Presentatie themabijeenkomst Optimalisatie Milieuparken 18 september 2024

Waarderweg 33B-10 haarlem, postbus 2016 2002 la haarlem, t 023 5319141, e info@iprnormag.nl.

Toelichting Optimalisatie Milieuparken Westelijke Mijnstreek

18 september 2024 Robert Schouten

© IPR Normag

Agenda 1. Opening 2. Opdracht en aanpak 3. Kenschets huidige situatie 4. Toekomstperspectief 5. Doorkijk naar ‘type milieuparken’ 6. Scenario’s 7. Vervolgproces

2

18 sep. 2024

© IPR Normag

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Aanleiding 1.Opdracht en aanpak

Context 

De vijf milieuparken in de Westelijke Mijnstreek-gemeenten zijn verouderd en moeten worden geoptimaliseerd om aan de wettelijke regelgeving te kunnen voldoen.



De huidige problematiek op de milieustraten (reparaties, regelgeving, ruimtegebrek, etc.) wordt momenteel niet of nauwelijks structureel aangepakt omdat de toekomst van de milieuparken onduidelijk is en omdat dit investeringen vergt.

Kaderstelling 

3

18 sep. 2024

 © IPR Normag

De gemeenteraden van Beek, Sittard-Geleen en Stein hebben medio 2022 het uitvoeringsplan “Van Afval Naar Grondstof 2022-2025” vastgesteld. Onderdeel hiervan is het optimaliseren van de milieuparken: 

Maatregel #10: opstellen plan van aanpak optimalisatie milieuparken



Maatregel #11: uitvoering plan van aanpak optimalisatie milieuparken

Gemeente Echt-Susteren neemt ook deel: als gebruiker milieuparken in Sittard-Geleen en als aandeelhouder RWM. Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Opdracht 1. Opdracht en aanpak

Doel is het ‘toekomstbestendig maken van de milieuparken’ 

Scenario-onderzoek: inhoudelijk uitwerken van toekomstbestendige scenario’s



Locatie-onderzoek: inventariseren en beoordelen van beschikbare locaties



Onafhankelijke procesbegeleiding en het actief betrekken van stakeholders

Uitgangspunten in aanpak

4

18 sep. 2024

© IPR Normag



Objectieve besluitvorming: op basis van duidelijke criteria



Scenario’s (max. 4) zijn afgestemd op geschiktheid locaties



Uitwerking scenario’s op hoofdlijnen: gericht op functionaliteit



Technische uitwerking (ontwerp) en realisatie volgt na besluitvorming Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Aanpak 1. Opdracht en aanpak

We organiseren participatie…

5

18 sep. 2024

© IPR Normag



Deze raadsinformatiebijeenkomst



Optioneel: een tour circulair (langs verschillende milieustraten)



Inwoner enquête



Dialoogtafel met verschillende stakeholders Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Totaal beeld 2. Kenschets huidige situatie



Onderzoek gaat over vijf milieuparken in Beek (1), Sittard-Geleen (3) en Stein (1).



De milieuparken zijn eigendom van de afzonderlijke gemeenten. RWM voert de exploitatie uit in opdracht van de gemeenten.



Historisch: “de brenglocaties zijn gericht op het efficiënt weggooien van afval”.

Beoordeling huidige situatie

6



Ieder afzonderlijk milieupark binnen de regio kent uitdagingen: achterstallig onderhoud, niet voldoen aan de regelgeving (o.a. ontbreken van een vloeistofdichte vloer), ruimtegebrek, et cetera.



Verschillende risico’s op het vlak van veiligheid en milieuwetgeving



Op dit moment komt geen enkel milieupark aan de (minimaal) benodigde 6.500m² voor het realiseren van een toekomstbestendig milieupark.

