Rapport oriënterend vervolgonderzoek Sportcentrumlaan e.o. Sittard

RAPPORTAGE

oriënterend vervolgonderzoek Sportcentrumlaan e. o. Sittard

ze

Econsultancy

Rapport oriënterend vervolgonderzoek Sportcentrumlaan

e.o, Sittard

Opdrachtgever

Gemeente

Sittard-Geleen

Postbus 18 6130 AA Sittard

Rapportnummer

21834.002

Versienummer

D1

Status

Definitief

Datum

31 januari 2024

Opsteller! Kwaliteitscontrole

1

(geanonimiseerd) EN

+

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) |

Vrijgave

In onze

rapportages wordt niet gewerkt

het rapport aantoonbaar vrijgegeven.

met

handtekeningen en/of parafen.

Conform

protocol

en

eisen uit het

kwaliteitssysteem wordt

KWALITEITSZORG Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Het NGB is een vereniging van ecologische advies- en onderzoeksbureaus die werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur landschap water milieu en ruimte en die de belangen behartigt van groene adviesbureaus. Het Netwerk hanteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belanghebbenden een basis biedt om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk. ,

,

,

CERTIFICERING Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhand-boek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volgens de eisen in de NENEN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Daarnaast staat veilig werken bij Econsultancy voorop en zijn we gecertificeerd voor VCA*. ,

BETROUWBAARHEID Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van natuurwetgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de onderzoekslocatie voor beschermde soorten en het al dan niet voorkomen van soorten. De gebruikte informatie omtrent verspreiding van soorten is deels afkomstig uit de NDFF en mag niet zonder toestemming worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden. Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerde onderzoek neemt.

Al onze rapportages worden opgesteld conform de ‘Handreiking omgaan met AVG in bodemonderzoeken’ opgesteld door de VKB (29 juni 2022). Hiermee voldoet de rapportage aan de eisen die de wet en NEN normen ons stellen en wordt tevens voldaan aan de AVG. In het kader van de AVG dient voorafgaand aan publicatie of bij uitlevering aan derden bijlagen met kadastrale uittreksels en namen van opdrachtgevers door de publicerende instantie verwijderd dan wel zwart gelakt te worden. ,

,

,

,

GELDIGHEID ONDERZOEK In het algemeen kan gesteld worden dat een quickscan geldig is voor een periode van 2 tot 3 jaar tenzij in deze periode de ecologische omstandigheden wezenlijk zijn veranderd en/of de Wet natuurbescherming dan wel inzichten hieromtrent zijn gewijzigd. Bij uitstel van de uitvoering van een project met meer dan 3 jaar verdient het de aanbeveling de resultaten van de quickscan opnieuw te toetsen. ,

,

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze hetzij elektronisch mechanisch door fotokopieën opnamen of enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de rechthebbende. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING

2

GEBIEDSBESCHRIJVING 2. 1 2. 2

. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie

2 5

. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

6

. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

8

RESULTATEN VOORGAAND ONDERZOEK

4

ONDERZOEKSMETHODIEK

5

Vleermuizen Overige zoogdieren Nesten- en holteinspectie Inspectie klimtoren

. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

.. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

ONDERZOEKSRESULTATEN

.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

5. 1 5. 2

.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Vleermuizen Overige zoogdieren Streng beschermde soorten Licht beschermde / overige soorten Nesten- en holteinspectie Inspectie klimtoren Overige bevindingen Streng beschermde soorten Licht beschermde soorten / overige soorten

.. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

21

.. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN. Voorgenomen ingreep Conclusie

10

.. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

6

8 8 8 8

10 13 13 13 13 17 19 19 20

.. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

5. 3 5. 4 5. 5

2

. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

3

4. 1 4. 2 4. 3 4. 4

1

. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

21 21

21834. 002

1

INLEIDING

Econsultancy heeft van gemeente Sittard-Geleen opdracht gekregen voor het uitvoeren van een oriënterend vervolgonderzoek aan de Sportcentrumlaan e. o. te Sittard. Het oriënterend vervolgonderzoek is uitgevoerd in het kader van de voorgenomen herontwikkeling en naar aanleiding van de resultaten van de quickscan Wet natuurbescherming die Econsultancy in juni 2023 op de onderzoekslocatie heeft uitgevoerd (rapport 21834.001 versie D2 d. d. 8 juni 2023). Uit de quickscan Wet natuurbescherming is gebleken dat voor een aantal soorten aanvullend onderzoek dan wel aanvullende inspecties benodigd zijn. Het oriënterend vervolgonderzoek is bedoeld als aanvullende inspectie niet als volledig ecologisch soortenonderzoek. ,

,

,

,

Econsultancy is lid van de branchevereniging Netwerk Groene Bureaus en werkt volgens de door het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen.

21834. 002 versie D1

1 / 22

2

GEBIEDSBESCHRIJVING

2. 1

Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving

De onderzoekslocatie (± 24 ha) ligt aan de Sportcentrumlaan e. o. te Sittard. In figuur 2. 1 is de onderzoekslocatie weergegeven.

