Notulen Ronde Maaszaal 29 april 2021

Notulen van de Ronde Maaszaal op donderdag 29 april 2021 (aangepast) Tijdstip:

19.00-19.45 uur

Aanwezig de voorzitter de griffier

P. Boonen A. Lamers

de leden

Gob: M. Claessens CDA: E. Tummers GroenLinks: M. de Loo PVV: P. Vola Stadspartij: N. Kaufmann DNA: D66: B. Kamphuis PvdA: T. Baars VVD: G. Noteborn 50PLUS: H. Kamps SPA: Fractie Fredrix: Fractie Klein: S. Klein

wethouders

P. Meekels

ambtelijke ondersteuning:

K. Blankers, R. Grooten, C. Denissen

notulen

H. Neggers (Notuleerservice Nederland)

Agendapunt: Raadsvoorstel Huisvesting teams beheer openbare ruimte De voorzitter zegt dat het voorstel in twee termijnen kan worden besproken. De fractie SPA zal, om schijn van belangenverstrengeling tegen te gaan, niet deelnemen aan behandeling van dit voorstel. De heer Claessens (Gob) vindt het een goed idee om te kiezen voor één centrale locatie met vernieuwbouw van het bestaande pand aan het Mauritspark 1a en een satellietlocatie in de locatie Born. Dit zorgt voor een betere samenwerking van de teams Planning en opdrachten en Wijkbeheer. Het is ook positief dat de vernieuwbouw en de ingebruikname van de gemeentewerf minder hinder geeft voor het woon- en leefklimaat in de omgeving. Het werken vanuit één locatie is ook ideaal voor het uitvoeren van het primaire proces, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Er wordt ook rekening gehouden met duurzaamheid en inclusie. De centrale werf is prima bereikbaar voor werk- en toeleveringsverkeer. Het straatje Mauritspark is erg smal en het is de vraag of het makkelijk bereikbaar is, met name voor vrachtverkeer. Is het nodig om zestig kantoorplekken te creëren terwijl er nu veel vanuit huis wordt gewerkt? Wat is de rol van de raad in het proces van totstandkoming van de gemeentewerf? De heer Tummers (CDA) kijkt uit naar het samenvoegen van de teams openbare ruimte tot één gemeenschappelijke locatie.

Het budget van € 7,7 miljoen is niet toereikend om het gehele plan ten uitvoer te brengen. Zijn er al stappen ondernomen om te bekijken of de locatie Sittard kan worden verkocht? Is er rekening gehouden met een post onvoorzien? Zou het samenvoegen van de

1

buitendiensten in de nabijheid van het milieupark Geleen niet veel goedkoper zijn dan de vernieuwbouw van de locatie Mauritspark? Zijn er extra kosten te verwachten in verband met het meenemen van de locatie Geleen, Jubileumplein 11, in de totale gebiedsontwikkeling van de Groenseykerstraat? Zijn er nog aanpassingen nodig aan de infrastructuur rondom de nieuwe locatie Mauritspark? De heer De Loo (GroenLinks) zegt dat de fractie akkoord gaat met de verhuizing en met het budget. Wat kan de raad nog verwachten met betrekking tot het programma van eisen en de mate waarin de raad hierbij in positie komt? In welke mate is er ingespeeld op de huidige tijdgeest en wat is het vervolg daarvan in de toekomst? De heer Vola (PVV) vindt centralisatie van de medewerkers van de openbare ruimte prima, mits de aanrijtijden voor het personeel redelijk blijven en het aantoonbaar kostenbesparend is. De PVV juicht het toe dat er een kantoorplek wordt gerealiseerd ten behoeve van de job- en werkcoaches van Vidar en dat de ontwikkeling aansluit op het concept Werken in wijkteams. De fractie gaat akkoord met het voorstel. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) is het er volmondig mee eens dat de huisvesting beheer teams openbare ruimte inclusief de gemeentewerven niet meer voldoet aan de eisen en dat er dringend nieuwe huisvesting moet komen.

De nieuwe huisvesting kan echter beter op het Businesspark Geleen dan op het Mauritspark komen. Is dat mogelijk volgens de wethouder? In hoeverre is het van belang dat er een fysieke verbinding wordt gelegd tussen het centrum van Geleen, de Kampstraat en Brightlands? Volgens de fractie is dat gebied de ultieme locatie om deze wens te realiseren. Waarom wordt de Lexy opgeofferd? Dat is ook tegen het verzoek van het Graetheidecomité. Kunt u het met ons eens zijn dat het vestigen van dit bedrijf op deze locatie eigenlijk een armoedige ontwikkeling is van dit gebied terwijl het verbinden van het Mauritspark, de Kampstraat en Brightlands met alle bijbehorende bedrijvigheid een mooie opwaardering kan zijn voor zowel de locatie Mauritspark als het centrum van Geleen? Past de door de wethouder voorgestelde ontwikkeling binnen de subsidieregeling van destijds voor het opkopen van het Mauritspark? De heer Kamphuis (D66) kan akkoord gaan met het voorstel. Centralisatie van de voorzieningen levert veel voordelen op en het gezamenlijk onderbrengen van de teams Wijkbeheer en Planning en opdrachten op één locatie is een goede zaak. Het is goed dat het markante pand Mauritspark 1a een goede bestemming krijgt. De financiële dekking is voorhanden. De fractie is blij dat er gekozen wordt voor een bijna energieneutraal gebouw.

Het is prima dat er wordt ingezet op toekomstbestendigheid en duurzaamheid van de centrale huisvesting. Wat is het verschil tussen de satellietlocatie aan de Florianstraat in Born en de steunpunten in de wijken? De heer Baars (PvdA) vraagt de wethouder waarom er € 400.000 extra moet worden geïnvesteerd in verband met de hogere BENG-eisen, terwijl dit sinds 1 januari een basiseis is geworden. Voor de fractie PvdA was een van de redenen om niet in te stemmen met de begroting dat er geen varianten worden gepresenteerd maar dat er gewoon één pand wordt opgelegd. Waarom worden er geen alternatieve locaties aangedragen? Wellicht was het goedkoper geweest om de oude locaties te verbouwen. Ook bij de nieuwe locatie moet er immers worden verbouwd. De suggestie wordt gewekt dat met deze aankoop de ambities van de Brightlands door de gemeente betaald worden. Wat is de relatie van het gebouw met de Brightlands? De locatie ligt binnen de veiligheidsrisicocontouren van het Chemelot-terrein. Dat betekent dat er geen kwetsbare personen mogen werken. Hoe wordt hiermee omgegaan in relatie tot inclusie en de samenwerking met Vidar? De heer Noteborn (VVD) zegt dat gemeenschapsgeld efficiënt besteed moet worden.

