Notulen Ronde Raadzaal d.d. 21 oktober 2021
Tekst van het document
Notulen van de Ronde Raadszaal op donderdag 21 oktober 2021 Tijdstip:
19.00-19.30 uur
Aanwezig de voorzitter de griffier
B. Hoedemakers A. Lamers
de leden
Gob: K. Creemers CDA: J. Schlössels GroenLinks: J. Janssen PVV: T. Klaassen Stadspartij: L. Weermann-Schepers D66: C. Laugs PvdA: T. Baars DNA: VVD: R. Voncken 50PLUS: SPA: J. Renet Fractie Fredrix: Fractie Klein: B. Stegers
wethouders:
P. Meekels
ambtelijke ondersteuning:
L. van Melick, E. Eussen, Y. Wilting en I. Roufs
notulen:
H. Neggers (Notuleerservice Nederland)
Agendapunt: Rondevoorstel Besluit op ‘Verklaring van geen bedenkingen’ voor aanvraag omgevingsvergunning voor 27 appartementen aan de Rijksweg Noord 330 te Sittard De voorzitter licht toe dat aan de Ronde wordt gevraagd om per fractie aan te geven of er sprake is van ruimtelijk relevante argumenten om de definitieve verklaring van geen bedenkingen te weigeren en om aan te geven welke argumenten dat zouden zijn. Het voorstel kan in één termijn worden besproken. De heer Renet (SPA) constateert dat het voorliggende plan in strijd is met het bestemmingsplan. Er is een raadsbesluit over locaties waar wel of geen zonneweides mogen komen. Het plan voldoet hier niet aan. De fractie wil dat de verklaring van geen bedenkingen niet wordt verleend. De heer Klaassen (PVV) zegt dat de raad in mei vorig jaar al een besluit heeft genomen. In de tussentijd is het plan niet gewijzigd. Wat heeft het college in de periode van anderhalf jaar gedaan met het plan? Een van de redenen voor de ruimtelijke onwenselijkheid van het plan is dat de belangen van de omwonenden onvoldoende lijken te zijn gewogen. Het college had de opsomming van ruimtelijke argumenten kunnen gebruiken als afwijzing van de vergunningaanvraag zodat de initiatiefnemer juridisch gezien verder had kunnen gaan. De fractie is van mening dat er geen nieuw raadsbesluit nodig is.
De heer Voncken (VVD) zegt dat de fractie van mening is dat de verklaring van geen bedenkingen gewoon kan worden verleend.
1
De heer Schlössels (CDA) zegt dat het plan uit 2003 niet meer in de huidige Woonvisie past. Anno 2021 moet er worden ingebreid en niet uitgebreid aan de rand van de gemeente. Ten aanzien van de zonnepanelen houdt de fractie vast aan het beleid van de RES en de zonneladder van de provincie. Dat betekent dat er in principe geen zonnepanelen op landbouwgrond worden geplaatst. Omwonenden zijn bang dat de zonnepanelen leiden tot storende lichtinval. De fractie wil dat de verklaring van bedenkingen niet wordt verleend. Wordt er ook gedacht aan goede alternatieven? De heer Laugs (D66) vraagt zich af welke nieuwe feiten er op tafel liggen waardoor er mogelijk een andere afweging kan gemaakt zou kunnen worden ten opzichte van anderhalf jaar geleden. De heer Janssen (GroenLinks) geeft aan het fnuikend te vinden om te vernemen dat initiatiefnemer en omwonenden kennelijk opnieuw niet op de hoogte lijken te zijn gesteld van de voorgenomen behandeling van dit raadsvoorstel. Hij vraagt of de wethouder kan aangeven hoe dit komt en in de toekomst kan worden voorkomen. De fractie heeft al diverse keren aangegeven dat dit plan aan de Rijksweg Noord een prachtige toevoeging is aan het stedelijk woningaanbod , en ook nog eens een landmark als entree van Sittard-Geleen . Dat de 27 appartementen ook juist voor starters als doelgroep geschikt zijn, is precies wat deze gemeente nodig heeft.
Dat is al zichtbaar bij de animo bij de herontwikkeling van de DSM torens aan het station van Sittard. Ook komt er groen compensatie voor de bomen door een dubbele bomenrij bij de parkeerplaatsen en een zonneweide die vooral de omwonenden ten goede zouden moeten komen. Kan de wethouder dat bevestigen? Ook de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit vindt het een goed plan. Er zijn diverse fouten gemaakt in de planologische procedure van dit dossier zowel naar initiatiefnemer als naar de omwonenden, die beiden niet of nauwelijks zijn gehoord. Een excuus naar hen is op zijn plaats. De fractie hoopt dat ook andere raadsfracties, die 7 mei vorig jaar tegen waren, nu tot het besef zijn gekomen dat er zo snel mogelijk goedkeuring moet worden gegeven aan dit plan, vooral omdat het waarde toevoegt aan onze stad en onze inwoners. Mevrouw Creemers (Gob) zegt dat de raad in meerderheid heeft besloten om geen verklaring van geen bedenkingen af te geven. De fractie was indertijd niet gelukkig met het hele plan, maar heeft in verband met de planschade vóór het toenmalige voorstel gestemd. De planschade is nu opgelost door de betaling van ruim € 300.000. Aan de raad ligt de vraag voor of er sprake is van een goede ruimtelijke ordening.