Figuur 2. 1. Topografische ligging van de onderzoekslocatie (gele pijl en rood omkaderd).

De onderzoekslocatie is bebouwd met een zwembadcomplex bestaande uit meerdere gebouwen en buitenzwembaden. Deze gebouwdelen zijn grotendeels opgebouwd uit bakstenen muren en voorzien van een plat dak. Ten oosten van het zwembadcomplex is parkeergelegenheid gelegen. Verder is een niet meer in gebruik zijnde klimtoren ten noorden van het zwembadcomplex gesitueerd. Een deel van de onderzoekslocatie wordt doorkruist door de Molenbeek welke zich ten westen van de onderzoekslocatie afsplitst van de Geleenbeek. ,

,

,

De onderzoekslocatie wordt verder gekarakteriseerd door (verruigd) grasland met houtwallen bosschages bomenrijen en solitaire bomen. Aan de noordwestzijde van de onderzoekslocatie is een imkerij gesitueerd. Ten noordoosten van de onderzoekslocatie is een grote vijver gesitueerd (de Visvijver). Deze vijver maakt onderdeel uit van het recreatiegebied de Schwienswei. Betreffend recreatiegebied wordt verder gekarakteriseerd door een parkachtige omgeving met loofbos grasland beekjes en weides. Ten zuiden en westen van de onderzoekslocatie zijn woonwijken gelegen ten oosten landelijk gebied met bosschages woningen en weilanden. ,

,

,

21834. 002 versie D1

,

,

,

2 / 22

In figuur 2. 2 is een luchtfoto van de onderzoekslocatie en de directe omgeving weergegeven. Figuur 2. 3 t/m figuur 2. 17 geven een impressie van de onderzoekslocatie middels foto’s die zijn genomen tijdens het veldbezoek op 26 april 2023. ,

21834. 002 versie D1

3 / 22

Figuur 2. 2. Luchtfoto onderzoekslocatie (wit omkaderd) en directe omgeving.

Figuur 2. 3. Impressie zwembadcomplex.

noordzijde

Figuur 2. 6. Gazon met solitaire bomen en speelgelegenheid.

21834. 002 versie D1

Figuur 2. 4. Impressie van één van de zwembaden ten westen van gebouw.

Figuur 2. 5. Gazon en bomen ten westen van zwembadcomplex.

Figuur 2. 7. Voormalige klimtoren.

Figuur 2. 8. Impressie zwembadcomplex.

bijgebouw

4 / 22

Figuur 2. 9. Impressie bomenrijen ten oosten van zwembadcomplex.

Figuur 2. 10. Impressie van deel par-Figuur 2. 11. Grasland ten keergelegenheid. (noord)oosten van zwembadcomplex.

Figuur 2. 12. Impressie noordoostelijke punt onderzoekslocatie.

Figuur 2. 13. Verruigd grasland houtwal op de onderzoekslocatie.

struweel op de van

Figuur 2. 15. Impressie loofbos met onverhard wandelpad aan zuidwestzijde de van onderzoekslocatie.

2. 2

en

Figuur 2. 14. Verruigd grasland en bosschages op de onderzoekslocatie.

Figuur 2. 16. Impressie van deel Molenbeek op de onderzoekslocatie.

Figuur 2. 17. Impressie van de visvijver , noordoosten de ten van onderzoekslocatie.

Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie

De initiatiefnemer is voornemens de onderzoekslocatie te herontwikkelen. Hiervoor zijn drie scenario’s uitgewerkt: ▪ Uitbreiding van recreatiegebied de Schwienswei; ▪ Een economische ontwikkeling in combinatie met natuurontwikkeling; ▪ Een lichtere economische ontwikkeling in een deel van het projectgebied binnen het bredere streven naar meer natuurontwikkeling. ,

21834. 002 versie D1

5 / 22

3

RESULTATEN VOORGAAND ONDERZOEK

Uit de quickscan blijkt dat om de effecten van de ingreep volledig te kunnen toetsen aan de Wet natuurbescherming er op sommige punten meer informatie is benodigd. In tabel 3. 1 is een overzicht weergegeven van de soorten waarnaar aanvullend onderzoek of aanvullende inspectie(s) benodigd worden. ,

Tabel 3. 1. Overzicht geschiktheid onderzoekslocatie voor soortgroepen en te nemen vervolgstappen. Soortgroep

