Notulen Ronde Maaszaal 29 juni 2023

Notulen van de Ronde Maaszaal op donderdag 29 juni 2023 Tijdstip:

19.30 – 20.50 uur

Aanwezig de voorzitter de griffier

R. Breidenbach A. Cortlever

de leden

gob: P.G.J.M. Boonen CDA: P.T.H.M. Henssen GroenLinks/PvdA: P.H.J. Kubben Stadspartij: W.P.H. Paauwe PVV: L.M.H. Jongen D66: P.R. Pi Van de Venne SPA: Ph. Winteraeken-Bruls Lokaal Sittard-Geleen-Born:VVD: Forum voor Democratie: PIT: M.M.J.T. Schenk-Hermans

portefeuillehouder:

L. Geilen

ambtelijke ondersteuning:

Dhr. Aussems

Rekenkamercommissie:mevr. Heesakkers mevr. Rooskens Berenschot:

dhr. Spanninga mevr. Spruijt

notulen:

N. de Graaf-Schouwenaar (Notuleerservice Nederland)

Agendapunt :

Raadsvoorstel Rekenkamerrapport Informatievoorziening bij grote projecten

De voorzitter geeft aan dat met het voorliggende voorstel de Rekenkamercommissie het rapport “Kaderstelling door en informatievoorziening naar de gemeenteraad bij grote projecten” aanbiedt. Hierin zijn een groot aantal aanbevelingen voor zowel de gemeenteraad als het college opgenomen om de informatievoorziening naar de raad effectiever te maken. De commissie Begroting en Verantwoording heeft dit voorstel zojuist in haar vergadering besproken en zal middels een memo aan de raad haar advies kenbaar maken.

1

Eerste termijn Mevrouw Winteraeken-Bruls (SPA) meldt dat de fractie het een goed rapport vindt waar lering uit getrokken kan worden. Spreker stelt dat het goed is bij een groot project afspraken te maken over risico’s en budgetten, ook kwalitatieve kaders kunnen gesteld worden en de wijze waarop de Raad daarover geïnformeerd wil worden. In het raadsvoorstel zijn 7 punten ter verbetering aangegeven welke door SPA goedgekeurd zijn, alsmede dat werkgroep B&V het eerste aanspreekpunt zal zijn. De heer Jongen (PVV) stelt dat de aangegeven kaders multi-interpretabel zijn wat tot een diversiteit in opvattingen kan resulteren. Spreker meldt het belangrijk te vinden dat het samen werkbaar, begrijpbaar en transparant gemaakt wordt conform het voorstel. De fractie is blij dat de adviezen van de rekenkamer in het raadsvoorstel worden overgenomen. De heer Kubben (PVDA) meent dat het rapport niet lichtzinnig opgevat mag worden. De spreker citeert: “In algemene zin is duidelijk dat er een patroon is in het te laat meenemen van de Raad door het College.” Fout op fout is door dit rapport duidelijk zichtbaar geworden. De fractie is van mening dat het College nauwelijks kritisch naar zichzelf kijkt terwijl er wel aanleiding toe is, en is nog lang niet op het punt om vooruit te kijken. Spreker stelt dat de raad reflectie wil van het College op hun handelen.

Doel van de regeling is beter, vaker, tijdig en volledig informeren is niet behaald, de oorzaak is volgens het rapport dat de regeling multi-interpretabel is. Is de echte oorzaak ‘bestuurscultuur’? Met open vizier en met lef het gesprek met de Raad kunnen aangaan waar het budgetoverschrijding betreft is noodzakelijk. Moet je als College als het om grote bedragen gaat enkel stellen ‘de raad heeft besloten’ en doorgaan? Spreker stelt dat er voldoende ruimte was om de raad te informeren maar deze ruimte is niet gepakt maar dat het ‘grijze gebied’ is uitgebuit. Vraagt zich ook af waar de onderlinge verschillen in de fracties vandaan komen. Noemt de reactie van het College bij het rapport ‘stuitend’. Twee vragen aan de Wethouder inzake bouwteamovereenkomst: 1) Waarom was het enige doel voor het College tempo en geen andere aspecten uit het dossier? Welke rol speelt het College naar mening van de Wethouder in de conclusie van de rapportage? Spreker stelt dat conclusie in het rapport is dat naar mening van het College de Raad vervelend is en zij daarom defensief worden. De heer Henssen (CDA) meent dat lering het doel is van het onderzoek van de rekenkamer, en dat zijn fractie zich kan vinden in de aanbevelingen uit het rapport en zijn blij dat het College deze ook volledig overneemt. Met name het gesprek over de verwachtingen over informatievoorzieningen zijn voor CDA erg belangrijk.

Daar waar het College bestuur en beleid doet, is het aan de Raad om de kaders hiervoor te stellen. Mevrouw Schenk-Hermans (PIT) begrijpt de onvrede van de Raad richting het College en stelt dat het opstellen van een handleiding door de Raad voor het College nodig is. Wil je iets veranderen, moet je aan eigen knoppen kunnen draaien. Spreker stelt dat als de Raad vindt dat het College niet ‘in de pas’ heeft gelopen, de Raad aan zet is om stappen te ondernemen. Enkel wijzen naar het College en verder niets doen, is geen optie. Spreker stelt te willen kijken hoe de Raad iets kan opstellen dat voor het College duidelijk is wat van hen verwacht wordt bij een groot project.