Argumenten dat er geen sprake is van een goede ruimtelijke ordening zouden kunnen zijn het verdwijnen van de privacy in de aanpalende tuinen, het mogelijk ontstaan van parkeerproblemen en het verdwijnen van de groenvoorziening langs het spoor. De omvang van de aangevraagde bouwplannen is meer dan de geschrapte bouwtitel. De fractie wil dat er geen verklaring van geen bedenkingen wordt afgegeven, maar is er voorstander van om de mogelijkheden van huisvesting in de stad is volledig te benutten. De heer Baars (PvdA) vraagt of de wethouder kan uitleggen hoe de raad in deze kwestie zonder last of ruggespraak kan instemmen met het stuk. Vanwege de hoogte van het bouwwerk is er geen sprake van een goede ruimtelijke ordening, de dakrand zit beduidend hoger dan de 10% vrijstellingsbevoegdheid van het college. Hiermee wordt de privacy van de omwonenden geschaad. De fractie is voorstander van het verdichten van de stad en niet van uitbreiden aan de rand van de stad. De locatie tussen spoor en Rijksweg is geen goede woonplek. De fractie is voorstander van zoveel mogelijk PV-panelen op daken en niet in de wei. Waarom wordt hiervan afgeweken? Het is de vraag of alle parkeerplaatsen noodzakelijk zijn. De parkeerplaatsen hebben een aanzuigende werking en dit heeft gevolgen voor de verkeersveiligheid en de directe omgeving, met name het fietstunneltje.
Waarom is er sprake van verhuur/verkoop van de parkeerplaatsen? Hebben bewoners niet gewoon recht op een parkeerplaats? De voorgenomen wadi ligt erg ver van de nieuwbouw af en tevens in een groengebied. Is de wadi bestemd voor alle PV-panelen die op het veld liggen en waar gaat de noodoverloop heen? Er heeft gedurende het proces veel te weinig inspraak plaatsgevonden. De fractie ziet graag een toename van het aantal betaalbare woningen. De typologie van de voorgestelde woningen is prima, maar de voorgestelde plek is niet geschikt, met name vanwege de voorgestelde toren van zeven lagen hoog. Het is vreemd dat er reeds circa € 300.000 aan planschade is uitgekeerd, terwijl in het stuk lijkt te staan dat eventuele planschade voor rekening van de opdrachtgever is. Waarom laat de gemeente projectontwikkelaars de verklaring tekenen om vervolgens wel planschade uit te keren? Is de wethouder het ermee eens dat een wijziging van een bestemmingsplan voor rekening en risico van de initiatiefnemer is? De conclusie is dat
2
de inwoners in de afgelopen tien jaar nauwelijks bij de kwestie betrokken zijn. Het proces verdient zeker geen schoonheidsprijs. Mevrouw Weermann (Stadspartij) zegt dat de fractie vanwege het grote tekort aan betaalbare woningen nog steeds voor het afgeven van de verklaringen van geen bedenkingen is. Het bedrag aan planschade is reeds uitbetaald. Blijft er nog een bouw- en woontitel op het perceel rusten? Betekent dit dat er gewoon gebouwd kan worden en als dat zo is moet dan de planschade terugbetaald worden? De fractie gaat uit van een hoog kwaliteitsniveau van de bouw. Wethouder Meekels begrijpt dat het stuk anders is geïnterpreteerd dan hoe het bedoeld is. Hij licht toe dat het voorliggende voorstel geen contrair stuk is ten opzichte van het eerder ingenomen standpunt van de raad. Het heeft te maken met de discretionaire bevoegdheid van de raad om een verklaring van geen bedenkingen af te geven. Het is duidelijk dat de meerderheid van de raad hetzelfde standpunt blijft innemen en dat de raad ruimtelijke argumenten aangeeft op grond waarvan een bezwaarschrift kan worden weerlegd. Het is in principe de bedoeling om deze ruimtelijke argumenten in een raadsbesluit te verankeren. De ruimtelijke argumenten kunnen worden vertaald in een onderbouwing van het meerderheidsbesluit van de raad. De vragen van de fractie PVV worden schriftelijk beantwoord.
Het is een misvatting dat het college in deze handelt namens de gemeenteraad. Dit heeft te maken met de discretionaire bevoegdheid van de raad. Het is niet de bedoeling van het college om de raad in positie te brengen om een volwaardig besluit te nemen dat stand kan houden in een procedure. Op 6 september is de gemachtigde geïnformeerd over de behandeling in de Ronde. De wethouder weet niet of de inwoners hiervan op de hoogte zijn gesteld. De gemeente is verplicht om de planschade uit te keren. De bouwtitel was er al uitgehaald en het is niet de bedoeling om deze weer terug te brengen. Als de meerderheid van de raad zou besluiten om alsnog een verklaring van geen bedenkingen af te geven kan alleen via privaatrechtelijke weg worden geprobeerd om het eerder betaalde bedrag terug te krijgen. De wethouder zegt dat hij argumenten heeft gehoord over privacy, parkeerproblematiek, groen en zonnepanelen op agrarische grond. Deze argumenten moeten in de ruimtelijke onderbouwing door de hele raad worden gedeeld zodat er een formeel correct besluit kan worden genomen. De argumenten zullen in overleg met de griffie in een nader voorstel worden geplaatst dat als besluit kan gelden voor het eerder ingenomen meerderheidsbesluit van de raad. De voorzitter merkt op dat eventuele aanvullingen van de fracties door de griffie worden overgenomen en opgenomen in het stuk.
