Notulen Raad 10 november 2021

Hij benadrukt dat er binnen een georganiseerde overlegstructuur wordt gesproken met de organisaties. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) benadrukt dat zij met verjonging niet bedoeld dat ouderen moeten vertrekken. Wethouder Houtakkers gaat in op de opmerkingen van DNA over het versterken van de organisatie. In maart 2021 heeft het college een nota hierover besproken. Het college heeft een verhoging van het opleidingsbudget geaccordeerd (tot ruim 1000 euro per medewerker). Het zet met een talentprogramma in op verjonging, maar ook op maatwerk en heeft aandacht voor de verschillende levensfases van de medewerkers. In het Opleidingsprogramma 2024 is aandacht voor onder andere cultuur, eigen verantwoordelijkheid, duurzame inzetbaarheid, kwaliteit, intervisie, feedback en ‘de nieuwe overheidsprofessional’. Een nieuwe medewerker is sinds juli 2021 belast is met het onderzoek naar de levensvatbaarheid van straattheater. Hij legt daar binnenkort verantwoording over af, onder andere over met wie hij gesproken heeft. Er wordt onderscheid gemaakt in een festival met lokaal aanbod en een (inter)nationaal festival. Dat laatste kent een fors prijskaartje. Er wordt dus hard aan gewerkt. De wethouder ziet uit naar een straattheaterfestival in 2022 dan wel, gezien de benodigde intensieve voorbereiding, medio 2023 (na corona).

GroenLinks heeft vragen gesteld over de huisvesting van Swentibold; het CDA over het optimaliseren van accommodaties in verband met de verdere individualisering van het sporten. De wethouder heeft met een aantal verenigingen gesproken over de inrichting van accommodaties. Daaruit blijkt dat sporten als turnen en atletiek en bijvoorbeeld atletiek en hockey elkaar goed kunnen aanvullen. Swentibold is bereid om na te denken over deze verbindingen en te spreken over een gezamenlijke accommodatie. De wethouder voorziet op korte termijn een goede oplossing. De heer Klein (Fractie Klein) herhaalt - in het kader van het personeelsbeleid - zijn opmerkingen over het boa-dossier en vraagt het college om een reactie op de (dertien) uitspraken van de rechter over onder andere de angstcultuur en de wegkijkcultuur. Wethouder Houtakkers deelt mee dat het college uitvoering heeft gegeven aan de uitspraak. De uitspraak van het hof is binnen de dienst besproken en vervolgens is er in goed overleg tot een goede oplossing gekomen. Zo is er besloten om een einde te maken aan de arbeidsovereenkomst. Het team functioneert goed en ook de sfeer is goed. Daarmee is het dossier gesloten. Hij voorziet dat als hij ingaat op de vragen van Fractie Klein, een welles-nietesspelletje ontstaat. De heer Klein (Fractie Klein) stelt vast dat de wethouder de woorden van het hof niet serieus neemt.

De wethouder heeft de betreffende boa een leugenaar genoemd. Daarmee kan de boa

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

15

niet gemakkelijk meer terugkomen. Hij pleit verder voor de invoering van een passend klachtensysteem. Ook de rechter is daar heel helder over. Er is nu geen mogelijkheid om zaken op het gebied van integraliteit te melden. Wethouder Houtakkers bestrijdt dat hij de woorden van het hof niet serieus neemt. De heer De Loo (GroenLinks) is met de woorden van de wethouder over Swentibold en daarmee gerustgesteld over de toekomst van deze vereniging. Geleen is de bakermat van het Limburg Festival. Is er bij het onderzoek naar de mogelijkheden van een straattheaterfestival contact gezocht met de organisatoren van het Limburg Festival in Midden-Limburg en gesproken over de mogelijkheden om het festival terug te brengen naar Geleen? Het was destijds een succesformule. De heer De Loo hoopt op een herleving van dat succes. Wethouder Houtakkers beaamt dat er gesproken is met de huidige organisatoren. De bevindingen worden nu op papier gezet en worden na bespreking in het college voorgelegd aan de raad. Hij deelt mee dat het niet verstandig is om het festival terug te brengen naar Geleen. Dat zou niets nieuws opleveren. Er is gekeken naar een toekomstig straattheater met voldoende overlevingskansen. De voorzitter komt terug op de bijdrage van de heer Klein. De heer Klein stelt op basis van eigen aannames vragen aan de wethouder. Dat is niet de juiste manier van debatteren.

Hij roept op om objectief te blijven. De heer Klein (Fractie Klein) merkt op dat de wethouder slechts zei dat hij er anders over dacht. Dat heeft geleid tot zijn conclusie dat de wethouder het hof niet serieus neemt. De voorzitter hekelt de u-bocht die de heer Klein nu maakt en daarmee dezelfde fout begaat. De heer Klein (Fractie Klein) kondigt aan zijn vragen schriftelijk te stellen. Hij benadrukt dat hij eerder, in tegenstelling tot wat de voorzitter beweerde, wel degelijk heeft gesproken over woonwagenlocaties. Hij stelde voor dat de wethouder ingaat op zijn opmerkingen hierover. De voorzitter gaat daar niet op in. Wethouder Geilen bestrijdt de bewering van de PvdA dat het college de motie over Scouting Sint Jozef niet heeft uitgevoerd. De fractie heeft antwoord gekregen op de artikel 43-brieven over de stand van zaken. Er wordt getracht om krachten te bundelen en meerdere partijen bij elkaar te brengen. Het college heeft de raad dus conform de vraag in de motie, de raad voldoende geïnformeerd. De heer Baars (PvdA) merkt op dat de scouting tot nu toe niks heeft vernomen van de gemeente. Wethouder Geilen bestrijdt dat. Met de scouting is gesproken over (gezamenlijke) huisvesting en onder andere over het genereren van extra middelen om de rekening van de bouw te kunnen betalen.