Broedvogels

Bijzonderheden / opmerkingen*

Geschikt habitat

Ingreep

Nader onderzoek

Ontheffings-

verstorend

algemeen

ja

ja

nee

nee

jaarrond beschermd

ja

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van afhankelijk van voorgenomen plannen nader onder-aanvullend onderzoek naar grote gele zoek kwikstaart , bosuil , boomvalk , havik , ransuil , rode wouw , torenvalk , wespendief en

aanvraag

werkzaamheden buiten broedseizoen uitvoeren

zwarte wouw

categorie 4 broedvogels

ja

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van afhankelijk van voorgenomen plannen nader onder-aanvullend onderzoek naar buizerd , sperwer en zomertortel zoek

verblijfplaatsen

ja

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van afhankelijk van voorgenomen plannen nader onder-aanvullend onderzoek naar gebouwbewozoek nende vleermuizen , aanvullende inspectie naar geschikte verblijfplaatsen voor boombewonende vleermuizen en aanvullende inspectie in voormalige klimtoren en bijgebouw

foerageergebied

ja

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van aanvullend onderzoek mogelijk nodig , nader onder-afhankelijk van voorgenomen plannen zoek (overleggen met ecologisch deskundige)

vliegroutes

ja

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van aanvullend onderzoek naar vliegroutes nader onder-voor vleermuizen wordt noodzakelijk zoek geacht bij bomenkap of toename van verlichting op bomenrijen

Grondgebonden zoogdieren

ja

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van afhankelijk van voorgenomen plannen nader onder-wordt aanvullend onderzoek naar bever zoek noodzakelijk geacht

Vleermuizen

in eerste instantie wordt aanvullende inspectie naar das noodzakelijk geacht voor steenmarter en eekhoorn werken in

vrijstellingsperiode conform ecologisch werkprotocol , of ook aanvullend onderzoek Amfibieën

21834. 002 versie D1

ja

mogelijk

nee

nee

werkzaamheden uitvoeren conform ecologisch werkprotocol

6 / 22

Geschikt habitat

Ingreep

Nader onderzoek

Ontheffings-

verstorend

Reptielen

ja

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van afhankelijk van voorgenomen plannen nader onder-wordt aanvullend onderzoek naar levendzoek barende hagedis en hazelworm wordt noodzakelijk geacht mogelijk werken conform ecologisch werkprotocol in gecombineerde vrijstellingsperiode (half augustus – september)

Vissen

ja

mogelijk

nee

nee

Libellen en vlinders

ja

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van afhankelijk van voorgenomen plannen , nader onder-aanvullend onderzoek of aanvullende zoek inspectie naar bosbeekjuffer , grote vos , grote weerschijnvlinder , iepenpage , kleine ijsvogelvlinder en teunisbloempijlstaart

Overige ongewervelden

mogelijk

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van inspectie

in eerste instantie wordt aanvullende inspectie naar habitat van vliegend hert noodzakelijk geacht

Vaatplanten

nee

nee

nee

nee

-

Gebiedsbescherming

Gebied aanwezig

Ingreep

verstorend

Nader onderzoek

Vergunningplicht

Natura 2000

68, km

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van contact opnemen met ecologisch deskunnader onder-dige op moment dat plannen verder zoek uitgewerkt zijn , mogelijk wordt oriënterend onderzoek middels AERIUS-calculator noodzakelijk geacht

Natuurnetwerk Nederland

gelegen in

mogelijk

mogelijk

mogelijk

contact opnemen met ecologisch deskundige op moment dat plannen verder uitgewerkt zijn , mogelijk is dan een Neetenzij toets benodigd

Houtopstanden

ja

mogelijk

mogelijk

mogelijk

afhankelijk van bomenkap , geldt mogelijk artikel 4. 2 van de Wet natuurbescherming met meldingsplicht en herplantplicht

Soortgroep

Bijzonderheden / opmerkingen*

aanvraag

eventuele dempen van jaarrond houdend water uitvoeren conform ecologisch werkprotocol

* Wijzigingen in het planvoornemen kunnen van invloed zijn op de uitkomst van het onderzoek.

21834. 002 versie D1

7 / 22

4

ONDERZOEKSMETHODIEK

4. 1

Vleermuizen

Voor het indicatieve onderzoek naar vleermuizen is in de periode half augustus tot half september in totaal één veldbezoek uitgevoerd in de avond vanaf zonsondergang tot circa drie uur erna. Tijdens dit veldbezoek is een indicatief beeld gegenereerd van de aanwezige vleermuissoorten binnen de planlocatie. Hierbij is niet specifiek gelet worden op de aanwezigheid van verblijfplaatsen maar is met name een vollediger beeld gegenereerd van de aanwezige vleermuissoorten waarmee bij een toekomstige ingreep rekening gehouden dient te worden. ,

,

,

,

Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van professionele batdetectors met opnamemogelijkheid (Elekon M batlogger). Daarnaast is gebruik gemaakt van een warmtebeeldcamera (FLIR Scion OTM 366) en zaklamp. Een batdetector zet het voor het menselijk gehoor niet hoorbare ultrasone geluid van vleermuizen om naar frequenties die wel hoorbaar zijn. Op basis van de geluidsfrequenties en ritmes kunnen verschillende soorten vleermuizen worden onderscheiden. De opnamemogelijkheid is belangrijk omdat de geluidsopnames kunnen worden gebruikt voor het determineren van soorten die op basis van hun geluid moeilijk zijn te onderscheiden (met name Myotis-soorten) en waarbij het sonogram uitsluitsel kan geven. Hierbij is gebruik gemaakt van analyseprogramma’s Batexplorer en Batsound.

