Notulen Ronde Raadzaal 20 oktober 2022.docx

Notulen van de Ronde in Raadzaal op donderdag 20 oktober 2022 1.1a en 1.1b Beeldvormende ronde 3e rapportage 2022 en begroting 2023 Tijdstip:

19.00-21.00 uur

Aanwezig de voorzitter: de griffier:

P.T.H.M. Henssen A. Lamers

de leden GOB: CDA: Stadspartij: GroenLinks/PvdA: D66: VVD: PVV: SPA: Lokaal Sittard-Geleen-Born: Forum voor Democratie: PIT:

M.W.C. Claessens G.J.M.C. Essing-Demandt en P.J. Brouwers W.P.H. Paauwe J.E. Janssen en A.G. Baars P. R. Pi-Van de Venne J.M.H. Joosten en H. Harzi J.W. Coumans en M.H.J. Klaasen woordvoering door VVD

het college ambtenaren

wethouder Bühler de heer De Bruin

notulen

M. Migo (Notuleerservice Nederland)

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. Hij leidt de vergadering in die bestaat uit twee agendapunten die met elkaar samenhangen. Volgens afspraak zijn er per fractie maximaal twee vertegenwoordigers aanwezig. GOB, CDA en PIT en VVD (gezamenlijk) hebben gebruikgemaakt van de mogelijkheid om technische vragen in te dienen. Deze vragen zijn vorige week door het college beantwoord. In deze Ronde worden de betreffende raadsvoorstellen beeldvormend behandeld, waarbij nog openstaande vragen kunnen worden gesteld. Dit betreft alleen vragen die betrekking hebben op de portefeuille van wethouder Bühler. Overige vragen worden genoteerd en mondeling beantwoord in de Ronde van 3 november door de betreffende portefeuillehouder, aangezien dan alle collegeleden aanwezig zullen zijn. Mevrouw Essing (CDA) vraagt namens haar fractie: • hoe het college gaat inspelen op de multiproblematiek van de toenemende kosten in het sociale domein met betrekking tot bestaanszekerheid van burgers, bedrijven en verenigingen.

1

•

aandacht voor de middenklasse die geraakt wordt door de huidige crisis. Uitstel bij het zoeken naar oplossingen leidt bij sommige problemen tot nadelige effecten. Ze hoopt op meer duidelijkheid in de Kadernota 2023. De heer Claessens (GOB) sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Essing. Hij stelt namens zijn fractie een aantal vervolgvragen: • Met betrekking tot het beschikbaar stellen van middelen ten aanzien van de ESCS-locatie staat niets in de begroting vermeld en de heer Claessens vraagt zich af hoe het proces nu verder gaat. • Wat zijn de financiële risico’s van corona in de komende maanden? Wellicht is een inschatting mogelijk of de beschikbare middelen voldoende zijn. • Ook vraagt zijn fractie zich af of er bij de taakstelling rekening wordt gehouden met het feit dat de areaaluitbreiding van Chemelot geen doorgang zal vinden • Is er inzicht in de financiële consequenties van uitstel van de invoering van de Omgevingswet? • Is het college op de hoogte van de plannen van het kabinet met betrekking tot nationalisering van de warmtenetten en de gevolgen hiervan? De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) roept namens zijn fractie de raad op om op een andere wijze naar de begroting te kijken, waarbij de begroting het sluitstuk zou moeten zijn voor de beoogde financiering.

Hij stelt de vraag welke middelen de raad buiten de begroting om ten dienste staan om gewenste doelen te bereiken. Hij stelt voor om voor het sociale domein geld vrij te maken uit de vijf potjes waaruit buiten de begroting om geput kan worden. Voorts stelt hij de volgende vragen aan het college: • De heer Janssen sluit zich aan bij de vraag over de uitgestelde Omgevingswet. • Verwijzend naar pagina 23 van de programmarapportage vraagt hij om een indicatie van de investeringsbehoefte bij de PM-posten. Ook vraagt hij zich af hoe het college kan voorkomen dat deze als sluitpost gaan dienen. • Is het mogelijk om te prioriteren van ‘noodzakelijk’ tot ‘nuttig-maar-uitstelbaar’ bij projecten? • Ten aanzien van de begroting vraagt de heer Janssen waar de drie ton extra voor duurzaamheidsmaatregelen (pagina 20) betrekking op heeft. • Op pagina 85 van de begroting wordt een subsidieregeling 2023-2024 beschreven vanwege tegemoetkoming huur accommodaties voor nationale en regionale topsportprogramma’s. Hierbij vraagt de fractie GroenLinks/PvdA zich af hoe deze regeling tot stand is gekomen binnen de beleidskaders. Ook wil de heer Janssen weten wat de omvang van de subsidiepot is.

