230223_ANTW_TECH.VR_Brandwijk_Slydregt.NU_Vragen AZC.pdf

MEMO Voor

:

Slydregt.NU

Van

:

T.A. Spek

Datum

:

23 februari 2023

Betreft

:

Beantwoording technische vragen inzake voornemen college

Geachte fractie van Slydregt.NU, Donderdagochtend 16 februari heeft u technische vragen gesteld met verwijzing naar "het aankomend raadsvoorstel omtrent het AZC". Uit uw vragen blijkt uw betrokkenheid bij de gemeentelijke financiën, de inwoners van Sliedrecht en ook het welzijn van de asielzoekers. Zoals bekend, bevinden de gesprekken met het COA zich nog in een oriënterende fase en antwoord op een aantal van deze vragen vereisen o.a. dat de definitieve locatie al is bepaald. Daarnaast heeft het COA bij een belangrijk aantal inhoudelijke zaken een eigen autonomie. Met deze kennis in het achterhoofd hieronder onze reactie.

1. Welke locatie heeft de gemeente vastgesteld voor een asielzoekerscentrum? Vooralsnog is er nog geen exacte locatie bepaald. Op basis van de locatiecriteria 1) voldoende ruimte voor minimaal 100 opvangplekken, 2) passend binnen criteria COA en 3) geen belemmeringen voor reeds geplande ontwikkelingen, richten we ons op een locatie in het voorgenomen ontwikkelgebied Sliedrecht-Noord. Eerst volgt een nadere oriëntatie samen met het COA om de meest kansrijke plek in dit gebied te identificeren. 2. Hoe heeft de gemeente gewaarborgd dat het asielzoekerscentrum voldoet aan de noodzakelijke hygiëne- en veiligheidseisen, voldoende huisvesting beschikbaar is en faciliteiten beschikbaar zijn voorde asielzoekers? Dit is belegd in de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers en is een verantwoordelijkheid van het COA. 3. Hoe wordt een veilige en beschermde omgeving geboden aan de asielzoekers? Dit is belegd in de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers en is een verantwoordelijkheid van het COA. 4. Hoe krijgen de asielzoekers de mogelijkheid om te participeren in de activiteiten en beslissingen van het centrum en hoe worden ze betrokken bij de besluitvorming over hun eigen toekomst? Dit is de verantwoordelijkheid van het COA als exploitant van het AZC en de IND als het verantwoordelijk orgaan voor het toekennen van een verblijfstatus. 5.

Hoe gaat de gemeente de integratie van de asielzoekers bevorderen door bijvoorbeeld het bieden van onderwijs, taalcursussen, werkgelegenheidsmogelijkheden en andere diensten? Buiten de te verwachten inzet van het COA op dit gebied, zetten wij als gemeente bij het Rijk in op het vergroten van de mogelijkheden voor zinvolle dagbesteding en de mogelijkheid om te kunnen werken.

-2-

6. Hoe gaat de gemeente samenwerken met de relevante betrokken partijen zoals andere overheid, politie, ngo’s, en de lokale bevolking, om te waarborgen dat de asielzoekers op een verantwoorde en humane manier worden opgevangen? Zoals benoemd in de beeldvormende vergadering van de raad van donderdagavond 16 februari, is het ons voornemen om de participatie in te richten volgens de Sliedrechtse participatieleidraad. Hierbij zetten we in op niveau 2-raadplegen, waarbij direct betrokken inwoners en andere betrokkenen ruimte wordt geboden om meningen, ervaringen of ideeën over het initiatief te delen. Deze zullen vervolgens worden betrokken bij de verdere besprekingen over de realisatie van de opvanglocatie en alles wat daarmee samenhangt. 7. Beschikt de gemeente over voldoende beschikbare middelen voorde exploitatie van het centrum? De exploitatie van het centrum is, net als de ontwikkeling ervan, een taak van het COA. Alle personele en financiële inzet die hieruit voortvloeit komt volledig voor rekening van het Rijk. 8. Hoe heeft de gemeente het budget en de begroting samengesteld? N.v.t., zie antwoord bij 7 9. Hoe zorgt de gemeente voor transparantie en verantwoording van de financiering en exploitatie van het centrum alsmede ook van de betrokken partijen? M.b.t. exploitatie centrum, zie antwoord vraag 7.