Reactie Rekenkamer op vragen over het onderzoek (mevrouw Heesakkers) Stelt dat er geen vragen richting de Rekenkamer gesteld zijn.

2

Wethouder Geilen namens het College Spreker stelt dat het College de aanbevelingen van de rekenkamer overgenomen heeft en ook aangegeven heeft hoe dit te gaan aanpakken. Dit is niet alleen aan het College maar ook aan de Raad, een veranderende werkwijze kun je alleen maar samen aanpakken. Spreker stelt dat de beslispunten zoals geformuleerd in het raadsvoorstel niet altijd overeenkomen met aanbevelingen van het college en vraagt om daar nogmaals naar te kijken. In algemeenheid stelt spreker vast dat er een lerend effect is uit de rapportage. Het project Glanerbrook is vastgesteld als pilot in de regeling Grote Projecten en het doel hiervan is lering. Zowel de raad als het College dienen hierbij dus in de spiegel te kijken omdat beide partijen een leerproject gestart zijn. Stelt namens het College dat de commissie B&V, het instrument om deze regeling te monitoren, intensief meegenomen is en samengewerkt heeft aan de toepassing van de regeling. Ook inzake de wijze van rapporteren heeft de commissie nauw samengewerkt. Spreker stelt tevens dat de commissie in februari 2022 geëvalueerd heeft hoe de regeling werkt , en geconcludeerd heeft dat de regeling je in staat stelt om op een juiste wijze te sturen op uitvoering en toepassing van de regeling en uitvoering van het project.

Dit evaluatiemoment lag na het momentum waarop het college in de rapportage had laten opnemen dat er sprake was van meerkosten. Het College mist feitelijkheid in de rapportage waar aannames en niet altijd feiten meegenomen worden in conclusies. Wethouder Geilen stelt dat het overschrijven van het budget expliciet onderdeel is geweest van meerdere debatten. Conclusie is dat het helder is dat het beter kan maar dat zowel raad als College samen een leerproces is aangegaan wat nog niet is afgerond. Spreker stelt dat de aanbevelingen daarom ook positief ontvangen zijn en dat het College graag samen de verbeteringen wil doorvoeren. Terugkomend op de meerkosten stelt spreker dat het College de raad hierover geïnformeerd heeft maar men er voor gewaakt heeft voor de één een brij aan informatie en de ander een walhalla aan informatie te creëren. Wethouder Geilen benadrukt dat het College de hand in eigen boezem steekt en zien de aanbevelingen die gedaan zijn, en dat de wijze om geen brij aan informatie te geven gezien wordt als ‘handelen naar de letter en niet naar de geest’. Op de opmerking van de heer Kubben (GL/PVDA) dat het College geen zelfreflectie geeft en dat dat stuitend is, antwoordt de heer Geilen dat juist door het ter harte nemen van de aanbevelingen er wel degelijk sprake is van zelfreflectie. Benadrukt dat de zaken samen met de raad onder handen genomen moeten worden.

Wethouder Geilen betreurt de opmerking van de heer Kubben dat de houding van het college de oorzaak van veel zaken is, maar begrijpt het wel. Het college voert uit wat de raad vraagt, maar heeft ook een eigen standpunt heeft en dit kenbaar maakt. Dit kan tot irritatie leiden maar het moet mogelijk zijn om hier samen uit te komen. Waarom het tempo zo belangrijk was, is volgens wethouder Geilen met elkaar vastgesteld dat opleverdatum 2025 moet zijn. Ervaring leert dat er tijdens de bouw ook gebreken naar boven komen die voor vertraging zorgen dus er is geen zee van tijd. Tijdens het proces kan blijken dat bepaalde onderdelen niet worden uitgevoerd. Wethouder Geilen benadrukt dat het college mee mag denken gedurende het hele proces in samenspraak met de raad. Samen moeten er stappen gezet worden om vooruit te komen. De vraag welke rol het college heeft gespeeld bij het opstellen van het rapport van de rekenkamer, dient volgens wethouder Geilen door de onderzoekers beantwoord te worden. Spreker stelt namens de onderzoekers van de rekenkamer, dat men zich voor het rapport gebaseerd heeft op feiten welke heel duidelijk zijn vermeld in de rapportage, en de percepties die tijdens interviews