• Naar aanleiding van een passage dienaangaande op pagina 103 vraagt de heer Janssen zich af hoe het college gaat voorkomen dat jeugd die op gespecialiseerde hulp is aangewezen hierdoor zowel in tijd als in kwaliteit op achterstand wordt gezet. Welk beleid staat het college bij jeugdzorg voor ogen en komt dit overeen met de opdracht van de raad? • Pagina 161, Waterklaar: hoe kan het college de hiervoor beschikbare vier ton inzetten op acties voor vergroening? • Het bedrag van € 93.000, zoals genoemd op pagina 221 bij ‘herontwikkeling Frans Klooster’ is voor GroenLinks/PvdA onduidelijk. De heer Coumans (PVV) vraagt of er een plan van aanpak klaarligt als corona weer toeslaat, ook waar het de inzet van de boa’s betreft. • Ook spreekt hij de hoop uit dat een nieuwe coronagolf niet nog meer nadelige effecten zal krijgen op sport, cultuur en recreatie, aangezien deze in de eerdere coronagolf al zwaar getroffen zijn. Namens zijn fractie vraagt hij het college of er financiële hulp is voor deze sectoren. • Ook vraagt hij zich af of de eigen inwoners niet worden achtergesteld bij het toewijzen van woningen nu er voor de gevluchte Oekraïners en statushouders huisvesting wordt geregeld.

• Volgens de PVV zou het beter zijn indien de energiebedrijven het bedrag van de toeslag, te weten € 1300,- verrekenen in plaats van dat dit wordt overgeboekt naar de huishoudens die hiervoor in aanmerking komen om te voorkomen dat het bedrag voor een ander doel wordt gebruikt en er alsnog afsluiting van de energievoorzieningen plaatsvindt.

2

De heer Paauwe (Stadspartij) heeft de volgende vragen voor de wethouder: • Zijn alle eerder ter sprake gekomen meevallers meegenomen in deze 3e rapportage? • Wat is de status van energiebesparende maatregelen van de gemeentelijke panden, waaronder gemeenschapshuizen, sporthallen, verenigingen, et cetera? En wanneer worden deze inzichtelijk voor de raad? • Kunnen bij de nieuwe aanbesteding in de onderhandelingen ook de energiemogelijkheden voor de accommodaties van bijvoorbeeld gemeenschapshuizen, sporthallen en verenigingsgebouwen worden meegenomen? • De heer Paauwe schetst een aantal problemen bij overlast in de stad en vraagt de wethouder verhoging van inzet van boa’s mee te nemen bij haar financiële voorstellen. • Op pagina 10 wordt gewag gemaakt van oplopende energieprijzen voor verenigingen en organisaties. De Stadspartij vraagt zich af welke acties er dienaangaande worden ondernomen en wanneer dit gecommuniceerd gaat worden naar de verenigingen en organisaties. Mevrouw Joosten (VVD) vraagt het college de raad duidelijker te berichten wat zij gaat doen voor verenigingen met betrekking tot de stijgende energieprijzen. • Ook vraagt zij namens haar fractie hoe ondernemers die geen lid zijn van een ondernemersvereniging worden geïnformeerd en ondersteund.

• In het landelijk beleid wordt de hondenbelasting afgeschaft; waarom volgt Sittard-Geleen dit beleid niet, terwijl de meeste partijen daar voor zijn? • Wat betekent de indexering van het OZB-tarief voor de waardeontwikkeling? • De omgeving in Sittard-Geleen vanaf het station naar de binnenstad is momenteel niet erg aantrekkelijk voor toeristen. In hoeverre is er in de begroting 2023 rekening gehouden met verbetering van dit traject? • Het is vooral voor mensen van buiten Sittard-Geleen niet goed mogelijk om informatie te krijgen over het project Tiny Houses. Wat gaat het college doen om dit te verbeteren? Mevrouw Harzi (VVD) vraagt aandacht voor zorg en ondersteuning voor ouderen met een migratieachtergrond. Deze doelgroep, oud-mijnwerkers, medewerkers DAF-Nedcar, wordt niet genoemd in de rapportage. • Ook verwijst zij naar een eerdere vraag van het GOB over werkloze jongeren, waarvan het percentage in Sittard-Geleen hoger is dan het landelijk gemiddelde, en vult de lijst met oorzaken aan met andere. • Zij vraagt de wethouder of deze jongeren voldoende worden begeleid en geïnformeerd en of er voldoende mogelijkheden zijn voor jongeren om te scholen of om te scholen. Dit is in onze buurlanden beter geregeld. • Voorts vraagt zij naar de resultaten van de pilots rondom de aanpak van de ondersteuning van jongeren in 2020.