De doelstelling om een eigentijdse, duurzame en representatieve huisvesting voor de teams beheer openbare ruimte te realiseren wordt onderschreven, zeker als dit gepaard gaat met financieel gewin. De fractie VVD staat positief tegenover deze ontwikkeling en stemt in met het voorliggende raadsbesluit. De heer Kamps (50PLUS) zegt dat centralisatie voordelen heeft en dat het opwaarderen van het historische Mauritspark een goede zaak is. Het bedrag van € 7,7 miljoen om een centrale locatie te bouwen en een nieuwbouw te realiseren is hoog. Wellicht zou een beperkte vernieuwbouw op de oude locaties goedkoper zijn. Het is zorgwekkend dat er een aantal verkeersbewegingen bijkomt richting

2

Geleen en het Chemelot-terrein. In het voorstel staat dat de locatie Born voorlopig als satellietlocatie gehandhaafd blijft. Wat wordt hiermee bedoeld? De heer Klein (Fractie Klein) zegt dat er eigenlijk aan het gevoel van de voormalige bewoners voorbijgegaan is. Het heeft veel verdriet opgeleverd aan bewoners die hun huizen moesten verlaten. Kan de wethouder aangeven of de plannen de Zuidlijn eventueel blokkeren? Wethouder Meekels is blij dat iedereen positief is over het plan om te komen tot centrale huisvesting voor de wijkteams. Op basis van de toenmalige calculaties heeft de raad een bedrag van € 7,7 miljoen gereserveerd. Als gevolg van een extra investering op het gebied van duurzaamheid moet er nog een bedrag van € 400.000 extra geïnvesteerd worden. Dat bedrag wordt gefinancierd door een besparing op de energiekosten in de exploitatie. Er is een post onvoorzien in de raming opgenomen van 5%. De infrastructuur die direct verbonden is met de werkzaamheden zal in het plan opgenomen worden. Er zal rekening gehouden worden met een voldoende en goede verkeersinfrastructuur. De openbare weg kan de extra verkeersbewegingen absoluut hebben. De toenmalige subsidieregeling bood de gelegenheid om inwoners te faciliteren bij de verkoop van hun woningen tegen de achtergrond dat daar extra industriële activiteiten waren.

Alle inwoners, met uitzondering van één, hebben hun woning vrijwillig verkocht. Het proces van vrijwilligheid is tot op de dag van vandaag doorgezet. De raad heeft besloten dat de bestemming van de locatie kleinschalige bedrijvigheid zou worden. Een gemeentewerf past prima in die ontwikkeling. In overleg met de beide teams is een programma van eisen opgesteld, waarin de effecten van corona ten aanzien van het flexibele werken zijn ingepast. De rol van de raad in het verdere proces is het vaststellen van het bestemmingsplan, maar de raad kan ook in de voortgangsrapportage van de P&C-cyclus de ontwikkelingen volgen en daarop reageren. Het Businesspark Geleen is nagenoeg uitverkocht. Alles wat nog resteert is in optie gegeven. Er is ongeveer 10.000 m2 nodig om de voorgestelde ontwikkeling vorm te geven. Gelet op de benodigde ruimte is er slechts één locatie voorgesteld. Gelet op de afstand is deze locatie ook de meest voor de hand liggende locatie in Geleen. Deze is gekoppeld aan de enige locatie die beschikbaar is: het Mauritspark in Geleen. Er is heel nadrukkelijk geprobeerd om in het kader van de gebiedsvisie de verbinding van het centrum van Geleen met de campus te leggen. Het is nog niet duidelijk of dit per se een fysieke verbinding moet zijn. De gebiedsontwikkeling Jubileumplein wordt uitgewerkt.

De komende tijd zullen er diverse stedenbouwkundige overwegingen plaatsvinden. De wethouder zegt toe de Ronde regelmatig te informeren over de voortgang van het plan. De Lexy is niet opgeofferd. De eerste fase van uitbreiding van de campus is gewoon op het eigen terrein. Er is discussie gevoerd over de vraag waar verdere uitbreidingen zouden kunnen plaatsvinden. Het college zegt dat de noodzaak van een uitbreiding in het Lexy-gebied aangetoond moet worden. De wethouder vindt niet dat er sprake is van een armoedige ontwikkeling. De ontwikkeling past perfect in de oorspronkelijke plannen en past ook binnen de subsidieregeling. De lijn is afgesproken dat het uitgangspunt, zeker bij dit soort ontwikkelingen, bijna energieneutraal moet zijn. De satellietlocatie in Born blijft gehandhaafd omdat in de gebieden aan de andere kant van het Julianakanaal de afstanden in verhouding veel groter zijn dan bij andere locaties in Sittard-Geleen. Het is de bedoeling om beperkt materieel te stellen op een locatie in Born. Het woordje ‘voorlopig’ in het voorstel heeft te maken met de onduidelijkheid of de definitieve satellietlocatie in Born blijft. De noodzaak van een dependance staat buiten kijf. Het college vindt het verbouwen van bestaande locaties geen goed plan. Er zouden forse investeringen voor nodig zijn en het is de vraag of er voldoende ruimte is voor een professionele inrichting.

Achter het station in Sittard is een kantoorlocatie. De raad zou een debat moeten voeren over een eventuele andere bestemming. De realisatie van de zuidelijke spooraansluiting zal in ieder geval niet plaatsvinden bij het Mauritspark. Het is bekend dat er geen kwetsbare personen mogen werken binnen de veiligheidsrisicocontouren. Het tewerkstellen van mensen vanuit Vidar zal vaak in de buitendienst plaatsvinden en niet op de locatie Mauritspark. Conclusie: Het onderwerp is voldoende besproken. Het voorstel wordt als hamerstuk geagendeerd voor de raadsvergadering van 27 mei 2021. De fracties Stadspartij, PvdA en Fractie Klein hebben aangegeven in de raad eventueel een stemverklaring te zullen afgeven.

