderfonds 1. Inkomensgrens

Huidig beleid Inkomen tot 140% WSM Geen

Advies SDD Inkomen tot 140% WSM Geen

3. Doel bestedingen

School, Muziek, Sport. Sociale uitsluiting van kinderen voorkomen.

4. Hoogte bedragen per paar per kind

PO: € 275 p.j. VO/MBO/HBO: € 790 p.j.

2. Vermogensgrens

Scenario Sliedrecht Inkomen tot 140% WSM Alleenstaande: € 6.505 Gehuwden: € 13.010 School, Muziek, Sport (inclusief diplomazwemmen). Sociale uitsluiting van kinderen voorkomen. PO: € 275 p.j. VO/MBO/HBO: € 790 p.j. + diplomazwemmen

Het SMS kinderfonds is een direct middel dat bijdraagt aan de participatiemogelijkheden van kinderen op het gebied van onderwijs, sport en cultuur. Door het huidige beleid te continueren, inclusief de regeling diplomazwemmen wordt de mogelijkheid tot participatie in stand gehouden. Hiermee wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan kansengelijkheid en het voorkomen van de overdracht van sociale en financiële armoede.

Kinderopvang 1. Inkomensgrens 2. Vermogenstoets

Huidig beleid 110% WSM Alleenstaande: € 6.505 Gehuwden: € 13.010 Ja

Advies SDD 120% WSM Alleenstaande: € 6.505 Gehuwden: € 13.010 Ja

Scenario Sliedrecht 130% WSM Alleenstaande: € 6.505 Gehuwden: € 13.010 Ja

4% totale kosten kinderopvang conform max. uurtarief 5. Terugwerkende kracht 6 maanden aanvragen

4% totale kosten kinderopvang conform max. uurtarief 6 maanden

3. Aanbieden van de regeling 4. Hoogte tegemoetkoming

Het NIBUD geeft aan dat het schrappen van de regeling geen/beperkt effect zal hebben. Wij zien de kinderopvang niet als middel om bij te dragen in de koopkracht maar als middel om een gezonde ontwikkeling van kwetsbare kinderen te bevorderen. Bijeffect is dat het de mogelijkheden van ouders vergroot om te werken waardoor de bestaanszekerheid op de lange termijn versterkt wordt. Financiële begeleiding Huidig beleid 1. Kortdurende Geen begeleiding vanuit de SDD

Advies SDD Ja

Scenario Sliedrecht Nee, is lokaal georganiseerd in het Bonkelaarhuis.

De SDD stelt voor om regionaal kortdurende financiële begeleiding te organiseren. Deze vorm van begeleiding is in Sliedrecht lokaal georganiseerd. Als uitgangspunt hebben we gesteld dat we diensten niet dubbel organiseren. Het bieden van financiële hulpverlening valt onder het beleid op schuldhulpverlening, vroegsignalering schulden en preventieve financiële dienstverlening.

Lokale voorzieningen 1. Diplomazwemmen

Huidig beleid Kinderen leergeld, statushouders en vangnetregeling

Advies SDD Geen

Scenario Sliedrecht Continueren van de huidige inzet

2. Armoedebestrijding

Geen

3. Participatie 18+

Flexbudget ontwikkeling en participatie 18+

Geen

Post lokale inzet basisvoorzieningen en deelname kinderfeestjes. Continueren van de huidige inzet

Voor de lokale voorzieningen wordt een post in de begroting opgenomen om lokale organisaties als de Voedselbank te ondersteuning en de deelname aan kinderfeestjes mogelijk te maken. Zo kunnen we een bijdrage leveren in de basisvoorzieningen (voedselzekerheid) van onze inwoners en de participatie van kinderen. Voor het diplomazwemmen geldt dat de regeling een bijdrage levert aan de participatiemogelijkheden en waterveiligheid van (financieel)kwetsbare inwoners. Participatie 18+ is een tijdelijke maatregel vanuit het amendement Sliedrechters schuldenvrij en actief om de participatie en ontwikkelmogelijkheden van volwassenen te bevorderen, dit sluit aan op het NIBUD advies.

