RV Programmabegroting 2025
Tekst van het document
) Sittard-Geleen Voorstel
Gemeenteraad
aan
Registratienummer: Z/25/781085
Onderwerp
Programmabegroting Voorstel De gemeenteraad In te stemmen Financieel 1.
2026
wordt
voorgesteld:
Programmabegroting
met de
2026
en
in het
bijzonder met:
perspectief meerjarenraming 2027-2029 door verwerking van de bijstellingen in de tabel vaststaande ontwikkelingen uit het onderdeel Actualisatie financieel perspectief van de programmabegroting 2026. De
actualisatie
van
de
begroting
De
actualisatie
van
de
begroting
2026
(beleids)keuzes
in
tabel
perspectief van
de
de
van
financieel Het
beschikbaar
stellen
2026
en
meerjarenraming 2027-2029 door verwerking (beleids)keuzes uit het onderdeel Actualisatie programmabegroting 2026.
de
en
financiële
van
ruimte
voor
exploitatie-
nieuwe
en
investeringsvoorstellen: a. Voor exploitatievoorstellen € 0,5 min in 2026 oplopend tot € 2,0 min in 2029, b. Voor investeringsvoorstellen in de periode 2026-2029 jaarlijks € 10 investeringskrediet. De
inzet
exploitatiemiddelen ad € 0,5 min in 2026 voor: lobby en public affairs 2026-2030 ad € 0,15 min,
de beschikbare
a.
Het versterken
b.
Procesmiddelen €
van
voor
het ontwikkelen
van
een
visie op
het culturele
beschikbaar
stellen
van
de
volgende
investeringsruimte 2026 ad € 10 min: a. Voorbereidingskrediet ontwikkeling
van
ad €
0, 20
min.
investeringskredieten
ten
laste
de ESCS-locatie
0,59 min;
ad €
gemeentesecretaris/ algemeen
mr.
J.Th.C.M.
Voorstel
aan
Verheijen
Gemeenteraad
landschap ad
0,15 min,
Tijdelijke huisvesting (onderdeel ambtelijke huisvesting)
c.
Het
van
min
drs. L.J.F.P.
de
van
directeur
Busschops
pagina
1
van
8
<< > Sittard-Geleen Voorbereidingskrediet onderzoeken (her)ontwikkeling Toon
b.
als zoekrichting de Ligne ad € 0,25 mln; Voorbereidingskrediet het Plenkhoes ad € 0,32 min;
=oao 6.
Investeringskrediet Warmtenet Zuid-Limburg ad € 0,1 min; Investeringskrediet aanpak Allee Limbricht ad € 1,4 min; Investeringskrediet 2% fase aanpak slimme verlichting fietspaden
beschikbaar
Het
stellen
Limbricht ten laste van 7.
Het
Theater met
Hermans
investeringskrediet ad € 1 mln. de investeringsruimte 2027 ad € 10 min. van
stellen
beschikbaar
investeringskredieten
volgende
de
0,15
min.
aanpak
de
voor
een
van
ad €
laste
ten
Allee
de
van
investeringsruimte 2028 ad € 10 min: a. Investeringskrediet aanpak Allee Limbricht ad € 1,0 min. b. Aanpak Biesenweg ad € 1,0 min 8.
De
inzet
2026
tot
de
van en
met
resterende
2029)
en
jaarlijks €
10
=oaog
9.
in 2027
min
afzonderlijke raadsvoorstellen, te oormerken a. Het Warmtenet Zuid-Limburg Huisvesting Toon Hermans Theater De
(periode met 2029, in afwachting van
investeringsmiddelen
beschikbare
gemeenschapsaccommodatie
de
voor
tot en
ad
ontwikkelingen
€ 34,2
min
betrekking
met
tot:
het Plenkhoes
ESCS-locatie Het Anker
fietsverlichting
slimme
Mobiliteitsproject aanpak
houden
in
voordelige begrotingssaldi in de jaarschijven 2026 tot en met 2029 aan te tot gemeentefinanciën afwachting van de ontwikkeling van het Rijksbeleid met betrekking De
en
het
risicoprofiel binnen
begroting.
onze
algemene
reserve
risicobeheersing
surplus van de algemene (100%) wordt afgedekt.
reserve,
waardoor
10. Het overschot
in de
het
stellen
van
een
krediet
12. Het beschikbaar stellen
van
een
krediet voor:
11. Het beschikbaar
voor
het
ad €
3,9
min.
toe te voegen
aan
geactualiseerd risicoprofiel volledig
Ibor in 2026
vervangingsinvesteringen
van
€ 18,8 min.
a.