3

met raadsleden en leden van het college naar boven zijn gekomen. Dus niet op de houding van welke geïnterviewde dan ook. Spreker wil het hierbij laten. De heer Kubben (GL/PvdA) stelt naar aanleiding van de uitleg van de wethouder dat er wel over meerkosten gesproken is maar er toen nog geen enkele duidelijkheid bestond over de invulling hiervan. Pas op het moment dat echt duidelijk was dat het budget enorm overschreden zou worden, heeft het college het momentum laten liggen om dit duidelijk aan de raad over te brengen. Wethouder Geilen meent dat de rapportage gaat over de periode november 2021 tot en met juni 2022, en dat toen al heel duidelijk was dat het budget overschreden zou worden en dit ook zo gecommuniceerd is. Spreker stelt ook dat er toen samen gekeken is hoe deze overschrijding naar beneden gebracht zou kunnen worden. De tijdsgeest en de manier van werken op dat moment gaf geen aanleiding om te zeggen dat het college niet juist communiceerde. Spreker meent dat met de kennis van nu er toen misschien anders gehandeld zou zijn, maar dat is altijd achteraf. De heer Kubben (GL/PvdA) stelt dat de regeling bedoeld is om afwijkingen boven tafel te krijgen en dat de echte test pas gekomen is op het moment dat de meerkosten boven tafel kwamen en deze test is door beide partijen niet goed doorstaan.

Spreker meent dat het college zijn uiterste best had moeten doen in de pilot Glanerbrook om die tot een succes te maken en dat is in de praktijk niet zo ervaren met nu als eindconclusie het rapport van de rekenkamer. De heer Kubben vraagt de wethouder of deze hier anders tegenaan kijkt. Wethouder Geilen is van mening dat, na de evaluatie in februari 2022, de conclusie was dat die regeling voorzag in de informatiebehoefte. Er is in februari 2022 door de heer Renet zelfs gevraagd om een bedrag van de meerkosten, dus de informatie is er geweest. De commissie B&V heeft gezegd dat het beter was over de hoogte van de meerkosten geen uitsluitsel te geven totdat goed inzichtelijk was wat de hoogte daadwerkelijk was. Spreker stelt dat in mei/juni 2022 de gehele raad is uitgenodigd om te praten over de stand van zaken inclusief zicht op de meerkosten die al in de rapportage waren aangekondigd en om samen te bekijken hoe met deze meerkosten omgegaan moest worden. Er zijn heel veel alternatieven aan de orde gekomen, programma naar beneden bijstellen, budgettering omhoog etc. Wethouder Geilen is van mening dat het belangrijk is om in het juiste momentum te zitten op het moment dat je concludeert. De heer Kubben (GL/PvdA) zegt dat de echte testcase pas begon toen duidelijk werd wat de exacte meerkosten waren.

Spreker vraagt de wethouder wat hij vindt van het feit dat de informatie over de exacte hoogte van de meerkosten tijdens een raadsuitje (16 juni 2022) tussendoor is meegedeeld en niet via een raadsinformatiebrief en daarna een vergadering. Dit zijn allemaal zaken die na februari 2022 aan de orde zijn geweest. Wethouder Geilen stelt dat het niet om een raadsuitje ging maar dat het te maken had met het feit dat de werkgroep nog niet opnieuw benoemd was en men daarom alle raadsleden heeft uitgenodigd. In de uitnodiging had misschien scherper kunnen staan dat het zou gaan om de meerkosten. Spreker stelt de heer Kubben in het gelijk dat het wellicht beter was geweest om na deze vergadering nog een brief te sturen met daarin alle besproken informatie zodat iedereen op de hoogte was daar niet iedereen bij deze vergadering aanwezig kon zijn. Maar is tegelijkertijd van mening dat er 7 juli 2022 een ronde zou zijn bij Glanerbrook om te debatteren over de meerkosten, en dat de periode tussen 16 juni en 7 juli dusdanig kort is dat er om die reden geen brief gestuurd is. De heer Henssen (CDA) vraagt de wethouder of het niet mogelijk is de raad frequenter op de hoogte te houden. Spreker denkt als leereffect van wat er nu speelt, dat het wellicht goed is om de financiële stukken bij de commissie B&V te plaatsen en de lopende stukken in de raadswerkgroep zodat iedereen tijdig op de hoogte is.

4

Wethouder Geilen is het in essentie hier mee eens en moet het gesprek aangegaan worden waarin duidelijk vastgelegd wordt wie waar over gaat. Dit om te voorkomen dat er achteraf gezegd wordt dat het niet bij de juiste partij gemeld is. Spreker stelt wel dat het mogelijk moet zijn om in de dynamiek van het project daar flexibel in op te treden omdat er ook gevraagd wordt om rondes op de bouwplaats zelf te doen. Wethouder Geilen meldt dat er geen weerstand is vanuit de commissie om tijdig te informeren maar dat het zoeken is naar het juiste momentum om er met elkaar over te praten. De heer Henssen (CDA) spreekt de wens uit dat er begrip voor elkaar moet zijn, dat er sprake is van verbinding in plaats van het uit elkaar gaan zoals nu gebeurd is. De heer Kubben (GL/PVDA) verwijst naar de zin ‘de letter en de geest’ in het rapport en vraagt de wethouder of deze begrijpt dat dit ook de vraag van de raad naar het college is. Wethouder Geilen meent dat het college zich ervan bewust is dat het vertrouwen van de raad niet alleen over de ‘letter’ gaat maar ook over de wijze waarop er uitgevoerd wordt. Spreker verwijst naar het rapport dat het ook niet de bedoeling is dat men overspoeld raakt met informatie en er voor stabiliteit gezorgd moet worden.

