Bijlage 1 - Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035.pdf

Wegen Beleidsplan 2026-2035

Beleidsplan Onderhoud Wegen van de gemeente Sliedrecht

Colofon Status: In opdracht van: Ambtelijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtnemer: In samenwerking met: Datum: Versie:

Definitief College van Burgemeester en Wethouders

19 mei 2026 1.0

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 2

Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................... 4 Leeswijzer ................................................................................................................................. 4 Samenvatting ................................................................................................................................ 5 1.

Evaluatie: de periode 2015-2025 ........................................................................................ 6 1.1.

Sturing op beleidskaders ................................................................................................ 6

1.2.

Prioriteiten stellen ......................................................................................................... 6

1.3.

Informatie en organisatie ............................................................................................... 7

1.4.

Monitoring .................................................................................................................... 7

1.5.

Financiën ...................................................................................................................... 7

2.

Beleid ............................................................................................................................... 8 2.1.

Assetmanagement ......................................................................................................... 8

2.2.

Wet- en regelgeving ...................................................................................................... 9

2.3.

Gemeentelijke kaders .................................................................................................... 9

2.4.

Communicatie en participatie ........................................................................................10

2.5.

Samenwerken in de regio .............................................................................................10

2.6.

Duurzaamheid en klimaatadaptatie ................................................................................11

2.7.

Ruimtelijke kwaliteit .....................................................................................................12

2.7.1. 2.8. 3.

4.

Het B+ niveau ..........................................................................................................12 Afwegingskader ............................................................................................................13

Financiën .........................................................................................................................15 3.1.

Inleiding Financiën .......................................................................................................15

3.2.

Onderhoud en budgetten ..............................................................................................15

3.3.

Budgetplanning en maatregeltoets ................................................................................15 Conclusies en aanbevelingen .............................................................................................16

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 3

Inleiding Voor u ligt het Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035. Het is een vervolg op het 'Beleidsplan Onderhoud Wegen 2015-2025', welke Sliedrecht de afgelopen 10 jaar heeft toegepast. Met dit beleidsdeel bieden wij u inzicht in het onderhoud van alle wegen die gelegen en in het beheer zijn in het gebied van de gemeente Sliedrecht. Daarnaast biedt het ook de kaders voor het onderhoudsniveau wat aansluit bij de gemeentelijke doelstellingen en eisen van deze tijd. In het beleidsplan en het bijbehorende beheer- en onderhoudsplan worden de diverse elementen die onder wegen vallen verder uitgewerkt. Leeswijzer In de inleiding is de aanleiding en doelstelling van het beleidsplan opgenomen. In de samenvatting wordt het plan kort en bondig omschreven. In hoofdstuk 1 is een evaluatie van het beleidsplan 2015-2025 opgenomen. De punten die in de evaluatie naar voren komen, zijn verwerkt in het geactualiseerde plan. In hoofdstuk 2 worden de huidige beleidskaders omschreven. Deze kaders komen samen in een geactualiseerde afwegingskader. In hoofdstuk 3 worden de financiële kaders en de aanbeveling voor de komende beheerperiode behandeld. In het laatste hoofdstuk komen alle aandachtspunten samen.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 4

Samenvatting Beleid Voor u ligt het Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035. In het plan zijn de randvoorwaarden opgenomen waarmee de wegen voldoen aan het niveau "basis"; beeldkwaliteit niveau B. Hierbij wordt het B+ niveau toegepast op de voetpaden en fietspaden. Dit doen wij door risicogestuurd beheer in te zetten met behulp van een maatregeltoets om het beheer van de wegen te optimaliseren. Met deze optimalisatie slaan wij om van het behouden van de kwaliteit naar het verbeteren van de kwaliteit van de wegen. In dit plan zijn zowel doelstellingen opgenomen vanuit het beheer als beleidsdoelstellingen. Deze doelstellingen hebben wij verwerkt in een afwegingskader waarbij de doelstellingen op transparante wijze worden afgewogen en geprioriteerd. Deze doelstellingen spitsen zich toe op risicobeheersing, veiligheid, duurzaamheid, toegankelijkheid, stimulering van STOMP(Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobiliteitsdiensten en Privéauto), inzet van middelen en het nakomen van afspraken. De opgenomen punten in het afwegingskader zijn als volgt: 1. Lopende verplichtingen worden nagekomen. 2. Er wordt voldaan aan de vastgestelde kwaliteitsnorm en de prioriteiten op basis 3. 4. 5. 6.

van STOMP. Bereikbaarheid wordt gewaarborgd. Kapitaalvernietiging wordt voorkomen. Toegankelijkheid van erven wordt gegarandeerd. Integraal werken wordt gestimuleerd.

Om bovenstaande doelen te bereiken, passen wij assetmanagement toe. Onderdeel hiervan is werken met meetbare doelstellingen.