3

Tijdstip:

20.00-21.05 uur

Aanwezig de voorzitter de griffier

P. Boonen A. Lamers

de leden

Gob: R. Breidenbach CDA: P. Henssen GroenLinks: M. de Loo PVV: D. Pfoster Stadspartij: N. Kaufmann DNA: D66: B. Kamphuis PvdA: T. Baars VVD: G. Noteborn 50PLUS: H. Kamps SPA: J. Renet Fractie Fredrix: Fractie Klein: S. Klein

wethouders

P. Meekels

ambtelijke ondersteuning:

K. Blankers, R. Grooten, C. Denissen

notulen

H. Neggers

Agendapunt: Strategische gebiedsvisie omgeving Chemelot De voorzitter zegt dat het voorstel in één termijn wordt besproken. De heer Klein (Fractie Klein) begrijpt niet dat de overheid toestaat dat er duizenden liters chemicaliën in een zijtak van de Ur worden gegoten. De heer Renet (SPA) zegt dat de raad op afstand is gezet bij de ontwikkeling van een belangrijke visie en dat de rol van een bedrijf centraal is gesteld. Het is opvallend dat 2040 meermaals als stip op de horizon wordt genomen. In andere visies worden de jaartallen 2030 en 2050 gehanteerd. Hoe verhouden die visies zich met elkaar? De fractie gaat absoluut niet akkoord met het toekomstperspectief dat de Brightlands Chemelot campus zich in 2040 heeft uitgebreid op de Lexy. Bestaande bedrijventerreinen moeten beter benut worden. Niet de ontwikkeling van Chemelot behoort leidend te zijn voor de gemeente, maar de leefbaarheid en de gezondheid van de inwoners. De fractie zal de visie zoals die nu voorligt afkeuren omdat deze op termijn resulteert in een verdere uitbreiding van bedrijventerreinen. Er zou een raadwerkgroep moeten komen voor het voeren van overleg met Chemelot. In het kader van Maastricht Bereikbaar is er al een plan om een fietsverbinding te leggen tussen de campus en station Lutterade, maar hier is nog niks van terecht gekomen. De heer Baars (PvdA) vindt de strategische gebiedsvisie een prima stuk.

De heer Kamphuis (D66) ziet de concept-gebiedsvisie als een tamelijk abstract vergezicht. Er is veel aandacht voor leefbaarheid, leefomgeving, landschap en natuur, cultuurhistorie en identiteit, maar er moet voor worden gewaakt dat daardoor de aandacht wordt afgeleid van de enorme ruimtelijke en vooral industriële veiligheids- en milieu-impact die de Chemelot-site heeft voor de gemeente en de regio. De fractie D66 onderschrijft de zienswijzen van het college en vraagt zich af in hoeverre deze worden meegenomen in de definitieve versie van de gebiedsvisie. Een zorgpunt betreft de veiligheid en het groepsrisico. Chemelot voldoet niet aan de gestelde normen en de aanbevelingen van de onderzoeksraad voor de veiligheid worden nog niet opgevolgd. Een oplossing voor het probleem zal

4

meegenomen moeten worden in de definitieve versie van de gebiedsvisie. De fractie maakt zich zorgen over de toename van transport over de weg richting Chemelot. Bij een mogelijke uitbreiding van de campus op het Lexy-terrein ziet de fractie geen ruimte voor kennisintensieve productiebedrijven. In de gebiedsvisie is nog geen concrete invulling gegeven aan de wens om een link te leggen tussen de Chemelot-campus en het centrum van Geleen. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) vraagt of ervan uitgegaan kan worden dat de aanbevelingen uit het OvV-rapport van 2018 meegenomen worden in de aanvullende stukken van het college. Het gevoel bestaat dat een en ander erg lang duurt. Hoe staat het met het ontwikkelen van een duidelijk protocol bij incidenten? De fractie Stadspartij is blij dat het college heeft benadrukt de campusontwikkeling op de Lexy kritisch te volgen en waar nodig de koppeling met het centrum van Geleen te willen maken en hoopt dat het uiteindelijk een definitief ‘nee’ wordt voor uitbreiding van Chemelot op het Lexy-terrein. Spreekster sluit zich aan bij de woorden van de heer Kamphuis over de eventuele ontwikkelingen op de Lexy. De fractie vindt een fysieke verbinding tussen de campus en het centrum van Geleen belangrijk, omdat daar ook de ondernemers in het centrum van zouden kunnen profiteren.

De heer Pfoster (PVV) zegt dat de groeiende bedrijvigheid ook effecten heeft op de leefomgeving. Een goede dialoog is hierbij noodzakelijk. Omwonenden maken zich zorgen over de communicatie en vinden dat hun belangen onvoldoende behartigd worden door de overheid. Het college heeft in de memo aangegeven hier zeker iets mee te gaan doen. Bewoners moeten stelselmatig betrokken worden bij de nieuwe ontwikkelingen rondom Chemelot. De fractie ziet graag dat specifiek Geleen een aantrekkingskracht wordt voor met name jonge professionals die voor langere tijd in de gemeente willen blijven. Het college wordt gevraagd om in samenwerking met Chemelot-campus een doelgroeponderzoek te doen naar wat expats belangrijk vinden binnen de gebiedsontwikkeling. De koppeling naar het centrum van Geleen en de wijk Lindenheuvel wordt bijna volledig onderschreven. Aan het college wordt gevraagd om jaarlijks een update te geven over de acties richting 2040 als stip op de horizon. Een langere termijnvisie en een kortetermijnvisie zijn nodig om naar het droomscenario te kunnen werken. De fractie kijkt uit naar de verdere uitwerking van de ambitieuze plannen, maar benadrukt dat er een goede balans moet zijn tussen economische groei en bedrijvigheid en prettig wonen voor de leefomgeving. Aan de fractie Stadspartij wordt gevraagd om samen een motie in te dienen om de Lexy groen te houden.