De gemeente draagt de verenigingen een warm hart toe, maar huisvesting is in eerste instantie hun eigen verantwoordelijkheid. De gemeente kijkt wel naar mogelijke synergie-effecten om de kosten voor de afzonderlijke verenigingen te besparen. Enkele fracties hebben gesproken over de gevolgen van klimaat en over klimaatadaptatie, onder andere over het tegengaan van hittestress en het voorkomen van overstromingen. De wethouder bestrijdt de bewering van DNA dat er in de begroting niet over wordt gesproken. Het beleidsplan Klimaatadaptatie en water, waar ook met de raad over gesproken, heeft geleid tot een regionaal beleidsplan van de gemeenten Beek, Stein en Sittard-Geleen. Die wordt in januari 2022 in de raad besproken, onder andere ook over het bod vanuit de Zuid-Limburgse watersamenwerking aan de formateur van 1,2 miljard euro voor waterveiligheid in Zuid-Limburg. Het CDA maakte opmerkingen over het tekort aan beloningsboxen voor vrijwilligers. De wethouder benadrukt dat het gaat om een incidentele actie. De waardering van vrijwilligers heeft in de afgelopen jaren plaatsgevonden met een vrijwilligersweekend. Dat was in verband met corona niet mogelijk. Als alternatief is een beloningsbox ingevoerd. Dit jaar heeft de gemeente

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

16

daar opnieuw voor moeten kiezen, heeft het dubbele aantal boxen ingekocht en gezorgd voor een open inschrijving. Dat heeft een groot aantal inschrijvingen tot gevolg gehad; met 22.000 meer dan gepland, eerder ging het om 800 tot 1000 vrijwilligers. De wethouder hoopt volgend jaar weer een weekend te kunnen organiseren. Daarbij is ontmoeting een belangrijke pijler. Onder andere de Stadspartij en D66 spraken over verkeersknooppunten als op de N276 en de brug bij Sanderbout. De provincie is eigenaar van de N276 en bepaalt dan ook welke maatregelen op welk tijdstip genomen worden. De wethouder heeft geen aanwijzingen dat er bij De Wissel sprake is van een knelpunt. Met ProRail wordt gesproken over de brug bij Sanderbout. De werkzaamheden worden eind 2022 of begin 2023 gestart. Daarnaast is er nog sprake van een groot aantal plannen als de gebiedsverkenning, het Nationale fietsplan en de Mobiliteitsvisie op Zuid-Limburgse schaal. Dat moet leiden tot een integraal mobiliteitsplan voor Sittard-Geleen. Daarover wordt de raad begin 2023 geïnformeerd. D66 heeft gevraagd naar de stand van zaken van het deelfietssysteem. De marktconsultatie is inmiddels afgerond. De aanbesteding wordt voorbereid. De uitvoering zal eind 2022 plaatsvinden. De gemeente zet zich uiteraard in voor de bus naar Hasselt en de intercityverbinding naar Aken. Daar wordt nadrukkelijk voor gelobbyd.

De heer Kamphuis (D66) merkt op dat ook de Vlaamse provincie Limburg pleit voor een goede busverbinding tussen Hasselt en Sittard. Daar wordt echter niet structureel over gesproken. Wethouder Geilen legt uit dat dat een verantwoordelijkheid is van de provincie Limburg. De wethouder heeft dat bij hen en bij de Vlaamse minister onder de aandacht gebracht. Voor de provincie Limburg heeft deze verbinding niet de hoogste prioriteit. Er wordt getracht om verbinding via de benodigde verbindingen tussen de sites in Genk en van Chemelot en verder naar VDL Nedcar hoger op de agenda te krijgen. DNA vroeg aandacht voor duidelijk taalgebruik, zoals ook in Stein. De wethouder deelt mee dat ook Sittard-Geleen daar aandacht aan besteed met schrijfoefeningen en opleidingen om meer lezersgericht te schrijven, ook de raads- en collegestukken binnen het politieke besluitvormingsproces. De wethouder ontraadt de motie Lokale digitale munt, de invoering conform in Heerlen. Hij vraagt zich af wat het toevoegt in Sittard-Geleen. In deze gemeente zijn al vrijwilligers actief die gratis werkzaamheden verrichten in de openbare ruimte. Ook worden in deze gemeente mensen aan het werk geholpen met werk in de openbare ruimte. De invoering van de munt zou leiden tot verdringing. Bovendien vraagt het om extra budget. De munt zou wel ingevoerd kunnen worden om bijvoorbeeld mantelzorgers te belonen.

De wethouder zegt toe uitgangspunten hiervoor te formuleren en deze in een oriënterend gesprek in de ronde aan de fracties voor te leggen. De heer Baars (PvdA) begrijpt het gevaar van verdringing. Hij benadrukt dat de digitale munt ten goede komt aan de bedrijven in de gemeente. Hij is blij met de toezegging van de wethouder. De heer De Loo (GroenLinks) is ook blij met de reactie van de wethouder. Wethouder Geilen vult aan en deelt mee dat de wensen in het verlengde liggen van de bon die nu al wordt uitgereikt als mantelzorgcompliment. Met een digitaal systeem kan dat verfijnder worden uitgewerkt. De PVV heeft de motie Witte anjerperkje ingediend. De gemeente steunt altijd herdenkingsdagactiviteiten waarbij veteranen een rol hebben. De wethouder wil deze motie dan ook van harte ondersteunen en voorbereidingen treffen voor de aanleg van zo’n perkje. De motie Waterklaar van GroenLinks is deels overbodig. Voor de huidige stimuleringsregeling Afkoppelen zijn al middelen beschikbaar gesteld om tuinen te ontharden en om regenwater af te koppelen. De regeling wordt samen met het waterschap uitgevoerd. Het waterschap legt de grens bij 12 m². Geveltuintjes kunnen er dus niet voor in aanmerking komen. Ze hebben ook slechts een beperkt effect op de klimaatadaptatie. De regeling wordt nog uitgebreid met 200.000 euro voor groene daken en groene gevels.