Financiën Met behulp van de database uit het wegenbeheerprogramma is doorgerekend wat de technische onderhoudsbehoefte voor de periode 2026-2030 is. Daarnaast is voor de periode na 2030 een globale doorrekening gemaakt. De bijbehorende maatregelen en kosten zijn uitgewerkt in hoofdstuk 3. Er zijn verschillende type maatregelen mogelijk, met elk een eigen budget, om de wegen te onderhouden. Hierbij gaat het om het budget voor regulier en incidenteel onderhoud, groot onderhoud en investeringsprojecten. Voor het groot onderhoud van elementenverharding en asfaltverharding wordt één voorziening toegepast. Er is een nieuwe budgetplanning opgesteld voor het uitvoeren van het onderhoud voor de periode 2026-2035. Bij de budgetplanning is ook rekening gehouden met toekomstige benodigde maatregelen. Vanuit deze doorrekening met de maatregeltoets is duidelijk geworden dat in de komende beheerperiode ingezet gaat worden op het optimaliseren van de kwaliteit van het wegareaal. De omvang van de voorziening moet toereikend zijn om het toekomstig gepland groot onderhoud op elk moment in de tijd ten laste van de voorziening te brengen. Op grond van het vorenstaande, is de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening geactualiseerd. Conform de BBV regelgeving wordt asfaltonderhoud aangemerkt als groot onderhoud en zijn deze kosten opgenomen in het onderhoudsplan en verwerkt in de voorziening.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 5

1.

Evaluatie: de periode 2015-2025

Het beleidsplan 2015-2025 is geëvalueerd om daar lering uit te trekken. De belangrijkste punten zijn opgenomen in dit hoofdstuk. 1.1.

Sturing op beleidskaders

De door het bestuur vastgestelde beleidskaders is de basis van het gehanteerde beleid van de afgelopen periode. ➢ Het voorkomen van kapitaalvernietiging. ➢ Het voorkomen van schadebeelden waarbij het risico van schadeclaims van toepassing is. ➢ Het voorkomen van te grote hoogteverschillen met betrekking tot toegankelijkheidseisen. Deze beleidskaders hebben het areaal stabiel gehouden in de afgelopen periode. Echter vereist de doelstelling van het optimaliseren van de kwaliteit een actievere houding. Daarom krijgen de kaders een andere plek in het nieuwe beleid. In het beheerplan gaan wij hier verder op in. 1.2.

Prioriteiten stellen

Afgelopen beleidsperiode is een afwegingskader toegepast om prioriteiten te stellen.

1. Lopende verplichtingen worden nagekomen.

De afgelopen beleidsperiode zijn projecten opgestart en afgestemd met de desbetreffende partijen. Dit onderwerp is verder geëvalueerd en uitgewerkt in het beheerplan.

2. “Goed” wegbeheer wordt geoptimaliseerd.

De afgelopen beleidsperiode is de CROW kwaliteitsniveau B gehanteerd als de norm voor het wegbeheer. De wegkwaliteit is stabiel gebleven de afgelopen periode met een totaal verschil van 3%. Dit afwegingskader hield alleen niet rekening met de maatregelentoets en actuele onderwerpen zoals het STOMP-principe ontbreekt. Het opnemen van STOMP in dit onderdeel is daarom vereist.

3. Kapitaalvernietiging wordt voorkomen.

De afgelopen beleidsperiode is ingezet op regulier onderhoud om kapitaalvernietiging te voorkomen. Gezien de stabiele kwaliteit van het areaal is dit succesvol geweest.

4. Duurzame ontwikkeling wordt gestimuleerd.

Dit afwegingskader werd vooral ingezet in projecten in plaats van in dagelijks beheer. Het representeert daarom helaas niet geheel de praktijk. In de praktijk is duurzaamheid een van de velen onderwerpen van het integraal werken binnen de gemeente. Daarom is het nodig om dit kader breder te trekken dan alleen duurzaamheid zodat het kader verder toegepast kan worden op het dagelijks beheer.

5. Toegankelijkheid van erven wordt gegarandeerd.

Buitensporige zetting was een actueel onderwerp de afgelopen periode. Het afwegingskader ontbrak wel een nadruk op het monitoren zodat wij de toegankelijkheid nog beter kunnen garanderen. De verwoording is hierop aangepast om duidelijkheid te scheppen.

6. Het actieplan geluid wordt toegepast.

Bij vervanging wordt op dit kader gestuurd, maar het is in de praktijk niet een van de afwegingskaders. Het actieplan is een van de eisen waaraan voldaan moet worden bij werken zoals asfaltvervanging. Het is dus een gemeentelijke beleidskader wat opgenomen wordt in hoofdstuk 2.3. Daarom vervalt het actieplan als onderdeel van het afwegingskader.

Uit bovenstaande evaluatie blijkt dat een geactualiseerde afwegingskader vereist is. Daarom actualiseren wij het afwegingkader om de onderhoudskeuzes transparant te blijven maken. De benoemde aandachtspunten van de evaluatie zijn uitgewerkt in hoofdstuk 2.8.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 6

1.3.

Informatie en organisatie

Uit het rekenkameronderzoek van 2024 zijn een aantal punten met betrekking op het beheer naar voren gekomen. Er is de wens om meer inzicht te bieden in het beheer door middel van de verdere implementatie van assetmanagement en integraal beheer. Dit is uitgewerkt in hoofdstuk 2 van het beleidsplan. In de afgelopen periode zijn de principes van assetmanagement toegepast. Deze invulling is uitgewerkt in 2.1. Hierin is uitgewerkt hoe het beheer inzichtelijker wordt gemaakt voor het bestuur. 1.4.