4. 2

Overige zoogdieren

Voor het onderzoek naar zoogdieren is in de nachtelijke uren gebruik gemaakt van een warmtebeeldcamera. Met deze camera is het mogelijk tot op relatief grote afstand in het volledig donker zoogdieren waar te nemen en te determineren. Op deze manier kan met een relatief beperkte inspanning een inschatting gegeven worden van de aanwezige zoogdieren binnen de planlocatie.

4. 3

Nesten- en holteinspectie

Voor het onderzoek naar grote nesten en holen is éénmaal in de bladerloze periode een gebiedsdekkende inventarisatie uitgevoerd waarbij grote nesten (potentiële nesten van roofvogels uilen of eekhoorn) holten in bomen (potentiële verblijfplaatsen van vleermuizen) en holen (burchten van das) in kaart gebracht zijn. ,

4. 4

,

Inspectie klimtoren

Op basis van de quickscan Wet natuurbescherming werd een aanvullende inspectie van de klimtoren noodzakelijk geacht om vast te kunnen stellen of deze geschikt geacht wordt als verblijfplaats voor gebouwbewonende vleermuizen. De inspectie heeft plaatsgevonden met een verrekijker en zaklamp. De inspectie van de klimtoren heeft gelijktijdig plaatsgevonden met de holten- en nesteninspectie. ,

21834. 002 versie D1

8 / 22

Tabel 4. 1

Onderzoeksinspanning. 2023 Augustus

Vleermuizen

Overige dieren

Inspectie

zoog-

September

tijdstip

1x avond**

datum

26 september 2023

functie

Indicatie soorten

tijdstip

1x avond**

datum

i. c. m. vleermuis

functie

Indicatie soorten

Oktober

2024 November

December

Januari

Februari

Maart

April

Mei

-

-

tijdstip

1x overdag*

datum

25 januari 2024 -

functie

-

Grote nesten & holen Inspectie klimtoren op geschiktheid voor vleermuizen

*Het veldwerk is uitgevoerd door één persoon. ** Het veldwerk is uitgevoerd door twee personen.

21834. 002 versie D1

9 / 22

5

ONDERZOEKSRESULTATEN

5. 1

Vleermuizen

Tijdens het veldbezoek op 26 september 2023 zijn veel waarnemingen van vleermuizen gedaan. Het betreft de volgende soorten: gewone dwergvleermuis ruige dwergvleermuis laatvlieger gewone grootoorvleermuis en watervleermuis. Deze vleermuizen zijn foeragerend en passerend waargenomen. Voor de gewone dwergvleermuis geldt dat tevens baltsgedrag waargenomen is. In figuur 5. 1 t/m 5. 5 is per soort vleermuis weergegeven waar deze waargenomen zijn. Houd er rekening mee dat de betreffende locaties de plekken zijn waar de waarnemer gestaan heeft waardoor de exacte locatie waar de vleermuis zich heeft bevonden een aantal meter kan afwijken. ,

,

,

,

Figuur 5. 1. Waarnemingen van gewone dwergvleermuis gedurende veldinventarisatie van 26 september 2023.

Voor de gewone dwergvleermuis geldt dat deze met name nabij de Visvijver aangetroffen is ook zijn een aantal waarnemingen in de nabijheid van het huidige zwembadcomplex gedaan (figuur 5. 1). De baltsende gewone dwergvleermuizen zijn met name waargenomen aan de westoever van de Visvijver. ,

21834. 002 versie D1

10 / 22

Figuur 5. 2. Waarnemingen van ruige dwergvleermuis gedurende veldinventarisatie van 26 september 2023.

Voor de ruige dwergvleermuis geldt dat deze uitsluitend in de nabijheid van de Visvijver aangetroffen is (figuur 5. 2).

Figuur 5. 3. Waarnemingen van laatvlieger gedurende veldinventarisatie van 26 september 2023.

21834. 002 versie D1

11 / 22

Voor de laatvlieger geldt dat deze slechts enkele keren waargenomen is met een diffuse verspreiding over de onderzoekslocatie (figuur 5. 3). ,

Figuur 5. 4. Waarneming van gewone grootoorvleermuis gedurende inventarisatie van 26 september 2023.

Er is slechts één waarneming van gewone grootoorvleermuis gedaan. Het betreft een waarneming nabij de Visvijver net ten oosten van de onderzoekslocatie (figuur 5. 4). ,

21834. 002 versie D1

12 / 22

Figuur 5. 5. Waarnemingen van watervleermuis gedurende inventarisatie van 26 september 2023.

