1e. Concept-zienswijze GR sociaal mei 2026 JR25-VJN26-BG27.pdf

GR Sociaal Tav AB GR Sociaal Postbus 619 3300 AP Dordrecht

Gemeente Sliedrecht Industrieweg 11 3361 HJ Sliedrecht Postbus 16 3360 AA Sliedrecht

Geachte leden van het Algemeen Bestuur van de GR Sociaal, Op 13 april 2026 heeft het Dagelijks Bestuur van de GR Sociaal de gemeenteraad van Sliedrecht de concept Jaarstukken 2025, de concept Voorjaarsbrief 2026 en de concept Begroting 2027‑2030 toegezonden, vergezeld van een aanbiedingsbrief en een overzicht van maatregelen en ombuigingen. Met deze zienswijze maken wij gebruik van de mogelijkheid om inhoudelijk en financieel richting te geven aan de verdere besluitvorming. Waardering en continuïteit Wij willen als raad onze dank en waardering uitspreken voor de medewerkers van de GR Sociaal. Dagelijks staan zij klaar om onze inwoners te ondersteunen op het gebied van bestaanszekerheid, maatschappelijke ondersteuning en begeleiding naar werk. Deze dank en waardering geldt in het bijzonder voor de afgelopen periode. Een periode waarin, naar aanleiding van berichtgeving over een anonieme brief van (oud-)medewerkers eind 2024, een ingrijpend onderzoek binnen en rond uw organisatie is uitgevoerd. Ondanks de impact en de interne onrust die dit met zich heeft meegebracht, zijn uw medewerkers zich onverminderd blijven inzetten. Onze inwoners hebben daarbij geen negatieve gevolgen ondervonden en konden blijven rekenen op de ondersteuning die zij nodig hadden. Financiële context en bestuurlijke realiteit De financiële positie van gemeenten staat structureel onder druk.

Voor Sliedrecht betekent dit dat vanaf het ravijnjaar een noodzakelijke heroverweging van beleid en uitvoering onvermijdelijk is. Wij herkennen in de aanbiedingsbrief het spanningsveld dat het Dagelijks Bestuur schetst tussen oplopende kosten, vaststaand beleid en een beperkte rijkscompensatie. Dit spanningsveld is reëel en vraagt om scherpe keuzes. Uit de voorliggende stukken maken wij op dat de stijging van de lasten met name wordt veroorzaakt door autonome groei in aantallen en intensiteit van ondersteuning, door loon- en prijsontwikkelingen, door

T (0184) 14 0184 F (0184) 41 2769 gemeente@sliedrecht.nl www.sliedrecht.nl Datum 04-05-2026 Betreft Zienswijze plan van aanpak samenwerking lokale weerbaarheid Uw kenmerk … Ons kenmerk 2026-…. Afdeling Samenleving Telefoon direct T (0184) 14 0184 Behandeld door Dennis Hijman

het bijstellen of laten vervallen van eerder ingeboekte maatregelen en door de uitbreiding en intensivering van wettelijke taken. Jaarstukken 2025 (ter informatie) Uit de Jaarstukken 2025 maken wij op dat de extra uitstroomambitie binnen de bijstand niet is gerealiseerd en dat er sprake is van overschotten op de apparaatskosten. Tegelijkertijd constateren wij dat met name binnen de Wmo‑begeleiding en het kortdurend verblijf sprake is van structurele overschrijdingen. Wij verzoeken u deze laatste ontwikkeling nadrukkelijk te duiden en aan te geven welke mogelijkheden u ziet om hier, binnen de geldende wettelijke kaders, meer grip op te krijgen. Voorjaarsbrief 2026 (ter zienswijze) De Voorjaarsbrief 2026 is financieel‑technisch van aard, maar laat opnieuw zien dat eerder ingeboekte besparingen, zoals de herstelgerichte ondersteuning, niet haalbaar blijken. Daarnaast maakt de voorjaarsbrief duidelijk dat realistisch begroten leidt tot hogere bijdragen voor gemeenten en dat de ruimte voor incidenteel bijsturen beperkt is.

Wij ondersteunen de beweging naar realistisch begroten, maar verzoeken u tegelijkertijd gemeenten tijdig te betrekken bij keuzes met een substantiële financiële impact, helder te onderscheiden welke ontwikkelingen autonoom zijn en waar daadwerkelijk sturingsmogelijkheden bestaan, en terughoudend te zijn met het doorschuiven van financiële risico’s naar gemeenten zonder expliciete bestuurlijke afweging. Begroting 2027‑2030 en maatregelen en ombuigingen Algmeen Uit uw jaarstukken 2025, de voorjaarsbrief 2026 en de begroting 2027 maken wij op dat u de beoogde ombuigingen uit de Bestuurlijke Opdracht ‘Een toekomstbestendig Sociaal Domein’ voor een groot deel loslaat. Dit, terwijl u in de najaarsbrief 2025 nog aangaf dat de realisatie van deze ombuigingen naar verwachting verliep. Hoewel de omvang van deze ombuigingen eerder al naar beneden was bijgesteld, komt deze ontwikkeling voor ons als een verrassing. Dit is mede onstaan door het ontbreken van een duidelijke toelichting. Wij verzoeken u daarom om in uw reactie op onze zienswijze een duidelijke toelichting te geven op de laatste neerwaartse bijstelling. Begroting 2027-2030 De bijdrage van de gemeente Sliedrecht stijgt in 2027 substantieel.

