Presentatie leidraad Doorontwikkeling Participatie (handout)

Participatie Organisatiebreed

Het deelnemen van de samenleving is ons uitgangspunt

Participatie Organisatiebreed • Doorontwikkeling participatie (leidraad) Zo doen we dat! Participatiekader Definiëren van de samenwerking. Participatieverordening Verankeren.

Toekomstvisie 2030

Zo doen we dat Participatie

Concept!

• We willen als gemeente gelijkwaardig samenwerken en beslissen met inwoners, organisaties en bedrijven in Sittard-Geleen. We staan daarbij open voor vernieuwing, stellen ons dienstbaar op en nemen waar nodig verantwoordelijkheid. Essentieel bij gelijkwaardig samenwerken en beslissen is het respect voor elkaars rollen en bevoegdheden. Inwonersparticipatie is in deze visie niet langer een eenmalige actie. Het evolueert naar een doorlopende samenspraak met de samenleving, een investering in de lange termijn relaties.

→

In relatie Participatie

Concept!

•

In onze relatie maken we ook duidelijk wanneer wij denken dat er geen ruimte is voor deelneming. Per maatschappelijke opgave bepalen we onze rollen.

•

We zijn een participatieve gemeente. Uit de variëteit van participatievormen bepalen we samen met de samenleving passende werkwijze voor samenwerken.

•

We werken samen in een lerend netwerk: Door samen te werken als samenleving benutten we de aanwezige kracht en creativiteit.

•

We voeren samen uit, in gedeelde verantwoordelijkheid: Soms voert de gemeente beleid zelf uit, veel vaker zal dat samen met of door de andere partners gebeuren. Daarnaast wil de gemeente initiatiefnemers van ideeën en voorstellen waar nodig ondersteunen, zonder dat zij het initiatief overneemt.

Met principes Participatie 1. 2.

3. 4. 5.

Concept!

De maatschappelijke opgaven die participatief worden opgepakt, zijn in lijn met de doelen van de samenleving. De maatschappelijke opgave doet er toe en is beïnvloedbaar. zonder participatie is effect niet mogelijk of suboptimaal. De basishouding bij uitvoeren maatschappelijke opgaven is: ‘gelijkwaardig samenwerken inwoners, organisaties, bedrijven en gemeente’. De vorm en organisatie van de participatie wordt in een open gesprek samen met de samenleving bepaald. De inzet van de gemeentelijke medewerkers en bestuurders voorziet in een gelijk en transparant speelveld (gelijkheid).

Wij passen toe…

Opgave in lijn met de

doelen van de samenleving

Spreek ‘t uit Maak ‘t klein Maak ‘t tastbaar

doet er toe én is

beïnvloedbaar O.b.v.

gelijkwaardigheid samenwerken

Inwoners, organisatie, bedrijven én overheid

Vorm participatie

sámen bepalen

Onze inzet Participatie

Concept!

1. Wij zijn waarden-gedreven • • •

De samenleving geeft de richting. De opgaven die we samen oppakken, zijn in lijn met ‘de doelen van de samenleving’. De opgaven zijn beïnvloedbaar. We werken gelijkwaardig samen; inwoners, organisaties, bedrijven en gemeente

Onze inzet Participatie

Concept!

2. Wij zijn opgavegericht • • •

•

Opgaven die om een antwoord vragen, ontstaan (met) buiten. We benaderen deze opgaven van de samenleving vanuit vertrouwen. De route naar oplossingen en de vorm van participatie bepalen we samen. De samenleving maakt de vertaling van haar eigen doelen. Binnen kaders vooraf, indien je die kunt motiveren. We leven ons in. Werken vanuit ‘wat de opgaven nodig hebben’ (in plaats van wat allemaal moet). De samenleving in de lead; wij durven loslaten.

Onze inzet Participatie

Concept!

3. Wij zijn een participatieve overheid • • •

• •

Alles wat we doen, is voor de samenleving. (Met) buiten werken is ons uitgangspunt. Mensgericht en met persoonlijk contact. Waar nodig nemen wij verantwoordelijkheid. We werken (team-overstijgend) samen, denken lateraal, handelen ondernemend en betrekken onze collega’s. We zijn één overheid. We zijn een betrouwbare partner in het samenspel met buiten. We erkennen fouten van het verleden.

Onze inzet Participatieruimte vanuit rollen

Activiteiten A

Activiteiten B

Activiteiten C

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Gemeenschap

- Participatie -

Geen / beperkt

Hoog

• • •

Bij wet uitgesloten. Uitvoering van regelingen van hogere overheden, waarbij geen ruimte om eigen afwegingen te maken. Als dermate spoedeisend dat de uitkomst van de participatie niet kan worden afgewacht.