Dat wordt in januari 2022 in de raad besproken. Dan kan eventueel ook opnieuw gesproken worden over de geveltuintjes.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

17

De heer Janssen (GroenLinks) is het eens met de wethouder. Hij vraagt additioneel om een goed communicatieplan met een goede voorlichting aan burgers en bedrijven. Wethouder Geilen deelt mee dat daar bij de Waterklaar-campagne al veel aandacht aan is besteed. Door een duidelijke communicatie ontstaat veel meer bewustwording over de noodzaak om aan de slag te gaan. De wethouder zet vraagtekens bij de noodzaak voor een apart communicatieplan. Er wordt al goed gecommuniceerd, zo nodig wordt dat geïntensiveerd. De PvdA vraagt in een amendement om gelijke financiering voor het Anker en de Hateboer. Het college ontraadt het voorstel voor een harde koppeling met gelijke bedragen. De zwembaden kun je niet een op een met elkaar vergelijken. De heer Baars (PvdA) vindt dat de gemeente de zwemlocaties op dezelfde manier moet behandelen. Dat vraagt om gelijke behandeling. Het bestuur zaait tweedracht. Wethouder Geilen herhaalt dat het gaat om twee verschillende zwembaden. De wethouder is in gesprek met beide. Het Anker moet zelf met voorstellen komen, onder andere over de andere accommodaties op die plek, cofinanciering, educatie en doelgroepen. Voor de Hateboer liggen er - met cofinanciering - kansen in de economische versterking van het gebied met bijvoorbeeld een vakantiepark. Er zijn nog geen bedragen afgesproken. De hoogte is afhankelijk van de voorstellen.

De wethouder herinnert de PvdA eraan dat de raad eerder een taakstelling van 1,2 miljoen euro op dat gebied heeft vastgesteld. Het college ontraadt dan ook het amendement. Meerdere fracties hebben gesproken over de vouchers voor het milieupark. Sommige waren enthousiast, andere waren enigszins sceptisch over onder andere het tegengaan van zwerfafval. De wethouder roept in herinnering dat de voucher in eerste instantie bedoeld was voor lastenverlichting voor mensen met een smalle beurs. De heer Janssen (GroenLinks) beaamt dat lastenverlichting daar terecht moet komen waar het het meest nodig is. Deze voucher gaat echter ook naar mensen met topinkomens. Hij merkt op dat onder andere de gemeente Beesel negatieve ervaringen heeft opgedaan met deze vouchers. Daarom stelt GroenLinks voor om tegemoet te komen aan de behoefte voor een meer frequentere ophaaldienst en dit te bespreken bij de bespreking van het uitvoeringsplan Afvalbeleid. Wethouder Geilen herhaalt dat getracht is om zoveel mogelijk de lasten van de gebruikers te verlichten. Dat is niet mogelijk met aanpassingen in het vastrecht. Hij herhaalt dat de lastenverlichting ook positieve effecten kan hebben op dumpingen en illegale bijplaatsingen. Het verhogen van de ophaalfrequentie is structureel; daar moet dan ook een structurele dekking tegenover staan.

Binnen het uitvoeringsplan afvalbeleid wordt gedacht aan een andere manier van gescheiden inzamelen. Daarvoor worden kleinschalige pilots uitgevoerd. De heer Janssen (GroenLinks) merkt op dat de invoering van vouchers leidt tot handel in die vouchers. Dat zorgt ervoor dat mensen van buiten de gemeente hier het afval komen brengen. De raad heeft begin 2021 het Regionaal beleidskader afval vastgesteld. Op termijn wordt gekoerst op 30 kg afval per inwoner in 2030. Daarmee kan het tarief omlaag. Daar wil GroenLinks op inzetten. Wethouder Geilen legt opnieuw uit dat de regeling bedoeld is voor lastenverlichting in 2022 voor mensen met een smalle beurs waar de raad om gevraagd heeft. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) is blij met deze mogelijkheid waarmee mensen hun afval (gratis) kunnen aanbieden. Zij merkt op dat destijds bij het gebruik van strippenkaarten ook minder sprake was van zwerfafval. Wethouder Geilen beaamt dat met de strippenkaarten, maar dus ook met de vouchers, het aanbieden van afval laagdrempeliger wordt, waardoor mensen er meer gebruik van gaan maken en wellicht ook beter scheiden. Wethouder Bühler gaat in op de motie over de ozb niet-woningen. Het college omarmt die motie. Sittard-Geleen heeft al in 2010, zoals nu ook weer wordt gevraagd, bij het Rijk verzocht om onderzoek te doen naar de diversifiëring van de tarifering. Sittard-Geleen is een van de weinige

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

18

gemeenten met een groot industrieel cluster. Daardoor is er in Den Haag niet veel behoefte om hieraan mee te werken. De wethouder is het met GOB eens dat er iets moet gebeuren en zal oproepen om dit mogelijk maken. De heer De Loo (GroenLinks) merkt op dat het al jarenlang beleid is van deze gemeente om dit bij het Rijk aan te kaarten. Het is dan ook gebruikelijk dat het college de motie overbodig verklaart. Wethouder Bühler vindt de motie een goede aanleiding om hierover het gesprek te voeren. Ook GroenLinks is voorstander van diversifiëring van de tarifering. Mevrouw Salvino (GOB) vindt de motie noodzakelijk en is blij dat het college dit oppakt. Zij roept de wethouder op om niet alleen een brief te sturen, maar om alles te doen om het tij te keren. Wethouder Bühler kondigt aan te starten met de brief en de raad later te informeren over wat zij er verder aan heeft gedaan. De heer Baars (PvdA) vraagt de wethouder te reageren op het door de PvdA voorgestelde energiesteunfonds van 160.000 euro. Wethouder Bühler heeft daar al op gereageerd. Wethouder Schmitz gaat in op de opmerking van het CDA over het jeugdraadspel. Daar was eerder weinig animo voor bij scholen. De wethouder is bereid om de mogelijkheden in deze nieuwe tijd van meer actief burgerschap, te verkennen. Zij roept daarbij de hulp in van de raadsleden, de mensen die midden in de democratie staan.

Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) merkt op dat destijds veel gebruikt werd gemaakt van een vergelijkbare actie Bomen met Berry. De heer Renet (SPA) deelt mee dat raadsleden toen ook hebben meegewerkt. Wethouder Schmitz gaat ervan uit dat zij straks ook weer een beroep op hen kan doen. Zij kondigt aan het spel actief te promoten. D66 vroeg aandacht voor de motie in Provinciale Staten voor vergroening van schoolpleinen. In België is al een project Groene gezonde basisscholen in de toekomst gestart. Zij kondigt aan scholen te wijzen op de mogelijkheden voor subsidie voor vergroening van schoolpleinen. Een aantal fracties heeft gesproken over eenzaamheid. De coronacrisis speelt daarbij een grote rol, zowel bij jongeren als bij ouderen. De wethouder verwijst daarvoor naar de website Een tegen eenzaamheid Sittard-Geleen, waar mensen zich bijvoorbeeld kunnen aanmelden als maatje. Bijna alle fracties hebben met passie gesproken over armoede en armoedebestrijding. In de ronde in november 2021 wordt uitgebreid gesproken over het nieuwe beleidsplan met veel aandacht voor samenwerking. Verschillende fracties hebben hierover moties ingediend. De wethouder roept de fracties op om van deze moties een unaniem krachtig signaal te maken. Zij wil er graag positief op reageren. De heer De Loo (GroenLinks) ziet ook uit naar een raadsbrede motie.

Hij stelt voor om een verbinding te maken met de voucher van € 12,50. Met een verlaging van het bedrag naar 10 euro komt 100.000 euro vrij voor het verzoek van de PvdA. Wethouder Schmitz vindt de koppeling niet wenselijk. Zij geeft er de voorkeur aan dat de raad nieuwe autonome afwegingen maakt bij de komende planning- en controlcyclus. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) merkt op dat er gewerkt wordt aan een landelijke regeling Energiearmoede. De gemeente zou kunnen werken aan een fonds voor mensen die de dupe zijn van het faillissement van hun energieleverancier. Wethouder Schmitz is het ermee eens dat mensen tijdig hulp moeten worden geboden, maar daarvoor moet eerst de problematiek in deze gemeente in kaart worden gebracht. Zij roept

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

19

mensen op die in de problemen komen, zich tijdig te melden om te spreken over een goed financieel huishoudboekje. De heer Kamphuis (D66) merkt op dat de gedeputeerde in Provinciale Staten al heeft toegezegd de problemen op het gebied van energie-armoede in Limburg in kaart te brengen. Hij stelt voor om samen met de provincie op te trekken. Verder wil hij voorkomen dat het gebruik van (duurzame) energie in een kwaad daglicht komt te staan. Wethouder Schmitz is het met dat laatste eens. Zij kondigt aan later in haar bijdrage terug te komen op de motie van Provinciale Staten. De wethouder is het met de PVV eens dat het prima is om met hard werken geld te verdienen, maar daar mag geen armoede tegenover staan. Zij is dan ook blij met de motie van de PVV hierover in Provinciale Staten en de toezeggingen van de gedeputeerde. Sittard-Geleen levert een bijdrage aan dat onderzoek op provinciaal niveau. Zij hoopt dat de provincie ook nog fiks de beurs trekt. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) stelt voor om daar ook de motie van de Stadspartij Energiehulp aan verenigingen bij te betrekken. Wethouder Schmitz merkt op dat het een andere doelgroep betreft en stelt voor de motie apart te houden.

De heer De Loo (GroenLinks) stelt voor om de door de wethouder voorgestelde gezamenlijke motie in alle zorgvuldigheid en met allerlei ruimte te bespreken bij de behandeling van het beleidsplan Armoedebestrijding in januari 2022. Dan kan ook worden gesproken over middelen. GroenLinks is in dat geval bereid om de motie aan te houden. Wethouder Schmitz deelt mee dat er op dit moment (tot 2024) voldoende middelen zijn om met een aantal stevige pilots aan de slag te gaan. Zij herhaalt dat de provincie middelen ter beschikking heeft gesteld voor de onderzoeken. De heer Renet (SPA) merkt op dat het college 860.000 euro wil reserveren voor de toekomstvisie. Hij roept op om dat geld te besteden aan lastenverlichting. Wethouder Schmitz deelt mee dat er in het beleidsplan geen budget beschikbaar is voor extra duurzaamheidmaatregelen om de energierekening te verlagen. Vanuit het onderwerp duurzaamheid zijn er wel mogelijkheden voor besparing. Ze komt er later in haar betoog op terug. In de podcast Haagse zaken over politiek Den Haag concludeerde de journalist van het NRC dat zaken soms niet gebeuren, ook al weet iedereen dat het goed is. Simpelweg omdat het politiek niet uitkomt. Dat gevoel had de wethouder bij de motie over het windpark in Holtum-Noord. De wethouder heeft eerder aangegeven te onderzoeken of een lokale normering haalbaar is. Dat zou tijdwinst op kunnen leveren.