Monitoring

De afgelopen beleidsperiode heeft het areaal zich uitgebreid. De ontwikkeling van het wegareaal van de afgelopen 10 jaar is opgenomen in onderstaande tabel. Verhardingssoort in M2 2015 2020 2025 Asfalt 233.798 251.242 277.466 Elementen 844.002 894.692 956.445 Cementbeton 1.401 2.689 3.662 Totaal 1.079.201 1.148.622 1.237.574 Totale stijging % 100% 106,43% 114,68% Ten opzichte van het vorige plan zijn half- en onverharde wegen niet opgenomen in de ontwikkeling van het wegareaal. Deze wegen vallen onder Groen en worden daarom buiten beschouwing gelaten. In vergelijking met 2020 (1.148.622 m2) is het totale areaal met 88.952 m2 toegenomen. Dit is gelijk aan een stijging van 7,74%. Opvallend is de groei van het areaal op elementen; in 5 jaar heeft er een toename van 61.753 m2 plaatsgevonden. Dit is te verklaren door o.a. de areaaluitbreiding zoals Baanhoek-West. Verder is deze toename te verklaren doordat het digitale beheersysteem is bijgewerkt. Het areaal is digitaal op orde. Afgelopen beleidsperiode is beeldkwaliteit B vastgesteld. In de jaarlijkse weginspectie komen de kwaliteitsgegevens naar voren. Om een actueel beeld te schetsen is de huidige inspectie vergeleken met de inspectie uit 2021, het jaar van het vorige onderhoudsplan. In onderstaand tabel is ook rekening gehouden met de reeds onderhanden uitvoeringsprojecten.

Kwaliteit A+ A B C D 2021 43% 26% 9% 3% 19% 2025 44% 27% 4% 1% 24% Verschil % +1% +1% -5% -2% +5% Minimaal 75% voldoet aan beeldkwaliteitsniveau B of hoger. In 2021 voldeed 78%. Dit verschil van 3% is stabiel te noemen. Dit is te verklaren door de focus op asfalt en klein onderhoud om de wegen functioneel op orde te houden. In 2.7. zijn het beeldkwaliteit en de bijbehorende doelstellingen uitgewerkt. 1.5.

Financiën

Afgelopen beleidsperiode was ervoor gekozen om het budget niet te verhogen en de nadruk te leggen op de doorgaande wegen. De kapitaalvernietiging zou daarmee binnen de perken blijven als het gaat om asfaltwegen. De kwaliteit van de overige wegen zou naar verwachting achteruitgaan en op termijn dalen tot beneden het CROW-niveau. De inspectieresultaten komen overeen met de verwachtingen van het beleid 2015-2025. Voor het vervangen van asfaltdeklagen gingen wij er in de voorgaande periode vanuit dat wij deze kosten konden activeren (afschrijven) middels het hiervoor beschikbaar stellen van een investeringskrediet. Het enkel vervangen van een asfaltdeklaag moet op grond van de regelgeving echter aangemerkt worden als kosten van groot onderhoud en kan om die reden ten laste gebracht worden van een onderhoudsvoorziening. In dit beleidsplan is op basis hiervan de voorziening groot onderhoud wegen geactualiseerd. Het budget kon geactiveerd worden als een investeringskrediet. Deze komt te vervallen, omdat niet elk soort onderhoud voldoet aan de voorwaarden van het investeringskrediet. Alleen in het geval van een funderingsvervanging moet het krediet geactiveerd worden. In het nieuwe plan wordt asfalt daarom opgenomen in de voorziening voor groot onderhoud. Deze kosten zijn in het onderhoudsplan verwerkt in de voorziening.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 7

2.

Beleid

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de relatie tussen bestaand gemeentelijk beleid, het beleidsplan onderhoud wegen en het beheerplan onderhoud wegen. Deze kaders komen samen in een geactualiseerd afwegingskader waarmee het onderhoud van de wegen inzichtelijk wordt gemaakt. 2.1.

Assetmanagement

Prestaties, risico’s en kosten van kapitaalgoederen (assets) zijn van grote invloed op het realiseren van strategische doelen in een organisatie. Een van de manieren om dit vorm te geven is met behulp van assetmanagement. Assetmanagement is het optimaal beheren van kapitaalgoederen die van waarde zijn voor een organisatie; ook wegen vertegenwoordigen een waarde. Bij ‘optimaal’ draait het om doelen en ambities van de organisatie en de balans tussen prestaties, risico’s en kosten. Het draagt ook bij aan de handhaving van wet- en regelgeving. Daarnaast sluit assetmanagement ook aan bij de wens van het Rekenkameronderzoek om meer inzicht te bieden in het beheer. Een klassieke assetmanagementterm is ‘line of sight’. Het gaat hierbij om de vertaling van de strategische doelen (lees: ambities in Koers 2030) naar operationele activiteiten (wat er in de praktijk buiten plaatsvindt). Hierbij gaat het ook om de terugvertaling van de activiteiten naar de ambities. Hiermee kan getoetst worden of de ambities zijn waargemaakt. Bij een goed ingerichte 'line of sight' begrijpen alle betrokkenen van strategie tot uitvoering waarom activiteiten plaatsvinden. Hierdoor worden betrokkenen ook uitgedaagd op zoek te gaan naar slimmere manieren om dat doel te bereiken. Samengevat is 'line of sight' de vertaling van een doelstelling naar een meetbare doelstelling die in de praktijk uit te voeren is.

