221025_Art. 38 (mondelinge) VR_Jongeneel_GP_Smart Delta Drechtsteden.pdf

GEMEENTERAAD SLIEDRECHT Mondelinge vragen raadsleden aan het college van B&W (artikel 38 vragen*)

Datum: 25 oktober 2022

Aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeenteraad Sliedrecht,

Steller vragen: burgerraadslid de heer G.P. Jongeneel fractie: Slydregt.NU

Onderwerp: Smart Delta Drechtsteden

Toelichting: Inleiding 1. Naar aanleiding van de beantwoording van de technische vragen op 14 oktober 2022 rijzen bij Slydregt.NU nog nadere vragen, die niet op normale en gebruikelijke wijze in de gemeenteraad aan de orde konden worden gesteld, en blijkt dat in Smart Delta Drechtsteden – wederom - op dezelfde wijze wordt samengewerkt als in de beëindigde GRD. Slydregt.NU ziet dat de gemeenteraad bewust dan wel onbewust op afstand worden gehouden en er een top down beleid wordt gevoerd dat kennelijk niemand aanspreekt. De nieuwe opzet is juist de gemeenteraad in staat te stellen haar bevoegdheden uit te oefenen en de inwoners bevolking meer bij het regiobeleid te betrekken met het oog op het realiseren van en een “bottom up” beleid. Daarnaast houden de leden van de gemeenteraad contact met burgers, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties. De potentiële mogelijkheden van de gemeenteraad worden niet benut. Gemeenschappelijke Regeling onderlinge samenwerking Drechtsteden gemeenten 2. Ingevolge artikel 3 lid 5 van de gemeenschappelijke regeling “Regeling onderlinge samenwerking Drechtstedengemeenten” (bijlage 5 bij de beantwoording van de technische vragen) zijn er bijzondere prestatie- en financiële afspraken vastgelegd in een tweetal uitvoeringsovereenkomsten.

In casu betreft dit de samenwerking op het gebied van ruimtelijke economie (bijlage 3 bij de beantwoording van de technische vragen) en Samenwerkingsovereenkomst gemeente Dordrecht en gemeente Sliedrecht (bijlage 4 bij de beantwoording van de technische vragen). Uitwerkingsovereenkomsten zijn

overeenkomsten waarin per onderwerp of terrein van samenwerking de details van die samenwerking worden uitgewerkt. Geen rechtspersoonlijkheid 3. In artikel 5 van Regeling onderlinge samenwerking Drechtstedengemeenten is bepaald: “De regeling heeft geen rechtspersoonlijkheid en heeft geen eigen personeel in dienst. Het personeel dat betrokken is bij de uitvoering van deze regeling blijft in dienst van de Deelnemende gemeente.“ Unanimiteit 4. Voorts wordt in artikel 6 lid 7 van Regeling onderlinge samenwerking Drechtstedengemeenten bepaald: “Besluitvorming over aangelegenheden die een deel van de Deelnemende gemeenten betreffen van de Deelnemende gemeenten betreffen, vindt plaats bij unaniem besluit van de betreffende deelnemers “ Verantwoordelijkheid college 5. Zoals reeds gesteld zijn de samenwerking op het gebied van ruimtelijke economie (bijlage 3) en Samenwerkingsovereenkomst gemeente Dordrecht en gemeente Sliedrecht (bijlage 4) vastgelegd in uitvoeringsovereenkomsten zoals bedoeld in artikel 3 lid 5 van de gemeenschappelijke regeling “Regeling onderlinge samenwerking Drechtstedengemeenten” (bijlage 5). Dit betekent dat deze evenals de regeling voormeld geen rechtspersoonlijk hebben.