In die geest is er ook over meerkosten gesproken maar met de gedachte dat er op terug gekomen zou worden zodra de exacte cijfers bekend zouden. Dat deze cijfers pas een half jaar later bekend zouden worden, maakt dat het achteraf gezien niet heel handig is geweest om ook geen informatie te geven. Spreker stelt dat het college zo goed mogelijk wil informeren maar ook niet onvolledig, en daarom is er toen voor gekozen nog geen informatie te geven over de hoogte van de meerkosten. Tweede termijn De heer Boonen (gob) spreekt uit dat zijn fractie ziet wat er bij het college en de raad beter zou kunnen maar stelt blij te zijn met het rapport, met de aanbevelingen en met de uitleg van wethouder Geilen. Spreker meent dat dit een leermoment is en dat er alleen maar van fouten geleerd kan worden en dat dit rapport de basis is om mee verder te kunnen. Spreker komt terug op de specifieke vraag aan de onderzoekscommissie en de wethouder over de informatie die nodig is om beweging te maken, of het mogelijk is deze te objectiveren. Stelt dat dit zijns inziens niet mogelijk is, omdat niemand kan bepalen wat je nodig hebt voor jezelf om een besluit te nemen. Het gaat niet om de hoeveelheid informatie maar om de beschikbare informatie die gewogen wordt. Het is niet mogelijk voor elkaar te bepalen hoeveel informatie nodig is om een besluit te kunnen nemen.

Het gaat om vertrouwen, communicatie en verwachtingsmanagement en stelt daarmee dat de raad en het college het gesprek moeten aangaan om zaken concreter te maken. De heer Kubben (GL/PvdA) stelt de heer Boonen (gob) te begrijpen maar twijfelt of er niet teveel is gedoogd over het feit dat er geen informatie is gegeven. Spreker stelt het eens te zijn over het feit dat er niet teveel informatie gevraagd moet worden, maar wel dat er een antwoord gegeven moet worden op het moment dat er ene vraag komt om meer informatie om een besluit te kunnen nemen. De heer Boonen (gob) stelt het eens te zijn met de heer Kubben dat alle fracties elkaar kunnen steunen op het moment dat er meer informatie nodig blijkt te zijn om tot besluitvorming te kunnen komen. Spreker meent dat er ook een extra fractievergadering en een lange schorsing geweest zijn om de weging te maken of er gewacht moest worden om antwoord te krijgen op vragen van alle fracties of dat voortgang in dit geval wenselijker was. De heer Boonen is van mening dat er zeker tijdiger en beter antwoorden moeten kunnen komen en dat het rapport zeker een leermoment is voor iedereen. De heer Henssen (CDA) is het grotendeels eens met de heer Boonen maar stelt in december 2022 gezegd te hebben dat de toen voorliggende voorstellen het CDA een richting gaven waaruit gekozen kon

5

worden. Spreker stelt dat de op dat moment voorhanden liggende informatie toereikend was om een beslissing te nemen. Op de vraag wat er aan informatie nodig is, stelt spreker dat er inderdaad gecontroleerd moet worden maar dat het ook van belang was geen tijd te verliezen omdat anders het contract met de aannemer niet getekend kon worden. De heer Henssen (CDA) stelt dat op die snelheid inderdaad JA is gezegd. De heer Kubben (GL/PvdA) benadrukt de wens dat andere fracties ook meewerken als het gaat om een expliciete vraag om extra informatie. Spreker stelt dat het niet gaat om een mening of oordeel over waarom en hoe een andere fractie wel tot besluitvorming kan komen. Voorzitter vraagt of dit onderwerp voldoende besproken is en of dit een bespreekstuk of hamerstuk wordt. De heer Henssen (CDA) stelt dat er genoeg over gesproken is en dat het voor zijn fractie een hamerstuk is. De heer Jongen (PVV) - stelt dat het ook voor zijn fractie een hamerstuk is. Mevrouw Schenk-Hermans (PIT) - hamerstuk De heer Kubben (GL/PvdA) - gezien de zwaarte van het onderwerp en de afwezigheid van meerdere fracties is dit voor zijn fractie en bespreekstuk.

De heer Henssen (CDA) vraagt de heer Kubben (GL/PvdA) wat deze dan nog wil bespreken De heer Kubben (GL/PvdA) geeft aan nog niet op het punt te zijn dat er vooruit gekeken kan worden, de reflectie van de wethouder zal in de fractie besproken worden. Daarom kan er nog niet concreet aangegeven worden wat er nog besproken zal moeten worden De heer Boonen (gob) spreekt de wens uit het een hamerstuk te noemen maar meent dat, in verband met de afwezigheid van een aantal fracties tijdens deze vergadering, er later nog flink wat vragen zullen komen. Spreker spreekt zijn vermoeden uit dat dat een aantal fracties niet aanwezig zijn uit strategische overwegingen, maar geeft aan dat zijn fractie er een hamerstuk van wil maken. De heer Paauwe (Stadspartij) vindt dat het een bespreekstuk moet zijn omdat er aangegeven is dat er nog een aanvulling gaat komen op het raadsbesluit wat zijn fractie graag nog wil zien. Mevrouw Winteraeken-Bruls (SPA) stelt dat het een hamerstuk moet zijn. Voorzitter stelt dat de ronde adviseert het voorstel als bespreekstuk door te geleiden naar de raad met als kanttekening dat de betogen niet over gedaan zullen worden.