Gedurende het veldbezoek zijn enkele waarnemingen van foeragerende watervleermuizen gedaan. Het betreft waarnemingen nabij de Visvijver zowel binnen als net buiten de grenzen van de onderzoekslocatie (figuur 5. 5). ,

Overige zoogdieren

5. 2

Streng beschermde soorten Gedurende de avondronde van 26 september 2023 is ter hoogte locatie is weergegeven in figuur 5. 9.

van

de Visvijver één bever waargenomen. De

Licht beschermde / overige soorten Tijdens het veldbezoek zijn enkele algemene soorten waargenomen. Het betreft bunzing haas en verschillende muizensoorten. Gedurende het veldbezoek ten behoeve van de quickscan Wet natuurbescherming is ook nog een wezel waargenomen. Deze soorten zijn in Limburg vrijgesteld in het kader van ruimtelijke ontwikkeling waardoor hiervoor enkel de zorgplicht geldt. ,

,

5. 3

Nesten- en holteinspectie

Een overzicht van de grote nesten die op de onderzoekslocatie en de directe omgeving zijn waargenomen is weergegeven in figuur 5. 6. In figuur 5. 7 en 5. 8 zijn impressies van enkele grote nesten weergegeven. Op twee van de aangetroffen nesten zijn reeds gedurende het veldbezoek ten behoeve van de quickscan Wet natuurbescherming alsook gedurende het meest recente veldbezoek eksters waargenomen. Daarmee mag ervanuit

21834. 002 versie D1

13 / 22

gegaan

worden dat deze nesten in gebruik zijn door ekster. Het betreffen daarmee geen jaarrond beschermde

nesten. Voor de overige grote nesten geldt dat een aanvullend onderzoek naar roofvogels en ransuil noodza-

kelijk geacht wordt om te kunnen bepalen of de nesten in gebruik zijn door jaarrond beschermde roofvogels dan wel categorie 4 broedvogels (sperwer en buizerd). ,

,

Figuur 5. 6. Waarnemingen van grote nesten op onderzoekslocatie , op basis van veldinspectie van 25 januari 2024.

Figuur 5. 7. Impressie groot nest.

21834. 002 versie D1

Figuur 5. 8. Impressie groot nest.

14 / 22

Verder is in kaart gebracht waar zich bomen met holten loshangend schors en veel klimop bevinden. Op basis van het veldbezoek kan geen uitsluitsel gegeven worden of al deze holten daadwerkelijk naar boven toe doorlopen en daarmee geschikt worden geacht voor boombewonende vleermuizen. Indien gewenst kan een aanvullende inspectie met boomklimmer uitgevoerd worden om te kunnen bepalen of deze holten daadwerkelijk geschikt worden geacht voor vleermuizen. Op basis van de huidige onderzoeksinspanning wordt er zekerheidshalve vanuit gegaan dat alle aangetroffen holten geschikt zijn voor vleermuizen (‘worst-case’ benadering). Ook de bomen met veel klimop zijn in kaart gebracht aangezien niet duidelijk was of zich hier holten in bevonden en vleermuizen ook het dichte klimop kunnen gebruiken als verblijfplaats (Natuur Bos en Landschap 2018). Tenslotte zijn de vleermuiskasten die zich ten westen van de onderzoekslocatie bevinden in kaart gebracht aangezien deze ook verstoring kunnen ondervinden van de voorgenomen plannen. In figuur 5. 9 is een overzicht weergegeven van de bomen met holten loshangend schors veel klimop en/of vleermuiskasten. In figuur 5. 10 tot en met 5. 16 zijn impressies weergegeven van een aantal bomen met holten en houtopstand met veel klimop. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

Figuur 5. 9. Overzicht van bomen met holten , loshangend schors , veel klimop en/of vleermuiskasten , op basis van veldinspectie van 25 januari 2024.

21834. 002 versie D1

15 / 22

Figuur 5. 10. Knotwilg met holten.

Figuur 5. 11. Dode boom met holten.

Figuur 5. 12. Knotwilg met holten.

Figuur 5. 13. Dode boom met holten.

Figuur 5. 14. Holte in boom.

Figuur 5. 15. Holte in boom.

21834. 002 versie D1

16 / 22

Figuur 5. 16. Impressie van houtopstand met veel klimop.