Hoewel deze stijging grotendeels wordt veroorzaakt door autonome groei, loon- en prijsontwikkelingen en landelijke beleidskeuzes, constateren wij dat dit de financiële druk op de gemeentelijke begroting verder vergroot. In dat kader vragen wij blijvende aandacht voor de structurele betaalbaarheid en beheersbaarheid van de kosten van de GR Sociaal, mede in het licht van het naderende ravijnjaar. Wij ondersteunen het hanteren van realistische CPB‑prognoses als uitgangspunt en begrijpen de bijstelling van eerdere uitstroomambities. Tegelijkertijd blijven wij het van belang vinden dat actief wordt ingezet op maatregelen die instroom beperken en uitstroom bevorderen, om toekomstige kostenstijgingen zoveel mogelijk te dempen. Daarbij vragen wij nadrukkelijk aandacht voor de impact van loon‑ en prijsontwikkelingen en het tijdig bijstellen van ramingen wanneer nieuwe inzichten beschikbaar komen, de onzekerheden rond het uitstel van de inkomensafhankelijke Wmo‑bijdrage, Huishoudelijke ondersteuning (HO), de structurele kostenontwikkeling van Drechtwerk en de daarmee samenhangende sturingsmogelijkheden voor gemeenten, alsmede het kritisch blijven beoordelen van apparaatskosten en formatie-uitbreidingen. 2/4

Ten aanzien van de loonontwikkeling voor 2027 plaatsen wij specifiek een kanttekening. De recente verlaging van de CPB-indexatie met betrekking tot de loonvoet sector overheid voor 2027 van 5,7% naar 4,2% is niet verwerkt in de conceptbegroting. Wij verzoeken u deze indexatieverlaging te verwerken in de begroting. Met deze aandachtspunten kan de gemeente Sliedrecht zich in hoofdlijnen vinden in de conceptbegroting 2027 van de GR Sociaal. Maatregelen en ombuigingen In de aanbiedingsbrief en het bijgevoegde overzicht maatregelen en ombuigingen schetst u dat er geen taakstelling is vastgesteld, maar wel de opdracht bestaat om ombuigingsmogelijkheden van ten minste € 6,6 miljoen in beeld te brengen. Daarbij geeft u aan dat inmiddels ruim veertig potentiële maatregelen zijn geïdentificeerd, met een theoretisch ombuigingspotentieel tot circa € 12 miljoen, en dat een aanzienlijk deel van deze maatregelen beleidswijzigingen op gemeentelijk niveau vereist. Wij waarderen de transparantie en de gezamenlijke verkenning die hierin zichtbaar wordt. Tegelijkertijd willen wij als gemeenteraad van Sliedrecht benadrukken dat het in beeld brengen van maatregelen geen automatisme mag creëren richting besluitvorming; elke maatregel vraagt om een afzonderlijke politieke afweging, mede bezien vanuit de maatschappelijke impact.

Wij verwachten daarbij een heldere rolverdeling, waarbij scherp wordt onderscheiden welke maatregelen binnen de bevoegdheid van de GR Sociaal liggen en welke maatregelen expliciete besluitvorming door de gemeenteraden vereisen. Daarnaast willen wij expliciet benoemen dat wij begrijpen dat er ook lokale keuzes gemaakt moeten worden. Juist om grip te houden op het sociaal domein zien wij het als onze verantwoordelijkheid om hierin zelf aan zet te zijn. Wij gaan hierover dan ook graag met u in gesprek, zodat deze keuzes zorgvuldig en in samenhang kunnen worden gemaakt. Daarnaast hechten wij er groot belang aan dat bij maatregelen op het terrein van minimabeleid, Wmo en participatie expliciet inzicht wordt gegeven in de gevolgen voor kwetsbare inwoners, mogelijke verschuivingen naar andere domeinen of gemeentelijke taken en de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid in de praktijk. Tot slot onderschrijven wij het belang om maatregelen, indien daartoe wordt besloten, tijdig te verwerken in begrotingen, waarbij snelheid niet ten koste mag gaan van zorgvuldige besluitvorming door de raden. Wij staan open voor het gezamenlijk verder uitwerken van kansrijke richtingen, maar hechten eraan dat gemeenten hierin daadwerkelijk aan de lat blijven staan.

Tot slot Samenvattend constateren wij dat de financiële opgave in het sociaal domein structureel en omvangrijk is en dat de voorliggende stukken dit beeld bevestigen. Dit onderstreept het belang van blijvende samenwerking, transparantie en realistisch begroten. Wij verzoeken het Dagelijks en Algemeen Bestuur van de GR Sociaal deze zienswijze te betrekken bij de verdere besluitvorming en zien uw reactie, conform de Wet gemeenschappelijke regelingen, met belangstelling tegemoet.

Hoogachtend,

Namens de gemeenteraad, De griffier,

De voorzitter,

mr. R.P.A. van Aalst

mr. drs. J.M. de Vries

4/4