6

Notulen van de Ronde Maaszaal op donderdag 29 juni 2023 Tijdstip:

20.50 – 21.30 uur

Aanwezig de voorzitter de griffier

R. Breidenbach A. Cortlever

de leden

gob: L.W. van Rijswijk CDA: P.T.H.M. Henssen GroenLinks/PvdA: A.E.H. Wielders Stadspartij: W.P.H. Paauwe PVV: D. Pfoster D66: E. Vaessen-ten Haaf SPA: Ph. Winteraeken-Bruls Lokaal Sittard-Geleen-Born:VVD: H. Harzi Forum voor Democratie: PIT: M.M.J.T. Schenk-Hermans

portefeuillehouder:

L. Geilen

ambtelijke ondersteuning:

Dhr. Puggioni

notulen:

N. de Graaf-Schouwenaar (Notuleerservice Nederland)

Agendapunt:

Vaststelling definitieve beleidskaders huisvestingsbeleid arbeidsmigranten

Voorzitter geeft aan dat het voorliggende beleidskader al een keer in concept in een Ronde is voorgelegd en na een aantal meedenksessies met belanghebbenden nu het definitieve kader voor besluitvorming wordt voorgelegd ter vaststelling. Eerste termijn Mevrouw Vaessen-Ten Haaf (D66) concludeert dat het huisvestingsbeleid en arbeidsmigranten een goed doordacht beleid is en stelt dat er geen verdere vragen zijn, en dus een hamerstuk. De heer Kubben (GL/PvdA) stelt dat het voor haar fractie een hamerstuk is en spreekt de waardering uit voor de werkzaamheden en het beleid van de gemeente. Spreker stelt dat mede dankzij het meenemen van aanbevelingen van haar fractie ligt er nu een duidelijk stuk. Spreker meent dat er, hoewel weinig marge voor eigen inbreng, er toch gekozen is voor de meest humane aanpak. Spreker spreekt de hoopt uit dat het in de toekomst mogelijk is de overlast voor de bewoners minimaal te houden. Spreker wil van de wethouder meer uitleg over de zin ‘voor handhaving van het beleid zal extra personele inzet worden verwacht’, ook met betrekking tot de eventuele meerkosten hiervan en of deze in de begroting voor 2024 besproken zullen worden. Spreker wil graag ook toelichting over het wel of niet invoeren van een exploitatievergunning voor het huisvesten van arbeidsmigranten, welke eisen hieraan gekoppeld worden.

Spreker uit de algemene aanbeveling om in te zetten op het vergroten van het aanbod van sociale huurwoningen omdat wonen voor iedereen goed geregeld moet zijn.

7

Mevrouw Schenk-Hermans (PIT) uit haar waardering voor het feit dat er aandacht is geweest voor de overlast voor omwonenden in vooral Geleen. Spreker benadrukt het belang van het humane aspect, ook voor de arbeidsmigranten en hun veiligheid en gezondheid. Spreker stelt wel vragen bij de handhaving omdat het een utopie is dat er niets verkeerd zal gaan. Spreker is het met de fractie GL/PvdA eens dat er duidelijkheid moet komen over hoe de handhaving geregeld zal zijn en ook welke kosten hiermee gepaard gaan. Mevrouw Schenk oppert de vraag of er ook iets van recreatie voor de arbeidsmigranten geregeld zou kunnen worden in plaats van enkel de aandacht op werk. Mevrouw Harzi (VVD) uit haar complimenten voor het beleidsvoorstel, welke als positief gesteld wordt. Om deze reden wordt dit voor fractie VVD als een hamerstuk bestempeld. De heer Van Rijswijk (gob) stelt dat dit voor zijn fractie een hamerstuk is. Spreker vindt dat bepaalde opmerkingen vanuit zijn fractie over dit stuk prima verwerkt zijn. Spreker wil onderstrepen dat communicatie hierin het belangrijkste punt is, zeker in de toekomst, omdat dit draagvlak bij de bewoners creëert. Spreker wil weten of alle zaken juridisch afdwingbaar zijn en hoe afspraken gehandhaafd kunnen blijven als één van de partijen zich daar niet aan houdt.