• Op het gebied van inclusie wijst zij op enkele panden van de gemeente die niet toegankelijk zijn voor mensen met een beperking, vanwege obstakels als een trap. Zij vraagt de wethouder hier aandacht aan te schenken. De heer Brouwers (CDA) vraagt mevrouw Harzi naar de functie van het gebouw in Geleen-Zuid. Mevrouw Harzi geeft aan dat dit een moskee is met meerdere functies. Naast een gebedsruimte is er een grote hal waar activiteiten worden georganiseerd met een sociale functie. Dit gebouw behoeft echter verbetering, aangezien het niet voor iedereen toegankelijk is en het er niet warm is. De voorzitter geeft wethouder Bühler het woord voor de beantwoording van de vragen. De wethouder deelt eerst mee dat er een technisch verschil in de begroting is geconstateerd op het niveau van het structureel-reëel evenwicht. Dit zegt echter niets over het totale begrotingsresultaat, maar moet wel gecorrigeerd worden op dit niveau. De wethouder zegt toe dat het college snel zal komen met een toelichting in de vorm van een voorstel richting de raad. De heer Claessens (GOB) vraagt of dit invloed heeft op de beslispunten die in de begroting staan.

3

De wethouder antwoordt dat dit het geval is en dat zij daarom met een voorstel richting de raad zal komen. Zij zegt toe dat er een duidelijke uitleg zal komen om de raad een goed overzicht te geven. Dit wordt binnen het college op dit moment uitgewerkt. Ze geeft aan dat er sprake is van een financiële consequentie, maar hiervoor is al een oplossing voorhanden die binnenkort aan de raad wordt gepresenteerd. Het heeft betrekking op het jaar 2023. Ze voegt hieraan toe dat de beslispunten ongewijzigd blijven, met één aanvullende beslissing. Wethouder Bühler vervolgt met het beantwoorden van de vragen: • Met betrekking tot de grote problematiek in het sociale domein volgt het college de landelijke ontwikkeling op de voet. In de 4e programmarapportage wordt er meer duidelijk ten aanzien van de mogelijkheden, zoals de impact van de maatregelen van het Rijk en op basis daarvan zal het college voortborduren op eventuele aanvullende maatregelen. • Ook ten aanzien van het aankomende ‘ravijnjaar’ is nog veel onduidelijk. Vooralsnog houdt het college de begroting zoals deze is afgesproken met de Provincie. • De middelen ten aanzien van de ESCS-locatie zijn niet meegenomen in de begroting. Er is gezegd: een nieuw beleid wordt meegenomen bij de Kadernota. Het toekomstige proces behoort tot de portefeuille van wethouder Houtakkers.

• Het college heeft het risicoprofiel Corona zo goed mogelijk inzichtelijk gemaakt en er is een reservering. Het college zal hierop terugkomen in de 4e programmarapportage. Er zal dan waarschijnlijk meer zicht zijn op hoe het einde van het jaar eruitziet. • Als er zaken wijzigen bij Chemelot rondom de exploitatie van de fabrieken heeft dat ook impact op de waardering van de fabrieken. Een groot gedeelte van de OZB-opbrengsten komen van de kant van Chemelot. Dus is dit ook van invloed op de begroting. Hoe dit gaat verlopen is nog onduidelijk. De laatste taxatiewaarde vanuit BSGW zal waarschijnlijk in december bekend worden, zodat een en ander duidelijker is. De heer Claessens (GOB) vraagt in een interruptie of de taakstelling in de begroting kan blijven staan nu er vanwege de hoge energieprijzen zoveel onduidelijk is. De wethouder vraagt zich af of deze negatieve tendens zich zal voortzetten in de toekomst. Het college volgt de ontwikkelingen op de voet. In de gesprekken met Chemelot wordt gekeken naar de mogelijkheden. Er zijn ook geluiden dat de markt in Europa een wezenlijke markt is, maar er is nog veel onduidelijk. • • • •

