Schriftelijke beantwoording vragen raadsronde 08042021 rapport RKC armoede

Aan: Van: Datum: Betreft:

De leden van de gemeenteraad Wethouder Kim Schmitz 19 april 2021 Toezegging Ronde d.d. 8 april 2021 inzake Rekenkameronderzoek “Effectiviteit van het armoede- en schuldhulpverleningsbeleid”

Tijdens de raadsronde van 8 april jl. heeft u kennis genomen van het rapport naar aanleiding van het Rekenkameronderzoek “Effectiviteit van het armoede- en schuldhulpverleningsbeleid”. Het bijbehorende raadsvoorstel is als hamerstuk toegevoegd aan de raadsagenda van 22 april 2021. Tijdens de betreffende raadsronde is de toezegging gedaan om een aantal vragen schriftelijk te beantwoorden. Deze beantwoording treft u in deze memo aan. Vraag 1 Hoe vaak en op welke wijze wordt artikel 55 Participatiewet (verplichting arbeidsinschakeling) toegepast in relatie met een schuldhulptraject? Artikel 55 PW wordt in relatie met een schuldhulptraject niet toegepast. Wanneer er sprake is van een schuldregeling in het kader van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP), heeft de betrokkene een actieve sollicitatieverplichting voor 36 uur per week, welke rechtstreeks voortvloeit uit de WSNP. De WSNP-bewindvoerder vervult hierin een toezichthoudende rol. Art 55 PW wordt niet toegepast gerelateerd aan het WSNP-traject. Wanneer er sprake is van schuldregeling via een saneringskrediet (SK) of een minnelijk traject (MSNP), vloeit daar geen sollicitatieplicht uit voort vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs).

Wanneer het een uitkeringsgerechtigde betreft vanuit de Participatiewet, wordt, waar mogelijk, ingezet op arbeidsinschakeling, zodat betrokkene ook voor de langere termijn perspectief krijgt op een betere inkomenspositie. Het opleggen van een verplichting vanuit art 55 PW en het opleggen van een maatregel in geval van niet naleven van deze verplichting, vindt plaats in relatie tot de verstrekte uitkering en niet vanuit het schuldhulptraject. Het toepassen van artikel 55 PW, betreft een nadere verplichting die individueel en op maat wordt beoordeeld en opgelegd. Vraag 2 Wat zijn de mogelijkheden om in Sittard-Geleen de schuldhulptrajecten te verkorten van drie naar twee jaar? Om deze mogelijkheden in kaart te brengen zal er onderzocht worden wat de voor- en nadelen en de risico’s zijn van een dergelijke werkwijze. Daarnaast zal onderzocht worden onder welke inhoudelijke en financiële voorwaarden een dergelijk verkort traject mogelijk is. De bevindingen van dit onderzoek worden teruggekoppeld aan de raad. Deze terugkoppeling zal plaatsvinden voor de opiniërende raadsronde, die gepland wordt in het 3e kwartaal, naar aanleiding van de aanbevelingen in het Rekenkameronderzoek.

Vraag 3 Op welk moment heeft de raad besloten dat uitstroom uit armoede niet als doel gezien wordt? Antwoord Een dergelijk besluit heeft de raad niet genomen. Met dit antwoord licht ik u de context van deze woorden toe zoals die ook in de bestuurlijke reactie is geschetst. Definitie armoede De gangbare definitie van armoede die ook in het rapport wordt gebruikt, is bepaald op een (lage) inkomensgrens. Het betreft dan het inkomen uit uitkering of werk (loondienst of zelfstandig ondernemerschap). Het betreft niet het besteedbare inkomen: dat wordt bepaald door het inkomen in combinatie met de lasten maar ook bv toeslagen of inkomensondersteuning. Gemeentelijke invloed Als gemeente zijn wij niet in staat zijn om de hoogte van het inkomen dat een deel van onze inwoners heeft, te verhogen. Algemeen Inkomensbeleid, zoals het verhogen van uitkeringen, behoort niet tot de bevoegdheid van gemeenten en daarmee ook niet van de raad. Inkomensbeleid wordt landelijk vastgesteld door de Rijksoverheid. Een deel van onze inwoners is om persoonsgebonden redenen blijvend afhankelijk van een uitkering of een minimuminkomen.1 Met onze meervoudige aanpak van armoede richten wij ons door voorkomen, doorbreken en verzachten op meerdere doelen.  Door preventie/voorkomen richten wij ons op de effecten op langere termijn en het bereiken van een trendbreuk in het aantal inwoners met een laag inkomen.

 Doorbreken en dan specifiek het ondersteunen naar een hoger inkomen kan op kortere termijn en voor een beperktere groep leiden tot resultaten van ‘uitstroom uit armoede’.  Verzachten leidt niet tot uitstroom uit armoede. Het inkomen blijft namelijk gelijk. Terwijl de effecten worden bereikt op andere doelen zoals meedoen in de maatschappij.

1 Cirkel van invloed

Met het geheel van onze gemeentelijke interventies, het stimuleren en faciliteren van ontwikkelingen en initiatieven in onze gemeente, subsidierelaties en de samenwerking met partners zetten wij in op een omgeving waarin het voor iedereen mogelijk is om mee te doen. Met maatwerkvoorzieningen kunnen we inwoners -die dat nodig hebben- tegemoetkomen om ook zoveel mogelijk mee te kunnen in die omgeving. Dat wil echter niet zeggen dat wij, als gemeente, in staat zijn om alle beperkingen in het leven van onze inwoners weg te nemen. Met het gedachtengoed van ‘positieve gezondheid’ als leidraad gaat het er meer om dat onze inwoners met een eventuele beperking om kunnen gaan en eventueel in andere levensgebieden compensatie en kracht vinden. Wij zijn niet in staat om het lage inkomen dat een deel van onze inwoners heeft, te verhogen. Een deel van onze inwoners met een bijstandsuitkering, een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA of Wajong) of een nabestaandenuitkering is, om persoonsgebonden redenen, nu eenmaal niet in staat om een hoger inkomen te verkrijgen. En zelfs voor de werkende met een minimuminkomen is dat niet altijd mogelijk. ‘Uitstroom uit armoede’ (pagina 6) kan voor ons dan ook geen doel zijn. Inwoners met een bijstandsuitkering ondersteunen op weg naar betaald werk om hen daarmee een beter financieel en sociaal perspectief te bieden wél.