De heer Van Rijswijk meent dat het voor de gemeente belangrijk is veel inwoners te hebben, maar dat deze wel ingeschreven moeten zijn. Spreker vraagt zich af hoe er voor gezorgd gaat worden dat iedereen zich in- en uitschrijft, en hoe betrokken partijen als verhuurders daar aan mee gaan werken. De heer Pfoster (PVV) is van mening dat het goed is dat dit beleidsvoorstel er ligt zodat er sturing aan het complexe onderwerp gegeven kan worden. Buurtbewonersparticipatie, inwoners goed betrekken bij de besluitvorming en goed kijken naar welke locaties geschikt zijn om arbeidsmigranten te huisvesten. Spreker is van mening dat dit vooral buiten het stadscentrum moet plaats vinden. De heer Pfoster wil weten of men locaties op het oog heeft. Spreker stelt dat zijn fractie er voorstander van is dat de werkgever van arbeidsmigranten niet ook de huisbaas is wat een grote afhankelijkheid veroorzaakt. Spreker wil weten of het college hier afspraken over kan maken. De fractie wil net als fractie gob dat arbeidsmigranten zich inschrijven, wat onvoldoende gebeurt. Hierdoor kan de gemeente toezicht houden op overbewoning. In verband met transport zou PVV voorstander zijn van aangewezen ophaallocaties voor de arbeidsmigranten. Spreker stelt ook dat meegekomen kinderen van arbeidsmigranten leerplichtig zijn en daar op gewezen moeten worden.

Ook moet er gekeken worden wanneer arbeidsmigranten werkeloos raken en vervolgens dakloos raken; een herstart in Nederland zou moeten bekeken worden om te zien of de arbeidsmigranten ook daadwerkelijk kunnen blijven en indien dit mogelijk is, een terugkeer naar het land van herkomst op zijn plaats is. Spreker geeft aan dit als hamerstuk te bezien. De heer Paauwe (Stadspartij) spreekt zijn waardering uit voor het harde werk om tot deze beleidskaders te komen. Spreker stelt dat er veel gekeken is naar de leefbaarheid van zowel de arbeidsmigranten als de inwoners. Spreker wil weten hoe er op toegezien wordt dat de kwaliteitseisen voor huisvesting van arbeidsmigranten wordt nageleefd. Zijn er sancties voor huisvestend die niet aan deze eisen voldoen? Hoe wordt er rekening gehouden met de behoeftes van de arbeidsmigranten zelf? Spreekt de wens uit dat arbeidsmigranten zich veilig voelen in gemeente Sittard/Geleen. Spreker stelt dat als de vragen als technisch beschouwd worden, de antwoorden hierop schriftelijk tegemoet worden gezien. Spreker geeft aan dit onderwerp als hamerstuk te bezien. De heer Henssen (CDA) bedankt het college ook voor de voorliggende stukken en stelt blij te zijn dat er een definitief beleidskader is vastgesteld mede omdat zijn fractie al in 2018 middels brieven vragen over heeft gesteld.

Spreker stelt dat arbeidsmigranten ook recht hebben op kwalitatieve huisvesting en de beleidskaders waarborgen dit, zodat zij als volledig lid van gemeente Sittard/Geleen kunnen meedraaien.

8

Mevrouw Winteraeken-Bruls (SPA) spreekt ook haar waardering uit voor haars inziens een zeer participatief beleidsvoorstel, alle partijen zijn betrokken. Spreker heeft net als de andere fracties vragen over de handhaving en registratie van de arbeidsmigranten. Concludeert dat het afgezien van de vragen een hamerstuk is. Wethouder Geilen (portefeuillehouder) dankt de fracties voor de complimenten die gemaakt zijn. Spreker stelt dat de kaders nu gesteld zijn en er nu gekeken gaat worden hoe het handhavingstraject gebiedsgericht ingezet moet gaan worden. Stelt dat er ook tijdelijk extra geld voor uitgetrokken moet worden maar dat dit vermoedelijk nog niet in begroting 2024 meegenomen zal worden. Op moment dat er handhaving plaats vindt en blijkt dat er zaken niet wenselijk zijn, moeten er ook alternatieven zijn zodat de arbeidsmigranten niet op straat komen te staan. Wat deze alternatieven betreft stelt Wethouder Geilen dat het Amrath hotel in Born verkocht is en daar sinds een jaar arbeidsmigranten worden gehuisvest, en dat er grootschalige renovatieplannen voor zijn om deze om te bouwen tot zelfstandige units. Het is nu B2B maar werkt toe naar een B2C zodat gegarandeerd kan worden dat bij werkverlies de arbeidsmigrant niet op straat komt te staan.

Op dit moment zijn er al regelingen dat arbeidsmigranten bij werkverlies begeleid worden qua huisvesting en maatschappelijke voorzieningen. Hierbij is de locatie buiten het stadscentrum en toch goed bereikbaar voor de arbeidsmigrant, met voldoende voorzieningen. Hierdoor zal eventuele overlast niet in de directe woonomgeving plaats vinden. Wethouder Geilen stelt dat in dit grootschalige project zeker aandacht is voor het welbevinden van de arbeidsmigrant, waar ook aandacht is voor recreatie. Ook zijn er al regelingen getroffen om in huis in- en uitschrijvingen te kunnen doen van arbeidsmigranten. Inzake de vraag over de exploitatievergunning stelt wethouder Geilen dat juist daarvoor de beleidsregels het handvat moeten zijn. Spreker stelt dat communicatie terecht een belangrijk thema is en dat alle betrokken partijen aan regels moeten voldoen en dat deze regels ook duidelijk zijn. Ook richting de arbeidsmigranten moet duidelijk zijn dat zij rechten hebben waar zij zich op kunnen beroepen. Op moment dat de APV hiervoor is vastgesteld is deze ook juridisch afdwingbaar. Wethouder Geilen benadrukt dat de werkgever inderdaad niet de huisbaas moet zijn en dat daarvoor ook stappen gezet zijn. Het is niet altijd mogelijk maar in elk geval zal de arbeidsmigrant niet op het terrein van de werkgever gehuisvest worden.