In principe is de gemeente Sliedrecht een volledige contractspartij en is het college in het kader van haar gemeentelijke verantwoordelijkheid betrokken bij de uitvoering van de genoemde samenwerkingsovereenkomsten en in het kader van de raamovereenkomst (Regeling onderlinge samenwerking Drechtstedengemeenten) en de nog in de toekomst nader te realiseren samenwerkingen op welk gebied dan ook. Verantwoordelijkheid gemeenteraad 6. Het vorenstaande betekent dat de gemeenteraad in principe binnen haar bevoegdheid het beleid bepaalt, controleert of het college dit beleid goed en zorgvuldig uitvoert en door middel van haar budgetrecht geld ter beschikking kan stellen om beleidsdoelstellingen te stimuleren of uit te voeren. Het college c.q. portefeuillehouders moeten het beleid van het de raad inbrengen in de samenwerking. De gemeenteraad bepaalt de koers “bottom up” en niet de samenwerkende gemeente zonder bevoegdheden zoals de gemeenteraad “top down” de koers van de samenwerking. Buiten spel

7. Slydregt.NU is van mening dat het college de gemeenteraad buiten spel heeft gezet bij de uitvoering van de samenwerkingsovereenkomst. In casu zou voor de hand hebben gelegen een “open planproces ”waarbij de gemeenteraad, college en bevolking( waaronder scholen en bedrijven om recht te doen aan triple helix) gezamenlijk wensen en mogelijkheden verkennen waarna de gemeenteraad het college kaders geeft om tot een raadsvoorstel of bestuursnota te komen. Het college heeft kansen gemist en Smart Delta Drechtsteden lijkt nu een “doodgeboren kindje” Onbevoegde besluitvorming 8. Vanaf november 2021 is de groeiagenda is ingebracht en heeft de meervoudig lokale samenwerking zonder medeweten en/of toestemming een vervolg gekregen onder de vlag van Smart Delta Drechtsteden. Dit is een samenwerking tussen overheid, ondernemers en onderwijs (3 O's). Deze samenwerking krijgt inmiddels steeds meer vorm via diverse triple-helix stuurgroepen, raden en boards. De wederzijdse rechten en plichten van overheid, ondernemers en onderwijs (3 O's) zijn niet door de gemeenteraad ingekaderd. De gemeenteraad is er evenmin in gekend in het ter beschikking stellen van medewerkers aan deelnemende gemeenten dan wel het inlenen van medewerkers van deelnemende gemeenten. De aard en omvang van personeelsmutaties is niet duidelijk. Ook de aard en omvang van materiële investeringen is niet duidelijk.

Het samenwerkingsverband heeft – weliswaar - een prachtige website ontwikkeld. De activiteiten van de samenwerkende gemeenten zijn echter niet ingekaderd door de gemeenteraden. Rol Centrumgemeente c.q. Servicegemeente 9. Per 1 december 2020 zijn de personele en materiele budgetten vanuit de GRD overgedragen aan de Gemeente Dordrecht. De personele en materiele budgetten die samenhangen met de uitvoering van de regionale ruimtelijk-economische taken zullen voor 2023 door de Gemeente Dordrecht worden opgehaald bij de deelnemende gemeenten. Per 1-1-2020 zijn de medewerkers vanuit Bureau Drechtsteden, die zich bezighouden met de ruimtelijk-economische taken in dienst gekomen bij de Gemeente Dordrecht, waar een uitvoeringsorganisatie is ingericht. Onder de vlag van meervoudig lokaal samenwerken wordt de “oude” GRD voortgezet met de daaraan inherent bedrijfscultuur (raadsvoorstel gemeente Dordrecht van 6 september 2022). Ingevolge artikel 5 van de samenwerking op het gebied van ruimtelijke economie (bijlage 3 bij de antwoorden op de technische vragen) stelt de centrumgemeente een ontwerpbegroting op en stelt zelf haar werkwijze vast. Dit onttrekt zich aan het door de gemeenteraad vast te stellen beleid, controle en budgetrecht. Gefixeerde vergoeding 10.

