Presentatie gemeenteraad Sittard-Geleen - beleidsplan water & klimaatadaptatie - 21-01-2020 versie 5.pdf

Beleidsplan water & klimaatadaptatie Sittard-Geleen Raadsdiscussie 11-02-2021

1 2021-02-01

Agenda 1. Introductie beleidsplan water & klimaatadaptatie 2. Ophalen ideeën en meningen – Beheer van de waterketen – Klimaatadaptatie: – Wateroverlast – Hittestress – Droogte – Gevolgen overstromingen – Rol bewoners en bedrijven 3. Het vervolg

2 2021-02-01

Beleidsplan water & klimaatadaptatie Onze planstructuur 1. Beleidsplan

Geeft richting aan de werkzaamheden in de waterketen

2. Beheerplan

Beschrijft op hoofdlijnen de benodigde werkzaamheden aan de waterketen

3. Projectenplan

Benoemt de projecten die de komende jaren worden uitgevoerd

4. Kostendekkingplan

Laat zien wat er nodig is om de beschreven projecten uit te voeren

Planperiode De huidige plannen lopen van 2015 tot en met 2020.

3 2021-02-01

Beheer van de waterketen in Sittard-Geleen Enkele onderdelen van de waterketen

Aantal

Kolken

30.000 stuks

Vrijvervalriool

583 kilometer

- gemengd riool

462 kilometer

- vuilwaterriolen, hemelwaterriolen en andere riolen

121 kilometer

Gemalen

82 stuks

Alle onderdelen moeten worden gereinigd, geïnspecteerd, gerepareerd en vervangen. Het grootste deel van de rioleringsuitgaven gaat hieraan op. Afgelopen jaren is er veel vervangen, maar de komende jaren komt er ook veel op ons af. De hoeveelheid werk neemt toe.

4 2021-02-01

Terugblik op de samenwerking in de Westelijke Mijnstreek

We staan hier

Basisrioleringsplan + stresstest Gezamenlijk databeheer Samenwerking beheer gemalen Gezamenlijk beheer vrijvervalriolen

Beleidsplan 2015

Beleidsplan 2020

Regelmatig overleg en afstemming 2010

2015

2020

5 2021-02-01

Samenwerking voortzetten Doelen behouden De samenwerking heeft de afgelopen 10 jaar zijn doelen bereikt, dat willen we behouden. Nieuwe onderwerpen zijn opgekomen, die willen we meenemen. Doelen blijven: - Kosten besparen, kwaliteit verhogen en kwetsbaarheid verlagen - Behouden en verbeteren van de (afval)waterketen Nieuwe doelen zijn opgekomen Door veranderingen in de samenleving komen er doelen bij: - Klimaatbestendig maken van de Westelijke Mijnstreek - Samen met de omgeving uitvoeren van werkzaamheden aan de waterketen 6 2021-02-01

Financiën Huidige rioolheffing

Kostendekkingberekening rioolheffing (prijspeil 2015)

€ 204,57 per perceel Klimaatadaptatie, energietransitie, circulair Nieuwe thema’s en daarom niet meegenomen in vorige kostendekkingberekening.

300 250 200 150 100 50 0

2015 2018 2021 2024 2027 2030 2033 2036 2039 2042 2045 2048 2051 2054 2057 2060 2063 2066 2069 2072 2075 2078 2081 2084 2087

Verwachting Beleidsplan 2015-2020

Tarief per eenheid (euro)

€ 185,20 per perceel

Voorstel

Gemiddeld

7 2021-02-01

Klimaatadaptatie

8 2021-02-01

Afgelopen jaren is Sittard-Geleen al vaak getroffen

9 2021-02-01

Discussie

Wateroverlast

HEMA in centrum Sittard

Omgeving Baandert

spoorwegonderdoor gang die onder water komt te staan

Gevolgen van zo’n bui (T=100) Omgeving Baandert

HEMA in centrum Sittard 11 2021-02-01

Afstroming vanuit buitengebied

Omgeving Windraak 12 2021-02-01

Hittestress Warme gebieden - Industriegebieden/bedrijventerreinen - Stadscentra - Woonwijken met veel verharding en weinig groen Koele gebieden - Buiten bebouwde kom - Wijken met veel groen

13 2021-02-01

Zomer 2017

Droogte Grondwaterstanden Bijna overal enkele meters onder maaiveld. Droogte heeft daarom een beperkt effect op de grondwaterstanden. Alleen in gebied rondom beken en de Maas staan de grondwaterstanden hoger en kan droogte dus meer invloed hebben. Effect oppervlakkig Overal kan groenschade optreden. Dat is te zien aan het dorre groen in de droge jaren. Verder zijn er specifieke locaties waar problemen waren. Zomer 2018 14 2021-02-01

Overstromingen Bij een overstromingsgebeurtenis die 1x per 250 jaar kan voorkomen kan het gebied rondom Obbicht overstromen. Verder kunnen er lokale – kleinere – overstromingen zijn rondom beken. Dit nemen we mee bij de wateroverlast, want heeft veel te maken met regenbuien.

15 2021-02-01

Veelvoorkomende oorzaken van overlast bij extreem weer: - veel verharding - weinig groen - hellingen - onvoldoende aanpassen aan omstandigheden - onvoldoende ruimte voor water - onvoldoende vasthouden van water

Oorzaken

16 2021-02-01

Mogelijke oplossing

Schotten plaatsen bij hevige neerslag (voorbeeld Geleenstraat).

Mogelijke oplossing

Aanpassen aan de omstandigheden.

