Voortgang beleidsplan Armoede en Schuldhulpverlening

Voortgang beleidsplan armoede en schulden 2022-2026 Eind 2021 is het Beleidsplan Armoede en Schulden vastgesteld. Een plan waarbij we samen met inwoners en maatschappelijke partners doelen hebben gesteld om armoede en schulden aan te pakken. Om die doelen te bereiken, zijn activiteiten benoemd. Na een jaar aan de slag te zijn, nemen we u graag mee in de voortgang van activiteiten die gestart of versterkt zijn in 2022.

Terugblik 2022

NOG ST AR TE N

GESTAR T/V ER ST ER KT Start Schuldvrij Vroegsignalering Vidar in de Wijk Budgetcoaching Geldfit Volwassenenfonds Sport & Cultuur Manifest Alliantie Kinderarmoede

Omgekeerde toets Samen voor alle kinderen Voorlichting op scholen Nazorg schuldhulpverlening Samenwerking maatschappelijke partners

Pilot Werkloont Werkgeversaanpak Aandacht life-events Sociaal Cafe

2022

2023

2024

2025

2026

Gestart Start Schuldvrij Jongeren met geldproblemen vallen nu vaak tussen wal en schip. Door gebrek aan (vast) inkomen en een grote kans op terugval komen deze jongeren niet in aanmerking voor de normale schuldhulpverlening. Zij verliezen hierdoor perspectief op een goede, onafhankelijke toekomst. In december 2022 is het project ‘Start Schuldvrij’ gestart. Dit is een samenwerking tussen het Jongerenloket van de gemeente en de Kredietbank Limburg. Dit project biedt 20 gemotiveerde jongeren een schuldvrije start. Hun schulden worden overgenomen door de gemeente. De jongeren lossen naar draagkracht af. Ook wordt tussentijds een deel kwijtgescholden, als ze stappen zetten die bijdragen aan een betere toekomst en/of een maatschappelijke bijdrage leveren. Zo snijdt het mes aan twee kanten! Een schuldencoach maakt samen met de jongere een plan op maat. De looptijd van het project is 3 jaar. Eind 2025/begin 2026 vindt een evaluatie plaats. Op basis van de resultaten en aanbevelingen wordt geadviseerd om het project door te laten gaan of af te breken.

Vidar in de Wijk (Pilot aan de slag Geleen-Zuid/Sittard-west) Vidar in de Wijk is in 2022 gestart op twee locaties in Sittard-Geleen: Overhoven en GeleenZuid. Daarnaast is een locatie in de gemeente Stein gestart. In 2022 heeft een groei plaatsgevonden van 0 naar ruim 100 deelnemers die diverse klussen hebben uitgevoerd met maatschappelijke meerwaarde. Dit zijn vooral deelnemers die zonder Vidar in de Wijk niet zouden participeren. Naast de meerwaarde van het participeren in de wijken (gevoel van eigenwaarde, sociale contacten en het opdoen van vaardigheden) en de meerwaarde van de uitgevoerde klus is er ook een hechtere samenwerking ontstaan met onze maatschappelijke partners. Door de veilige huiskamersetting van Vidar in de Wijk zijn er daarnaast deelnemers doorgestroomd naar betaald werk en leerwerktrajecten.

Geldfit Veel inwoners met geldzorgen of schulden zijn niet bij onze gemeente bekend. Op het moment dat ze in beeld komen, zijn problemen vaak groot en complex. Schaamte en stress spelen hierbij een rol. Om onze inwoners (en ondernemers) eerder te bereiken en te helpen, zijn we aangesloten bij Geldfit.nl. Via diverse kanalen worden inwoners en ondernemers bereikt en gewezen op diverse landelijke maar lokale hulpverlening en regelingen om te ondersteunen en vroegtijdig te helpen.

2

In 2022 zien we in Sittard-Geleen het volgende:

Volwassenenfonds Sport & Cultuur Het Volwassenenfonds geeft inwoners met een laag inkomen de mogelijkheid om te sporten of mee te doen aan cultuur. In 2022 hebben 253 inwoners gebruik gemaakt van dit fonds. 231 inwoners zijn gaan sporten en 22 inwoners zijn gestart met een culturele activiteit. De man/vrouw-verhouding is 36%/64%. Met name fitness, banenzwemmen, zwemles en dans zijn populair. In 2022 is ruim € 75.000 uit het fonds gebruikt.

Manifest/netwerkbijeenkomst Op 20 oktober organiseerden de gemeente en Burgerkracht De Pijler een 1e netwerkbijeenkomst op het gebied van bestaanszekerheid en kansengelijkheid. Hierbij waren aanwezig: de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen, panelleden vanuit Kredietbank Limburg, ZoWonen, PIW en de Werkplaats Financiën en circa 80 maatschappelijke partners.