Ontsluiting Absbroek
ad €
3,8
min
en
de
kapitaallasten
algemene middelen; b.
c.
parkeergarages ad € 7,8 de laste van algemene middelen; Proeftuin Zeeheldenbuurt ad € 0,6 min Vloercoating
bestaande
Voorstel
aan
Gemeenteraad
mln
en
en
de
de
te dekken
kapitaallasten
kapitaallasten te
ten laste te
dekken
van
dekken
de ten
binnen de
begroting.
pagina
2 van 8
13. De
nadelige saldi op de stelpost inflatie van het
b.
middelen
toevoegen
stelpost
van
het restant
uit
toekomstige
die
circulaires
de reserve continuïteit
van
Zorg
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 15. De looptijd van de beheerplannen openbare jaren
2026
Inleiding Overeenkomstig
het
en
2025
aan
de
stelpost 2026; worden
Gemeentefonds
ontvangen
in te zetten.
hiervoor 14. Het instellen
in
respectievelijk € 1,4 min
min in 2026
5,0
door:
2027 op te losssen a.
€
&
Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek.
ruimte
beleidsarm te verlengen
voor
de
2027.
raadsbesluit
over
de
P&C-cyclus 2025
worden
raadsvergadering
de
in
2026
van
de
rapportage 2025, de programmabegroting De besluitvorming over de 2% rapportage belastingmaatregelen 2026 in samenhang behandeld. aan de raad voorgelegd. 2025 en de belastingmaatregelen 2026 wordt via een afzonderlijk voorstel aanstaande
november
12/13
de
2%
en
voor vaststaande ontwikkelingen en begroting het begrotingsbeeld bijgesteld deze ontwikkelingen blijkt dat er tot en met 2029 een aantal (beleids)keuzes. Na verwerking van sprake is van voordelige (structurele) begrotingssaldi.
Wij
hebben
in deze
In de
begroting 2026
onze
voornemens
met
in termen
speerpunten
waarin
de
maken
daar deel
een
van
omvang van doelen
voor
deze
van
afgerond
en
resultaten
€ 480
mln
uitgewerkt.
(sub) programma uitvoeringsagenda 2024-2026,
hebben De
bestuursperiode zijn opgenomen,
en
we
de
per
projectenportefeuille
uit.
Beoogd effect willen realiseren In deze begroting geven wij inzicht in de doelen en resultaten die wij komend jaar en welke middelen wij daarvoor willen inzetten. Hierbij streven we naar: een structureel en langdurige gezonde financiële situatie de kadernota 2023/ kaderbrief 2025 zijn uitvoering geven aan de uitvoeringsprincipes die in vastgelegd, door: -
-_
Voorstel
aan
e
verwerking
van
e
voor
de
Gemeenteraad
zover
de vaststaande
begroting
ontwikkelingen;
dat toelaat keuzes
te maken.
pagina
3
van
8
Argumenten Programmabegroting 2026 In
achtereenvolgens voorliggende programmabegroting 2026 gaan wij
perspectief,
financieel
actualisatie
het
programmaplan,
verplichte betrekking tot de
De voorstellen met begroting en een aantal bijlagen. perspectief en de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen expliciet weergegeven en toegelicht.
zijn
in
de
in
financieel
het
op
financiële
onderdelen
Financieel
paragrafen, de
kader/
de
2026
programmabegroting
Begrotingop hoofdlijnen 2026 in een afzonderlijk document uitgewerkt, De Begroting op hoofdlijnen is, net als vorig jaar, niet meer In de begroting op hoofdlijnen, die is ingericht maar maakt nu onderdeel uit van het programmaplan. kan voor de belangrijkste resultaten in de digitale applicatie op basis van de vier veerkrachten, de in deze resultaten (sub) worden doorgeklikt naar de inhoudelijke toelichting op
programmabladen. Tussentijdse betrokkenheid raad
positie P&C-cyclus 2025 is aangegeven dat de raad tussentijds is de raad geïnformeerd de begroting. Op 21 augustus jl. gebracht bij de totstandkoming van tot gemeentefinanciën. landelijke ontwikkelingen met betrekking in
In het raadsbesluit over de
Op
8 oktober aanstaande
wordt over
plaats, in de bekende vorm van de sessie met een korte plenaire toelichting op de inhoud die ambtelijk wordt bemenst. wij een ‘marktkraam/ stand’ in,
vindt wederom
raadssessie
interactieve
een
begrotingsmarkt. We starten de begroting. Per veerkracht richten kunnen tijdens de drie uur durende sessie Nadat de raad op 25 september de begroting ontvangt, en/of eigen inzichten worden getoetst (ter voorbereiding vragen ter verduidelijking worden gesteld van
een
amendementen).
