Presentatie raad routekaart energietransitie 14 maart 2024

Routekaart Energietransitie Sittard-Geleen Themasessie raad 14 maart

1

AANLEIDING

Doelen van vanavond

Informeren energietransitie

2

Routekaart energietransitie

Vraag en antwoord

Agenda Deel 1 AGENDA

30 min

Deel 2

• Doel • Inleiding energietransitie Nederland • Inleiding energietransitie Sittard-Geleen

3

De Energietransitie uitgelegd • Huidige stand van zaken • Welke opgave ligt nog voor ons • Wat betekent dit voor de gemeente • Routekaart Energietransitie

10 min

Uw perspectief • Mentimeter

Deel 3

Vraag en antwoord

15 min

Wat is de energietransitie? Doel: geen gebruik van fossiele brandstoffen in 2050 (Klimaatakkoord) Decentraal

Vraag gestuurd Fossiel

Aanbod gestuurd

Duurzaam Centraal Impact op

Infrastructuur 4

Ruimte

Draagvlak

ENERGIETRANSITIE IN SITTARD-GELEEN

Hoe ziet de energiemix eruit? (illustratief)

Huidige energiemix =

25%

25%

Elektriciteit Brandstof

7015 TJ in 2021

Aardgas

*Excl. Chemelot

50% 5

ENERGIETRANSITIE IN SITTARD-GELEEN

Het grootste deel van de opgave ligt nog voor ons Percentage duurzame energie in 2021 100 90 80 70 60 Fossiele energie

50

Duurzame opwek

40 30 20 10 0

6

12%

17%

duurzame energie opwek in Sittard-Geleen

duurzame energie opwek in Nederland

Duurzame elektriciteit neemt sterk toe?

7

Waarom doen we het?

8

Waar willen we naartoe? 2050 Energieneutraal

Klimaatneutraal

Circulair

Alle energie uit duurzame bronnen

Geen uitstoot van broeikasgassen

Geen afval + hernieuwbare grondstoffen

2030 27% hernieuwbare energie 70% hernieuwbare elektriciteit

9

Waar willen we naartoe? Nieuwe bedrijvigheid

Werkgelegenheid

Alle gebouwen geïsoleerd

Alle elekriciteit hernieuwbaar

Energieneutraal

Schone lucht

10

Groter wooncomfort

2050

Stil

Alle vervoer elektrisch

Circulaire en energieneutrale industrie

Lagere rekening

Minder verbruik

Hogere waarde onroerend goed

Hoe zijn we in Nederland begonnen?

11

Wat zijn de huidige uitdagingen en wat betekent dat?

De warmtetransitie is complex

Netcongestie: het elektriciteitsnet is vol

De groei van de zon- en windparken stagneert Stijgende energierekening vermindert draagvlak

12

Netcongestie • Het net zit op veel plekken vol, met risico’s voor woningbouw, vestigingsklimaat en leefbaarheid • Een snelle aansluiting op het elektriciteitsnet is niet langer vanzelfsprekend • De komende 5 tot 10 jaar hebben we te maken met wachtlijsten voor grootzakelijke aansluitingen • Er staan ca. 8.000 bedrijven (opwek & afname) op de wachtlijsten van Enexis voor ruim 18 GW

Hoe lossen we dit op? • Enexis: • Netuitbreidingen

• Efficiënt netgebruik • Alternatieve duurzame bronnen • Gemeente:

• Tijdig keuzes maken, plannen en prioriteren van opgaven en projecten • Stimuleren energyhubs

13

ENERGIETRANSITIE IN SITTARD-GELEEN

Hoe gaat de energiemix veranderen? Energiemix 2050

Huidige Energievraag 7.015 TJ (100%)

1. Besparen

Opgave 2050

Uitfaseren Fossiele energie 3. Importeren duurzame energie

Duurzame Elektriciteit import

2. Lokaal opwekken duurzame energie

Huidige Duurzame Opwek 822 TJ (12%) 14

Groengas/H2 Import Regionale Warmte

2021

Elektriciteit Lokale opwek 2050

ENERGIETRANSITIE IN SITTARD-GELEEN

Hoe de energievraag te verduurzamen?