Activiteiten A

Activiteiten B

Activiteiten C

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Gemeenschap

- Participatie -

Geen / beperkt

Hoog

VOORBEELD

•

• •

Hoe we de dingen doen; vooral processen, houding en gedrag. Omgeving is klant, ingezetene, gebruiker, partner. Omgeving wordt betrokken bij de inrichting processen, houding en gedrag.

Activiteiten A

Activiteiten B

Activiteiten C

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Gemeenschap

- Participatie -

Geen / beperkt

Hoog

VOORBEELD

• • •

Wat we doen; o.a. doelen, beleid, plannen, projecten. Omgeving is partner. Omgeving participeert gelijkwaardig.

Activiteiten A

Activiteiten B

Activiteiten C

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Gemeenschap

- Participatie -

Geen / beperkt

Hoog

VOORBEELD

Motivatie wel/niet

PvA (nota) participatie:

Participatie is uitgangspunt, Indien waardevol.

1. Doel van participatie. 2. Ruimte voor invloed. 3. Kaders (afwijkend van generieke vooraf). 4. Invulling samenwerken. 5. Invulling (mee)beslissen.

Check op: moet het, kan het, is er behoefte (impact vs acceptatie).

Activiteiten A

Activiteiten B

Activiteiten C

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Gemeenschap

- Participatie -

Geen / beperkt

Hoog

VOORBEELD

Motivatie wel/niet

PvA (nota) participatie:

Participatie is uitgangspunt, Indien waardevol.

1. Doel van participatie. 2. Ruimte van invloed. 3. Kaders (afwijkend van generieke vooraf). 4. Invulling samenwerken. 5. Invulling (mee)beslissen.

Check op: moet het, kan het, is er behoefte (impact vs acceptatie).

Activiteiten A

Activiteiten B

Activiteiten C

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Gemeenschap

- Participatie -

Geen / beperkt

Hoog Participatieruimte In context van de rollen en taken van de gemeente (indicatief)

Onze inzet Proces voor participatie Stap 1. Bepalen haalbaarheid participatie. Stap 2. Aangeven participatieruimte. Stap 3. Inrichten participatieaanpak. Stap 4. Uitwerken participatiemiddelen. Stap 5. Na de participatie.

Concept!

2

1 3

Onze inzet Proces voor participatie Stap 1. Bepalen haalbaarheid participatie. Stap 2. Aangeven participatieruimte. Stap 3. Inrichten participatieaanpak. Stap 4. Uitwerken participatiemiddelen. Stap 5. Na de participatie.

Concept!

Voldoet de opgave aan de voorwaarden voor participatie?

a. b. c.

Het onderwerp is geschikt. Participatieruimte is voldoende aanwezig. Tijd is voldoende beschikbaar.

Onze inzet Proces voor participatie Stap 1. Bepalen haalbaarheid participatie. Stap 2. Aangeven participatieruimte. Stap 3. Inrichten participatieaanpak. Stap 4. Uitwerken participatiemiddelen. Stap 5. Na de participatie.

Concept!

Wat doen we met de uitkomsten? a. De uitkomsten worden gedeeld en/of meegewogen. b. De uitkomsten worden gebruikt voor een verbeterde uitwerking. c. De uitkomsten worden gebruikt voor een gezamenlijke uitwerking. d. De consensus-uitkomst bepaalt welk besluit wordt genomen.

Onze inzet Proces voor participatie Stap 1. Bepalen haalbaarheid participatie. Stap 2. Aangeven participatieruimte. Stap 3. Inrichten participatieaanpak. Stap 4. Uitwerken participatiemiddelen. Stap 5. Na de participatie.

Concept!

Plan van Aanpak participatie (nota): 1. 2. 3. 4. 5.

Doel van de participatie. Ruimte voor invloed. Kaders. Invulling samenwerken. Invullen (mee)beslissen.

Onze inzet Proces voor participatie Stap 1. Bepalen haalbaarheid participatie. Stap 2. Aangeven participatieruimte. Stap 3. Inrichten participatieaanpak. Stap 4. Uitwerken participatiemiddelen. Stap 5. Na de participatie.

Concept!

Participatiemiddelen, werkvormen en communicatie-instrumenten. Advies opbouw vanuit regisseur participatie en afdeling communicatie. Platforms oa: THiNK! of ProDemos DiA.

Onze inzet Proces voor participatie Stap 1. Bepalen haalbaarheid participatie. Stap 2. Aangeven participatieruimte. Stap 3. Inrichten participatieaanpak. Stap 4. Uitwerken participatiemiddelen. Stap 5. Na de participatie.

Concept!

Participatieverslag wie, standpunten, reacties hierop, afspraken, tevredenheid proces, vervolg. Leeropbrengsten. Plenair geleerde lessen (evaluatie / 2 jaar).

Ordening Participatie organisatiebreed • Doorontwikkeling participatie (leidraad) Zo doen we dat in Sittard-Geleen! Participatiekader Definiëren van de samenwerking. Participatieverordening Verankeren.

In gesprek over participatie