Bij het tweede deel van uw vraag is het ons niet geheel duidelijk wat wordt bedoeld met "betrokken partijen" 10. Hoe wordt een veilige en beschermde omgeving gewaarborgd voor de inwoners van Sliedrecht? Wij veronderstellen dat u hier doelt op mogelijke veiligheidsissues, mogelijke overlast en andere zaken die in het verlengde van de komst van een opvanglocatie zich zouden kunnen voordoen. De praktijk in andere gemeenten en onze ervaringen met de crisisnoodopvang leren ons dat een opvanglocatie op een verantwoorde en voor iedereen veilige wijze kan worden gerealiseerd en geëxploiteerd. Wij begrijpen tegelijkertijd dat hierover zorgen kunnen zijn. De burgemeester is verantwoordelijk voor de veiligheid buiten de opvanglocatie. Om die te waarborgen zal hij tijdig overleggen met het COA, de politie, onze toezichthouders en andere betrokkenen. Het is onze nadrukkelijke intentie om tijdens het participatieproces aan inwoners en andere direct betrokkenen de ruimte te bieden om mogelijke zorgen die er leven met ons te delen. Bij de gesprekken met het COA over zowel locatiekeuze als opzet en exploitatie van het opvangcentrum zullen we deze inzichten betrekken. 11. Hoe wordt hinder en overlast voor de inwoners van Sliedrecht voorkomen? Zie antwoord bij vraag 10.

Vanzelfsprekend zullen wij bij de realisatie van een opvanglocatie de ontwikkelingen ook intensief blijven volgen en daarover in gesprek blijven met het COA en alle andere betrokkenen. 12. Hoe wordt een evenwicht gerealiseerd tussen de belangen van de inwoners en de noden en verlangens van de asielzoekers? Wij veronderstellen dat u hier doelt op de mogelijke zorg dat een opvanglocatie in Sliedrecht ten koste zou kunnen gaan van de voorzieningen of het voorzieningenniveau voor onze inwoners. Aangezien alle kosten van de opvanglocatie worden gedragen door het COA (zie het antwoord op vraag 7) zal een opvanglocatie niet ten koste gaan van de voorzieningen of het voorzieningenniveau voor onze inwoners. 13. Hoe worden spanningen met de inwoners van Sliedrecht voorkomen? De ervaring in Sliedrecht met de (eerdere) opvang van Syrische vluchtelingen, Oekraïense ontheemden en de crisisnoodopvang voor asielzoekers en de grote betrokkenheid vanuit de

-3-

Sliedrechtse samenleving daarbij geven ons het vertrouwen dat een opvanglocatie niet tot spanningen behoeft te leiden. 14. Hoe wordt verkeersoverlast en congestie in Sliedrecht voorkomen? De zoeklocatie Sliedrecht-Noord is op loop- en fietsafstand van het stedelijk centrum gesitueerd. Bij het oriënteren op een geschikte locatie nadrukkelijk zal worden gekeken naar de verplaatsingsroutes en de impact van de komst van een opvanglocatie op verkeersstromen. Tevens wordt daarbij gebruik gemaakt van de inzichten die eerder zijn vastgelegd in het verkeers- en mobiliteitsplan 2017 -2040. 15. Hoe wordt vervuiling en criminaliteit tegengegaan? Zie antwoord bij vraag 10. 16. Hoe wordt voorkomen dat het centrum overbevolkt geraakt en de capaciteit niet wordt overschreden? De exploitatie van het centrum is, net als de ontwikkeling ervan, een taak van het COA. Vanuit de gemeente hebben wij als inzet dat er maximaal 250 mensen in de opvanglocatie zullen worden gehuisvest. In onze afstemming met het COA zullen we nadrukkelijk bespreken dat de te plaatsen faciliteiten toereikend moeten zijn voor dit maximale aantal, zodat er reeds bij de ontwikkeling duidelijke randvoorwaarden worden opgenomen die begrenzing van het gebruik waarborgen. 17.