Hernieuwbare elektriciteit

Besparing

• • •

Isolatie (GO) Efficientere processen/technieken Gedragsverandering (prijsprikkels)

• •

Zon Wind

Duurzame warmte

• • •

Warmtenet (restwarmte) Elektriciteit Aardwarmte

Draagvlak, samenwerking en communicatie 15

Benodigde infrastructuur

• •

Ruimte in fysieke leefomgeving (elektrische infra) Planning en prioritering

Waar is de gemeente verantwoordelijk voor? Bovengemeentelijk

Gemeente

• Wind & zon op zee

• Opwek hernieuwbare elektriciteit

• Landelijke en regionale infrastructuur

• Warmtetransitie

• Waterstof (infra en import) • Verduurzamen industrieclusters

• Verduurzamen gemeentelijk en maatschappelijke vastgoed

• Kernenergie

• Duurzame mobiliteit & laadinfrastructuur

• Wet en regelgeving

• Verduurzamen bedrijven(terreinen)

• Handhaving • Betrokkenheid inwoners en organisaties

16

Komende jaren is de infrastructuur leidend Opgave Enexis in Limburg t/m 2032

Omgeving Sittard-Geleen

Trafohuisjes in Sittard-Geleen Nu:

435 Komende jaren:

+ 581 17

Brede impact: welke kansen voor verbinding opgaven? Economie

Ruimte Impact

• •

Opwek elektriciteit Ruimte voor infrastructuur

• •

Vestigingsklimaat Type bedrijvigheid

Wonen • • •

Kansen

• • •

18

Lokaal eigendom energie Planning biedt mogelijkheden i.r.t. netcongestie Verbeteren fysieke leefomgeving

• •

Verduurzamen, verbeteren bedrijventerreinen Sturen op het type bedrijvigheid

• • •

Sociaal

Uitbreiding woningbouw Verduurzamingsopgave gebouwde omgeving Warmtetransitie

•

Planning biedt mogelijkheden i.r.t. netcongestie Meer comfort Leefbare omgeving

•

•

Betaalbaarheid energierekening en energiearmoede Verdeling van de lusten en de lasten

Sturen op de manier waarop de lusten en de lasten worden verdeeld bestaanszekerheid

Gemeentelijke prioriteiten met impact • • •

19

Keuzes warmtetransitie Planning en prioritering ruimte i.r.t. infrastructuur Draagvlak energietransitie

Routekaart Energietransitie • •

• •

•

20

Overkoepelend beleid om invulling te geven aan de energietransitie Keuzes: • Ambitieniveau • Rol van de gemeente • Leidende principes Strategie tot aan 2030 met doorkijk naar 2050 Participatief vormgeven met stakeholders: breed gedragen • 12 september raad concept Routekaart Concreet door middel van uitvoeringsprogramma

Uitgangspunten Routekaart Energietransitie Transparante afweging van belangen

Betaalbaar

Betrouwbaar

Rechtvaardig

Duurzaam

21

Veilig

Betaalbaarheid Welke invloed heb je als gemeente? •

Het toekomstig energiesysteem betalen we uiteindelijk allemaal samen

2 niveaus: • Systeemniveau: • Prioriteren en programmeren beperken systeemkosten • Slimme keuzes op gemeenteniveau •

22

Individueel niveau • Invloed door middel van beleid en projecten

Huidige energiefactuur Illustratief voor 12 maanden gemiddeld huishouden

6%

Elektriciteitsverbruik: 2700 kWh Aardgasverbruik: 1300 m3

4%

Gemiddelde prijs elektriciteit*: 0,37 euro/kWh Gemiddelde prijs aardgas*: 1,45 euro/kWh

10%

Vaste kosten energiebedrijf**: €156 Vaste netbeheerkosten elektriciteit**: €363 Vaste netbeheerkosten aardgas: €222

28%

€2994

52%

23

Toelichting

Totaal is inclusief vermindering energiebelasting van €631 in 2024.

vaste kosten energiebedrijf variabele kosten elektriciteit variabele kosten aardgas vaste netbeheerkosten elektriciteit vaste netbeheerkosten aardgas

*Bron: Milieu Centraal maart 2024. prijzen zijn incl. 21% btw en energiebelasting. ** Bron: Milieu Centraal: gemiddelden 2023/2024 per kalenderjaar

23

Energiefactuur toekomst: van het gas af Illustratief voor 12 maanden gemiddeld huishouden

Toelichting 0% 7%

Aannamen: • Aardgasverbruik wordt volledig vervangen voor elektriciteit d.m.v elektrisch koken en warmtepomp • Warmtepomp is 4x efficienter • Algemene besparing van 20% door isolatie, gedragsverandering en efficiëntere apparaten • Vaste kosten energiebedrijf en netbeheerder blijven gelijk • Prijs van elektriciteit blijft gelijk • Prijs van aardgas stijgt met 20 procent • Totaal is inclusief vermindering energiebelasting van €631 in 2024 – dit blijft gelijk.