De heer Klaassen (PVV) zegt dat een bundeling kan worden gemaakt van alle genoemde argumenten. Er moet worden geanticipeerd op een scenario dat de verklaring van geen bedenkingen achterwege blijft en dat er een concept-raadsbesluit is waarin een opsomming van ruimtelijk relevante zaken staat. De heer Schlössels (CDA) wil benadrukken dat er niet meer aan de randen van de stad moet worden gebouwd, en dat wordt voorkomen dat de binnensteden en wijken verpauperen door leegstand van kantoren en winkelpanden. Dat is een transformatieopdracht. Is er al gekeken naar alternatieven voor de zonnepanelen? Wethouder Meekels ziet het als een algemene oproep om te kijken naar alternatieven op het gebied van zonne-energie. Dit komt ook in de RES-discussie terug. De heer Janssen (GroenLinks) vraagt wat het voor het vervolg zal betekenen dat er in het procesvoorstel een aantal argumenten wordt genoemd die kracht moeten bijzetten dat een verklaring van geen bedenkingen niet kan worden afgegeven. Wethouder Meekels zegt dat als de raad het besluit niet verder onderbouwt met ruimtelijke argumenten er een risico wordt gelopen in de verdere procedure. De raad heeft de ultieme bevoegdheid om een verklaring van geen bedenkingen af te geven. Hiervan kan afgeweken worden. Als de raad hiervan afwijkt moet dit beargumenteerd gebeuren.
De meerderheid van de raad heeft een signaal afgegeven en daar moet het college zich bij neerleggen.
3
Conclusie: Het onderwerp is voldoende besproken. De uitkomst van de bespreking van het voorstel biedt voldoende handvatten voor het formuleren van een besluit over de aangevraagde verklaring van geen bedenkingen. De ruimtelijke argumenten worden gebundeld en toegevoegd aan het stuk. Het voorstel zal daarna terugkomen in de Ronde en de raad.
Tijdstip:
20.00-21.40 uur
Aanwezig de voorzitter de griffier
B. Hoedemakers A. Lamers
de leden
Gob: B. van Rijswijk CDA: G. Essing GroenLinks: G. Dumernit PVV: T. Klaassen Stadspartij: L. Weermann-Schepers D66: C. Laugs PvdA: T. Baars DNA: VVD: R. Voncken 50PLUS: SPA: J. Renet Fractie Fredrix: Fractie Klein: B. Stegers
wethouders:
L. Geilen
ambtelijke ondersteuning:
I. Roufs, L. van Melick, E. Eussen, Y. Wilting
inspreker:
A. Sluysmans (directeur Stichting Mensen Met Mogelijkheden)
notulen:
H. Neggers (Notuleerservice Nederland)
Agendapunt: Vaststellen Wmo-verordening 2022 De voorzitter zegt dat het voorstel in twee termijnen kan worden besproken. De heer Sluysmans heeft zich gemeld om in te spreken namens Stichting mensen met mogelijkheden. De heer Sluysmans (inspreker) is erg geschrokken van de nieuwe Wmo-richtlijnen die leiden tot veel eisen en stringente regels en die ten koste gaan van de zorg. In een gesprek hierover met de gemeente bleven de verschillen groot. De Stichting Mensen Met Mogelijkheden heeft gekozen voor een andere weg voor 2022, zonder de Wmo Sittard-Geleen. Veel kleinschalige aanbieders met veel ervaring in de zorg en grote betrokkenheid voor de mensen zijn op allerlei gronden afgewezen. Het is heel triest dat er zo veel ervaring verloren gaat. Het is ook een schok voor alle cliënten die hun vertrouwde zorgaanbieders kwijtraken. Per 1 januari 2022 zullen veel nieuwe zorgaanbieders in de regio de zorg overnemen. Spreker
4
denkt dat dit niet goed zal komen. Een van de grote zorgaanbieders heeft veel vacatures openstaan. Spreker is bezorgd dat er iets gaat gebeuren wat honderden mensen veel pijn zal doen. Mevrouw Weermann (Stadspartij) begrijpt en ondersteunt de veranderingen in het kader van de kwaliteitseisen, financiën en het floreren van de zogenaamde zorgcowboys, maar zegt dat niet van elke cliënt die zorg ontvangt te verwachten is dat die kan groeien naar zelfredzaamheid. Is het mogelijk om voor de specifieke groep mensen voor wie de zorg niet afgebouwd kan worden en voor wie zelfredzaamheid niet tot de mogelijkheden zal behoren of bij wie duidelijke achteruitgang wordt verwacht een uitzondering te maken waardoor zij zorg blijven ontvangen van de huidige zorgaanbieders? Er zijn 97 zorgaanbieders actief in de regio en slechts met 27 zorgaanbieders, onder wie nieuwe, is een overeenkomst gesloten. Daardoor wordt een zeer grote groep zorgafnemers met een overstap geconfronteerd. Realiseert de wethouder de impact die dat heeft op de betreffende cliënten? Hebben de 27 zorgaanbieders voldoende ruimte om alle mensen een goede plek te geven? Het is voor de mensen doe overstappen van groot belang dat ze zoveel mogelijk vertrouwde gezichten in hun omgeving hebben. De heer Baars (PvdA) vraagt of er bij de aanbesteding ook wordt gekeken naar openstaande vacatures bij een zorgaanbieder.