3

We hebben elkaar allemaal hard nodig om armoede te signaleren en bestrijden. Iedereen heeft hierbij zijn eigen expertise en kennis. Samen vormen we een mooi/het grotere geheel. Ieder draagt zijn stukje bij en samen bundelen we de krachten zodat we één geheel vormen; de puzzel. Dit werd symbolisch vastgelegd met een foto met puzzelstukken. Samenwerken is een werkwoord wat continue aandacht verdiend. Op verschillende manieren (samenwerken in kleinere werkgroepen op thema of het elkaar laagdrempelig ontmoeten op netwerkborrels) is er blijvende aandacht voor deze samenwerking.

Alliantie Kinderarmoede In Sittard-Geleen groeit 1 op de 7 kinderen op in armoede. Dit zijn ruim 1.800 kinderen. Met de Alliantie Kinderarmoede worden organisaties uit alle hoeken van de samenleving bij elkaar gebracht om samen nieuwe, creatieve en slimme oplossingen te bedenken voor de aanpak van kinderarmoede. De Alliantie Kinderarmoede bundelt de krachten van meer dan 250 publieke en private organisaties om dit ambitieuze doel in 2030 te bereiken. In 2022 is de gemeente aangesloten bij de Alliantie Kinderarmoede. Hiermee onderschrijven we de missie van de Alliantie Kinderarmoede en beloven we bij te dragen door concrete acties, activiteiten of gerichte inzet.

Versterkt Vroegsignalering Met het aanvalsplan vroegsignalering is een stevig fundament gelegd voor de aanpak vroegsignalering. Deze aanpak is in oktober 2022 geëvalueerd en bleek toekomstbestendig.. Er zijn slechts enkele kleine aanpassingen doorgevoerd op basis van de ervaringen in de praktijk.

Budgetcoaching/vergroten financiële redzaamheid Ook vóór 2022 werd budgetcoaching ingezet, echter niet op grote schaal. Om de drempel naar budgetcoaching te verlagen, zijn alle consulenten van Kredietbank Limburg in Sittard-Geleen eind 2022 getraind en opgeleid tot budgetcoach. Zo hoeft de cliënt niet overgedragen te worden en kan de vertrouwensband verder uitgebouwd worden met de contactpersoon. Alle cliënten met een traject binnen Kredietbank Limburg hebben daardoor makkelijk toegang tot budgetcoaching.

4

Samen voor alle kinderen Vooruitlopend op de aangekondigde koopkrachtmaatregelen in 2023 hebben we eind 2022 extra ingezet op het aanvullend ondersteunen van kinderen die opgroeien in een gezin met een laag inkomen (tot 120% van het sociaal minimum). Daarbij maken we gebruik en sluiten we aan bij de lokale verbindingen die er zijn in het onderwijs en met onze lokale ondernemers.

Kledingvoucher Aanvullend op de Sam&-regeling (www.samenvoorallekinderen.nl), die geboden wordt aan kinderen die opgroeien in een gezin met een inkomen tot 120%, is een kledingvoucher verstrekt die besteed kan worden bij lokale ondernemers. Hierbij wordt samengewerkt met het Centrummanagement van Sittard en Geleen.

Budget scholen Het voorzien in de eerste levensbehoefte vormt voor veel gezinnen steeds vaker een groot probleem. Dit wordt op verschillende manieren zichtbaar, ook in de klas. Kinderen gaan naar school met een lege maag; dit heeft gevolgen voor de ontwikkeling van een kind. Vooruitlopend op de koopkrachtmaatregelen van januari 2023, hebben de basisscholen in Sittard-Geleen die voldoen aan het criteria om aan te sluiten bij het Jeugdeducatiefonds de mogelijkheid gekregen om via cofinanciering ( € 4.500) aan te sluiten bij dit fonds. Vier van de vijf scholen hebben hier gebruik van gemaakt. Daarmee kunnen deze scholen extra ontbijt of lunch organiseren . Ook andere scholen in onze gemeente hebben te maken met kinderen die opgroeien in armoede. Om ieder kind op korte termijn en waar nodig te ondersteunen, hebben we alle (overige) scholen in Sittard-Geleen de mogelijkheid geboden om een subsidie aan te vragen van € 4.500. 17 scholen hebben hiervan gebruik gemaakt (primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs).

Voorlichting scholen In 2022 is de escaperoom caravan geïntroduceerd. In de escaperoom worden jongeren laagdrempelig wegwijs gemaakt in het voorkomen van schulden en het vinden van hulp. De doelgroepen zijn scholieren (basisonderwijs/ middelbaar onderwijs) en studenten (beroepsonderwijs).