Hoe wordt het vervoer van het asielzoekerscentrum naar het centrum van Sliedrecht geregeld en geluidsoverlast en verkeersoverlast en congestie in de buurt voorkomen? Graag verwijzen we naar de beantwoording bij vraag 14, aangezien deze in belangrijke mate op elkaar lijken. 18. Hoe wordt de nodige voorzieningen voor de gezondheid van de asielzoekers gewaarborgd en overbevolking voorkomen zoals toegang tot medische zorg en hygiënische voorzieningen? Dit is belegd in de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers en is een verantwoordelijkheid van het COA. 19. Hoe biedt het centrum ondersteuning van de rechten van de asielzoekers op een eerlijk en transparant proces? Dit is vastgelegd in de Wet Regeling verstrekkingen asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen 2005. 20. Is er sprake van een realistische begroting en zijn er voldoende middelen beschikbaar om de dagelijkse kosten te dekken zoals personeelskosten, huisvesting, voedsel, gezondheidszorg en andere levensonderhoud kosten van de bewoners? De exploitatie van het centrum is, net als de ontwikkeling ervan, een taak van het COA. Alle personele en financiële inzet die hieruit voortvloeit komt volledig voor rekening van het Rijk. Zie ook beantwoording bij vraag 7. 21. Welke subsidies zijn verleend door de overheid ter dekking van de kosten? Aan de gemeente zijn geen subsidies verleend.

Uitgangspunt voor de gemeente is, dat kosten door het Rijk gedekt worden. 22. Welke diensten verleend de gemeente Sliedrecht en welke vergoedingen ontvangt zij? Het is ons niet duidelijk op welke diensten u specifiek doelt. De gemeente Sliedrecht is niet verantwoordelijk voor de realisatie en exploitatie en zal in dat kader ook geen diensten verlenen.

-4-

23. Zijn de vergoedingen kostendekken en is er ruimte om te reserveren voor calamiteiten bij hinder en overlast? Zie vraag 22. Uitgangspunt is dat alle kosten door het Rijk gedekt worden. 24. Hoe wordt een minimale levensstandaard gewaarborgd zoals toegang tot water, onderdak en andere basisbehoeften? Dit is belegd in de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers en is een verantwoordelijkheid van het COA en de Wet Regeling verstrekkingen asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen 2005. 25. Hoe wordt de privacy van de asielzoekers gerespecteerd en welke maatregel worden getroffen? Dit is belegd in de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers en is een verantwoordelijkheid van het COA en de Wet Regeling verstrekkingen asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen 2005. 26. Hoe krijgen de asielzoekers toegang tot informatie over hun rechten, het asielproces en andere relevante onderwerpen? Dit is vastgelegd in de Wet Regeling verstrekkingen asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen 2005. 27. Hoe wordt gewaarborgd dat het centrum voldoende onderhoud en pleegt alsmede de huisvesting en leefomgeving renoveert? Dit betreft de exploitatie van een mogelijk centrum en is de verantwoordelijkheid van het COA. 28.

Hoe wordt gecontroleerd of het centrum de mensenrechtenverdragen respecteert e de asielzoekers beschermt tegen discriminatie en uitsluiting? Het COA als exploitant heeft zich te houden aan internationale verdragen en Europese wet en regelgeving. 29. Hoe legt het centrum verantwoording af met betrekking over de voorzieningen aan de samenleving? Voor wat betreft de verantwoording op financieel vlak, geldt, dat dit is vastgelegd in de Wet Centraal orgaan opvang asielzoekers. 30. Welke verzekeringen zijn er gesloten tegen brand, aansprakelijkheid of andere risico’s. Dit betreft de exploitatie van een opvanglocatie en is de verantwoordelijkheid van het COA. 31. Is er een rechtsbijstandverzekering voor de gemeente en/of haar inwoners gesloten? In de Wet Regeling verstrekkingen asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen 2005 is vastgelegd dat de opvang voorziet in:  de dekking van de kosten van medische verstrekkingen overeenkomstig een daartoe te treffen ziektekostenregeling;  een verzekering tegen de financiële gevolgen van wettelijke aansprakelijkheid; 32. Hoe heeft de politie de beveiliging van het centrum georganiseerd en is de openbare orde en veiligheid gewaarborgd? Dit geldt als taak van het COA. De gemeente zal er op toezien dat de belangen van zowel onze inwoners als de mensen in de opvang afdoende worden behartigd. Zie verder het antwoord op vraag 10.