Een meetbare doelstelling omvat een 'indicator' waarop jaarlijks gerapporteerd wordt om te toetsen of het doel binnen de gestelde tijdskader haalbaar is. In het model assetmanagement hiernaast staan de onderdelen die een belangrijke rol spelen bij het beheren van de wegen. Dit model is op basis van de cirkel van Plan-Do-Check-Act. Met deze methode wordt stap voor stap de prestaties en de organisatie verbeterd: Plan (maak een plan met de resultaten die je wilt bereiken), Do (voer het plan uit), Check (vergelijk de resultaten met wat je had willen bereiken), Act (bij afwijking: neem maatregelen/stuur bij om de resultaten alsnog te bereiken). Dit model heet samengevat de P&C cyclus. Dit plan gaat vooral over de onderdelen ‘beheren en programmeren’, ‘monitoren en analyseren’ en 'evalueren en verbeteren’. Verdere uitwerking van deze onderdelen is in het beheerplan te vinden.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 8

2.2.

Wet- en regelgeving

De Wegenwet vereist van de beheerder een ‘goed rentmeesterschap’. Dit betekent dat de beheerder ervoor moet zorgen dat het kapitaal dat in de wegen is geïnvesteerd, in stand blijft door het tijdig plegen van onderhoud. Het betreft hierbij voornamelijk technisch beheer. In de toekomst zal de Wegenwet opgaan in de Omgevingswet. Onder bereik van de Omgevingswet valt het voorkomen dat er vanwege bepaalde activiteiten nadelige gevolgen ontstaan voor de staat en de werking van een openbare weg. De Wegenverkeerswet 1994 (Wvw 1994) stelt dat de wegbeheerder ernaar streeft om maatregelen te nemen die de veiligheid van de weggebruiker en de functionaliteit van de wegen waarborgen. Het gaat hierbij vooral om functioneel beheer. Het wegenbeheer heeft een aantal raakvlakken met het milieu. Zo regelen de Wet Milieubeheer, de Regeling nadere voorschriften Asbestwegen Milieubeheer en het Besluit Bodemkwaliteit welke stoffen mogen worden toegepast en welke voorwaarden aan het gebruik zijn gesteld. Vooral het Besluit Bodemkwaliteit heeft raakvlak met het wegbeheer. De wet heeft als doel vervuiling van de bodem en het oppervlaktewater te voorkomen. Het besluit stelt een aantal voorwaarden aan het (her)gebruik van wegenbouwmaterialen. Indien gegraven wordt in de bodem tijdens groot onderhoud van wegen moet rekening gehouden worden met de bodemrichtlijn omschreven in deze wet.

De wet is in 2024 opgegaan in de Omgevingswet. Vanuit het Nieuw Burgerlijk Wetboek kan de beheerder van de weg aansprakelijk gesteld worden voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken aan de weg. Dit betekent dat een preventief onderhoudsbeleid, een goede klachtenregistratie, regelmatige inspecties volgens landelijk erkende methoden en een geactualiseerd systeem van rationeel wegbeheer onontbeerlijk zijn om aan te tonen dat er gedegen wegenbeheer wordt toegepast.

2.3.

Gemeentelijke kaders

De gemeentelijke kaders die de meeste raakvlakken hebben met Wegen zijn Koers 2030, het Verkeers- en Mobiliteitsplan, het Actieplan Geluid en de Lokale Inclusie Agenda. Koers 2030 Op de relevante thema’s uit Koers 2030 sluiten wij met dit beleidsplan aan. Deze zijn de volgende: • Ondernemend & betrokken Sliedrecht / Slagvaardige Organisatie o Communicatie en participatie (zie 2.4.) • Veilig & inclusief Sliedrecht o Samenwerken in de regio (zie 2.5.) • Ruimtelijke vernieuwing o Duurzaam/energieneutraal (zie 2.6.) o Ruimtelijke kwaliteit (zie 2.7. en 2.8.) Verkeers- en Mobiliteitsplan 'Bereikbaar en verbonden' is een speerpunt van Koers 2030. Dit is geborgen in het Verkeers- en Mobiliteitsplan en actualisaties hiervan. STOMP wordt hierin benoemd als de drager van de bereikbaarheid, wat raakvlakken heeft met wegen. Om het vorm te geven in het beleidsplan wegen is STOMP verwerkt in het afwegingskader in 2.8. Daarnaast zijn in het VMP verdere speerpunten opgenomen zoals het omvormen van GOW50 wegen naar GOW30 wegen. Als deze maatregelen consequenties hebben voor ons wegenonderhoud, dan voeren wij de financiële consequenties daarvan op als onderdeel van de begrotingscyclus. Met integrale werken worden de speerpunten uit het plan meegenomen en afgestemd om de bereikbaarheid van het bestaande wegennetwerk te garanderen.