Heeft de wethouder nog steeds het streven om in 2022 in de top tien van Nederland te komen met goed Wmo-beleid? De heer Van Rijswijk (Gob) redeneert in eerste instantie niet vanuit het geld of administratieve verantwoordelijkheden, maar gaat steeds uit van de vraag wat het beste is voor de mensen. Kan de wethouder reageren op de inspraakreactie? Het opkomen voor mensen in een kwetsbare positie is van essentieel belang. Daarnaast is het van belang om de bureaucratie en de administratieve lasten te verminderen. Het is lastig om de stukken te begrijpen. De doelgroep zou hierin ook meegenomen kunnen worden. Hoe gaat de wethouder zorgen voor een zachte landing? Het is belangrijk dat er in situaties waarbij de zachte landing niet is gelukt automatisch wordt overgegaan tot bijvoorbeeld het met een half jaar verlengen van het contract met de huidige zorgaanbieder. De wethouder moet hierin zeer zorgvuldig zijn richting de doelgroep en ook richting de lokale Mkb’ers in het sociaal domein. Het kan niet de bedoeling zijn om de ervaring van die mensen weg te gooien. Spreker heeft begrepen dat er 101 zorgaanbieders waren en dat er 27 overblijven. Het is opvallend dat de helft van die 27 zorgaanbieders organisaties van buiten de regio zijn.
Hoe zorgt de wethouder ervoor dat deze organisaties ook een band creëren met de regio? De zorgaanbieders hebben via een brief laten weten dat zij de ontwikkeling onverantwoord vinden. De raad moet kijken hoe ervoor kan worden gezorgd dat er vanaf 1 januari 2022 niemand door ijs gaat zakken. De fractie kan het, onder verwijzing naar de gemaakte opmerkingen, eens zijn met de voorliggende verordening. Het is de vraag hoe de wethouder er de komende tijd aan gaat werken dat de administratieve regels en lasten teruggebracht kunnen worden tot normalere proporties. Mevrouw Dumernit (GroenLinks) is zeer benieuwd naar de reactie van de wethouder op de zorgen van de Stichting Mensen Met Mogelijkheden en deelt de zorg van de heer Van Rijswijk over de zachte landing. De termijn is een kritisch punt. Is de termijn van zes weken voor het in kaart brengen en beoordelen van de hulpvraag een reële en haalbare inschatting? De spanning tussen tijdsdruk en kwaliteit levert een risico op. Hoe wordt dit ondervangen? Het moet voor iedereen duidelijk zijn hoe een aanvraag kan worden ingediend De verordening laat hierin een wat onbestemde ruimte. Kan dit punt duidelijker en eenvoudiger benoemd worden? De toetsing van de kwaliteit van zorg tijdens de uitvoering betekent opnieuw een extra administratieve belasting en extra kosten. De heer Laugs (D66) vindt dat de Wmo-verordening 2022 er goed uitziet.
Hij vraagt of de citeertitel klopt. De inkoopprocedure roept veel vragen op. Kan de wethouder toelichten welke ontwikkelingen de aanleiding zijn voor de nieuwe wijze van inkoop? Afbouw van de ondersteuning lijkt een doel op zich te worden. Hoe verhoudt dit zich tot een duurzame zelfredzaamheid? Welke criteria worden gehanteerd? Het kan niet de bedoeling zijn dat de gemeente op de stoel van de zorgaanbieder gaat zitten. Aan aanbieders wordt gevraagd om een bijdrage te leveren aan het betaalbaar houden van de Wmo. Welke bijdrage levert de gemeente hierin? Het aantal aanbieders wordt drastisch verminderd, er komen aanbieders van buiten de regio terwijl aanbieders met een binding met de regio moeten verdwijnen. Er zijn signalen dat cliënten geïnformeerd zijn dat hun huidige aanbieder geen contract meer krijgt, terwijl de aanbieder het zelf nog niet wist of nog niet in de gelegenheid is geweest om zijn medewerkers hierover te
5
informeren. Dit staat volgens de fractie haaks op een stukje warme overdracht. De woorden van de wethouder dat er een zorgvuldig selectieproces op een eerlijke manier heeft plaatsgevonden en dat het belang van de cliënt altijd voorop heeft gestaan zijn niet te rijmen met de signalen zoals van de inspreker. Heeft de wethouder spijt van het aanbestedingsproces? Mevrouw Essing (CDA) zegt dat in de Wmo staat dat het belang van betrokkene het uitgangspunt is bij de clientondersteuning, terwijl in de brief aan de raad staat dat de manier van indiceren helaas moet worden aangepast omdat de rechter vindt dat de huidige systematiek te weinig houvast geeft aan de cliënten. Het gebruik van het woord ‘helaas’ is niet te plaatsen. Het is goed om te lezen dat er zoveel aandacht is voor de kwaliteit van de zorgaanbieders. Hoe wordt de afbouw van de ondersteuning door zorgaanbieders gemonitord en wordt de raad daarover geïnformeerd? De fractie is blij dat er actief wordt gestuurd op de kwaliteit van de aanbieders.