Spreker stelt ook dat wat betreft het aanwijzen van een parkeerlocatie dit een goede suggestie is. Inzake meereizende kinderen vraagt wethouder Geilen zich af hoe vaak dit voorkomt .omdat het gaat om arbeidsmigranten, personen die mogen en kunnen werken. Wethouder Geilen stelt wel dat als er sprake van is, deze kinderen inderdaad onder de leerplicht vallen. Op de vraag van de heer Paauwe (Stadspartij) stelt wethouder Geilen dat handhaving op het beleid en sancties daarop verder vastgesteld zullen worden. Sancties zullen opgesteld worden maar wel met als doel gastvrij te zijn zodat de arbeidsmigranten makkelijker kunnen integreren in de samenleving. Spreker legt uit dat de meeste arbeidsmigranten begrijpen dat zij hier zijn om te werken en dat integreren niet nodig is daar het werk vaak tijdelijk is. Daar waar de wens er wel is, zal dit mogelijk zijn binnen de kaders die er voor gesteld zijn. Wethouder Geilen legt uit dat er gekeken is naar de behoeftes van de arbeidsmigranten en die vaak liggen in lange reisafstanden, maar dat het college daar niet over gaat. Op de opmerking van de heer Henssen (CDA) over het volledig meedraaien in de samenleving merkt wethouder Geilen op dat dit waar gewenst mogelijk is en dat dit geen verplichting moet zijn.

9

De vraag van mevrouw Winteraeken-Bruls (SPA) beantwoordt wethouder Geien dat er op een positieve manier aangestuurd zal worden op inschrijving in de gemeente, maar dat er toezicht zal zijn op uitschrijving om te voorkomen dat er na vertrek aanspraak op rechten gemaakt zal worden. Wethouder Geilen stelt dat alle gedane suggesties meegenomen zullen worden en stelt vast dat er ingestemd wordt op het voorliggende beleidsvoorstel. De heer Henssen (CDA) vraagt de wethouder of er ook een maatstaf is voor hoeveel arbeidsmigranten de gemeente capacitief aan kan. Wethouder Geilen meent dat het moeilijk is daar een cijfer of percentage aan te verbinden omdat het samenhangt met de behoefte van de werkgevers, voor wie het moeilijk is arbeidskrachten te vinden. De gemeente wil wel dat deze bedrijven hun activiteiten kunnen blijven voortzetten. De wethouder stelt dat problemen ontstaan als de druk te hoog wordt en de omstandigheden niet goed zijn. Dat is waar dit beleidsvoorstel is, er voor zorgen dat er niet teveel concentratie zal plaatsvinden op plekken waar dit niet mogelijk is. De heer Henssen (CDA) wil weten hoe dit naar de inwoners verwoord gaat worden en hoe er wellicht openbaar gemaakt wordt hoe er met dit beleid omgegaan wordt.

Wethouder Geilen stelt dat dit soort elementen wel een plek hebben in het beleidskader en dat er mogelijk een maximum aan arbeidsmigranten per straat gesteld kan worden. De heer Pfoster (PVV) wil weten hoe de arbeidsmigranten tot nu toe geleefd hebben, of dit volgens de kwaliteitseisen is geweest en hoe het gemeentelijk beleid tot nu toe daar op ingericht was. Wethouder Geilen stelt dat daar geen 100% zicht op is, dat een deel volgens de kwaliteitseisen leven maar er zijn ook schrijnende gevallen. Dit maakt duidelijk dat dit beleidskader zo noodzakelijk is. Mevrouw Harzi (VVD) vraagt zich af of de plicht tot inschrijving om überhaupt te kunnen wonen en leven, niet voor de arbeidsmigranten geldt. Wethouder Geilen legt uit dat bij een verblijf van langer dan 4 maanden een inschrijving verplicht is.

Tweede termijn Hier wordt geen gebruik van gemaakt.

De voorzitter sluit de beraadslaging en concludeert dat dit onderwerp als hamerstuk naar de raadsvergadering van 12 juli as zal gaan.