Deze afstemming is geïntegreerd in de werkprocessen beheer en uitvoering.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 9

Actieplan Geluid Een van de beleidskaders waar rekening mee wordt gehouden is het Actieplan Geluid en actualisaties hiervan. Het actieplan beschrijft de maatregelen die nodig zijn om omgevingslawaai zoveel mogelijk te reduceren. Voor het beheer wegen betreft het hoofdzakelijk de toepassing van diverse soorten stille wegdekverhardingen op wegen die hiervoor in aanmerking komen. Lokale Inclusie Agenda De gemeente Sliedrecht zet in op een samenleving waar iedereen zich thuis voelt en gelijke kansen heeft om deel te nemen aan het dagelijks leven. De inrichting van de openbare ruimte speelt hierin een sleutelrol. Toegankelijkheid speelt een cruciale rol in het bewaken van de zelfstandigheid van inwoners met een beperking. In de Lokale Inclusie Agenda zijn meerdere maatregelen opgenomen die wij uitvoeren op het gebied van toegankelijkheid. In dit beleidsplan komt toegankelijkheid ook terug. Dit is meegenomen in de aanvullende maatregelen op fietspaden en voetpaden in 2.7.1. Daarnaast is het onderwerp opgenomen in het afwegingskader in 2.8. Wanneer tijdens werkzaamheden in de openbare ruimte tijdelijke aanpassingen vereist zijn in het kader van toegankelijkheid, passen wij dit toe.

2.4.

Communicatie en participatie

De gemeente Sliedrecht wil haar inwoners en bedrijven consulteren en samen met hen op zoek gaan naar goed burgerschap. De wegen van Sliedrecht zijn daarbij een wezenlijk onderdeel van de leefomgeving van deze inwoners en bedrijven. Sliedrecht realiseert zich wel dat wegenbeheer een bepaalde vak expertise vereist. Vooral bij integrale projecten wordt in de voorbereiding actief op zoek gegaan naar wat de bewoners en bedrijven voor wensen hebben op het gebied van inrichting. Dit is conform projectmatig werken. Daar waar sprake is van regulier onderhoud richten wij ons vooraf tot tijdig en correcte informatie en afstemming. Het proces van beheer is afgestemd op deze twee pijlers van communicatie. Daar waar zich inwonersinitiatieven voordoen past de gemeente maatwerk toe. Wat betreft participatie wordt bij het beheer van wegen vooral in de praktijk het operationeel afwegingskader 'Ruimte voor burgerparticipatie' gehanteerd. Hierin is omschreven welk niveau van inspraak toegepast wordt bij welk type werk. Dit afwegingskader is te vinden in het participatiebeleid en actualisaties hiervan.

2.5.

Samenwerken in de regio

In 2018 heeft de gemeente Sliedrecht de Regeling Onderlinge Samenwerking Drechtstedengemeenten ondertekend. De deelnemende gemeenten zijn Sliedrecht, Alblasserdam, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Dordrecht, Papendrecht en Zwijndrecht. De regeling heeft tot doel om de samenwerking tussen de deelnemende gemeenten te bevorderen door het onderling uitwisselen van kennis, kunde en capaciteit. De samenwerking dient om de kwaliteit van de dienstverlening te bevorderen, personeel en middelen efficiënter in te zetten, kennis onderling uit te wisselen en ontwikkelingskansen aan medewerkers aan te bieden. Deze samenwerking omvat ook het beheer, waaronder meekoppelkansen binnen onderhoud.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 10

2.6.

Duurzaamheid en klimaatadaptatie

Bij het onderhoud van onze wegen streven wij ernaar de klimaatimpact zo veel mogelijk te beperken, de levensduur van materialen en constructies te maximaliseren, circulaire werkmethoden toe te passen en klimaatadaptatie stimuleren. Dit betekent dat wij:

1. Klimaatimpact minimaliseren.

Wij beperken CO₂-uitstoot en andere emissies doordat wij verlangen van de aannemers dat er energiezuinige/elektrische materieel wordt ingezet. Daarnaast worden materialen met een lage milieubelasting gebruikt en transportbewegingen gereduceerd.

2. Levensduur maximaliseren.

Wij kiezen voor onderhoudsstrategieën die de levensduur van de weg en onderliggende constructies verlengen. Dit doen wij door preventief onderhoud uit te voeren, hoogwaardige en duurzame materialen te gebruiken, en ontwerpen te optimaliseren voor langdurige prestatie.

3. Circulaire werkmethoden toepassen.

Bij vervangings- en onderhoudswerkzaamheden wordt hergebruik van vrijkomende materialen als uitgangspunt genomen. Materialen worden gerecycled en zoveel mogelijk binnen de eigen beheergrenzen toegepast. Als gemeente bevorderen wij samenwerking met leveranciers en aannemers die werken volgens circulaire principes.

4. Klimaatadaptatie stimuleren.

Door klimaatveranderingen zijn er meer heftigere buien, meer hete dagen en lange droge periodes. Het aanpassen van de openbare ruimte aan klimaatveranderingen noemen wij ruimtelijke adaptatie. In het kader van de thema's klimaatbestendigheid en waterrobuustheid wordt klimaatadaptieve verharding toegepast waar het nodig, mogelijk en wenselijk is vanuit Infra.