Uit dat onderzoek blijkt dat dat inderdaad zo is. Wat is dan belangrijker: politieke handigheid of de maatschappelijke plicht om toekomstige bewoners van deze wereld een aangenaam bestaan te bieden? De heer Roest (PVV) merkt op dat de omgevingsvergunning nog onder de hamer van de rechter ligt. Dat zorgt toch ook voor vertraging? Dat maakt de vermeende tijdwinst ongedaan. Wethouder Schmitz legt uit dat Engie een aangepaste vergunningaanvraag gaat indienen. Zij benadrukt dat er altijd sprake zal zijn van juridisch getouwtrek, ook bij de door de indieners van de motie gevraagde vertraging. De heer Roest (PVV) weet dat als de gemeente breekt met de intentieovereenkomst met Engie het tot een schadeclaim kan leiden. Daar wordt in het dossier niet over gesproken. Wethouder Schmitz stelt vast dat de PVV een aantal vragen stelt, waar nog geen antwoord op is. Daarom adviseert het college om de motie aan te houden. Zij beaamt dat bij vertraging een mogelijke schadeclaim kan ontstaan. Dat verdient inderdaad om nader onderzocht te worden. Zij stelt voor om daar in december 2021, als de vragen beantwoord kunnen worden, het inhoudelijk debat over aan te gaan.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

20

Mevrouw Salvino (GOB) heeft moeite met de uitspraak van de wethouder dat ‘het politiek niet handig is’ en vraagt haar dit terug te trekken. Zij benadrukt dat GOB geen besluiten neemt omdat ze politiek handig zouden zijn. Wethouder Schmitz geeft mevrouw Salvino gelijk en neemt die woorden terug. Het stoort haar wel dat GOB in haar betoog spreekt over maatschappelijk belang. Dat vraagt ook soms om op moeilijke momenten door te zetten. Het belang van het klimaat is groot en gemeentegrensoverstijgend. De heer Roest (PVV) vindt het verzoek om de motie aan te houden een slimmigheidje. Dan kan de wethouder doorgaan met haar onderzoek en haar plannen doorvoeren. Daarmee confronteert ze de omwonenden met iets wat ze niet willen. Zij zegt nu zelfs dat draagvlak geen argument is, terwijl dat altijd een rode draad is geweest in dit dossier. Wethouder Schmitz meldt dat de landelijke PVV deze week een motie heeft ingediend, waarin de fractie vraagt om geen euro te investeren in de energietransitie. De PVV staat bekend als klimaatontkenner en zal wellicht alles aangrijpen om dit proces te frustreren. Zij heeft altijd goed uitgelegd wat ze gedaan heeft m het draagvlak te vergroten. Volledige consensus is echter een illusie. Die zal er ook niet komen bij landelijke normeringen.

De heer Roest (PVV) verwijst naar de constructieve gesprekken in de werkgroep Duurzaamheid, waarin de PVV zelf ideeën heeft aangedragen. De PVV is tegen windturbines; niet tegen duurzaamheid. Spreker vindt het niet kies dat de wethouder hem uitspraken van zijn partijleider in de schoenen schuift. Dat spijt wethouder Schmitz, maar zij hekelt de woorden van de heer Roest over draagvlak, terwijl de raad al een besluit is genomen. Draagvlak is nu geen ander argument meer. De Raad van State geeft zelf de optie om lokale normeringen toe te passen, zodat de vertraging (wellicht anderhalf tot twee jaar) wordt voorkomen. De wethouder heeft (ook juridisch) onderzoek gedaan. Daaruit blijkt dat lokale normeringen mogelijk zijn en dat deze versnellingen opleveren. Oss en Staphorst werken al met lokale normeringen. Het klimaat wacht niet meer. Twee maanden geleden stond half Zuid-Limburg onder water. Daarom moet ook deze gemeente doorpakken op het gebied van grootschalige duurzame energie en niet vertragen. De heer Tillie (GOB) vindt dat de uitspraak van de Raad van State mogelijkheden biedt om alles nog eens goed te bekijken. Hij is het ermee eens dat er nooit unaniem draagvlak zal zijn voor deze plannen, maar met eigen gemeentelijke normen zullen de omwonenden het gevoel hebben dat de gemeente alles bij hen over de schutting gooit.

GOB erkent de klimaatdoelstellingen, maar vindt toch dat ook deze gemeente moet wachten op een landelijke normering. Hij zet ook vraagtekens bij de vermeende te verwachten tijdwinst. Waar baseert de wethouder dat op? Wethouder Schmitz vindt dat ook de heer Tillie moet weten waar de wereld aan toe is. Verdere vertraging levert verdere risico’s op. Daarom adviseert het college om deze motie aan te houden. Er is nog teveel onduidelijk. De heer Tillie (GOB) bestrijdt dat hij vraagt om vertraging. Hij wil slechts wachten op de landelijke normen. Hij herhaalt zijn vraag waar de wethouder de vermeende tijdwinst op baseert. Wethouder Schmitz herhaalt dat de antwoorden op de vele vragen nog niet bekend zijn en vind het vreemd dat GOB met dit gebrek aan informatie toch wil vertragen. Het is bekend dat de landelijke normering nog wel anderhalf tot twee jaar op zich laat wachten. Daarbij komt ook de ISDE-subsidie en daarmee mogelijk het hele project in gevaar. GOB riep vorig jaar op om niet langer te dralen en een besluit te nemen. Het college mocht de duurzaamheiddoelstellingen niet uit het oog verliezen. Daarom roept de wethouder op om door te pakken. Het is een illusie te denken dat het draagvlak bij landelijke normeringen groter is. Er zullen altijd fervente tegenstanders van windturbines blijven.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

21

De heer Tillie (GOB) bestrijdt dat hij wil vertragen. Hij vraagt concreet naar de vermeende tijdwinst. Die geeft de wethouder niet. Ze weet ook niet of de subsidie in gevaar komt. Dat is allemaal om zeker. Hij wil een nieuwe juridische procedure voorkomen en stelt voor te wachten op de landelijke normeringen. De heer Renet (SPA) vindt dat de wethouder de raad moet volgen. Die wil wachten op de landelijke normeringen. Bovendien zet hij vraagtekens bij de uitvoerder van het onderzoek. Dat was namelijk Engie. Hij stelt voor om deze discussie te sluiten. De heer Klein (Fractie Klein) zet vraagtekens bij de bewering van de wethouder dat de gemeentelijke normeringen de toets bij Raad van State kan doorstaan. Hij denkt dat de wethouder met haar notitie blufpoker speelt om de windmolens erdoorheen te drukken. Zo was er eerder al sprake van een mogelijke schadeclaim van 2 miljoen euro. Dat bleek echter slechts 300.000 euro te zijn. Nu wil de wethouder het plan weer met het vermeende gevaar voor een schadeclaim erdoor drukken. Hij hekelt verder het late tijdstip waarop de wethouder met het memo komt. Het gaat niet meer om de belangen van de inwoners maar om de belangen van Engie en van de wethouder. Wethouder Schmitz stelt voor dat iedereen zich verdiept in het memo en op basis van de verkregen informatie een besluit neemt.