De heer De Loo (GroenLinks) benadrukt dat de regio op ruimtelijk gebied al overvol is. Aan de hele oostzijde van de stad is fors geïnvesteerd in versterking van groene waarden waardoor het een aantrekkelijk groen gebied is voor de inwoners om dicht bij huis te recreëren. Aan de westzijde van de stad ziet het er heel anders en veel onaantrekkelijker uit. Het mooie gebied de Lexy is omheind en voor bewoners niet toegankelijk. Het Graetheidegebied heeft steeds bedreigingen gehad van economisch gebruik en heeft al veertig jaar te maken met achterstallig onderhoud. De fractie roept ertoe op om in de eindversie van de gebiedsvisie te kiezen voor een robuuste ecologische verbindingszone van zeker 400500 m breed over het zuidelijke deel van het Graetheidegebied. Het is niet nodig om hiermee te wachten tot 2040. Met natuurcompensatie op de Lexy hoeft niet te worden gewacht tot er bomen worden gekapt. De fractie ziet niets in grootschalige ontgronding op Graetheide. Het college wordt opgeroepen om een goed gesprek te voeren met DSM Nederland over het overdragen van de gronden in het Graetheidegebied aan een landschapsorganisatie of een te vormen coöperatief grondeigenaarschap. Het college heeft benadrukt de campusuitbreiding op de Lexy zeer kritisch te volgen.

Wat wordt er bedoeld met nee, driemaal tenzij? Onderschrijft het college het standpunt van het Graetheidecomité dat alleen echte research en kleine proeffabrieken toegestaan moeten worden en zeker geen kennisintensieve productiefabrieken? In hoeverre levert autobandenrecycler Black Bear een bijdrage aan de Circulair Hub gedachte? De fractie is blij dat er in het concept ook ruime aandacht is voor de verbetering van de fietsinfrastructuur rond Chemelot en hoopt dat in een concreet actieplan de tijdstippen en de financiering duidelijker worden. Hopelijk worden de suggesties en voorstellen die in de Ronde zijn gedaan meegenomen in de definitieve versie van de gebiedsvisie. Is de wethouder bereid om nader onderzoek te doen naar het draagvlak van inwoners voor grootscheepse ontgrindingen? De heer Henssen (CDA) kan zich vinden in het concept van de strategische gebiedsvisie voor de omgeving van Chemelot. De verbetering van de woon- en leefomgeving ten aanzien van de milieuaspecten veiligheid en mobiliteit staat hierbij voorop. De campusuitbreiding op de Lexy wordt

5

nauwlettend gevolgd. Het is belangrijk dat er een koppeling met het centrum van Geleen wordt gemaakt door middel van een goede verbinding tussen de campus via de Kampstraat en het station Lutterade. Er moet voldoende aandacht zijn voor mobiliteit, veiligheid, zonnevelden en buisleidingentracés en ook voor het verkeer en de sociale veiligheid. De leefkwaliteit moet worden vergroot. Hoe borgt het college dat er voldoende aandacht is voor een eventuele mestverwerking op Chemelot, de recycling van PET flessen en van autobanden? Hoe kan er in de toekomst worden voorzien in inspraak en burgerparticipatie in het wijkdeel Geleen-Zuid De Kluis? In augustus 2019 zijn er calamiteiten geweest binnen Chemelot. De raad heeft aangegeven de veiligheid goed te willen borgen. Er is een samenredzaamheidsgroep opgezet, maar die ligt op dit moment stil. Kunnen de veiligheidsbijeenkomsten weer worden opgepakt? Is het mogelijk om een fietsverbinding aan te leggen tussen de campus en het centrum van Geleen? De heer Breidenbach (Gob) zegt dat er een uitgewerkt voorstel ligt waarin de eisen van het college zichtbaar zijn. Er wordt stevig op ingezet om deze eisen te waarborgen. Het is goed dat er gesproken is met diverse belanghebbende instanties en inwoners. De ambitie om het groenblauwe raamwerk van landschapselementen te versterken wordt ondersteund.

Kan de wethouder toezeggen dat ontgroening niet wenselijk is? De fractie is een enorm voorstander van een economisch sterk en leefbaar SittardGeleen en vindt het belangrijk dat de juiste balans wordt gevonden en gewaarborgd. Voorkomen moet worden dat Sittard-Geleen het afvoerputje van Europa wordt. Nieuwe vestigingen moeten nadrukkelijk toegevoegde waarde hebben en passen in het concept van verbinding. Omgevingsplannen zijn in veel gevallen gemeentegrensoverschrijdend. Hoe kan worden geborgd dat de gezamenlijke gemeenteraden in control blijven? Op welk moment kan de raad meedenken en beslissen over verkeer en infrastructuur? Er moet kritisch gekeken worden naar de invulling van de ruimtes rondom Chemelot en Brightlands. Oplossingen moeten eerst binnen de bestaande gronden worden gezocht. De vrees bestaat dat het wegennet rondom Chemelot in de toekomst overbelast zal raken. Een vergaand en langdurig mobiliteitsplan is vereist. De raad moet hierover intensief kunnen meedenken. Wethouder Meekels licht het proces toe. De raad heeft al een aantal keren gesproken over de gebiedsvisie omgeving Chemelot. Het is de bedoeling om de raad in positie te brengen. Het college stelt zich heel transparant en open op en heeft al een aantal dialoogsessies gevoerd met betrokkenen.

Ook het college zal een brief schrijven, met daarin de informatie uit de aanvullende memo van 23 maart 2021 en ook de reacties vanuit de Ronde. In oktober zal de gemeenteraad een besluit nemen. De gebiedsvisie zal na besluitvorming als vertaalslag worden opgenomen in het omgevingsplan Chemelot. De gebiedsvisie en de dialoogsessies zijn in gang gezet onder verantwoordelijkheid van de stuurgroep Chemelot. De gemeentebesturen van Sittard-Geleen en Stein vervullen de rol in het belang van de discussie over leefbaarheid. Het college heeft gevraagd om te komen tot een soort participatieplan om op een goede manier te communiceren. Dit komt aan de orde in de klankbordgroep, waarin allerlei platforms en andere betrokkenen zijn aangesloten om zo kennis te kunnen nemen van de ontwikkelingen. Het gemeentebestuur kiest voor de positie van de inwoners. Er wordt doorgepraat op de zaken die door de platforms worden ingebracht. De laatste fase is het definitieve document. Leefbaarheid zal hierin een belangrijke rol spelen. De vraag over de zijtak van de Ur wordt schriftelijk beantwoord. Waterschap Limburg heeft aangegeven dat de lozingsvergunning voor Chemelot de meest complete en moderne, stringente en transparante van Nederland is. In de reactie van het college is te zien dat er vanuit de eigen verantwoordelijkheid is gereageerd en niet vanuit de belangen van Chemelot.