Wanneer het totaal aan lokale en regionale voorzieningen uit het Scenario Sliedrecht op een rij gezet wordt ontstaat er een divers beeld. Vanuit de verschillende voorzieningen wordt ingezet op het versterken van de basisvoorzieningen (voedselzekerheid/energie), gezondheid en participatie. Elke voorziening kent zijn eigen inkomensgrenzen of is maatwerk gebaseerd op het besteedbaar inkomen of de specifieke hulpvraag van de inwoner. Dit laatste zien we vooral terug bij de lokale voorzieningen Stichting Alles Kids, Voedselbank Sliedrecht en Participatie 18+. In onderstaande afbeelding zijn alle voorzieningen uit het minimabeleid samengebracht en afgezet tegen de inkomenspercentages. Het totaal aan voorzieningen is verspreid over verschillende inkomenspercentages. Dit draagt bij aan het voorkomen van de armoedeval. Afbeelding 3 | Inkomensgrenzen minimavoorzieningen Sliedrecht

Bijlage 6| Financiën Scenario Sliedrecht 2023 75%/25%

2024 50%/50%

2025 25%/75%

Knop 110% WSM € Huishoudens kinderen 12+ €

155.474 € 3.375 €

158.679 € 3.445 €

161.884 € 3.514 €

165.089 3.584

€

158.849 €

162.124 €

165.398 €

168.673

€ € €

331.326 € - € 2.721 €

338.061 € - € 2.777 €

344.890 € - € 2.834 €

351.718 2.890

€

334.047 €

340.838 €

347.724 €

354.608

€

270.630 €

281.934 €

292.156 €

271.904

€

- €

€

270.630 €

281.934 €

292.156 €

271.904

€ €

159.334 € -15.933 €

162.619 € -16.262 €

165.904 € -16.590 €

169.188 -16.919

€

143.401 €

146.357 €

149.314 €

152.269

€

4.499 €

4.592 €

4.685 €

4.777

€

4.499 €

4.592 €

4.685 €

4.777

€ €

1.701 € 680 €

1.736 € 694 €

1.771 € 708 €

1.806 722

€

2.381 €

2.430 €

2.479 €

2.528

Solidariteit/Nut PMB Inkomensgrens Differentiatie

Bijzondere Bijstand Inkomensgrens Draagkracht Medische kosten

CZM Bijdrage Vermogenstoets

SMS kinderfonds Inkomensgrens Vermogenstoets

SUN Drechtsteden Subsidie

Kinderopvang Tegemoetkoming Inkomensgrens

Knop 110% WSM 35% Ja

Knop Pakket 1/2 € 13,50 p./m. Pakket 3 € 27,00 p./m. Nee

Knop 140% WSM Ja

Knop Ja, uitvoeringskosten

Knop Ja 130%WSM

2026 100%

Overige kosten minimabeleid (communicatie, onderzoek € (nibud) 13.743 maaltijden, € 13.193 peuteren, € sociaal 13.459 leenfonds) €

13.726

Totaal voorzieningen Totaal begroot

€ €

927.550 € 939.045 €

951.468 € 1.001.422 €

975.215 € 1.066.979 €

968.485 1.061.494

Apparaat begroot Stijging apparaat

€ €

200.698 € 1.727 €

200.698 € 4.606 €

200.698 € 7.484 €

200.698 10.363

Totaal SDD

€

9.768 €

45.348 €

84.279 €

82.646

€ 35.000 € 5.000 € 25.000 € 40.000

Totaal voorzieningen Totaal begroot

€ 105.000 € 75.000

Totaal lokaal

-€ 30.000

Lokaal

Diplomazwemmen Kinderfeestjes Basisvoorzieningen Participatie 18+

Netto effect

€

-20.232 €

15.348 €

54.279 €

52.646

Toelichting Voor de financiële uitwerking is gebruik gemaakt van een rekenmodel dat is opgesteld door de Sociale Dienst Drechtsteden. Uitgegaan is van het huidige gebruik van de regelingen en de prognoses voor groei zoals opgenomen in de begroting 2023 en de meerjarenraming. In het model is de verschuiving en overgang van kostenverdeelsleutels verwerkt op basis van de huidige afspraken. Op onderdelen heeft dit voor Sliedrecht een voordelig effect, dit verklaart het saldo in de meerjarenraming voor de minimavoorzieningen. Hierbij moet wel met het volgende rekening worden gehouden; -

De begroting en meerjarenraming van de Sociale Dienst Drechtsteden is gebaseerd op prognoses en aannames, het werkelijke gebruik en de kosten zullen afwijken.

Er is geen rekening gehouden met extra groei in het gebruik van voorzieningen als gevolg van het tegengaan van het niet-gebruik.

Voor het kunnen verstrekken van de energietoeslag is de Participatiewet aangepast. Dit heeft als gevolg dat voor energiekosten bijzondere bijstand kan worden aangevraagd. Er is geen rekening gehouden met een groei in de kosten bijzondere bijstand als gevolg van de wijziging. In de begroting 2023 van de Sociale Dienst Drechtsreden is deze alleen verwerkt als risico in de risicoparagraaf.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.sliedrecht.nl/api/v1/meetings/414/documents/5448