16% 0%

€1649 77% vaste kosten energiebedrijf variabele kosten elektriciteit variabele kosten aardgas vaste netbeheerkosten elektriciteit vaste netbeheerkosten aardgas 24

Elektriciteitsverbruik: 4760 kWh Aardgasverbruik: 0 m3

24

Energiefactuur toekomst: Niet verduurzamen Illustratief voor 12 maanden gemiddeld huishouden

Toelichting 6%

4% Aannamen:

10% • 24% •

€3045

• • •

Elektriciteitsverbruik: 2430 kWh Aardgasverbruik: 1170 m3

55% vaste kosten energiebedrijf variabele kosten elektriciteit variabele kosten aardgas vaste netbeheerkosten elektriciteit vaste netbeheerkosten aardgas 25

Algemene besparing van 10% door isolatie, gedragsverandering en efficiëntere apparaten Vaste kosten energiebedrijf en netbeheerder blijven gelijk Prijs van elektriciteit blijft gelijk Prijs van aardgas stijgt met 20 procent Totaal is inclusief vermindering energiebelasting van €631 in 2024 – dit blijft gelijk.

25

Overzicht illustratieve scenario’s energiefactuur Energiefactuur toekomst: van het gas af

Huidige energiefactuur 6%

4%

Energiefactuur toekomst: niet verduurzamen

16%

10%

4%

6%

0% 7% 10%

0%

24%

28%

€2994

€1649

€3045

77% 52%

55% Elektriciteitsverbruik: 4760 kWh Aardgasverbruik: 0 m3

Elektriciteitsverbruik: 2430 kWh Aardgasverbruik: 1170 m3

vaste kosten energiebedrijf variabele kosten elektriciteit variabele kosten aardgas

26

vaste netbeheerkosten elektriciteit vaste netbeheerkosten aardgas

Elektriciteitsverbruik: 2430 kWh Aardgasverbruik: 1170 m3 26

Betaalbaarheid Conclusies individueel niveau

27

•

Voorgaande dia’s illustratief; veel onzekerheden prijsontwikkeling maar ook rijksbeleid

•

Principe: inwoners die later gaan verduurzamen profiteren minder van de energietransitie

•

Zorgt voor grotere ongelijkheid energiefactuur

•

Gemeente kan met beleid / instrumentarium sturen op betaalbaarheid en rechtvaardigheid

Samenhang Routekaart en ander beleid

AANLEIDING

RES 1.0 ZuidLimburg Toekomstvisie Sittard-Geleen 2021 Omgevingsvisie (in ontwikkeling)

Afwegingskader grootschalige opwek van winden zonne-energie

28

Routekaart Energietransitie

Samenvatting HANDELINGSPERSPECTIEF

•

•

• • •

• 29

Op weg naar de toekomst met alleen maar duurzame energie: schoon, onafhankelijk, betaalbaar, positieve impact klimaat Na een vliegende start momenteel serieuze uitdagingen • Tijdelijke vertraging die vraagt om slimme keuzes van de gemeente Grootste deel van de opgave ligt nog voor ons Opgave is thema overstijgend Invulling hiervan vraagt: • Optimaal benutten van beschikbare hernieuwbare energiebronnen (zon en wind) • Planning van infrastructuur • Samenwerking tussen gemeente, inwoners, bedrijven en belangenorganisaties • Toekomstgericht beleid met duidelijke keuzes De routekaart energietransitie beoogd hier invulling aan te geven

Agenda Deel 1 AGENDA

30 min

Deel 2

• Doel • Inleiding energietransitie Nederland • Inleiding energietransitie Sittard-Geleen

30

De Energietransitie uitgelegd • Huidige stand van zaken • Welke opgave ligt nog voor ons • Wat betekent dit voor de gemeente • Routekaart Energietransitie

10 min

Uw perspectief: ophalen van voorkeuren • Mentimeter

Deel 3

Vraag en antwoord

15 min

Uw perspectief

www.menti.com Menticode: 8622 0132

31

Agenda Deel 1 AGENDA

30 min

Deel 2

• Doel • Inleiding energietransitie Nederland • Inleiding energietransitie Sittard-Geleen

32

De Energietransitie uitgelegd • Huidige stand van zaken • Welke opgave ligt nog voor ons • Wat betekent dit voor de gemeente • Routekaart Energietransitie

10 min

Uw perspectief: ophalen van voorkeuren • Mentimeter

Deel 3

Vraag en antwoord

15 min

Vragen?

33