In het kader van duurzaamheid dient, conform bovenstaand streven, bij beheer en onderhoud van wegen zorgvuldig te worden omgegaan met energie, materialen, leefomgeving, natuur, landschap en water. Om invulling te geven aan duurzaamheid bij wegbeheer zijn wij voorstander van het convenant Toekomst Bestendig Bouwen (TBB) en momenteel wordt regionaal gekeken naar mogelijkheden om hierbij aan te sluiten. De duurzame en klimaatadaptieve aspecten bij wegbeheer zijn vooral van toepassing op asfalt, elementen en beton. Het toepassen van bovenstaande streven is samengevat in concrete aspecten met praktijkvoorbeelden. Wij focussen op maatregelen die op korte termijn toepasbaar zijn zoals grasbetontegels in parkeervakken. Andere toepasbare aspecten zijn: • Besparing op energie en CO2-uitstoot (bijvoorbeeld door toepassing van elektrisch materieel). • Duurzaam materiaalgebruik (bijvoorbeeld het hergebruik van klinkers toe te passen). • Reductie van geluid (bijvoorbeeld door te kiezen voor een geluidarm wegdek). • Vertraagde afvoer van hemelwater (bijvoorbeeld met een waterdoorlatende constructie). • Hittestress tegengaan waar mogelijk (bijvoorbeeld door tegels te verwijderen).

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 11

2.7.

Ruimtelijke kwaliteit

In Koers 2030 wordt ingezet op het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit als een speerpunt in de openbare ruimte. Er wordt veel waarde gehecht aan het waarborgen van het basisniveau van beheer in de openbare ruimte. Om aan te sluiten op Koers 2030 en het Verkeers- en Mobiliteitsplan is gekozen om aan te houden dat de wegen voldoen aan kwaliteitsniveau 'B'. Hiermee houden wij de B(asis) op orde. Het beeld buiten voldoet aan dit niveau en budgettering van onderhoud wegen is hierop afgestemd. Dit niveau komt overeen met de richtlijnen die worden beschreven in de CROW-publicatie 147. Dit basisniveau wordt omschreven als: BASIS (kwaliteitsniveau B) Veiligheid: minder veilig, geeft geen aanleiding tot ongelukken. Schade beelden: in beperkte mate. Comfort: neemt op plekken af. Kan hinderlijk zijn voor de fietser. Reparaties: uitgevoerde reparaties zijn duidelijk zichtbaar. Schadeclaims: weinig kans op gegronde schadeclaims. Kapitaalvernietiging: nihil. 2.7.1. Het B+ niveau Onderstaande maatregelen zijn samengevat het B+ niveau voor de voetpaden en fietspaden in Sliedrecht. Dit zijn maatregelen die bovenop de inspectie op niveau B worden uitgevoerd. Deze maatregelen zijn als volgt: -

Het oplossen van de losliggende stenen als gevolg van wegverzakking op de voet- en fietspaden. Deze losliggende stenen worden in beeld gebracht tijdens de jaarlijkse weginspectie.

-

Het oplossen van plasvorming als gevolg van wegverzakking op de doorgaande fietspaden. Twee keer per jaar wordt met regenachtig weer hierop geschouwd. De informatie wordt vastgelegd zodat dit ook meetbaar is.

Onze doelstelling is om de uitkomsten van bovenstaande inspecties op te lossen in hetzelfde jaar.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 12

2.8.

Afwegingskader

In de gemeente Sliedrecht wordt gewerkt met een beheersysteem waarin alle data over de wegen is opgenomen. Op basis van de jaarlijkse weginspectie en met behulp van het beheersysteem worden de beschikbare middelen bepaald. Daarna vindt er een budgetplanning plaats, waarbij bekeken wordt of de basisplanning binnen de beschikbare middelen kan worden gerealiseerd. Vervolgens vindt er een maatregelentoets plaats, waarbij bekeken wordt in welke mate de maatregelen uit de basisplanning noodzakelijk zijn en wordt een beleidsafweging gemaakt.

1. Lopende verplichtingen worden nagekomen.

De gemeente Sliedrecht vindt het belangrijk om betrouwbaar te zijn. Daar waar vooraf afspraken zijn gemaakt om wegen in een bepaald planjaar op te pakken, worden deze nagekomen. Dergelijke afspraken zijn vooraf met betrokken partners (bijvoorbeeld woningstichting, WSRL, provincie ZH) of burgergroepen gemaakt. Ook interne afspraken bij projectontwikkeling of integraal beheer (wegen, riolering, groen etc. = “werk met werk” maken) vallen onder deze afspraken.