Het centrale thema is wel of geen economische ontwikkeling en groen en leefbaarheid. Het groepsrisico en de veiligheid komen niet in het fysiek-ruimtelijke deel, maar in het kader van het belevingsonderzoek van RIVM aan de orde. Planologisch gezien zal uiteraard rekening gehouden moet worden met alle relevante veiligheidsaspecten. De zorg over de Circulair Hub en de consequenties daarvan in relatie tot de infrastructuur is een terecht punt. Als er geen transformatie komt van de grote spelers op Chemelot is de site gedoemd om uit te sterven. Het college heeft ingezet op de transformatie en de toekomst zal moeten uitwijzen op welke manier dit gaat gebeuren. Het gaat in ieder geval over grote hoeveelheden afvalstoffen die verwerkt moeten worden tot bruikbare tussenproducten. Er zal hierbij naar een evenwicht moeten worden gezocht. Het is niet de bedoeling om al die afvalstoffen in de gemeente bij elkaar te laten komen. Er moet wel rekening mee gehouden worden dat de halffabricaten die als alternatieven gaan gelden voor gas en nafta in de gemeente aankomen. Er wordt getracht Chemelot ervan te overtuigen dat de ruimte vooral moet worden ingezet voor bedrijven die er direct toe doen.

6

Het college heeft de terminologie van het Graetheidecomité ten aanzien van de Lexy overgenomen, het is nee tenzij tenzij tenzij. Dat betekent dat het echt dringend noodzakelijk moet zijn om het grondgebied op te offeren ten behoeve van extra bedrijvigheid. De verbinding met het centrum van Geleen hoeft niet altijd fysiek te zijn, deze kan ook tot stand worden gebracht door middel van het organiseren van activiteiten in het centrum waar studenten en kleinschalige bedrijven bij aanwezig zijn. Er zal eerst een basis gecreëerd moeten worden. Via de lijn van Geleen Circulair zal langzaam maar zeker uitgebreid worden tot aantrekkelijkheid voor studenten, kenniswerkers et cetera. Het Mauritspark kan daarin een rol vervullen. De vraag over het overnemen van de aanbevelingen uit het OvV-rapport wordt schriftelijk beantwoord. De opmerking over de doelgroep expats heeft niet zozeer betrekking op de gebiedsvisie, maar wel op de ontwikkelingen in Sittard-Geleen. Het beleid is om te trachten de mensen die hier de komende tijd komen werken zoveel mogelijk te verbinden met de stad, ook qua wonen. De ambassadeurs van de toekomstvisie die in dit gebied werkzaam zijn, worden meegenomen in het proces van het aantrekken van mensen. Op dit moment is de arbeidsmarkt en de mate waarin die kan worden ingevuld een probleem.

De wethouder adviseert terughoudend te zijn met het voorbereiden van een motie op het groenhouden van de Lexy tot er duidelijkheid is of een dergelijke motie nodig is. Er ligt nu alleen een visie op lange termijn. Het is het college nog niet gelukt DSM zover te krijgen dat zij de grond van Graetheide tegen agrarische waarde willen overdragen. De wethouder is het eens met de lijn om heel voorzichtig te manoeuvreren en zeer terughoudend te zijn met uitbreidingen op Graetheide. Als DSM de grond wil overdragen, zal het waarschijnlijk wel lukken om het geld bij elkaar te krijgen zodat er op het gebied van een ecologische zone iets kan worden gedaan. Het verbeteren van de fietsinfrastructuur rond Chemelot zal in het proces betrokken worden. Een onderdeel van de conceptvisie is een fietsstructuurplan. De fietsverbinding komt hierin terug. De wethouder checkt wat de stand van zaken is van het plan Maastricht Bereikbaar. De komende tijd zullen de diverse consequenties van het vestigen van bedrijven die direct of indirect van belang zijn voor de transformatie van Chemelot in kaart gebracht worden. De wethouder zegt toe ervoor te zorgen dat ook de inwoners van Geleen-Zuid De Kluis worden meegenomen in de burgerparticipatie.

De vraag over de zelfredzaamheid en de veiligheidsbijeenkomsten wordt schriftelijk beantwoord, maar het punt is geen onderdeel van het fysiek-ruimtelijk deel van de gebiedsvisie. De wethouder zegt toe de laatste stand van zaken op een rij te laten zetten en na te gaan op welke wijze dit vorm wordt gegeven en of de samenredzaamheidsgroep nieuw leven wordt ingeblazen of dat het via andere lijnen loopt. Het punt van een fietsverbinding tussen de campus en het centrum van Geleen zal verder worden uitgewerkt. Het is duidelijk dat het college niet pleit voor ontgroening. De gebiedsvisie mobiliteit zal voor de zomer afgerond worden. Het college zal formeel een reactie geven, waarbij de opmerkingen van de raad zullen worden betrokken. De wethouder zegt toe nog een keer na te gaan wat het draagvlak van bewoners met betrekking tot de ontgrinding was. Conclusie: Het voorstel is in voldoende mate besproken. Later in het jaar zal teruggekomen worden op de definitieve strategische gebiedsvisie.

Wethouder Meekels heeft toegezegd dat een aantal ingebrachte zaken wordt overgenomen in de definitieve visie, de vragen over de Ur worden meegenomen in de beantwoording van de reeds gestelde artikel 43-vragen, er schriftelijk antwoord wordt gegeven op de vragen ten aanzien van het OvV-rapport, het signaal uit de Ronde over het fietspad in dit proces wordt betrokken, de inwoners van Geleen- Zuid De Kluis worden betrokken in het proces, er wordt bezien of er mogelijkheden zijn met betrekking tot fietsverbindingen tussen Geleen en de campus en de Lexy, het college formeel een reactie zal geven op de inbreng in deze Ronde, er wordt gekeken naar het draagvlak van de ontgrinding en dat dit wordt teruggekoppeld met de raad, dat de stand van zaken van het fietsstructuurplan wordt aangegeven in samenhang met Maastricht bereikbaar en dat de laatste stand van zaken met betrekking tot Samen Zelfredzaam wordt teruggekoppeld.