Het college adviseert op basis van die informatie om de motie aan te houden. Het doet het duurzame hart van de wethouder pijn dat de urgentie voor actie niet gevoeld wordt in de raad. De overstromingen in Zuid-Limburg zijn een direct gevolg van de opwarming van de aarde. Zij roept nogmaals op om de motie aan te houden. De raad blijft volledig in positie, ook bij het hanteren van gemeentelijke normeringen. De Stadspartij vraagt in haar motie aandacht voor de energiekosten voor verenigingen. De uitvoering leidt echter tot heel veel uitzoekwerk, zoals wordt gevraagd in bullet 1. Zij roept verenigingen op om zelf tijdig bij de gemeente aan te kloppen. Zij deelt mee dat de gemeente al mensen opleidt bij verenigingen om zelf in energiescans te maken. Ook worden al energiekoffers ter beschikking gesteld. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) kondigt aan de motie daarop aan te passen. De heer De Loo (GroenLinks) stelt voor om de problemen van verenigingen en stichtingen integraal te bezien. Naast de oplopende energiekosten heeft ook corona zijn sporen nagelaten. Wethouder Schmitz merkt op dat met de coronamiddelen van het Rijk al een aantal initiatieven voor steun is genomen. Zij steunt het idee van GroenLinks om deze zaken aan elkaar koppelen. In de motie Laadpalen voor elektrische voertuigen vraagt D66 het college om een extra inspanning.

De motie is overbodig, omdat er al hard aan gewerkt wordt aan onder andere de mogelijkheden hiervoor in parkeergarages. Tot 2025 zullen er in de openbare ruimte ongeveer tweehonderd laadpalen worden geplaatst. Op korte termijn zullen al veertig laadpunten worden gerealiseerd. Daarbij is ook aandacht voor ledverlichting. De heer Renet (SPA) merkt op dat eerder de gedachte was om de laadpalen, net als tankstations, aan de markt over te laten. Is dat losgelaten? Wethouder Schmitz legt uit dat de gemeente in het kader van de energietransitie actief moet bijdragen aan zaken als laadpalen. De heer Kamphuis (D66) merkt op dat de verkoop van elektrische auto’s exponentieel is gegroeid en nog groeit. Daardoor ontstaat er een onbalans met de laadpalenstructuur. Voor bijvoorbeeld de bewoners van de Sint Rosatoren in Sittard zijn slechts vier laadpalen beschikbaar. D66 roept dan ook op om dat proces te versnellen en de balans te herstellen. Wethouder Schmitz zegt dat de fractie graag toe. De PVV vraagt in een amendement om de passage over Het Groene Net te schrappen. De passage komt voort uit de nationale analyse van het expertisecentrum Warmte. Voor gebieden dichtbij warmtebronnen zijn warmtenetten de beste en goedkoopste oplossing. De vergelijking is gemaakt op basis van de huidige kennis en bewezen technologie. Er wordt dus nog geen

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

22

rekening gehouden met de mogelijkheden van bijvoorbeeld waterstof. De wethouder staat open voor kleine decentrale warmtenetten (met bijvoorbeeld warmte van Glanerbrook). Ook is subsidie aangevraagd voor het warmtebatterijproject. De heer Renet (SPA) heeft er problemen mee dat de wethouder het warmtenet Glanerbrook te berde brengt. Het is een idee van de heer Renet zelf. Dat zou eerst binnenkamers onderzocht worden. Wethouder Schmitz vindt dat spijtig. Zij was daar niet van op de hoogte. Haar reactie is gebaseerd op ambtelijk advies. De wethouder herhaalt haar verzoek om de motie over het windpark in Holtum aan te houden. Dat is in het belang van het project en van het klimaat. De heer Pfoster (PVV) is bereid om het amendement over de passage in Het Groene Net in te trekken als de wethouder toezegt verder onderzoek te doen naar Ectogrid, waar ook in het amendement over wordt gesproken. Wethouder Schmitz staat open voor innovaties en verdere verkenningen, mits ze niet vertragend werken. Zij zegt toe nader onderzoek gedaan naar Ectogrid. De heer Pfoster (PVV) trekt daarop het amendement in. De voorzitter vraagt de fracties om aan te geven of zij vasthouden aan hun voorstellen dan wel aanhouden of intrekken. De heer Janssen (GroenLinks) is blij met de toezegging van wethouder Geilen om vergroening op te nemen in het beleidsplan Water.

GroenLinks trekt daarop haar voorstel stimuleringsregeling Waterklaar in. De heer Baars (PvdA) trekt gezien de reactie van de wethouder de motie Werken aan de basis, bijverdienen in de bijstand in. De fractie pas het amendement over de zwembaden aan. De heer Kamphuis (D66) is blij met de reactie van de wethouder op het voorstel van D66 over laadpalen. De fractie heeft er vertrouwen in dat het goed wordt opgepakt en zal de motie niet in stemming brengen. De voorzitter schorst – op verzoek van GroenLinks tot driemaal toe - de vergadering voor overleg over de ingediende moties en amendementen. De heer Roest (PVV) maakt bezwaar tegen het derde verzoek om schorsing. Dat kan ertoe leiden dat de vergadering pas op 11 november 2011 wordt voortgezet. Daar heeft niet iedereen rekening mee gehouden. De heer Renet (SPA) stelt voor om de vergadering op 11 november 2021 voort te zetten. Dan is er voldoende ruimte voor bespreking in de tweede termijn. De voorzitter heropent om 22.00 de vergadering en geeft het woord aan de fracties voor hun tweede termijn. Tweede termijn De heer Renet (SPA) vraagt naar de reden van de lange schorsing(en). De heer De Loo (GroenLinks) deelt mee dat zijn fractie in de schorsing alles op een rij heeft gezet, onder andere over de gevolgen van de motie waarin gevraagd wordt om uitstel van de voortgang van de realisatie van de windmolens in Holtum-Noord.