Wat is het verschil tussen de begrippen aanvraag, melding en hulpvraag in de verordening? Is het voor de burger duidelijk welk traject moet worden afgelegd bij een aanvraag? Waarom staan de stappen van het traject niet duidelijk, liefst met plaatjes, op de gemeentelijke website? Het college heeft schriftelijk aangegeven dat in het tarief rekening wordt gehouden met de extra eisen met betrekking tot de administratieve lasten. De vraag hoe de administratieve lasten verlaagd kunnen worden zou op de eerste plaats het uitgangspunt moeten zijn. De wijzigingen moeten voor de cliënt met een zachte landing worden ingevoerd. Wat is de status van het informeren van de cliënten en de zorgaanbieders en hoe er wordt gereageerd? Wellicht had veel ruis voorkomen kunnen worden door sneller telefonisch te informeren. Wanneer is de versie van de verordening die geschreven is in een duidelijk leesbare taal klaar? Wanneer worden de beleidsregels 2022 door het college vastgesteld? De fractie stemt in met de verordening, met aandacht voor de gemaakte opmerkingen en gestelde vragen.
Waarom zijn er stukken over inkoop toegevoegd in iBabs als het volgens de wethouder nu alleen over de verordening en niet over inkoop gaat? Zouden de veertig zorgaanbieders die zich niet hebben ingeschreven kunnen gaan fungeren als onderaannemers? De heer Klaassen (PVV) zegt dat de verordening een technisch-juridisch instrument is. Er kan alleen gehoopt worden dat er bij de uitvoering niemand tussen wal en schip terechtkomt. Zorgaanbieders moeten gelijke kansen krijgen. Over het inkoopproces dat gevolgen heeft voor cliënten en zorgaanbieders zijn ernstige zorgen geuit. Waarom worden er steeds meer zorgaanbieders van buiten de regio gecontracteerd? Er komen ook signalen binnen over het voortijdig communiceren over de beëindiging van lopende zorgcontracten en het op voorhand uitsluiten van sommige zorgaanbieders. Waarom krijgen cliënten een brief dat de zorg door hun huidige aanbieder wordt beëindigd terwijl het inkoopproces nog niet is afgerond? Als deze signalen kloppen, moet er eerst een discussie plaatsvinden over de falende uitvoering. De verordening sorteert voor op de nieuwe situatie waarin de nieuwe systematiek wordt toegepast. Kan de wethouder voor de raadsvergadering de gestelde vragen zoveel mogelijk beantwoord hebben? De fractie zal dan het standpunt kenbaar maken. Het zou waardevol zijn om te weten waarom veertig zorgaanbieders zich niet hebben ingeschreven.
De heer Renet (SPA) zegt dat het om de mens gaat en dan vooral de kwetsbare mens. Hulp en financiering dienen te gebeuren op basis van noodzaak en verleende diensten, en niet op basis van hokjesdenken. De fractie vreest dat een verkapte bezuiniging wordt doorgevoerd in plaats van dat de problematiek leidend wordt. Het is belangrijk dat de cliënt de keuze heeft tussen zorg in natura en zelf zorg inkopen bij een zorgaanbieder naar keuze. Het is prima dat er vooraf een kwaliteitstoets wordt uitgevoerd. De gemeente moet veel meer grip krijgen op de uitgaven voor jeugdhulp en Wmo. De angst bestaat dat juist de organisaties en zzp’ers die zich richten op mensen de dupe worden. Het is niet gewenst dat er veel expertise verloren gaat. Juist de hulp aan mensen die niet in het arbeidsproces kunnen terugkeren komt in gevaar. Wat wordt eraan gedaan om te voorkomen dat cliënten de dupe worden? De fractie betwijfelt of de gemeente voldoende inhoudelijke kennis heeft om de regierol inhoudelijk goed te nemen en of er niet te veel de focus op de administratie wordt gelegd. De Centrale Raad van Beroep heeft bepaald dat het al dan niet toekennen van een maatwerkvoorziening pgb op basis van duidelijke criteria dient te gebeuren.