De centrumgemeente beoogt maar liefst in totaal een bedrag van € 4,4 miljoen als vergoeding voor de coördinatie van de meervoudig lokale samenwerking en het

gezamenlijk optrekken in samenwerkingsverbanden zoals InnovationQuarter en Deal en gericht op gezamenlijke lobby bij hogere overheden (provincie, Rijk, Europa). Slydregt.NU concludeert dat de lobby kennelijk weinig indruk heeft gemaakt bij de provincie Zuid-Holland met het oog op het verkrijgen van medewerking voor het bouwen boven de spoorlijn. De begroting wordt ingevolge artikel 5 lid 3 jaarlijks geïndexeerd met percentages zoals deze in Kadernota van de Centrumgemeente worden vastgesteld. De vergoeding is gerelateerd aan een door de servicegemeente gewenst budget en niet aan de werkelijke kosten. Deze investering met een negatief automatisme gaat alle perken te buiten gelet op de te verwaarloze toegevoegde waarde voor Sliedrecht. Lokale activiteiten 11. De lokale uitvoeringsprojecten en/of lokale inzet moet de gemeente Sliedrecht immers zelf betalen. Het lijkt dat de gemeente deze werkzaamheden zelf wel kan coördineren, monitoren en weet wat nog meer kan doen. Zoals al gesteld maken de lokale kosten geen onderdeel uit van de begroting van het samenwerkingsverband Smart Delta Drechtsteden. Slydregt.NU is daarenboven van mening dat de Spoorzone (onder regie van Dordrecht/Zwijndrecht), de Westelijke Dordtse Oever, Campus Leerpark/Duurzaamheidsfabriek en walstroomproject geen enkele toegevoegde waarde hebben voor de gemeente Sliedrecht. Bevoegdheid van de gemeenteraad 12.

De vier opgavelijnen (Economie en Werkgelegenheid, Bouwen en Wonen, Mobiliteit en Bereikbaarheid, Energietransitie en Duurzaamheid worden in zelfstandige opgaves uitgevoerd. Geen van de opgavenlijnen, behalve wonen en energietransitie, is in de gemeenteraad geweest, terwijl er als een paddenstoel uit de grond een nieuwe opgavelijn bij is gekomen; Public Affairs. De Uitwerkingsovereenkomst samenwerking op het gebied van Ruimtelijke Economie (bijlage 3 bij de antwoorden op de technische vragen) bevat op hoofdlijnen afspraken over moment en inhoud van kaderstelling, voortgang en verantwoording. Zoals al gesteld is Slydregt.NU van mening dat het stellen van kaders, controleren en het budget een bevoegdheid van de gemeenteraad is. Potentiële besluitvorming 13. Slydregt.NU is van mening dat het college de vier opgavelijnen voormeld alsmede opgavelijnen in de toekomst aan de gemeenteraad als raadsvoorstel behoort voor te leggen. Dit geldt eveneens voor de resultaten van de werkgroepen in het samenwerkingsverband. De gemeenteraad heeft het recht kader te stellen aan de bedoelde activiteiten, deze te controleren alsmede te budgetteren. Het college kan in het samenwerkingsverband het besluit voorleggen en gebruik maken van haar stemrecht met uiterste consequentie niet te participeren in bepaalde activiteiten.

Vraag 1: Erkent het college de bevoegdheden van de gemeenteraad? Vraag 2: Begrijpt het college haar juridische positie in het samenwerkingsverband? Vraag 3: Gaat het college in de toekomst de besluiten in het samenwerkingsverband tijdig voorleggen aan de gemeenteraad? Vraag 4: Op welke wijze gaat het college bevorderen dat gemeenteraadsleden dan wel Sliedrechtse vertegenwoordigers van bedrijfsleven en/of onderwijs bij daarvoor in aanmerking komende onderwerpen deelnemen aan de werkgroepen in het samenwerkingsverband? Vraag 5: Hoe beoordeelt het college de continuïteit van de samenwerking gelet op de gefixeerde vergoeding in relatie tot effectiviteit en efficiency?