Hij hoopt dat de woorden in Glasgow leiden tot daadkracht, ook in deze gemeente. De heer Pfoster (PVV) stelt vast dat de Stadspartij de hele wereld wil redden en te vriend wil houden door meer vluchtelingen op te vangen. De fractie vertelt er niet bij dat de woningmarkt

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

23

overspannen is. De Stadspartij is er de oorzaak van dat jongeren geen betaalbare woningen kunnen vinden. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) geeft de voorkeur aan medemenselijkheid en roept de heer Pfoster op om stage te lopen bij de Taliban. De heer Boonen (DNA) is van mening dat de woningnood te wijten is aan een tekort aan woningen en niet aan de vluchtelingen. De heer Pfoster (PVV) benadrukt dat de woningmarkt al overspannen is. De gemeente kan zich niet permitteren om andere mensen naar Nederland halen. De heer Boonen (DNA) bestrijdt dat de vluchtelingen de oorzaak zijn van het woningprobleem. De oplossing ligt niet bij het niet opvangen van vluchtelingen. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) merkt op dat het slechts gaat om enkele vluchtelingen. Die wil zijn van harte welkom heten. De heer Pfoster (PVV) kiest voor de eigen inwoners, voor veilige wijken en voor betaalbare huisvesting voor de eigen inwoners. De Stadspartij maakt blijkbaar andere afwegingen. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) bestrijdt dat Nederland onveiliger wordt door de opvang van enkele vluchtelingen. De heer Boonen (DNA) krijgt het gevoel dat sommige fracties in de discussie over de windmolens niet de normen aan de kaak willen stellen, maar de besluitvorming over de windmolens. De gemeente heeft echter niet de luxe om maar te blijven wachten.

Het door de raad ontvangen memo waarin de mogelijkheid wordt geschetst om tijd te winnen, verdient het om bestudeerd te worden bij zo’n belangrijk onderwerp. De heer Renet (SPA) stelt vast dat de lokale lasten in tegenstelling tot een persbericht van de gemeente, worden verhoogd. Hij noemt dat liegen. De inwoners van Sittard-Geleen zullen de komende jaren de hoogste lasten van de gemeenten in Limburg moeten blijven betalen. De 860.000 euro extra voor de toekomstvisie moet daarom besteed worden aan lastenverlichting. Dat was de afspraak. De heer Renet herhaalt zijn vraag aan de fracties of ze elke uitbreiding van bedrijventerreinen acceptabel vindt. Bij Het Groene Net is jarenlang geld verbrast. De gemeente moet stoppen met het stoken van gas in de proeftuinen. Het college heeft ook veel andere dingen niet goed gedaan. Daarom kan SPA niet instemmen met de voorliggende begroting. De voorzitter stelt vast dat geen enkele fractie wil regeren op de vraag van SPA over bedrijventerreinen. De voorzitter deelt mee dat hij deelneemt aan de besluitvorming. Besluitvorming 3e programmarapportage De heer Renet (SPA) stemt voor het voorstel, ondanks dat hij wat daarin staat, niet geweldig vindt. De voorzitter stelt vast dat de raad instemt met de 3e programma rapportage. Fractie Klein stemt tegen. Alle andere fracties zijn voor.

Amendementen op de Programmabegroting 2022 Amendement van de PvdA over een incidenteel fonds Energie-armoede. De heer Pfoster (PVV) geeft er de voorkeur aan om eerst de oorzaken van energie-armoede in kaart te brengen en zal daarom tegen het voorstel stemmen. De heer De Loo (GroenLinks) kondigt aan het amendement niet te steunen. De fractie stelt voor om dit onderwerp bij de bespreking van het armoedebeleid te betrekken.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

24

De heer Renet (SPA) stemt niet in met het voorstel, omdat er 700.000 euro wordt toegevoegd aan het budget voor de toekomstvisie. Dat geld moet aan lastenverlichting worden besteed. De heer Brouwers (CDA) kondigt aan, vanwege het dekkingsvoorstel om daarvoor geld uit het budget voor de toekomstvisie vrij te maken, tegen het amendement te stemmen. De heer Klein (Fractie Klein) stemt tegen het amendement. Het bedrag van 860.000 euro voor de toekomstvisie moet volledig ingezet worden voor armoedebestrijding. De heer Baars (PvdA) trekt het amendement in en ziet uit naar de bespreking van het armoedebeleid. Amendement van de PvdA over gemeentelijke cofinanciering voor het Anker en de Hateboer De voorzitter deelt mee dat het amendement is aangepast. Het wel of niet sluiten van het zwembad de Hateboer is afhankelijk van de definitieve keuze voor het ESCS-terrein. Hij stelt vervolgens vast dat het amendement wordt verworpen. De fractie van de PvdA is voor. Alle andere fracties zijn tegen. Amendement van GroenLinks over afvalstoffen De voorzitter stelt vast dat het amendement wordt verworpen. De fracties van de PvdA en GroenLinks zijn voor. Alle andere fracties zijn tegen. Programmabegroting 2022 De voorzitter stelt vast dat de programmabegroting wordt aangenomen. De fracties van SPA en Fractie Klein zijn tegen. Alle andere fracties zijn voor.