Is het beleid erop gericht om het aantal pgb’s te verlagen of juist om de keuzevrijheid van de cliënt te bevorderen door meer open te staan voor meer pgb’s? Wmomaatwerkvoorzieningen dragen bij aan het zo lang mogelijk in eigen omgeving kunnen blijven wonen en leven van de inwoners. De zorg die zij nodig hebben wordt zoveel als mogelijk in nabijheid aangeboden. De verordening werkt in de hand dat commerciële partijen onder het mom van zorgverlening pgb’s gaan
6
gebruiken omdat het college die moet verstrekken en het commercieel bijzonder aantrekkelijk zou kunnen zijn om hier gebruik van te maken. Wat gaat het college doen om dat te voorkomen en hoe weet het college of de commerciële component niet de boventoon voert ten opzichte van de zorgcomponent? Wat is daarbij de maatstaf? De fractie vreest dat met deze verordening profit belangrijker kan worden dan middelen. Veel zorgverleners en vooral hun cliënten worden de dupe omdat zij moeten overstappen. Dit is onverantwoord en daarom moet de verordening worden aangepast. Het raadsvoorstel heeft als uitgangspunt dat de wijzigingen binnen het budget kunnen worden uitgevoerd en niet over de zorg die nodig is. Ziet de wethouder deze discrepantie ook? De verordening maakt deel uit van het raadsvoorstel. Het gaat ook over de overgang van jeugdhulp naar Wmo. Hoe kan het dan dat er vanuit een zorgwet naar een participatiewet wordt overgegaan? Is de kwaliteit van de zorg nu onvoldoende? Hoe komt het dat veertig organisaties zich niet hebben ingeschreven? De fractie kan zich niet voorstellen dat dit allemaal zorgcowboys zijn. Hoe kan het dat er zoveel organisaties van buiten de regio hebben ingeschreven? Als wordt uitgegaan van de zorg kan het zijn dat de arrangementen eigenlijk niet voldoen. Het kan zijn dat juist de wat lastigere gevallen worden toebedeeld aan de onderaannemers.
Dan kan de hoofdaannemer financieel goed draaien, maar krijgen de onderaannemers een probleem. Het kan ertoe leiden dat zzp’ers moeten stoppen. Dat leidt tot een verschraling van het aanbod en er gaat vertrouwen van cliënten verloren als zij moeten overstappen. Sommige goede hulpverleners hebben om een of andere reden afgehaakt. Als het een administratieve reden is, is dat een kwalijke zaak. Er moet getracht worden deze ervaren hulpverleners binnenboord te houden. De heer Stegers (Fractie Klein) gaat er vanuit dat er aandacht blijft voor de ontwikkel- en herstelmogelijkheden van de ontvangers van de Wmo. Er zal tevens voor gezorgd moeten worden dat aan de gebruikers het juiste traject aangeboden wordt. Er wordt van uitgegaan dat er oog is voor het mens gedrevene en niet voor het financieel gedrevene. In de verordening wordt veel gesproken over maatwerk. Bedoelt het college maatwerk waarbij de aandacht gericht is op het ziektebeeld of de diagnose of maatwerk per individu? Op welke wijze wordt het maatwerk gemonitord? De fractie hoopt dat er echt sprake zal zijn van een zachte landing. Het Wmo-aanbod moet voldoende kunnen aansluiten bij de mogelijkheden van de ontvanger. Er zal blijvend aandacht nodig zijn voor wat de cliënt denkt nodig te hebben om een volgende stap te kunnen zetten.
De fractie kondigt aan in de raadsvergadering een motie in te dienen over het verhogen van het mantelzorgcompliment naar € 50. Wethouder Geilen zegt dat er weinig vragen zijn gesteld over de verordening. De inkoopprocedure en de resultaten daarvan liggen vanavond niet voor. De vragen die hierover zijn gesteld zullen worden beantwoord, maar dit onderwerp staat in feite los van de verordening die nu voorligt. Het college vindt het jammer dat de manier van indiceren aangepast moet worden. De Centrale Raad van Beroep heeft geoordeeld dat de systematiek gebaseerd moet zijn op prijs x tijd. De Wmo is geen zorgwet, maar een Participatiewet die ten doel heeft om mensen te ondersteunen in het zoveel mogelijk zelfredzaam zijn en zelfstandig functioneren. Vanuit die gedachte is het het allerbeste als de persoon die de zorg krijgt zelf een stuk regie kan voeren over hoe het arrangement wordt ingevuld dat nodig is voor de zorgvraag. In het kader van de Wmo wordt gedaan wat nodig is om mensen zoveel mogelijk zelfredzaam te maken en om hen als dat niet lukt te ondersteunen. Als de verwachting is dat mensen dat helemaal niet meer gaan kunnen is het uiteraard niet zo dat er op wordt aangestuurd om de ondersteuning op te heffen en hen weer uit de Wmo te krijgen. Er wordt maatwerk toegepast in de zin dat er wordt gekeken wat de ondersteuningsvraag is op een bepaald moment.