7

Tijdstip:

21.30-22.45 uur

Aanwezig de voorzitter de griffier

P. Boonen A. Lamers

de leden

Gob: I. Tillie CDA: M. Mastenbroek GroenLinks: J. Janssen PVV: T. Roest Stadspartij: N. Kaufmann DNA: D66: B. Kamphuis PvdA: T. Baars VVD: F. van Montfoort 50PLUS: H. Kamps SPA: J. Renet Fractie Fredrix: Fractie Klein: S. Klein

wethouders

K. Schmitz

ambtelijke ondersteuning:

K. Blankers, R. Grooten, C. Denissen

notulen

H. Neggers

Agendapunt: Regionale Energie Strategie Zuid-Limburg De voorzitter zegt dat het voorstel in twee termijnen kan worden besproken. De heer Tillie (Gob) zegt dat Sittard-Geleen heeft toegezegd voor 0,35 terawattuur aan duurzame energie op te wekken. Dat is 1% van de landelijke opgave en 26,9% van de Zuid-Limburgse doelstelling. Hoe is deze verhouding tot stand gekomen? Het is ook voor netwerkbeheerder Enexis een ambitieus plan. Door wie worden de kosten betaald? Moet Sittard-Geleen ook bijdragen aan de kosten die Enexis moet maken? Kan de wethouder toezeggen dat er in Sittard-Geleen niet nog meer klassieke windturbines bij moeten komen als andere gemeenten hun doelstelling niet halen? Hoe dragen bedrijven in Zuid-Limburg bij aan de doelstelling voor duurzame energie en energieneutraliteit? Het Gob is van mening dat de energietransitie er moet komen en stemt in met de RES Zuid-Limburg, op voorwaarde dat er een goede afstemming is en een goede verhouding met de andere gemeenten in Zuid-Limburg. De heer Mastenbroek (CDA) vraagt of de aanpassingen op de uitgangspunten van wind en zonneenergie opgenomen zijn in het voorliggende voorstel en plan.

Klopt het dat de voorstellen duurzaam warmteaanbod nog geen bindende status hebben? Wordt er in Sittard-Geleen ook onderzoek gedaan naar het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed, zorginstellingen en scholen en sluit de gemeente convenanten met het maatschappelijk vastgoed? Hoe staan de gemeentelijke gebouwen er op dit moment qua energielabel voor en ligt er een plan van aanpak om deze aan te passen aan de eisen voor 2023? Waarom is er een verschil in benadering in Zuid-Limburg met betrekking tot het opnemen in de RES van randvoorwaarden voor landschappelijke aanpassing voor zonneweides en het terugvloeien van maatschappelijke baten naar de gemeenschap? In Parkstad wordt daar nu al invulling aan gegeven. Wat is plan B als de netwerkbeheerder de infrastructuur, met name in de omgeving Lutterade, niet op tijd aanpast? Op basis van welke studie wordt de uitspraak door stuurgroep RES gedaan dat de ontsluiting van het Groene Net, restwarmte Chemelot, op korte termijn en middellange termijn haalbaar wordt geacht? Het meewerken aan kernenergie in de gemeente Sittard-Geleen of in Midden- of Zuid-Limburg is volgens de fractie CDA uitgesloten. Worden er in het landelijk onderzoek nieuwe vormen van kernenergie

8

onderzocht die minder kernafval opleveren? Kan de wethouder extra aandacht geven aan de stadskrant zodat de inwoners en ondernemers en instellingen weten wat de opgave is? De heer Janssen (GroenLinks) vraagt wat er wordt verstaan onder een energie- en klimaatneutrale gemeente en hoe de voortgang en het bereiken van de doelen wordt gemonitord. Een plan van aanpak voor het isolatieprogramma op woningen en bedrijven is belangrijk. Hoe wordt er in een communicatieplan breed op de isolatie van de gebouwde omgeving ingestoken? Kan de kennis die wordt opgedaan met het WKO-systeem in het Zuyderland ziekenhuis effectief worden gedeeld met andere grote organisaties in Sittard-Geleen? Kan de inventarisatie van de warmtebronnen niet voortvarender worden opgepakt? Waar is het bedrag van € 800.000 van het totale bedrag van € 1,3 miljoen aan rijkssubsidie voor de RES Zuid-Limburg aan uitgegeven? Hoeveel geld is specifiek beschikbaar voor participatie via energiecoöperaties of andere initiatieven? Waarom heeft Sittard-Geleen er niet voor gekozen om actielijnen op te zetten langs industrie, gebouwde omgeving, de eigen organisatie en mobiliteit? Wat wordt er gedaan met de pilot van acht gemeentelijke gebouwen en hoe staat het met de ambities van de energiebijdragen in het gemeentelijk vastgoed? Kan er in de prestatieafspraken die de gemeente jaarlijks maakt met woningcorporaties aandacht worden

gevraagd voor de energietransitie? De heer Roest (PVV) hoopt dat er goed gecommuniceerd wordt over de komende projecten met bewoners en ondernemers. Het is een rare wending dat de wethouder naar aanleiding van de enquête over windturbines in Holtum-Noord die is gehouden onder inwoners heeft aangegeven dat draagvlak niet meer haalbaar is en dat het nu acceptatie zou moeten worden. Wat is de inspraak geweest van de inwoners en ondernemers? Wordt de raad nog in stelling gebracht als de RES Zuid-Limburg een juridische status verkrijgt? De PVV wil graag zien dat er in de RES veel beter benadrukt wordt dat de uitgaven met betrekking tot de energiereductie een prioriteitstelling zouden moeten zijn en als eerste prioriteit aan de orde moeten komen bij de energietransitie. Als tweede prioriteit zou er draagvlak moeten komen onder de bewoners. Als de wethouder deze toezegging kan doen, kan de fractie de RES ZuidLimburg goedkeuren. De fractie gaat niet akkoord met windenergie in de vorm van windturbines en gaat onder de afgesproken voorwaarden wel akkoord met zonne-energie. Wat gaat de gemeente doen op het gebied van windturbines als de RES Zuid-Limburg regionaal zwaar onder druk komt te staan? Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) zegt dat de fractie duurzame energie hoog in het vaandel heeft staan en in principe kan instemmen met het voorstel.