op moties/
Toelichting voorstellen Voorstellen
1
bij
Zoals
toten met 11 het
-
onderdeel
Actualisatie financieel perspectief
programmabegroting expliciet weergegeven uit de actualisatie
van
in de de voorstellen zijn toegelicht, voort toegelicht. Bovenstaande voorstellen vloeien
programmabegroting
het financieel
en
perspectief. Bij
het onderdeel
Financiën
van
dit
raadsvoorstel
wordt hier ook verder op ingegaan. Voorstel 12 Het
-
instellen
bevoegdheid
Instellen
continuïteit Zorg &
(bestemmings)reserves
van van
reserve
is
Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek
volgens
de
nota
reserves
en
voorzieningen
een
de raad.
dient zelf zorg te dragen voor een gezonde Zorg- en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek de continuïteit van de organisatie te waarborgen. Het algemene reserve (10% van de loonsom) om maakt derhalve geen gebruik van de concern Zorg- en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek hiervoor de reserve Het
gemeente Sittard-Geleen. Voorgesteld in te stellen. continuïteit Zorg & Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek
calamiteitenreserve
Voorstel
aan
Gemeenteraad
van
de
wordt
pagina 4 van 8
Voorstel 13
ruimte beleidsarm
Verlenging looptijd beheerplannen openbare
-
jaren 2026
de
voor
2027. De
beheerplannen zijn
huidige
met
twee
(2026-2027)
jaar
aan
actualisatie De
verlengen.
te
Toch
toe.
reden
kiezen
we
ervoor
daarvoor
is
dat
en
plannen tijdelijk
deze
Omgevingsvisie
het
Dit
is
een
onvoldoende
tijd om zowel
de
programma vertrekpunt vormt voor een nieuw programma voor de openbare sluit aan van bij de werkwijze Sittard-Geleen’) en herijking van het huidige beleidsplan (“Tuinman Het Tuinmanconcept blijft in dit nieuwe programma het leidende principe, van de Omgevingswet.
Aangezien
ruimte.
in maart
Omgevingsvisie pas
de
dit
jaar
is
vastgesteld,
beleidsplan te herijken als tijdig nieuwe beheerplannen we actualiseren tijdelijke verlenging is beleidsarm. Ofwel het
is
er
de
op te stellen voor alleen de financiële
begroting 2026. uitgangspunten
De en
hiervan zijn opgenomen de bestaande onderhoudsniveaus. De financiële consequenties 13.2 in de tabel vaststaande 13.1 en In de actualisatie van het financieel perspectief. Zie voorstellen
behouden
ontwikkelingen alsmede Bovenstaande
bijstelling van beheerbudgetten
de
is afgestemd
aanpak
met onze
de
laste van
stelpost
inflatie.
.
provinciale toezichthouder.
Kanttekeningen
toepassing.
Niet van
Inclusie
in het begrijpelijkheid streven wij er naar, zoals ook de financiële tabellen en coalitieakkoord ‘Samen zorgvuldig, verbindend doorpakken’ aangegeven, te presenteren. Via het teksten in deze begroting op een begrijpelijke manier en in duidelijke taal daarnaast de toegankelijkheid van onze digitaal beschikbaar stellen van deze rapportage beogen P&C-producten te verbeteren.