10

Notulen van de Ronde Maaszaal op donderdag 29 juni 2023 Tijdstip:

21.30 – 22.00 uur

Aanwezig de voorzitter de griffier

R. Breidenbach A. Cortlever

de leden

gob: F. Kuburic, CDA: J.H. Smeets GroenLinks/PvdA: T Baars Stadspartij: W.P.H. Paauwe PVV: D66: E. Vaessen-ten Haaf SPA: Ph. Winteraeken-Bruls Lokaal Sittard-Geleen-Born:VVD: H. Harzi Forum voor Democratie: PIT: M.M.J.T. Schenk-Hermans

portefeuillehouder:

Y. Salvino

ambtelijke ondersteuning:

Dhr. Friesen

notulen:

N. de Graaf-Schouwenaar (Notuleerservice Nederland)

Agendapunt:

Besluit op bezwaar Bedrijventerrein Krawinkel

Voorzitter stelt dat op 9 november 2022 de gemeenteraad heeft besloten het verzoek om planregels te wijzigen in het bestemmingsplan bedrijventerrein Krawinkel af te wijzen. Tegen dit besluit heeft verzoeker bezwaar ingediend en de commissie bezwaarschriften geadviseerd om het bezwaarschrift ontvankelijk en ongegrond te verklaren. De gemeenteraad wordt voorgesteld om hiermee in te stemmen. Eerste termijn De heer Baars (GL/PvdA) stelt het raadsvoorstel te steunen en merkt op dat het beslissingsstuk is ondertekend door de burgemeester en de griffier, vraagt of dit niet de gemeentesecretaris moet zijn. De heer Smeets (CDA) ondersteunt het raadsvoorstel en stemt in met de conceptbeslissing op het bezwaar en stelt dat de fractie een bruisend Sittard/Geleen wil en dat de centra weer gevuld moeten worden. De heer Paauwe (Stadspartij) benadrukt dat de fractie het detailhandelsbeleid in de stad in twijfel heeft getrokken. Herhaalt de slogan van de fractie “Laat ondernemers ondernemen en schep voorwaarden voor de ondernemers.’ Spreker stelt het verzoek van de indiener te begrijpen maar vindt dat het bestemmingsplan gewijzigd zou moeten worden naar woningbouw. Mevrouw Winteraeken-Bruls (SPA) stelt dat de klachtencommissie dit dossier ook heeft bekeken en er een ander oordeel over gegeven heeft omdat het geen dringende reden van algemeen belang is.

Spreker stelt ook dat detailhandel zonder beperkingen niet toegestaan mag worden, dit zou het idee wekken van

11

een wijkcentrum in plaats van een bedrijventerrein. Mevrouw Winteraeken is van mening dat de stelling van de klager dat de beleidsontwikkeling niets voorstelt, onterecht is. Spreker stelt tevens dat er al een breed scala aan winkels mogelijk is en dat er geen reden tot verbreding hiervan is. Het loslaten van kaders hierin wordt niet geapprecieerd. Wethouder Salvino stelt dat de ondernemer die in de eerste casus in bezwaar is gegaan, zijn bezwaar heeft ingetrokken. Deze ondernemer heeft gekeken naar de mogelijkheden van zijn pand en is daar zijn huurders op gaan zoeken. Spreker spreekt waardering uit dat CDA voorstander van het voorliggende besluit is en stelt dat bedrijven terreinen er zijn om bedrijven te vestigen. Meent ook dat er inderdaad al een breed scala is aan mogelijkheden maar dat niet alles mogelijk is. Als dit toegelaten wordt is de grip op de situatie weg. Spreker antwoordt de heer Paauwe (Stadspartij) dat de ondernemer niet belast wordt met allerlei spelregels maar maken er wel duidelijke spelregels van. Spreker stelt dat het kleiner maken van de kernwinkelgebieden zodat er woningen voor komen inderdaad het doel is, maar dat dit niet in dit dossier past. Wat de ondernemer (klager) wilt past niet in het gestelde kader. Dhr. Friesen (ambtenaar) stelt dat deze adviseur overal in Nederland procedures start die gaan over branchering van de detailhandel.

Stelt dat het een logisch gevolg is dat als je als ondernemer het niet eens bent met de invulling van jouw, je naar alternatieven gaat zoeken en dan deze adviseur inschakelt. Wat betreft de ondertekening gebeurt het niet vaak dat er besluiten op bezwaar door de raad komen, en navraag toonde dat dit de juiste ondertekening moest zijn. De heer Paauwe (Stadspartij) meent dat het voor de ondernemer die invulling wil geven aan zijn pand een soort pensioenvoorziening is. Spreker stelt de vraag hoe de raadsleden de spelregels aan de inwoners moeten uitleggen. Wethouder Salvino stelt dat er duidelijke algemene regels gemaakt zijn en dat dit niet per casus bekeken zal worden. Het zou voor de ondernemer beter zijn te kijken naar wat er wel kan, Dit schept ook duidelijkheid voor investeerders qua mogelijkheden en dit is ook naar de inwoners goed uit te leggen. De heer Baars (GL/PvdA) stelt dat de gemeente niet als een blok op de weg ligt en dat ondernemers zeker geholpen worden. Wethouder Salvino stelt dat er altijd geprobeerd wordt het gesprek aan te gaan waar de mogelijkheden liggen. Tweede termijn Voorzitter concludeert vervolgens na twee oproepen tot vragen, dat ook de tweede termijn is afgerond en dat de beraadslagingen wat dat betreft ook als afgerond beschouwd kunnen worden. Conclusie van deze Ronde is dat voorstel in voldoende mate is besproken.

De voorzitter stelt de vraag of het bespreekstuk of hamerstuk is, en stelt vast dat dit een hamerstuk zal zijn voor de raadsvergadering van 12 juli as.

12