Klopt het verhaal dat het Nederlandse klimaatdoel van 35 terawattuur duurzame elektriciteitsproductie op land in 2030 al bijna gehaald wordt waardoor de regionale energie strategieën van gemeenten en provincie goeddeels overbodig worden? Hoe staat het met de plaatsing van zonnepanelen op daken van grote gebouwen, bedrijven en gemeentelijk vastgoed? De heer Kamphuis (D66) had liever gezien dat er in het afwegingskader voor de grootschalige opwekking van windenergie meer ruimte was geboden voor windturbines in het open landschap en voor meer samenwerking met de energiecoöperaties, maar zal gezien het belang van het bod van Zuid-Limburg geen blokkades opwerpen voor de vaststelling van de RES 1.0 inclusief de bijdrage van Sittard-Geleen. Het einddoel is nog niet bereikt en er moet gekeken worden naar de update van de RES over twee jaar. Hopelijk blijft het college inspanningen leveren om de energietransitie mogelijk te maken, naast de inspanningen voor HGN. Er is meer aandacht nodig voor het vergroten van het bewustzijn bij inwoners en extra inspanningen van bedrijven en instellingen en er is blijvend aandacht nodig voor woningisolatie, gasvrije woningen, duurzame mobiliteit en infrastructuur van laadpalen voor elektrische voertuigen. De heer Baars (PvdA) zegt dat de fractie zal instemmen met het voorstel en hoopt dat de papieren tijger eindelijk werkelijkheid gaat worden.

De heer Van Montfoort (VVD) vraagt zich af of het haalbaar is om met alle gemeenten in Zuid-Limburg in 2030 tot een goed resultaat te komen en om de CO2 uitstoot te reduceren met 49%. Er zullen andere maatregelen getroffen moeten worden dan windturbines. Het is belangrijk om na te denken over het plaatsen van zonnepanelen op de daken van scholen en ander gemeentelijk vastgoed. De heer Renet (SPA) zegt dat de opgave van de gemeente van 0,35 terawattuur te hoog is in verhouding tot de nationale opgaven en de berekening van de oppervlakte en het aantal inwoners. De gemeente

9

heeft veel meer dan gemiddeld overlast op milieugebied en heeft bijzonder weinig groen. Daarom kan van andere gemeenten worden gevraagd om meer te leveren dan Sittard-Geleen. Er moet aan worden gewerkt dat de woningen en het MKB energie duurzaam opwekken. De grootverbruikers moeten hun energieverbruik zelf realiseren. SPA heeft de plaatsing van windturbines in Holtum-Noord afgekeurd en is het er ook niet mee eens om enorm veel ruimte vrij te maken voor zonneparken om de opgave te halen. Hoeveel energie wordt opgewekt met zonnepanelen op de grote daken van gebouwen en met zonneweides en hoeveel hectare is hierbij nodig? Wethouder Schmitz is trots dat de gemeente Sittard-Geleen een bod van 1,3% als bijdrage aan de landelijke opgave doet. Bijna 30% van het bod Zuid-Limburg komt vanuit Sittard-Geleen. Er is in ZuidLimburg heel nadrukkelijk gekeken naar wat technisch mogelijk en realistisch is. Het voordeel is dat er in de gemeente veel industrie en gebouwen zijn die vol gelegd kunnen worden met zonnepanelen. Dat leidt ertoe dat de gemeente in verhouding een hoger bod kan doen dan andere gemeenten in Zuid-Limburg en dat wellicht daardoor in verhouding ook een minder groot beroep hoeft te worden gedaan op de realisatie van zonneweides in landschappen. Enexis is een enorm belangrijke partij en is ook vertegenwoordigd in de stuurgroep.

Als de ontwikkelingen bij Enexis stagneren, stagneert ook het behalen van de doelen van de energietransitie. Enexis probeert de benodigde financiële middelen te verkrijgen om invulling te kunnen geven aan de benodigde processen voor de levering van grootschalig duurzaam opgewekte energie. Er is een beroep gedaan op de aandeelhouders, maar de gemeente Sittard-Geleen heeft geen extra bijdrage gedaan. De vraag of de gemeente Sittard-Geleen moet bijdragen in de kosten die Enexis maakt wordt schriftelijk beantwoord. Er is een ruimtelijk afwegingskader vastgesteld. De klimaatdoelen moeten in 2030 behaald worden. Het is een dynamisch proces, er komt een RES 2.0 en het kan zo zijn dat opnieuw de discussie wordt aangegaan over de vraag of de gemaakte afspraken haalbaar zijn of in positieve zin bijdragen aan de doelen die behaald moeten worden. In principe is het ruimtelijk afwegingskader vastgesteld en het kan niet de bedoeling zijn dat het niet behalen van de doelen in andere gemeenten er automatisch toe leidt dat Sittard-Geleen meer moet leveren. De aanpassingen op de uitgangspunten van wind- en zonne-energie zijn conform de afspraken in de Ronde verwerkt in het definitieve voorstel. Er is een inventarisatie gedaan van de warmtebronnen. Het gebruik hiervan komt in de transitievisie warmte. De vraag over de energielabels van het gemeentelijk vastgoed wordt schriftelijk beantwoord.

Er is beleid in de maak om conform de uitgangspunten van de pilot verduurzaming gemeentelijk vastgoed het gemeentelijk vastgoed te gaan verduurzamen. Parkstad liep voorop en kon daarom de landschappelijke inpassing al meenemen. De gemeente Sittard-Geleen zal het laten landen in de omgevingsvisie. De vragen van de fractie CDA over HGN-Zuid en kernenergie worden schriftelijk beantwoord. Het motto van de gemeente is dat energiebesparing door middel van isolatie voorop moet staan. De collectieve inkoop van isolatie heeft al geleid tot 369 offertes. Communicatie en voorlichting over isolatie gebeurt landelijk, provinciaal en gemeentelijk via de website Nieuwe energie Zuid-Limburg. Er is al een aantal concrete acties geweest op het gebied van energiebesparing. De Webinars hebben al effect gehad en hiermee wordt verder aan de slag gegaan. Als het WKO-systeem aan de orde is, zal zeker contact opgenomen worden met het Zuyderland ziekenhuis. Het is belangrijk om van elkaar te leren. Een klimaatneutrale gemeente betekent dat in de gemeente in 2040 100% duurzame elektriciteit en warmte gebruikt wordt, zowel in de woningen, de bedrijven en het verkeer. Het doel hiervan is om maximaal bij te dragen aan de landelijke CO2-doelstellingen in 2050. Elke gemeente heeft daarnaast de taak om in 2030 zoveel mogelijk bij te dragen aan de benodigde duurzame elektriciteit in heel Nederland.