Voor
heeft
betrekking
inclusie
zover
op
Duurzaamheid In relatie tot de
P&C-cyclus
name
betrekking
op
financiële
veerkracht
heeft
hebben
wij voldoende
met
in het
algemeen van
voeren
een
betrekking
middelen
om
en
onze
solide
bijzonder heeft duurzaamheid
financiën in het
financieel
beleid
van
het -__het
borgen
het
van
afdekken
een
sluitende
structureel van
het
Voorstel
het aanhouden
aan
Gemeenteraad
van
een
begroting
en
€
0,4 min
tot een
meerjarenraming;
begrotingsevenwicht;
geactualiseerd risicoprofiel, inclusief
begrotingstotaal in de algemene _
van
€ 0,5 min;
realiseren van
-
door:
aan
om
bedrag
Deze
en weerbaarheid. Met andere woorden: op wendbaarheid uitvoering te geven aan ambities en beschikken wij over
tegenvallers op te kunnen vangen. Wij geven hier uitvoering -_hettoepassen van onze begrotingskaders: -__het verhogen van de post onvoorzien in 2026 e.v. met een bedrag
middelen
veerkracht.
voldoende
met
reserve
buffer in de
een
restrisico
risicobeheersing;
algemene
reserve
van
2%
van
het
van
1%
het
van
begrotingstotaal.
pagina
5
van
8
Financiën
consequenties zijn uitgewerkt in de programmabegroting de 1°® rapportage 2025 perspectief. Met de begrotingssaldi tot en met het begrotingsbeeld bijgesteld. De lopende jaarschijf 2025 is bijgesteld die tegelijkertijd met deze begroting wordt behandeld. De financiële
2026,
onderdeel ‘Financieel
als
vertrekpunt hebben wij 2°%° rapportage 2025
in de
binnen
hebben
het
uitvoeringsprincipes in de kadernota 2023/ kaderbrief 2025 De belangrijkste begrotingsbeeld allereerst bijgesteld voor nieuwe vaststaande ontwikkelingen. het (meicirculaire hebben gemeentefonds betrekking op voordelige vaststaande ontwikkelingen en afschrijving) op basis van actuele prognoses de (rente kapitaallasten 2025) en de bijstelling van De belangrijkste nadelige bijstellingen betreffen de van de voortgang van de projectenportefeuille. De Domijnen en de borging van de actualisatie van de beheerplannen IBOR, het herstelplan Passend
de
uitvoeringskracht van bestaande
we
taken.
voorgesteld in het begrotingsbeeld een onderscheid gemaakt in financiële keuzes (o.a. aantal (beleidskeuzes te verwerken. We hebben keuzes die een nadere uitwerking betreffen indexering OZB en inzet stelpost robuuste begroting) en het we in de actualisatie van van richtingen/ besluiten door de raad. Tot slot hebben voor nieuwe exploitatie- en investeringsvoorstellen. De begrotingsbeeld financiële ruimte gecreëerd aan de hand van een integrale afweging daadwerkelijke inzet van deze middelen vindt plaats Passend binnen de financiële kaders en respectievelijke op basis van afzonderlijke raadsbesluiten. en de beschikbare Binnen exploitatiekaders uitvoeringskracht). (borging personele voorstellen. investeringsruimte doen we in deze begroting een aantal Naast
ontwikkelingen
vaststaande
bovenstaande
wordt
die we begroting hebben wij gedekt uit de middelen Na verwerking van deze bijstellingen hiervoor in de begroting hebben opgenomen (stelpost inflatie). de besluitvorming zijn voorstellen is er in 2026 en 2027 een tekort op de stelpost inflatie. In
prijsstijgingen op
effecten
van
inflatie!
opgenomen
om
deze tekorten
De
Na
verwerking
van
deze
onze
lossen.
op te
ontwikkelingen
dat
blijkt
tot
er
en
met
2029
sprake
is
van
voordelige
en voor de incidentele blijkt begrotingssaldi. Na correctie van onze begrotingssaldi sluitende Een structureel saldi heeft. structurele onze begroting tot en met 2029 ook voordelige komen. om voor repressief begrotingstoezicht in aanmerking te begroting 2026 is toereikend
baten
dat
lasten
doorgeschoven ravijnjaar niet direct begrotingssaldi in de zichtbaar. We zien wel dat de omvang van de voordelige (structurele) de begroting 2026 beschreven risicoprofiel meerjarenraming afneemt. Rekening houdend met het in te houden. Dit met het doel stellen wij voor de voordelige begrotingssaldi vooralsnog beschikbaar In
dit actueel
begrotingsbeeld
is
de
landelijke trend
toekomstige nadelige ontwikkelingen op maatregelen (ombuigingen) voor nodig zijn In
het
kader
van
de
weerbaarheid
hebben
van
kunnen
te
we
in
het
vangen,
onze
zonder
algemene
dat
reserve
hier
afzonderlijke
risicobeheersing
het
van 1% van begrotingstotaal volledig geactualiseerd risicoprofiel, inclusief een restrisico in de algemene reserve bedraagt, rekening houdend met afgedekt. Daarnaast bedraagt het surplus en een aantal specifieke bestemmingen, € 21,4 een ondergrens van 2% van het begrotingstotaal
het
min. in 2025
Voorstel
aan
en
daalt dan
Gemeenteraad
naar
€
9,6
min.
in 2029.