Het uitstel van de invoering van de Omgevingswet is een nieuw gegeven en het college is zich hierop aan het beraden en de wethouder komt hier later op terug. Het college is op de hoogte van de plannen van het kabinet met betrekking tot de warmtenetten, maar de wethouder kan nu nog niet aangeven wat dit voor Sittard-Geleen betekent. Ze wil hier later op terugkomen. De wethouder geeft aan dat zij op een aantal van de vragen van de heer Janssen geen antwoord kan geven. Deze vragen zijn wel genoteerd. Zij geeft aan dat het college precies zo naar de begroting kijkt als de heer Janssen aangeeft, aangezien de begroting een financiële vertaling is van alles wat de gemeente doet. De inhoud staat voorop en de cijfers volgen de inhoud. Ook andere partijen die meebetalen zijn in de begroting verwerkt, zoals dat ook wordt omschreven in de zeven W-vragen (Wie betaalt eraan mee).

De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) geeft aan in een interruptie dat hij een andere visie heeft op de begroting en hij wil hier graag op een ander moment met de wethouder over in discussie. De wethouder vervolgt haar beantwoording. Inzake de PM-posten geeft zij aan dat er in de programmarapportage een aantal investeringsvoorstellen staat, die allemaal hun eigen tempo hebben qua uitwerking. Dat is de reden waarom daar nog geen bedragen bij staan.

4

De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) noemt in een interruptie het voorbeeld Geleen-Zuid, een investering die al vergevorderd is uitgewerkt, maar toch in de begroting als ‘PM-post’ is opgenomen. Hij begrijpt dat niet. De wethouder vindt dit juist een goed voorbeeld van hoe andere partijen investeringen doen, maar er zijn nog geen middelen van de gemeente ingebracht. Er ontstaat een discussie tussen de heer Claessens (GOB) en de heer Janssen (GroenLinks/PvdA) over de benadering van de begroting. De heer Janssen pleit ervoor om voor de dekking eerst te kijken naar mogelijkheden buiten de begroting om. De heer Claessens meent dat dit al het geval is. De heer Janssen zou dan graag zien dat de gehele raad hieraan bijdraagt. De heer Brouwers (CDA) refereert aan een eerdere periode waarin de raad een toekomstvisie heeft opgesteld en ontwikkelplannen heeft uitgewerkt om samen trajecten van de grond te krijgen en op dit moment worden deze gerealiseerd. In het vervolg op de beantwoording van de vragen geeft de wethouder aan dat zij zich aansluit bij de oproep van de heer Brouwers en ze verwijst eveneens naar de toekomstvisie waarin de gemeente met een aantal partners een aantal trajecten is opgestart via ontwikkelpaden met een bepaald financieel beleid.

De wethouder is bereid om de raad hier meer inzicht in te geven, maar houdt een slag om de arm omdat ze niet kan inschatten in hoeverre andere partijen akkoord gaan met publicatie van hun investeringspositie. Op de vraag van mevrouw Joosten (VVD) antwoordt de heer Janssen (GroenLinks/PvdA) dat de marketingacties ten aanzien van regenwaterhergebruik niet het gewenste effect hebben gehad en dat hij daarom deze vraag heeft gesteld aan het college over vergroenen. Over de inzet van boa’s kan de wethouder niets zeggen, dat zit in de portefeuille van de burgemeester. • De heer Paauwe van de Stadspartij vroeg naar de financiële hulp aan sportaccommodaties. De wethouder geeft aan dat er zowel vanuit de gemeente als vanuit het Rijk maatregelen worden genomen. In de 4e programmarapportages zal hier nader op worden ingegaan, als ook duidelijk is wat er op Prinsjesdag ingegeven is. • Het college heeft ervoor gekozen om zo snel mogelijk de middelen ter compensatie van de energiekosten ter beschikking te stellen en verrekening via de energieleveranciers vergt veel maatregelen. • De meevallers van 2022 zijn nog niet allemaal meegenomen, de september-circulaire is nog niet verwerkt. • De wethouder zegt toe dat er op korte termijn uitsluitsel zal worden gegeven ten aanzien van de energiebesparende maatregelen op panden van de gemeente.