In de RES gaat het over bovengemeentelijke duurzame warmtebronnen en in de gemeente Sittard-Geleen is dat alleen Chemelot. De andere bedrijven hebben in verhouding met Chemelot weinig restwarmte. Het is daarom zinvol om alle aandacht te vestigen op het ontsluiten van de restwarmte op Chemelot. De rijkssubsidie is geen investeringsgeld om de RES-doelen te realiseren en kan dus niet gebruikt worden voor projecten van energiecoöperaties. Het procesgeld zal gebruikt worden om lokale participatie en eigendom te stimuleren. De vraag over de precieze verdeelsleutel zal schriftelijk worden beantwoord. Maastricht geeft een eigen invulling aan het proces en heeft er wat meer zaken bij betrokken terwijl Sittard-Geleen zich puur houdt aan de opdracht vanuit het Rijk. In het programma duurzaamheid wordt al wel aandacht besteed aan andere plekken waar energiebesparing ingezet zou moeten worden. De wethouder ziet acceptatie als het creëren van draagvlak met als doel een situatie te bereiken die voor iedereen aanvaardbaar is. Alle energie die niet wordt verbruikt hoeft ook niet grootschalig, duurzaam opgewekt worden. De regionale energiestrategie gaat erom hoe er invulling wordt gegeven aan de opwek

10

van 35 terawattuur op land. De wethouder kan niet toezeggen dat in de RES nog nadrukkelijker benadrukt kan worden dat de uitgaven met betrekking tot de energiereductie een prioriteitstelling zouden moeten zijn en als eerste prioriteit aan de orde moeten komen bij de energietransitie. Zij kan wel zeggen dat in Sittard-Geleen voorop staat dat energiebesparing op de eerste plaats staat. In de factsheet in bijlage 2 van het raadsvoorstel staat dat er 35 terawattuur aan grootschalige, hernieuwbare elektriciteitsproductie op land nodig is. De inschatting is dat hiervan 26 terawattuur wordt ingevuld met de gerealiseerde en geplande projecten. Bij de realisatie kunnen nog projecten wegvallen. In de RES-regio’s wordt gezocht naar locaties voor resterende grootschalige elektriciteitsopwekking op land. Met betrekking tot het ruimtelijk afwegingskader is de toezegging gedaan dat er een inventarisatie wordt gemaakt van bedrijven waarbij het mogelijk is zonnepanelen op daken te plaatsen en om bedrijven actief te wijzen op de mogelijkheden die ze hebben tot verduurzaming. De wethouder zegt toe te zijner tijd te informeren over de acties met betrekking tot het ruimtelijk afwegingskader. Zij zegt toe binnenkort te komen met een update over de laadpaleninfrastructuur. Op diverse scholen liggen al zonnepanelen of zijn er al plannen voor.

In de praktijk is het moeilijk om de schoolgebouwen te verduurzamen. De wethouder zegt toe op papier te zetten waar de knelpunten zitten. De RES is een opdracht vanuit het Rijk en de gemeente heeft zich eraan te houden. Chemelot en andere grootschalige industrieën hebben hun eigen klimaattafel en hun eigen klimaatopgaves waaraan zij moeten voldoen. Zij moeten zelf voldoen in de eigen behoefte door opwekking van energie. De berekeningen van de hoeveelheid energie die kan worden opgewekt met het plaatsen van zonnepanelen op grote gebouwen en met zonneweides worden toegezonden. De vier woningbouwcorporaties in de gemeente zijn goede partners die goed hun best doen in belang van het klimaat. Met de vier corporaties zijn stevige prestatieafspraken gemaakt. Het is een goed plan om uit te dragen wat de opgave is. Goed voorbeeld doet goed volgen. De heer Blankers (ambtelijke ondersteuning) verwijst met betrekking tot de vraag over kernenergie naar bijlage 2, de factsheet over elektriciteit. In Limburg zijn geen locaties te vinden waar grootschalig water voorhanden is om te kunnen koelen. Met betrekking tot de vraag of er een plan B is als onderstation Lutterade niet op tijd getransformeerd is antwoordt spreker dat alle plannen erop gericht zijn om de onderstations te upgraden en waar nodig uit te breiden.

Dit kost tijd waardoor bepaalde projecten pas over een paar jaar uitgevoerd kunnen worden. Tweede termijn De heer Roest (PVV) zegt dat er veel verzet was tegen de windturbines in Holtum-Noord en dat de gemeente de zaak anders had kunnen insteken om zo meer draagvlak en acceptatie te creëren. De heer Van Montfoort (VVD) hoopt dat in de toekomst de daken van alle scholen voorzien worden van zonnepanelen. Het is belangrijk dat de wethouder hierin mee gaat participeren. De fractie VVD stemt in met het voorstel. Wethouder Schmitz zegt dat de Zuid-Limburgse gemeenten het goed doen. Het is een goede zaak dat er richting RES 2.0 nog vaak met elkaar wordt gesproken. Conclusie: De Ronde adviseert het voorstel als hamerstuk op de raadsagenda van 27 mei 2021 te plaatsen. Het onderwerp is voldoende besproken.

Wethouder Schmitz heeft toegezegd dat er een overzicht van de energielabels van het gemeentelijk vastgoed wordt toegezonden, de vragen over HGNZuid en kernenergie schriftelijk worden beantwoord, de definitieve verdeelsleutel wordt toegelicht, er een update komt van het aantal laadpalen, de vraag over plan B bij het niet tijdig transformeren van station Lutterade wordt schriftelijk beantwoord, het aantal hectare dat ingezet kan worden als zonneweide en het aantal hectare van daken dat gebruikt kan worden voor het plaatsen van zonnepanelen wordt schriftelijk aangegeven, er wordt een samenvatting verstrekt over de knelpunten bij het verduurzamen van scholen, met name het primair onderwijs en de vraag of de gemeente nog extra moet bijdragen in de kosten van Enexis wordt schriftelijk beantwoord.

11