5

Nazorg schuldhulpverlening Om uitval uit een schuldhulptraject te voorkomen en terugval te verminderen, heeft de gemeente meegedaan aan een pilot. Het doel was het verduurzamen van de schuldhulpverlening. In 2022 is deze werkwijze binnen Kredietbank Limburg uitgerold voor de WSNP-trajecten (Wettelijke Schuldsanering). Vanaf 2023 is deze vorm van nazorg standaard binnen de schuldhulpverlening.

Samenwerking maatschappelijke partners We hebben te maken met belangrijke en vaak complexe thema’s. Denk bijvoorbeeld aan energiearmoede en koopkrachtverlies. Om dit soort thema’s vanuit verschillende kanten te bekijken, zijn werkgroepen gestart. In deze werkgroepen zitten vrijwilligers en professionals van verschillende maatschappelijke organisatie in Sittard-Geleen. Samen wordt het thema uitgediept, oplossingsrichtingen bedacht en bepaald waar we mee aan de slag gaan en wat ieders rol is. Het doel is betrokkenheid, draagvlak en samenwerking en oplossingen waar onze inwoners ook echt iets aan hebben.

Afspraken met de raad Tijdens de raadsbehandeling (december 2021) van het Beleidsplan Armoede en Schulden zijn afspraken gemaakt: een (raads)werkgroep armoede en schulden vormen. Het doel is bespreken hoe het gaat met de implementatie van het beleidsplan. onderzoeken welke meetmethodes er zijn om het effect van het beleidsplan te meten. De meetmethodes en resultaten bespreken we met de raad. de raad regelmatig op de hoogte houden hoe het gaat met de acties van het beleidsplan.

⋅ ⋅ ⋅

Hoe komen we de afspraken na? Jaarlijkse themabijeenkomst Op basis van voortschrijdend inzicht en de huidige maatschappelijke situatie blijkt dat een jaarlijkse themabijeenkomst het meest geschikt is. Tijdens de themabijeenkomst gaan we met de raad in gesprek over de ontwikkeling van het Beleid Armoede en Schulden. En over het meten van de effecten van de acties van het beleidsplan. Samen met de raad wordt tijdens de themabijeenkomst naar verdere invulling van de datavoorziening gekeken.Alle raadsleden kunnen meedoen aan de themabijeenkomst. Ook kunnen sprekers en/of partners aansluiten om een en ander toe te lichten. De eerste themasessie is in het najaar van 2023. Vanaf 2024 sluiten we aan bij de Themasessie Dashboard Sociaal Domein.

Dashboard Vidar (participatie) In het dashboard staat informatie over bijvoorbeeld het aantal uitkeringen en de verstrekte bijzondere bijstand, bijvoorbeeld de energietoeslag. Als aanvulling op het dashboard staat op pagina 7 informatie van het CBS. Het gaat om informatie van 2019 en 2020. Dit betreft een nulmeting. Nieuwe cijfers zijn er nog niet. Deze verschijnen jaarlijks. De informatie van CBS komt op de pagina Sittard-Geleen in Cijfers - Gemeente Sittard-Geleen.

6

CBS-informatie Gemeente Sittard-Geleen Aantal huishoudens met tenminste 1 jaar een inkomen ter hoogte van 100% sociaal minimum of tot 120% sociaal minimum

3800

3400

Inkomen tot 100%

Aantal kinderen in huishoudens met tenminste 1 jaar een inkomen ter hoogte van 100% sociaal minimum of tot 120% sociaal minimum

1300

1100

Inkomen tot 100%

Inkomstenbron

2019

6800

2020

6800

Inkomen tot 120%

2019

1800

45.200 45.137

2020

Totaal aantal huishoudens in Sittard-Geleen

15.914 16.276

1700

Inkomen tot 120%

Totaal aantal kinderen in Sittard-Geleen

Samenstelling huishouden

(aantal huishoudens met een inkomen ter hoogte van het sociaal minimum jaar 2019)

(aantal huishoudens met een inkomen ter hoogte van het sociaal minimum jaar 2019)

Aantal personen in de schuldsanering Werknemer

400

Zelfstandige

200

Uitkeringwerkloosheid

240

0

175

Eenpersoons-

Uitkering arbeidsongeschiktheid

500

huishouden

2500

Uitkering pensioen

400

Eenoudergezin

400

Paar zonder kind

400

Uitkering

7

Op 31 december

sociale voorziening

2100

Paar met kinderen 400

Overig

400

Overig

100

2019

2020