2. Er wordt voldaan aan de vastgestelde kwaliteitsnorm en de prioriteiten op basis van STOMP.

De gemeente Sliedrecht hanteert de landelijke uitgangspunten van het CROW en streeft naar kwaliteitsniveau 'B' als de norm voor het wegbeheer waarbij B+ wordt toegepast op de voetpaden en fietspaden. Hierbij passen wij het STOMP principe toe. Bovenop het CROW wordt strenger geïnspecteerd op losliggende stenen op voet- en fietspaden. Daarbij zetten wij ons in om plasvorming op fietspaden op te lossen. Voor de wegvakken die niet voldoen aan het bovenstaande, wordt een maatregeltoets uitgevoerd. Op basis van STOMP wordt de prioritering bepaald. Dit houdt in dat wij als eerst inzetten op onderhoud van de voetpaden (Stappen), daarna fietspaden (Trappen) en als laatst de autowegen(Privéauto). Ook houden wij in deze afweging rekening dat geprioriteerd wordt op wegen die het meest gebruikt worden ter beperking van de risico's. De gemeente besteedt extra aandacht aan de routes die het meest gebruikt worden door de kwetsbare weggebruikers. Dit omvat gebieden zoals schoolzones(fietsroutes) en basisvoorzieningen.

3. Bereikbaarheid wordt gewaarborgd.

De gemeente Sliedrecht vindt het van belang dat vooral de bereikbaarheid gegarandeerd blijft. Aan de hand van de al reeds ingeplande maatregelen is het mogelijk om projecten naar voren te halen of uit te stellen. Hierbij wordt maximaal één hoofdweg tegelijk afgesloten om de bereikbaarheid te waarborgen.

4. Kapitaalvernietiging wordt voorkomen.

De gemeente Sliedrecht verspilt liever geen geld. Indien niet tijdig wordt ingegrepen op het herstellen van asfaltschade ontstaat het risico op een zwaardere en duurdere maatregel in de toekomst. Dit komt doordat de schade bij asfalt doorwerkt in de onderliggende lagen wanneer niet tijdig wordt ingegrepen. Bij elementenverharding is dit niet aan de orde. Daarom gaat het herstel van asfalt voor het herstellen van elementenverhardingen (met inachtneming van punt 2 van het afwegingskader).

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 13

5. Toegankelijkheid van erven wordt gegarandeerd.

De gemeente Sliedrecht wil buitensporige zettingen oplossen. Het gaat daarbij vooral om de aansluitingen van woningen en garages aan de weg en gegarandeerde erftoegang. Esthetische afwegingen (zoals blootliggende funderingen) vallen hier niet onder, maar kan wel meegenomen worden als aandachtspunt bij ingeplande werkzaamheden. De gemeente Sliedrecht monitort zettingen conform de CROW richtlijnen. Hierbij worden zettingen van 40 centimeter of meer in ieder geval in beeld gebracht. Bij zettingen van deze orde is er eerder noodzaak om ook het aansluitende openbare gebied integraal aan te pakken. De ernst van de zetting is niet altijd maatgevend voor toegankelijkheid, want ook bij zetting van minder dan 40 centimeter kan de toegankelijkheid in het geding komen. Daarom wordt er tevens per onderhoudsgebied jaarlijks afgewogen of er ophoging nodig is. Bij middelgroot, groot onderhoud en projecten brengen wij het niveau van de verharding in principe terug naar de oorspronkelijke aanleghoogte.

6. Integraal werken wordt gestimuleerd.

De gemeente Sliedrecht wil integraal werken stimuleren waar mogelijk. Thema's als duurzaamheid, bereikbaarheid en geluid komen dan mogelijk aan bod. Daar waar zich kansen voordoen, wordt gekozen voor een duurzame oplossing. Daarnaast is er ook sprake van integraliteit tussen de verschillende disciplines waarmee werk met werk gemaakt wordt.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 14

3.

Financiën

3.1.

Inleiding Financiën

Met behulp van de database uit het wegenbeheerprogramma is doorgerekend wat de technische onderhoudsbehoefte voor de periode 2026-2030 is. Dit is op basis van de uitgevoerde weginspectie. Daarnaast is voor de periode na 2030 een globale doorrekening gemaakt. De gehanteerde eenheidsprijzen zijn gebaseerd op het actuele landelijke prijspeil op het moment van schrijven. Ze bestaan uit een m2 prijs waarbij ervan uit wordt gegaan dat de verharding in technische nieuwstaat en op oorspronkelijke aanleghoogte wordt gebracht. Deze prijs is inclusief een percentage aan Voorbereiding, Advies en Toezicht (VAT), rehabilitaties en/of herinrichting. 3.2.

Onderhoud en budgetten

Om de wegen te onderhouden zijn er verschillende type maatregelen mogelijk. Hierbij gaat het om regulier onderhoud, groot onderhoud en investeringsprojecten. Groot onderhoud bestaat uit twee delen, elementen en asfalt.

Regulier onderhoud bestaat uit het vervangen van enkele klinkers of het vullen van gaten in asfalt.

Vaak valt dit onder klein onderhoud. Groot onderhoud is het vervangen van de bovenlaag van asfalt of het herstraten van de klinkers van een gehele weg. Dit is een maatregel die bedoeld is om het wegvak na slijtage door gebruik weer in een goede, oorspronkelijke staat te brengen. Zo kan de oorspronkelijk geplande levensduur behaald worden. Dit is 40 jaar voor asfalt- en elementenwegen.