Verder nog discussiepunten? Mogelijke oplossing

Belangrijke functies, routes en gebouwen beschermen.

19 2021-02-01

Mogelijke oplossing

Grotere riolen aanleggen.

Mogelijke oplossing

Meer groen en minder verharding. (voorbeeld Henric van Veldekestraat)

21 2021-02-01

Mogelijke oplossing

Lichtere kleuren gebruiken. (voorbeeld Los Angeles)

Mogelijke oplossing

Groene daken aanleggen.

23 2021-02-01

Mogelijke oplossing

Afstroming beperken.

Mogelijke oplossing

Grote buffers aanleggen.

25 2021-02-01

Mogelijke oplossing

Bouwen om voorbereid te zijn op overstromingen (voorbeeld Hamburg).

26 2021-02-01

Mogelijke oplossing

Niet bouwen of klimaatbestendig bouwen in gebieden met klimaatrisico’s of gebieden vooraf bestemmen als klimaatbuffer. Wateroverlastkaart

Voorbeeld: ontwikkeling gebied Molenbeek Oost nabij Jozef Israelsstraat

Ontwerpbestemmingsplan 27 2021-02-01

Klimaatadaptatie kost geld en levert veel op Baten van klimaatadaptatie zijn onder andere: - minder schade bij extreem weer 2.500.000

Financieel perspectief (voorbeeld) kosten nemen toe als je meer maatregelen treft

2.000.000

schade neemt af als je meer maatregelen treft

1.500.000

- minder zieken en slachtoffers bij extreem weer

Kosten (€)

1.000.000

- vergroening geeft meerwaarde aan omgeving - vergroening verhoogt woningwaarde - vergroening levert gezondheidswinst Kosten van klimaatadaptatie zijn onder andere:

500.000

- geld om aan te leggen

0 30

40

50

60

70

Berging (mm)

80

90

100

- geld om te onderhouden - overlast bij aanleg en onderhoud

28 2021-02-01

Rol van bewoners en bedrijven

30 2021-02-01

31 2021-02-01

Ophalen ideeën en meningen Doelmatigheid Tot welk niveau is het doelmatig om maatregelen te treffen? Beschermingsniveau

Moeten we een bepaald beschermingsniveau voor de hele gemeente aanbieden of lossen we de problemen op bij de locaties waar ze ontstaan? Openbare ruimte en/of particuliere ruimte Richten we ons als gemeente alleen op het klimaatbestendig maken van de openbare ruimte? Welke rol hebben wij in het klimaatbestendig krijgen van de particuliere ruimte?

33 2021-02-01

Ophalen ideeën en meningen Welke maatregelen hebben de voorkeur tegen wateroverlast? Wateroverlast kan worden tegengegaan door: - afstroming te verminderen (minder verharding en meer groen), - meer water vast te houden (buffers, in groen en in straat) - of water beter te leiden (grotere riolen, beken). - Een andere optie is dat we het accepteren en ‘normaal’ maken (schotten, opruimen, schadevergoeding). Wat heeft de voorkeur? Welke maatregelen hebben de voorkeur tegen hittestress? Willen we inzetten op afkoeling: vooral vergroenen, schaduwwerking en minder warmteopname (lichtere kleuren)? Of zetten we in op een sociale aanpak van hete periodes (letten op oudere en zwakkere bewoners, minder evenementen, etcetera)? Welke maatregelen hebben de voorkeur tegen droogte? Droogtebestrijding kan door te voorkomen dat droogte een probleem wordt, door water toe te voegen en door te accepteren dat droogte soms zichtbaar is. Wat heeft de voorkeur? 34 2021-02-01

Ophalen ideeën en meningen Bijdrage bewoners Bewoners kunnen een grote bijdrage leveren aan een goede omgang met water en het klimaatbestendig maken van SittardGeleen. Dit kan bijvoorbeeld door: – het klimaatbestendig inrichten van eigen huis en tuin – het meewerken aan acties van de gemeente (bijvoorbeeld afkoppelen van hemelwater) – het accepteren dat ze soms hinder, overlast en schade ondervinden – het aandeel verharding op eigen terrein verminderen en meer groen aanleggen – bij nieuwbouw/verbouwing zelf hemelwater verwerken Wat willen we van bewoners vragen? En wat willen we verplichten? Zijn er nog andere ideeën? Bijdrage bedrijven Ook bedrijven kunnen een grote bijdrage leveren. Bij een deel van de bedrijven gaat het om grote percelen die vaak voor een groot deel zijn verhard. Wat willen we van deze bedrijven vragen? En wat willen we verplichten?

Acties vanuit de gemeente Als gemeente kunnen we veel verschillende acties opzetten om bewoners en bedrijven aan te zetten tot klimaatadaptief handelen. Waar moeten we aandacht aan geven? Zijn er nog andere ideeën? Mogelijkheden zijn onder meer: – campagnes om uit te leggen hoe je handelt bij extreem weer – campagnes beginnen om verharding te verwijderen en te vergroenen – stimuleren dat groene gevels worden aangelegd – hoveniers en tuinbedrijven een cursus aanbieden over klimaatadaptatie 35 2021-02-01

Afsluiting

Vervolg

Vervolg Uitwerking beleidsplan Voorlopige planning: januari-april 2021. Afstemming met basisrioleringsplan en stresstest

Maatregelen om Sittard-Geleen voor te bereiden op klimaatverandering. Afronding februari-maart.

37 2021-02-01

Beleidsplan water & klimaatadaptatie Sittard-Geleen Raadsdiscussie 11-02-2021

38 2021-02-01