Inspectie klimtoren

5. 4

Gedurende het veldbezoek van 25 januari 2024 is de klimtoren geïnspecteerd op geschiktheid voor gebouwbewonende vleermuizen. Daarbij is geconstateerd dat de klimtoren geschikt is als verblijfplaats voor gebouwbewonende vleermuizen. De bebouwing is vanuit de buitenzijde toegankelijk voor vleermuizen en er zijn gaten kieren en spleten in het gebouw aanwezig waar vleermuizen in kunnen wegkruipen (figuur 5. 17 tot en met 5. 20). Het bijgebouw bij de klimtoren wordt vanwege de zeer beperkte hoogte niet geschikt geacht voor vleermuizen. Indien bij de voorgenomen plannen de klimtoren aangetast wordt of op andere wijze verstoring plaatsvindt (bijvoorbeeld door een toename van nachtelijke uitstraling op de klimtoren gericht) dient een aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden om te bepalen of sprake is van vaste rust- en/of voortplantingsplaatsen van vleermuizen in de betreffende bebouwing. In figuur 5. 21 is een overzicht weergegeven van de voor vleermuizen geschikte bebouwing op de onderzoekslocatie. Bij werkzaamheden aan de betreffende bebouwing (renovatie/sloop) of bij verstoring (e. g. toename van nachtelijke verlichting) wordt een aanvullend onderzoek naar vleermuizen noodzakelijk geacht. Het onderzoek dient uitgevoerd te worden conform het geldende vleermuisprotocol (Netwerk Groene Bureaus versie 2021). ,

,

,

,

21834. 002 versie D1

17 / 22

Figuur 5. 17. Impressie voormalige klimtoren.

Figuur 5. 18. Impressie voormalige klimtoren.

Figuur 5. 19. Impressie binnenzijde klimtoren , hoogste deel.

Figuur 5. 20. Impressie binnenzijde klimtoren , lagere deel.

21834. 002 versie D1

18 / 22

Figuur 5. 21. Overzicht van voor vleermuizen geschikte bebouwing op onderzoekslocatie.

5. 5

Overige bevindingen

Streng beschermde soorten Ter hoogte van de Visvijver zijn tijdens de avondronde twee roepende bosuilen waargenomen. Verder zijn tijdens het veldbezoek overdag gedurende het gehele bezoek twee buizerds op de onderzoekslocatie waargenomen. De sperwer is éénmaal jagend waargenomen op het terrein gedurende het veldbezoek. Van de bever zijn op enkele plekken knaagsporen aan bomen aangetroffen. Daarmee maakt de onderzoekslocatie deel uit van het foerageergebied van bever. In figuur 5. 22 is een overzicht weergegeven van de waarnemingen van deze soorten. Er zijn op de onderzoekslocatie echter geen burchten van bever of das waargenomen. De aanwezigheid van een vaste rust- en/of voortplantingsplaats van bever of das op de onderzoekslocatie kan daarmee op basis van de huidige onderzoeksinspanning uitgesloten worden.

21834. 002 versie D1

19 / 22

Figuur 5. 22. Waarnemingen van (streng) beschermde soorten gedurende veldinspecties van 26 september 2023 en 25 januari 2024.

Licht beschermde soorten / overige soorten Tijdens de veldbezoeken zijn verder enkele algemene soorten waargenomen. Het betreft soorten als wilde eend gewone pad groene specht grote bonte specht appelvink ekster gaai zwarte kraai koperwiek boomkruiper en kauw. ,

21834. 002 versie D1

,

,

,

,

,

,

,

,

20 / 22

6

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

Econsultancy heeft in opdracht van gemeente Sittard-Geleen aan de Sportcentrumlaan e. o. te Sittard.

oriënterend vervolgonderzoek uitgevoerd

een

Het oriënterend vervolgonderzoek is uitgevoerd in het kader van de voorgenomen werkzaamheden op de onderzoekslocatie en naar aanleiding van de resultaten van de quickscan Wet natuurbescherming die Econsultancy in juni 2023 op de onderzoekslocatie heeft uitgevoerd (rapport 21834.001 versie D2 d. d. 8 juni 2023). ,

Voorgenomen ingreep De initiatiefnemer is voornemens de onderzoekslocatie te herontwikkelen uitgewerkt:

en

,

heeft hiervoor drie scenario’s

▪

Uitbreiding van recreatiegebied de Schwienswei;

▪

Een economische ontwikkeling in combinatie met natuurontwikkeling;

▪

Een lichtere economische ontwikkeling in een deel van het projectgebied binnen het bredere streven naar meer natuurontwikkeling. ,

Conclusie Binnen de grenzen van de onderzoekslocatie en de directe omgeving hiervan zijn waarnemingen gedaan van de volgende streng beschermde soorten: gewone dwergvleermuis ruige dwergvleermuis laatvlieger gewone grootoorvleermuis watervleermuis bever bosuil sperwer en buizerd. De vleermuizen maken in elk geval gebruik van de onderzoekslocatie en directe omgeving als foerageergebied. Met name de directe omgeving van de Visvijver wordt veel gebruikt om te foerageren en wordt mogelijk tevens als vliegroute door vleermuizen gebruikt. Nader onderzoek dient uit te wijzen of tevens sprake is van vaste rust- en/of voortplantingsplaatsen en essentiële vliegroutes. Voor de gewone dwergvleermuis gewone grootoorvleermuis ruige dwergvleermuis en laatvlieger geldt dat deze mogelijk een verblijfplaats hebben in de bestaande bebouwing. Voor watervleermuis ruige dwergvleermuis en gewone dwergvleermuis geldt dat deze mogelijk een verblijfplaats hebben in bomen met holten spleten of loshangend schors op de onderzoekslocatie. Voor bosuil geldt dat deze mogelijk een vaste rust- dan wel voortplantingsplaats roestplaats of nestlocatie heeft binnen de grenzen van de onderzoekslocatie. Onder andere met deze soorten dient dan ook rekening gehouden te worden bij de voorgenomen herontwikkeling van de onderzoekslocatie. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