Het college wil dat de ondersteuning die verleend wordt van een hoge kwaliteit is. Om de kwaliteit te waarborgen is het nodig om nadere eisen te stellen. Bij sommige aanbieders is de kwaliteit nu niet altijd even zichtbaar. Het college wil criteria hebben aan de hand waarvan de kwaliteit kan worden getoetst. Deze toets zal ook tijdens het verlenen van de zorg en ondersteuning worden uitgevoerd. De wethouder heeft geen spijt van het aanbestedingsproces. Aan de voorkant is gesproken met partijen, er is een uitvraag gedaan en daarin zijn regels gesteld. Dat heeft ertoe geleid dat sommige zorgaanbieders om verschillende redenen besloten hebben niet meer in te schrijven op de aanbesteding. Dat is een keuze die iedere partij hierin kan maken en het heeft niets met de kwalificatie zorgcowboy te maken. De partijen die wel hebben ingeschreven worden getoetst op de gestelde selectiecriteria. De criteria zijn ook gesteld om ervoor te zorgen dat het geld gebruikt wordt voor de benodigde zorg en niet voor bijvoorbeeld hogere winstpercentages van aanbieders. Bij zorg in natura kan geen gebruik worden gemaakt van een aanbieder die niet op de lijst staat. Vanuit het pgb bestaat de mogelijkheid om zelf een zorgaanbieder te kiezen. Om voor een pgb in aanmerking te komen moet
7
iemand pgb-vaardig zijn. Dit betekent dat de persoon zelf de administratie moet kunnen doen. Het tweede toetsingscriterium is dat de zorgaanbieder een zekere kwaliteit moet hebben. Het college wil wel weten of iemand die via pgb zorg inkoopt de zorg krijgt die hij nodig heeft. In de pgb wordt gewerkt met een vast tarief en dat tarief is lager dan het tarief bij zorg in natura. Het is de vraag of de mensen die meer op winstbejag uit zijn dan op het leveren van de juiste zorg het voor het lagere tarief zullen doen. In de aanbesteding was geen criterium wie de goedkoopste aanbieder is omdat er een kostprijssystematiek is waarbij op basis van de input van de partijen die meedoen de kostprijs wordt berekend. Het gaat niet om wie het goedkoopst is, maar het gaat om de kwaliteit van zorg die geleverd wordt. De wethouder denkt dat de gemeente met de verordening en vooral met de manier waarop de nieuwe aanbesteding is ingezet nog een hogere kans maakt om in 2022 in de top tien Nederland te komen met goed Wmo-beleid. De verordening telt (exclusief toelichting) 23 pagina’s. Er is een goede en duidelijke omschrijving nodig die juridisch waterdicht moet zijn om aan te geven hoe de Wmo in de gemeente geregeld is. Er wordt nu gewerkt aan een goed leesbare publieksversie van de verordening. De beleidsregels worden binnenkort het college vastgesteld.
In de verordening staat dat het mantelzorgcompliment naar € 50 gaat. Hiervoor hoeft geen motie ingediend te worden. De wethouder zegt toe de technische vragen schriftelijk te beantwoorden. In hoofdlijnen is een procedure doorlopen met criteria die van belang waren om de kwaliteit van zorg te waarborgen en om heldere toetsingscriteria te hebben. Vervolgens is in het hele proces aan de voorkant met zorgaanbieders gesproken. In het aanbestedingsproces is met dezelfde zorgpartijen gesproken, ook over hun aanbieding. In de controleronde zijn er aanbieders afgevallen omdat ze niet aan de criteria voldeden. Als zij wel aan de criteria gaan voldoen kunnen zij ook tussentijds instappen. Toen bekend was welke partijen in ieder geval een nieuw contract zouden krijgen zijn de partijen via het aanbestedingssysteem geïnformeerd over het resultaat van de aanbesteding. Vervolgens zijn de cliënten schriftelijk geïnformeerd over het feit dat er iets ging veranderen in de zorgaanbieder. Dit is bewust snel gedaan om te voorkomen dat er ruis over zou ontstaan. Een aantal aanbieders heeft in een koepelcontract ingeschreven op de aanbesteding. De partij die inschrijft moet natuurlijk wel de andere partijen informeren over het resultaat van de aanbesteding.
Daar heeft soms wat tijd tussen gezeten en dat zou er wellicht toe hebben kunnen leiden dat de cliënt het eerder wist dan de zorgaanbieder die onder de koepel hangt. Aanbieders die zich niet hebben ingeschreven of nu geen rechtstreeks contract krijgen kunnen eventueel wel voor bepaalde onderdelen als onderaannemer functioneren voor partijen die wel een contract hebben gekregen. Hierdoor zou de continuïteit van zorg door dezelfde persoon kunnen worden gewaarborgd bij de cliënten. Er is de mogelijkheid geboden om in gesprek te gaan over het resultaat van de aanbesteding. Een aantal partijen toont begrip en gaat kijken hoe ze op een juiste manier als onderaannemer kunnen meedoen in het verlenen van zorg in de gemeente. De partijen die wel een contract hebben gekregen stellen vast dat er een zorgvuldig proces is doorlopen en dat de kwaliteit van zorg uiteindelijk omhooggaat. De termijn van zes weken om alles in kaart te brengen en verslag te doen is een wettelijke termijn. Dat zet het een grote druk op de uitvoering. De aanvraag begint met de melding van de vraag. Op basis daarvan volgt een gesprek en dat leidt al dan niet tot een aanvraag. Dan komt pas het aanvraagformulier aan de orde. Er wordt gekeken hoe de gemeentelijk website kan worden verbeterd. De signalen van de fractie CDA hierover zullen worden meegenomen.