• De wethouder vraagt zich af of het inderdaad voordeliger is voor de accommodaties om binnen het aanbestedingstraject van de gemeente een contract af te sluiten. Het is nog niet zeker of het niveau waar de Stadspartij op hoopt kan worden bereikt. • Voorts zegt de wethouder toe om spoedig terug te komen met uitsluitsel inzake de oplopende energieprijzen voor verenigingen en de nieuwe contracten, in ieder geval voordat de facturen betaald moeten gaan worden. • Het afschaffen van de hondenbelasting komt ter sprake bij de Kadernota. • In een aankomende presentatie van de BSGW zal worden uitgelegd hoe de OZB-indexering zich verhoudt tot de waarde. De indexering is vastgesteld beleid van de raad, hetgeen automatisch een wijziging in het OZB-tarief geeft. Deze keuze is gemaakt door de raad. Wil de raad dit wijzigen, dan kost dat 1,8 miljoen. • De wethouder geeft aan mevrouw Harzi aan, dat het college in 2023 terugkomt naar de raad met een plan van aanpak voor verdere uitbouw van ‘Eenzaamheid’ en zij zal bij de voorbereidingen dit signaal meenemen. • De wethouder deelt de zorgen van mevrouw Harzi inzake werkloze jongeren. Zij geeft aan dat er in Sittard-Geleen heel veel begeleiding is voor jongeren en ook veel zicht op jongeren, waarbij het duidelijk is dat er veel problemen zijn bij jongeren en de gemeente doet veel om de problemen in kaart te brengen.

De gemeente zet in op het oplossen van problemen met verschillende trajecten. De

5

wethouder noemt een aantal voorbeelden, zoals de activiteiten van het RMT. Extra zorgen heeft de wethouder over jongeren die (nog) niet in beeld zijn, omdat ze geen uitkering hebben en bij hun ouders thuis wonen. De wethouder verzoekt mevrouw Harzi dringend om als zij deze jongeren tegenkomt ze te verwijzen naar het Jongerenloket. Als reactie hierop vraagt mevrouw Joosten (VVD) wat de gemeente doet om de ‘onzichtbare’ jongeren wel in beeld te krijgen, behalve de hulp vragen van enkele raadsleden. De wethouder geeft aan dat ze vooral via scholen probeert deze jongeren te bereiken. De wethouder stelt voor om in een andere sessie nader in te gaan op wat er wordt gedaan bij het Jongerenloket en op welke wijze zij in verbinding staan met hoe ze jongeren kunnen vinden. Zij geeft aan dat er in Sittard-Geleen sprake is van een vernieuwende aanpak. De voorzitter geeft aan dat de vragen die niet zijn beantwoord aan de orde komen op 3 november, zo ook de vragen van mevrouw Joosten (VVD) over hondenbelasting. Vervolgens concludeert de voorzitter dat de heer Janssen (GroenLinks/PvdA) zijn technische vragen schriftelijk zal sturen naar de portefeuillehouder.

De wethouder heeft toegezegd dat: • er in de vorm van een raadsvoorstel een toelichting komt op de correctie van een structureel-reëel evenwicht; • de kosten van de Omgevingswet op een later moment inzichtelijk worden gemaakt; • investeringen in het warmtenet op een later moment inzichtelijk worden gemaakt; • inzichtelijk wordt gemaakt welke mogelijkheden er zijn voor verenigingen met betrekking tot de problematiek van energiekosten. Bij de 4e programmarapportage aan het einde van het jaar zal de wethouder met een voorstel komen. • er in 2023 een plan van aanpak komt naar de raad met betrekking tot ‘Eenzaamheid’. De heer Paauwe (Stadspartij) stelt dat energierekeningen automatisch worden geïnd, dus hij voorziet grote problemen in deze. De heer Brouwers (CDA) verwijst in dit kader naar technische vraag nummer 29 van zijn fractie om aan te geven dat ook het CDA zich zorgen maakt over de energierekeningen van verenigingen. De voorzitter geeft aan dat de voorstellen op 3 november opiniërend behandeld zullen worden Ook zullen dan de technische vragen die bestemd zijn voor de andere portefeuillehouders worden beantwoord. De voorzitter bedankt de aanwezigen en sluit de vergadering.

6