-5-

33. Hoe heeft de politie zich voorbereid op het handhaven van de wet en het vervolgen van criminaliteit? Het handhaven van de wet en het vervolgen van criminaliteit is een algemene taak van politie en het OM. Uiteraard wordt de politie betrokken bij de voorbereidingen en ontwikkeling van de opvanglocatie. Zie verder het antwoord op vraag 10. 34. Hoe beschermt de politie de rechten van de asielzoekers en waarborgt de politie hun veiligheid en welzijn? Zie antwoord bij vraag 32. 35. Hoe heeft de politie de migrantenadministratie georganiseerd? Dit is de verantwoordelijkheid van de politie en loopt buiten de gemeente om. 36. Hoe heeft de politie de vreemdelingenbewaring en uitzetting van asielzoekers georganiseerd? Dit is de verantwoordelijkheid van de dienst Terugkeer en Vertrek, in samenwerking met de politie. 37. Hoe denkt de gemeente haar wettelijke taken ten behoeve van de inwoners van Sliedrecht te kunnen vervullen met het oog op bovenomschreven complexe en uitdagende takenpakket? De verantwoordelijkheid voor exploitatie van het opvangcentrum ligt bij het COA en drukt derhalve niet op de capaciteit en middelen van de gemeente. Daar waar de opvanglocatie raakt aan de bestaande taken van de gemeente, zullen we deze zoveel als mogelijk inpassen in de bestaande werkwijzen.

Daar waar dit de bestaande capaciteit te boven gaat, zal benoemd worden wat de extra inzet is die hierbij nodig is. Indien dit leidt tot aanvullende financieringsbehoefte dan wordt dit met de raad besproken. 38. Waar stroomt de asielzoekers in door? Op onze sociale huur waar de dan statushouder voorrang heeft? Het toewijzen van statushouders aan gemeenten vindt plaats los van de verdeling van asielzoekers over het land. In geval van de toekenning van een verblijfsvergunning, volgt verdere koppeling van de statushouder aan gemeenten, door het COA. Dit betekent niet, dat de vergunde asielzoeker dan ook in Sliedrecht woonruimte toegewezen krijgt. 39. Wat vind de gemeente van een referendum over het AZC? Het houden van een referendum is in Sliedrecht niet geregeld. 40. Heeft het college goed nagedacht over dit voorstel? 16;00 uur zou het komen werd bijna half 5. Het college heeft zorgvuldig een vooranalyse uitgevoerd op de diverse onderwerpen die in het voorstel worden behandeld. Zoals ook uitgelegd in de beeldvormende raadsvergadering van afgelopen donderdagavond, komen we nu terecht in de volgende fase, waarbij we de raad nadrukkelijk willen uitnodigen om haar wensen en bedenkingen te uiten. 41.

Is er nagedacht over ander locaties? Ja, waarbij duidelijk is geworden dat er onder de A15 geen goede alternatieven beschikbaar zijn die volledig voldoen aan de gehanteerde locatie criteria. Zie ook beantwoording bij vraag 1. 42. Wat gaat het de Sliedrechter kosten? Uitgangspunt voor de gemeente is, dat alle kosten door het Rijk gedekt worden. 43. Wat word er gedaan met uitgeprocedeerde asielzoekers?