De grote nesten behoren mogelijk toe aan jaarrond beschermde broedvogels dan wel categorie 4 broedvogels (buizerd en sperwer). Op basis van de huidige onderzoeksinspanning kan een vaste rust- en/of voortplantingsplaats van bever en das uitgesloten worden. Wel is sprake van foerageergebied van bever op de onderzoekslocatie. ,

Onderhavig onderzoek betreft geen volledig soortenonderzoek. Om met voldoende zekerheid een conclusie te kunnen trekken omtrent de aan- of afwezigheid van (verblijfplaatsen dan wel andere essentiële functies van)

21834. 002 versie D1

21 / 22

beschermde soorten dient een volledig soortonderzoek uitgevoerd te worden conform de geldende protocollen onder andere van BIJ12 en het Netwerk Groene Bureaus. ,

,

Econsultancy Swalmen 31 januari 2024 ,

21834. 002 versie D1

22 / 22

GERAADPLEEGDE BRONNEN BIJ12

Kennisdocument huismus. Opgehaald (2023a). 1-februari-2023. pdf content/uploads/2023/02/Kennisdocument -Huismus-versie-2.

van https://www. bij12. nl/wp-

BIJ12 (2023b). Kennisdocument gierzwaluw. Opgehaald van https://www. bij12. nl/wp-content/uploads/ 2023/07/ Kennisdocument-Gierzwaluw-2. 0-juli-2023. pdf BIJ12 (2017c). Kennisdocument gewone dwergvleermuis. Opgehaald van https://www. bij12. nl/assets/BIJ12-2017-004Kennisdocument-Gewone-dwergvleermuis-1. 0. pdf. Natuur , bos

en

landschap

(mei 2018).

Klimop

kan

de

boom

in.

Geraadpleegd

op

30

januari

2024 , van

https://edepot. wur. nl/453105. Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Bureaus (2021). Vleermuisprotocol 2021. Opgehaald van

https://netwerkgroenebureaus. nl/vleermuisprotocol. Wet natuurbescherming (2015 , 16 december). Opgehaald van: https://wetten. overheid. nl/BWBR0037552/2021-02-17.

Verklarende woordenlijst Activiteitenplan Een activiteitenplan dient als begeleidend document voor een ontheffingsaanvraag. In het activiteitenplan zijn maatregelen verwoord waarmee de functionaliteit van een rust- of voortplantingsplaats van een beschermde soort behouden blijft en schade aan individuen wordt voorkomen. Broedseizoen Voor het broedseizoen staat in de wet geen vaste periode. De looptijd verschilt per soort en varieert per jaar. Veel vogelsoorten broeden ongeveer tussen 15 maart en 15 augustus. Expert Judgement

Inschatting van een deskundige op grond van zijn kennis en ervaring. Externe werking

Niet alleen activiteiten in een Natura 2000-gebied/NNN hebben invloed op de staat van instandhouding van het gebied , ook activiteiten buiten het gebied kunnen de natuurwaarden in een gebied beïnvloeden. Dit wordt " externe werking " genoemd. Er bestaat geen ruimtelijke grens voor externe werking: bepalend zijn de effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van de soorten en habitattypen in het Natura 2000-gebied/NNN , ongeacht de afstand tot het beschermde gebied. Foerageerhabitat Het gebied waarbinnen een soort voedsel zoekt. Foerageren

Zoeken en vinden van voedsel door dieren (jachtgebied). Functioneel leefgebied Hiermee wordt het gebied dat is benodigd om de functionaliteit van een voortplantingsplaats of van een vaste- rust of voortplantingsplaats te behouden. Een nestlocatie of voortplantingsplaats kan bijvoorbeeld alleen succesvol functioneren , wanneer er voldoende habitat (schuilgelegenheid , voedsel etc. ) van voldoende kwaliteit aanwezig is om te kunnen paren , eieren te leggen en jongen groot te brengen. Gunstige staat van instandhouding Er is sprake van een gunstige staat van instandhouding van een soort of habitattype als de omstandigheden waarin de soort of het habitattype voorkomt perspectief bieden op een duurzaam voortbestaan van die soort of dat habitattype. Habitat Omvat de plaatsen waar een bepaald organisme voorkomt doordat de abiotische en biotische factoren (niet levende en levende natuur) van die plaatsen voldoen aan de eisen en toleranties die het organisme stelt om te kunnen overleven , groeien en zich