18 sep. 2024

© IPR Normag

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Enkele voorbeelden 2. Kenschets huidige situatie

7

18 sep. 2024

© IPR Normag

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Enkele voorbeelden 2. Kenschets huidige situatie

8

18 sep. 2024

© IPR Normag

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Trends & Impact 3.Toekomstperspectief

Fijnmazige logistiek blijft vereist 

Blijvende behoefte aan (fysieke) logistiek: afgedankte consumptiegoederen moeten worden vervoerd



Geen ruimte (in de openbare ruimte) voor veel, verschillende te organiseren logistiek



9

© IPR Normag

Belangrijkste trends 

Toename druk op openbare ruimte (demografie)



Toenemende schaarste grondstoffen (ecologie)



Logistiek verandert (technologie)



Groeiende economie en circulaire businessmodellen (economie)



Toenemende wet- en regelgeving (politiek-juridisch):



Veranderende consumptiepatronen (sociaal-cultureel)

Circulaire ketens op kleine en grote schaal

Overheid blijft nodig

Duurzame logistiek als basiseis

18 sep. 2024

Producent pakt beperkte verantwoordelijkheid



Meer hoogwaardige recycling-technologie



Meer differentiatie in grondstofstromen: om te kunnen recyclen en hergebruiken



Meer waardering consument voor tweedehands goederen



Groei in producentenverantwoordelijkheid: vooral financieel en aan achterkant



Vervaging grens bedrijfsafval en huishoudelijk afval



Retourlogistiek breidt uit, maar dit blijft beperkt tot een deel van de waardevolle consumptiegoederen



Meer aandacht voor waarde, maar



Overheid als regelgever. meer sturing op recycling en hergebruik (o.a. CMP, aanpassing minimumstandaard en grenswaarde)



Sterke rol in fijnmazige logistiek en ‘grondstoffenhub’

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Toekomstbeeld “Milieustraat” 3. Toekomstperspectief

Meerwaarde ‘milieustraat’ 

Rol van overheid in komende 15 jaar blijft relevant (o.a. omdat bedrijfsleven niet de fijnmazige logistiek oppakt).



Milieustraat wordt ‘grondstoffenhub’ voor grotere stromen (waarop producenten zich niet logistiek kunnen/willen organiseren)



Vermindering verplichte milieustraat-stromen (meer maatwerk mogelijk; ook aanwijzen commerciële partij).

Kenmerkend

10

18 sep. 2024

© IPR Normag



Meer gastheerschap: om burger te ‘belonen’ voor goed gedrag



Meer flexibiliteit: differentiatie naar een groter aantal grondstofstromen



Milieustraat is/wordt een plek waar circulariteit zichtbaar wordt.



Milieustraat is circulair van opzet: innamestraat (restafval blijft betaald, grondstoffen niet)



Frequent voorkomende stromen dichter bij huis. Minder frequente stromen: meer centraal in het gebied.

Ook verschillen zichtbaar… 

Er ontstaan verschillende ‘modellen’ van milieustraten…

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Modellen milieustraten 4. Doorkijk naar ‘type milieuparken’

-

Toename: • Investering • Oppervlakte • Circulariteit

11

18 sep. 2024

© IPR Normag

+



Kringloopplein

kleine brengvoorziening voor grondstoffen



Milieupark (c.q. Milieustraat)

voor wettelijk verplichte stromen



Recyclepunt

gastheer, vergaande scheiding



Grondstoffencentrum

gastheer + demontage, educatie, reparatie



Circulair Centrum

+ kringloopwinkel



Circulair Ambachtscentrum

+ circulair ondernemers, horeca, etc. Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Kringloopplein 4. Doorkijk naar ‘type milieuparken’

 Alleen 'kofferbak fracties'  Alleen grondstoffen, geen restafval  Optioneel: Innamepunt

herbruikbare goederen en combinatie met reparatie faciliteit

12

Voorbeelden: Kringloopplein Nieuw Lekkerland

18 sep. 2024

© IPR Normag

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Milieupark (c.q. milieustraat of afvalbrengstation) 4. Doorkijk naar ‘type milieuparken’

 Minimaal wettelijke fracties  Goede uitstraling  Goede communicatie  Simpel (logistiek & indeling)

Voorbeelden: Eindhoven, Nieuwkoop, Nijmegen etc.