-6-

Dit is een verantwoordelijkheid van de betrokken organisatie IND, Dienst Terugkeer en Vertrek en het COA. 44. Hoe worden kwetsbaren inwoners van Sliedrecht beschermd? Zie de beantwoording op de vragen 10 en 12. 45. Heeft het college er vertrouwen in dat het Rijk zijn afspraken nakomt? 1 Januari is 1 Januari toch. Wij constateren dat de opvang van asielzoekers op dit moment veel vraagt van de rijksoverheid. Daarvoor hebben wij begrip. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk dat de rijksoverheid de toezeggingen richting gemeenten ook nakomt en zullen het rijk daarop aanspreken. 46. Wat is ons bod? Voor aantal asielzoekers. En wat zou de motivatie zijn om asielzoekers van andere gemeenten op te vangen? Graag verwijzen we hiervoor naar het raadsvoorstel, waarin wordt toegelicht dat de opvanglocatie maximaal voor 250 mensen zal worden ingericht. Daarbij in acht nemend dat het overnemen van huisvesting voor statushouders door andere gemeenten een harde voorwaarde is voor het overnemen van de taakstelling voor de opvang van asielzoekers uit deze gemeenten. 47. Wat heeft de gemeente actief gedaan om inwoners te informeren? Via onze reguliere kanalen hebben wij de inwoners geïnformeerd over ons voornemen. In deze fase is nu eerst de raad aan zet. 48.

Is de inwoner van Sliedrecht voldoende instaat gesteld om aanwezig te zijn op 16 februari en 21 februari? Ja, dat bleek ook wel uit de grote opkomst donderdagavond. De vergadering was daarnaast ook online te volgen en ook hiervan is zeer goed gebruik gemaakt. 49. Wat is nu dan dus de reden dat het college ja zegt? Het is ons niet duidelijk wat met deze vraag wordt bedoeld. 50. Weet het college dat de spreidingswet niet meer van toepassing is? De wet wordt momenteel door de regering heroverwogen n.a.v. het advies van de Raad van State van 6 februari j.l. 51. Wat zijn de vervolgstappen? Tijdpad van na 21 februari. Graag verwijzen we u hiervoor naar de presentatie die is toegezonden. 52. Zijn er genoeg faciliteiten Huisartsen en tandartsen? Het COA verzorgt de inzet van huisarts en tandarts, alsook van nog andere zorginzet. In de gesprekken met het COA zullen we onze uiterste best doen dat de komst van een opvanglocatie niet zal leiden tot toenemende druk op de bestaande zorgfaciliteiten in Sliedrecht. 53. Wat is het toekomstbeeld? Het is ons niet duidelijk wat met deze vraag wordt bedoeld. 54. Hoe ziet de gemeente het AZC in koers 2030? De ambities blijven onverminderd staan. Zie ook beantwoording bij vraag 1. 55. Hoe worden omliggen de gemeentes en belanghebbende betrokken

-7-

En waar kunnen zij zich melden bij overlast? Inzake "omliggende gemeenten": dit wordt afgedekt via de Regionale Regie Tafel ZHZ alsmede via de individuele afstemming op ambtelijk en bestuurlijk niveau. "Belanghebbenden" zijn nu al en worden ook later actief benaderd. Hierbij verwijzen we graag nog naar de participatieaanpak zoals ook besproken bij de beantwoording van vraag 6. Eventuele meldingen van overlast worden afgehandeld via de reguliere kanalen. Vanzelfsprekend zullen wij bij de realisatie van een opvanglocatie de ontwikkelingen ook intensief blijven volgen en daarover in gesprek blijven met het COA en alle andere betrokkenen. 56. Moet de raad geen zeg hier over hebben? En het een raadsbesluit zijn? En geen college besluit. Het voorgenomen besluit betreft de specifieke bevoegdheid van het college, vastgelegd in de gemeentewet, artikel 160, lid 1 onder e. 57. Is er een asielcrisis? Het college handelt in het verlengde van een verzoek van het rijk en de provincie om bij te dragen aan het creëren van voldoende opvang voor asielzoekers. Dit ingegeven door de grote toestroom van mensen in de zomer van vorig jaar. Onze proactieve aanpak komt voort uit onze intentie om bij te dragen aan een evenwichtige spreiding over het land en te voorkomen dat er opnieuw tekorten in de opvang zullen ontstaan. 58.

Kunnen het meer dan 250 asielzoekers worden? Op basis van de huidige inzichten richten wij ons op een opvanglocatie voor maximaal 250 personen. Wij denken dat dit aantal inpasbaar is bij de Sliedrechtse omstandigheden. 59. Waar kunnen betrokken partijen zich melden bij overlast? De reguliere kanalen zijn hierbij als eerste het aanspreekpunt. Voor de specifieke situatie op de opvanglocatie is de beheerder, daar namens het COA werkzaam het aanspreekpunt.