Er zal nagedacht worden hoe de administratieve lasten kunnen worden verlicht. De voorliggende verordening is gebaseerd op de modelverordening. De wethouder zegt toe te proberen alle gestelde (technische vragen) zoveel mogelijk voor de raadsvergadering schriftelijk te beantwoorden. Uiteraard is het uitgangspunt dat de zorg wordt geleverd die nodig is. Er is nu berekend hoeveel uren en minuten zorg mensen feitelijk krijgen. Die tijd is vertaald naar de indicatie die mensen krijgen. Dit zou vanuit de basis niet leiden tot een toename van de te leveren zorg. Daarom staat in de financiële paragraaf dat het uitgangspunt is dat de wijziging van indiceren binnen budget kan plaatsvinden. De wethouder zegt toe dat als de zachte landing niet lukt er zorggedragen wordt dat niemand tussen wal en schip komt, bijvoorbeeld door het contract met de huidige zorgaanbieder wat te verlengen. Er vindt nu ook al een kwaliteitscontrole van de zorg plaats als onderdeel van het contractmanagement. Er komen nu minder zorgaanbieders en er is meer tijd om de toets goed te kunnen doen. Mevrouw Roufs (ambtelijke ondersteuning) licht toe dat het grootste deel van de cliënten bij aanbieders zit die een contract hebben gekregen. Deze cliënten krijgen een brief van de gemeente. Aan de zorgaanbieders is gevraagd hoeveel zorg zij nu leveren.
De cliënten van zorgaanbieders die niet ingeschreven staan of niet toegelaten zijn worden allemaal direct of via een contactpersoon telefonisch benaderd. Er wordt bekeken bij welke aanbieder de omzetting kan plaatsvinden. Er zijn brieven
8
verzonden naar de pgb-mensen en naar de mensen van wie de aanbieder ook onderaannemer is. Er zijn ook brieven gestuurd naar mensen die zich niet hebben ingeschreven of die niet toegelaten zijn. Soms hebben mensen tijd nodig om te reageren. Daarom zit er enige tijd tussen de brief en het telefonisch contact. De aanbieder kan een kort geding aanspannen. De brief die verzonden wordt is geen besluit en er staan geen rechtsmiddelen tegen open. Iedereen die nu ondersteuning krijgt, krijgt een beschikking en daartegen kan bezwaar worden gemaakt. Het is de bedoeling dat iedereen in de week na de herfstvakantie gebeld is. Als mensen aangeven bij hun huidige zorgaanbieders te willen blijven vinden er gesprekken plaats om te kijken naar de pgb-vaardigheid. De 27 zorgaanbieders die een contract hebben gekregen kunnen alle klanten bedienen. Het is belangrijk dat de zorg gewaarborgd wordt, ook voor mensen die voor een pgb kiezen. Er wordt gekeken of de klant of zijn vertegenwoordiger pgb-vaardig is. Tweede termijn De heer Renet (SPA) herhaalt zijn vraag of het beleid erop gericht is om het aantal pgb’s te verlagen. De indruk bestaat dat de selectieprocedure centraal staat en niet de kwaliteit als zodanig. Zijn de andere fracties het hiermee eens? Wie controleert of de kwaliteit van zorgaanbieders zichtbaar is? Er zijn aanbieders afgehaakt vanwege de hoeveel administratieve lasten.
Wellicht dat het nog mogelijk gemaakt kan worden dat deze aanbieders na een verlaging van de administratieve lasten alsnog inschrijven. De heer Laugs (D66) kan zich vinden in de vragen van de heer Renet. Hij heeft complimenten gegeven over de verordening, maar is getriggerd door de stukken over de inkoopprocedure. Het is niet nodig dat de gemeente diploma’s opvraagt van mensen. De heer Van Rijswijk (Gob) vindt het belangrijk dat er iets wordt gedaan aan de administratieve lasten en dat het college hierover met een voorstel komt. Het is van groot belang dat de wethouder heeft verzekerd dat niemand tussen wal en schip terecht mag komen als gevolg van de nieuwe verordening. De fractie is er geen voorstander van om na het verlagen van de administratieve lasten de aanbieders die afgehaakt zijn alsnog de mogelijkheid te bieden zich in te schrijven. Dit zou leiden tot onzekerheid voor de cliënten. In de stukken staat dat er onrust is ontstaan onder de aanbieders bij het bekendmaken van de criteria en dat in het tarief is verrekend om aan de criteria aan de kwaliteitseisen en de administratieve lasten te kunnen voldoen. De heer Klaassen (PVV) sluit zich aan bij de opmerking van de heer Van Rijswijk en vindt dat het onderwerp een bespreekstuk moet worden voor de raad.
Conclusie: De Ronde adviseert het voorstel als bespreekstuk op de raadsagenda van 10 en 11 november te plaatsen, dit met name in afwachting van de schriftelijke beantwoording van vragen over het inkoopproces. In deze beantwoording zullen de artikel 43-vragen van de fractie PPV eveneens aan de orde komen. De wethouder heeft de volgende toezeggingen gedaan: • Er wordt getracht de antwoorden op de vragen vóór de raadsvergadering aan te leveren. • De gemeentelijke website wordt meer inclusief ingericht. • Er zullen geen mensen tussen wal en schip vallen indien zij moeten overstappen op een andere zorgaanbieder en dit niet binnen de termijnen geregeld kan worden. • Er komt een publieksversie van de verordening. In de verordening is opgenomen dat het mantelzorgcompliment wordt verhoogd naar € 50. Daarmee is de aangekondigde motie van de Fractie Klein overbodig. De heer Laugs heeft aangekondigd schriftelijke vragen te zullen stellen.
9