voortplanten. Kraamverblijfplaats Voortplantingsplaats van vleermuizen. Het gaat hierbij vaak om de vrouwelijke exemplaren van een kolonie (ook wel kraamgroep genoemd) die gezamenlijk hun jongen grootbrengen. De aantallen vleermuizen in een kraamgroep kan oplopen tot meerdere honderden exemplaren. Landhabitat Amfibieën zijn voor de voortplanting afhankelijk van water. Buiten de voortplantingsperiode maakt de soortgroep gebruik van landhabitat als onderdeel van het leefgebied. Landhabitat voor amfibieën omvat onder andere structuurrijke of opgaande vegetatie zoals (loof)bos , houtwallen , struikgewas , heide , ruigtekruiden , vegetaties en moeras. Landschappelijk inpassingsplan Het inpassen van ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied middels een ontwerp van de groenvoorziening , dat voldoet aan het beleid ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit. Hierdoor wordt zorg gedragen dat een ruimtelijke ontwikkeling past in het landschap.

Mitigerende maatregelen Maatregelen die negatieve effecten bij een ingreep voorkomen of reduceren. Omgevingscheck Een omgevingscheck wordt uitgevoerd bij verlies van leefgebied van een jaarrond beschermde functie van een soort die door een ingreep (tijdelijk) verloren gaat. De omgeving van de ingreep wordt door een ter zake deskundige beoordeeld op aanwezigheid van voldoende alternatief leefgebied en/of potentiële verblijfplaatsen. Ontheffing De Wet natuurbescherming is bedoeld om planten- en diersoorten die vrij in het wild leven te beschermen. Om deze kwetsbare soorten te beschermen bevat de Wet natuurbescherming een aantal verbodsbepalingen. Onder bepaalde voorwaarden mogen de activiteiten wel doorgaan , daarvoor kan een ontheffing benodigd zijn. Een ontheffing is een besluit waarbij in een individueel concreet geval een uitzondering op een wettelijk verbod wordt gemaakt.

Paarverblijfplaats Dit is een verblijfplaats die hoofdzakelijk in het najaar (september/oktober) door vleermuizen worden gebruikt om te paren. Eén mannetje kan een dergelijke verblijfplaats met meerdere vrouwtjes delen. In de omgeving van de paarverblijfplaats wordt veelal door het territoriale mannetje middels baltsvluchten getracht vrouwtjes aan te lokken. Populatie Een biologische populatie is een groep individuen van dezelfde soort die zich onderling voortplant en als zodanig geïsoleerd is van

andere zulke groepen. Rode Lijst Rode Lijsten laten zien welke soorten zijn verdwenen en welke soorten in een gebied sterk zijn achteruitgegaan of zeldzaam zijn. Er bestaan verschillende Rode Lijsten. Voor vogels , voor zoogdieren , planten , paddenstoelen , insecten en voor allerlei andere soortgroepen. Rode Lijsten hebben geen officiële juridische status. Plaatsing op de lijst maakt een dier dus nog geen 'beschermde diersoort' in de zin van de Wet natuurbescherming. De Rode Lijsten hebben in de praktijk wel een belangrijke signaleringfunctie. Door de Rode Lijst te raadplegen , kunnen alle instellingen die met natuurbehoud te maken hebben rekening houden met bedreigde soorten.

Significant negatief effect Een effect is in het kader van de Wet natuurbescherming significant als de instandhoudingsdoelen van het Natura 2000-gebied dreigen te worden aangetast. Het begrip 'significant' staat centraal in de toepassing van het beschermingsregime voor Natura 2000-gebieden bij zowel vaststelling van beheerplannen als de vergunningverlening. Het bepaalt of een uitvoerige toetsing , een zogenaamde passende beoordeling , moet worden uitgevoerd. Indien als gevolg van een ingreep de toekomstige oppervlakte habitat of leefgebied , aantal van een soort

of kwaliteit van een habitat lager zal worden dan zoals bedoeld in de instandhoudingsdoelstelling , dan kan sprake zijn van significante gevolgen. Voor het goede begrip , de soorten hoeven er niet te zitten , het gebied moet geschikt zijn voor de soorten. Voortplantingsplaats of rustplaats Een plek binnen het leefgebied van een soort die essentieel is voor de levenscyclus van een individu. De Wet natuurbescherming omschrijft niet exact wat een vaste rust- of voortplantingsplaats is. Dit is soortafhankelijk. Vliegroute Een vaste route die door vleermuizen wordt gebruikt tussen de verblijfplaatsen naar foerageergebieden.

Winterverblijfplaats Verblijfplaats die gebruikt wordt om de periode van winterrust te overbruggen. Voor vleermuizen zijn dit vorstvrije , maar koele en vochtige plekken. Er kans sprake zijn van massaverblijfplaatsen , verblijfplaatsen van kleine groepen of één of enkele individuen. Zomerverblijfplaats Buiten de kraamperiode worden deze door groepjes vrouwtjes en jongen gebruikt , in de kraamperiode door individuele mannetjes.