13

18 sep. 2024

© IPR Normag

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Recyclepunt 4. Doorkijk naar ‘type milieuparken’

 Gastheerschap  Vergaande grondstoffen scheiding  Innamestraat

Voorbeeld: Noordenveld

14

18 sep. 2024

© IPR Normag

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Grondstoffencentrum 4. Doorkijk naar ‘type milieuparken’

 Gastheerschap  Vergaande grondstoffen scheiding  Innamestraat  Demontage werkplaats en/of

kleine werkplaats op locatie voor reparatie en educatie

15

18 sep. 2024

© IPR Normag

Voorbeelden: Lansingerland (Design), Groot-Ammers, Almere, Roosendaal Variant: 'Grondstof-service-centrum' Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Circulair Centrum 4. Doorkijk naar ‘type milieuparken’



Gastheerschap



Vergaande grondstoffen scheiding



Innamestraat



Demontagebedrijf (en evt. reparatie)



Kringloopwinkel

Voorbeelden: Oss, Oldenzaal, Schiedam, Leiden, Goes (Design)

16

18 sep. 2024

© IPR Normag

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Circulair Ambachts Centrum 4. Doorkijk naar ‘type milieuparken’

17



Gastheerschap



Vergaande grondstoffen scheiding



Innamestraat



Ateliers voor circulaire ondernemers



Reparatie atelier



Horeca



Educatieruimte



Optioneel: Kringloopwinkel, Demontagebedrijf

18 sep. 2024

© IPR Normag

Voorbeelden: Rotterdam (Build), Groningen (Design), Amsterdam (Design), BUCH (Design) Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Wat is belangrijk? 5. Scenario’s

Ambitieniveau:

18

18 sep. 2024

© IPR Normag



Behoud status quo:

alleen veranderen als het moet



Optrekken naar gemiddelde standaard:

voldoen aan stand van de huidige tijd



Toekomstbestendig:

voorbereid zijn op circulaire toekomst

Behoud status quo is niet houdbaar…

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Wat is belangrijk? 5.Scenario’s



Beoordelingscriteria 

Service: op locatie en reistijd naar locatie



Financiën: investering en jaarlijkse lasten



Milieu: potentieel voor circulariteit



Randvoorwaarde: beschikbaarheid locatie

Beschrijvend Comfort gebruikers Bereikbaarheid Capaciteit Uitvoerbaarheid

19

18 sep. 2024

Efficiency Duurzaamheid Neveneffecten Samenwerking Lokale economie

© IPR Normag

Toelichting Weinig wachten, weinig zoeken, weinig lopen, weinig tillen. In een veilige omgeving. De afstand die inwoners moeten rijden, eenvoudige en veilige aanrijroutes, doorstroming bij en op het terrein. Oppervlakte terrein, afvalstromen die verwerkt kunnen worden, capaciteit die verwerkt kan worden, ruimte voor groei. Termijn van realisatie, zekerheid van realisatie, maatschappelijke uitvoerbaarheid, financiële en andere risico’s Schaalvoordelen, functiescheiding, combinatievoordelen. Hergebruik ter plekke, verwerking circulair, reststroom, mogelijkheden SROI en MVO. Afvaldumping, misbruik locaties. Kansen samenwerking maatschappelijke partijen of andere overheden. Kansen om lokale ondernemers te betrekken bij de afvalverwerking.

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Denkrichting scenario’s 5. Scenario’s

Voorbereiding

Bijvoorbeeld



Basis scenario: behoud aantal milieuparken

5 milieustraten (incl. optimalisatie)



Scenario 1. Toekomstbestendig en kosteneffectief

1 grondstoffencentrum, 2 recyclepunten



Scenario 2. Circulair bewust

2 circulair- of grondstoffencentrum en 1 kringloopplein



Scenario 3. Circulair en servicegericht

1 circulair centrum, 1 grondstoffencentrum en 2 kringlooppleinen

Scenario’s toetsen wij ook op beschikbaarheid locaties.

20

18 sep. 2024

© IPR Normag

Per scenario zijn ook flankerende maatregelen (zoals een extra haalservice) mee te geven.

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Vervolgproces Prognose

21

18 sep. 2024

© IPR Normag



Participatie: enquête en dialoogtafels

tot medio oktober



Vaststellen visie en kaders

3de week oktober



Locatieonderzoek

combi met huisvesting RWM



Uitwerken scenario’s en toets aan locaties

begin november



Analyse en advies

begin januari



Besluitvorming

2de week januari (start)

Welke stakeholders zijn belangrijk om te benaderen? Hebben raadsleden interesse in een tour circulair? Of is er interesse in meer informatie over praktijkvoorbeelden (zonder bezoek)? Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Dialoog

22

18 sep. 2024

© IPR Normag

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek

Dank voor uw aandacht!

23

18 sep. 2024

© IPR Normag

Optimalisatie milieuparken Westelijke Mijnstreek