Deze
daling ligt in lijn met
de
besluitvorming,
over
pagina 6 van 8
P
es
Gemeente
@___)} Sittard-Geleen dekking
de
de
van
uitvoeringsagenda
2024-2026
bestuursperiode
met
incidentele
middelen
(algemene reserve). Communicatie
Participatie collegevoorstel wordt gecommuniceerd via de openbare besluitenlijst. Het raadsvoorstel wordt geagendeerd voor bespreking in de ronde van 30 oktober respectievelijk voor vaststelling in de raadsvergadering van 12/ 13 november aanstaande. Tevens is er een persbericht gemaakt voor de en
Het
externe communicatie.
Vervolg Op 25 september aanstaande bieden we de programmabegroting 2026 aan de gemeenteraad aan. Voor de ambtelijke toelichting bereiden wij een videopresentatie voor. Deze presentatie wordt uiterlijk 29 september via het dagbericht beschikbaar gesteld. In deze presentatie lichten we de stellen
begroting op hoofdlijnen toe. De digitale versie van de programmabegroting 2026 wij uiterlijk voor de rondebehandeling van 30 oktober aanstaande via de webapplicatie
(LIAS)
beschikbaar.
inhoud
de
van
organiseren we in de Hanenhof een interactieve raadssessie over de begroting 2026. Deze sessie is toegankelijk voor alle raads- en burgerleden. Naast een korte plenaire toelichting op de inhoud van de begroting is er gelegenheid tot het stellen van vragen. Voor deze sessie is een afzonderlijke uitnodiging verstuurd. Op
8
oktober
Voor
aanstaande
technische
kunnen
vragen
raadsfracties
schriftelijke technische vragenronde. zijn voor de rondebehandeling. Voor het indienen
en
beantwoorden 21
Dinsdag raadsfracties; Vrijdag 24 oktober
=
=
oktober
Dit
van
(10.00 (16.00
bij
de
proces wordt
P&C-producten gebruik maken van een zo ingericht dat de antwoorden beschikbaar
technische vragen stellen wij de uur): uiterste datum indienen
uur): aanbieding
beantwoording
volgende planning
gebundelde via
het
voor:
door
vragen
dagbericht
aan
de
gemeenteraad. Omschrijving 25 september
Raads- en
8 oktober
(19.00
—
22.00)
Aanbieding programmabegroting
Financiën
college
en
burgerleden, ambtelijke
organisatie
Interactieve
2026 aan
de raad
begrotingsmarkt
Raadsfracties
Uiterste termijn indienen technische raadsfractie (in Word-formaat)
Griffie, Financiën
Aanbieding beantwoording schriftelijke technische vragen
30 oktober
Raadsfracties, Griffie, Pfh. Middelen, Financiën
Ronde
12/13 november
Raad
Besluitvorming programmabegroting
21 oktober 24
(10.00 uur)
oktober(16.00 uur)
Voorstel
aan
Gemeenteraad
vragen,
gebundeld
per via het
dagbericht —
beeld- en oordeelsvormend 2026
pagina
7 van 8
|
, De
behandeling rapportage 2025
programmabegroting 2026 vindt gelijktijdig en de belastingmaatregelen 2026 plaats. van
> Sittard-Geleen en
in
Reg.nummer(s) bijlagen
:
de
samenhang
met
2de
de
Bijlagen 01
Programmabegroting
02
Persbericht
Voorstel
aan
Steller:
(geanonimiseerd)
2026
—
versie college 23 september 2025
Gemeenteraad
(geanonimiseerd) @sittard-geleen.nl
E-mail: Team:
Reg.
nummer
21
Reg. datum
september
2025
Portefeuillehouder: J.G.L.M. Bühler
Voorstel
aan
Gemeenteraad
pagina
8
van
8