Investeringsprojecten betreffen integraal afgestemd onderhoud (herinrichting) waarbij meerdere

disciplines betrokken zijn. In het geval van asfalt wordt ook de fundering vervangen. Het investeringskrediet kan ook worden ingezet wanneer alleen een weg, inclusief de fundering, wordt vervangen. Dit is dan een vervangingsinvestering. In deze gevallen wordt een aanvraag voor een investeringskrediet aan de gemeenteraad voorgelegd. Dit vindt plaats via vaststelling van het geactualiseerde meerjareninvesteringsprogramma (MIP) bij de begroting. 3.3.

Budgetplanning en maatregeltoets

Er is een nieuwe budgetplanning opgesteld voor het uitvoeren van het onderhoud voor de periode 2026-2035. Bij de budgetplanning is ook rekening gehouden met toekomstige benodigde maatregelen. Bij deze planning bepaalt het systeem welke wegvakonderdelen in de tijd dienen te worden verschoven. Dit gebeurt volgens een door het CROW voorgeschreven beslissingsmethodiek (publicatie 147). Om de benodigde maatregelen evenredig over 10 jaar te spreiden, stellen wij werkzaamheden uit. Hierbij wordt punt 2 van het afwegingskader in acht genomen. Als gevolg hiervan is het risico dat zwaardere onderhoudsmaatregelen nodig zijn. Om kapitaalsvernietiging te voorkomen, worden over het algemeen asfaltwegen eerder opgepakt om onderhoud uit te voeren dan elementenverharding. Vanuit deze doorrekening met de maatregeltoets is duidelijk geworden dat in de komende beheerperiode ingezet gaat worden op het optimaliseren van de kwaliteit van het wegareaal. De omvang van de voorziening moet toereikend zijn om het toekomstig gepland groot onderhoud op elk moment in de tijd ten laste van de voorziening te brengen. Op grond van het vorenstaande, is de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening geactualiseerd. Conform de BBV regelgeving wordt asfaltonderhoud aangemerkt als groot onderhoud en zijn deze kosten opgenomen in het onderhoudsplan en verwerkt in de voorziening.

Het regulier onderhoud kan uitgevoerd worden ten laste van de huidige beschikbare middelen.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 15

4.

Conclusies en aanbevelingen

Beleid 1. Conform de gemeentelijke kaders, waaronder o.a. Koers 2030, zijn relevante thema's uitgewerkt in het beleid. a. Communicatie en participatie b. Samenwerken in de regio c. Duurzaam/energieneutraal d. Ruimtelijke kwaliteit e. Bereikbaar en verbonden 2. De wegen worden beheerd op kwaliteitsniveau 'B' conform het CROW na het uitvoeren van een maatregeltoets. 3. Voor de voetpaden en fietspaden wordt kwaliteitsniveau 'B+' gehanteerd. a. Voetpaden en fietspaden worden, boven op de CROW norm, strenger geïnspecteerd op losliggende stenen. b. Fietspaden worden, boven op de CROW norm, tweemaal per jaar geschouwd op plasvorming. 4. De prioriteitenstelling wordt uitgevoerd met het afwegingskader. a. Lopende verplichtingen worden nagekomen. b. Er wordt voldaan aan de vastgestelde kwaliteitsnorm en de prioriteiten op basis van STOMP. c. Bereikbaarheid wordt gewaarborgd. d. Kapitaalvernietiging wordt voorkomen. e. Toegankelijkheid van erven wordt gegarandeerd. f. Integraal werken wordt gestimuleerd 5. Om de doelen te bereiken, passen wij assetmanagement toe. 6. Onderdeel hiervan is werken met meetbare doelstellingen en de raad daarover te informeren in de jaarlijkse begrotingscyclus. Dit doen wij aan de hand van de volgende indicatoren: a. Voetpaden en fietspaden: Wij streven ernaar om aan kwaliteitsniveau B+ te voldoen eind 2030. b.

Overige wegen: Wij streven ernaar om aan kwaliteitsniveau B te voldoen eind 2030. Financiën 1. Om de wegen te onderhouden zijn er verschillende type maatregelen mogelijk. Hierbij gaat het om regulier onderhoud, groot onderhoud en investeringsprojecten. a. Een investering wordt alleen ingezet voor het vervangen van de weg inclusief fundering of bij integraal afgestemde projecten. Investeringskrediet wordt separaat aangevraagd via het vaststellen van het geactualiseerde Meerjaren InvesteringsProgramma (MIP) bij de begroting. 2. Er is een nieuwe budgetplanning opgesteld voor het uitvoeren van het onderhoud voor de periode 2026-2035. 3. De omvang van de voorziening moet toereikend zijn om het toekomstig gepland groot onderhoud op elk moment in de tijd ten laste van de voorziening te brengen. Op grond van het vorenstaande, is de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening geactualiseerd. a. Het regulier onderhoud kan uitgevoerd worden ten laste van de huidige beschikbare middelen. b. Conform de BBV regelgeving wordt asfaltonderhoud aangemerkt als groot onderhoud en zijn deze kosten opgenomen in het onderhoudsplan en verwerkt in de voorziening.

Beleidsdeel (1) van Beleidsplan Onderhoud Wegen 2026-2035 Gemeente Sliedrecht

Pagina | 16