Motie van de Stadspartij Energiehulp verenigingen Sittard-Geleen De heer Klaassen (PVV) merkt op dat de motie is gewijzigd. De motie is mede ingediend door Fractie Fredrix. Die is niet aanwezig. Hij betwijfelt of daarmee de motie rechtmatig in stemming gebracht kan worden. Griffier Vis legt uit dat het aan de indieners is om de gewijzigde motie in stemming te brengen. Fractie Fredrix wordt dan geschrapt als mede-indiener. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) kondigt aan Fractie Fredrix als mede-indiener te schrappen. De andere mede-indieners zijn bekend met de aanpassing. De heer De Loo (GroenLinks) herhaalt dat de fractie voorstander is van een integrale (maatwerk)benadering waarbij ook de problemen in verband met corona worden meegenomen. De fractie zal de motie niet steunen. De voorzitter stelt vast dat het voorstel wordt afgewezen. De fracties van GOB, het CDA, de PvdA, de Stadspartij, Fractie Klein, 50PLUS, D66 en de VVD stemmen in met het voorstel. De andere fracties zijn tegen. Motie van GroenLinks Energiearmoede De heer De Loo (GroenLinks) kondigt aan hierop terug te komen bij de bespreking van het armoedebeleid en trekt de motie in. Motie van de PVV Breng energiearmoede in kaart De heer De Loo (GroenLinks) is er voorstander van om ook dit onderwerp te betrekken bij het armoedebeleid. De voorzitter stelt vast dat het voorstel wordt afgewezen.

De fracties van de PvdA, DNA, de PVV, SPA, Fractie Klein en de VVD zijn voor het voorstel. De andere fracties zijn tegen. Motie van de PvdA en GroenLinks Lokale digitale munt

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

25

De heer Baars (PvdA) kondigt aan de motie aan te houden en ziet uit naar de bespreking hiervan in de ronde. Motie van de PVV Witteanjerperkje Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) trekt de eerder toegezegde steun voor deze motie in. Het gaat ook hier over oorlogsslachtoffers. De PVV zet hen weg als criminelen. De heer Brouwers (CDA) steunt het voorstel. Hij stelt voor om het perkje aan te leggen op de militaire begraafplaats in Ophoven in Sittard. De voorzitter stelt vast dat het voorstel wordt aangenomen. De fracties van GOB, GroenLinks, het CDA, de PvdA, DNA, de PVV, SPA, 50PLUS, de VVD, Fractie Klein en D66 zijn voor. De andere fracties zijn tegen. Motie van GOB Lokale lasten niet-woningen De heer De Loo (GroenLinks) is er geen voorstander van om overbodige moties in stemming te brengen. Het college heeft al aangegeven consequent aandacht hebben voor de behoefte aan differentiatie binnen het tarief van niet-woningen. De voorzitter stelt vast dat het voorstel wordt aangenomen. De fractie van GOB, het CDA, de PvdA, de Stadspartij, Fractie Klein, de PVV, DNA, SPA, D66, 50PLUS en de VVD zijn voor. De fractie van GroenLinks is tegen. Motie van het CDA Promotie van het mijnverleden van Geleen. De voorzitter stelt vast dat het voorstel unaniem wordt aangenomen. Motie van de Stadspartij Fonds erfgoed De voorzitter stelt vast dat het voorstel unaniem wordt aangenomen.

Motie van GOB en de PVV Windpark Holtum-Noord De heer De Loo (GroenLinks) vraagt om een hoofdelijke stemming. De heer Claessens (GOB) en de heer Verjans (GOB) nemen evenals aan de beraadslagingen niet deel aan de stemming. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij) kondigt aan de motie te steunen. Het is nu nog gissen hoe de transitie het beste vorm en inhoud kan worden gegeven. De beste weg hoeft niet de snelste weg te zijn. De motie is gebaseerd op een uitspraak van de Raad van State. Het is een belangrijke koerswijziging in het belang van de zorgvuldigheid. Het zorgt voor anderhalf tot twee jaar tijdverlies. De Stadspartij roept het college op om in de tussentijd alle transitiemogelijkheden te onderzoeken. Mevrouw Dumernit (GroenLinks): tegen. De heer Klaassen (PVV): voor. De heer Henssen (CDA): voor. De heer Salvino (CDA): voor. De heer Roest (PVV): voor. De heer Boonen (DNA): tegen. De heer Brouwers (CDA): voor. De heer Van Mourik (Stadspartij): voor. Mevrouw Wijnen-Verbruggen (GOB): voor. De heer Breidenbach (GOB): voor. De heer Baars (PvdA): tegen. De heer Pfoster (PVV): voor. De heer Renet (SPA): voor. De heer Dormans (GOB): voor. De heer Schipper (GroenLinks): tegen. De heer Mastenbroek (CDA): voor.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

26

De heer Schlössels (CDA): voor. De heer De Loo (GroenLinks): tegen. De heer Klein (Fractie Klein): voor. Mevrouw Kaufmann (Stadspartij): voor. De heer Kamps (50PLUS): voor. De heer Kamphuis (D66): tegen. De heer Janssen (GroenLinks): tegen. De heer Tillie (GOB): voor. De heer Van Rijswijk (GOB): voor. De heer Van Montfoort (VVD): voor. De heer Clerx (CDA): voor. Mevrouw Salvino (GOB): voor. De heer Den Rooijen (CDA): voor. De heer Dols (CDA): voor. De voorzitter stelt vast dat de motie wordt aangenomen. 23 raadsleden zijn voor de motie; 7 raadsleden zijn tegen. De heer De Loo (GroenLinks) legt na een korte schorsing een verklaring af. GroenLinks heeft samen met de coalitiepartners vormgegeven aan de duurzame koers Samen duurzaam. Het windpark in Holtum is een van de dragers van de energietransitie om de klimaatverandering aan te pakken. De raad heeft er nu voor gekozen om landelijke normering af te wachten. Voor GroenLinks is dat een onnodige tussenstap met fors tijdverlies tot gevolg en de mogelijkheid dat van uitstel afstel komt. Dat laat de fractie geen andere keuze dan haar steun aan deze coalitie in te trekken. Wethouder Schmitz kondigt daarop - geëmotioneerd - aan haar ontslag aan de raad aan te bieden. Zij heeft met veel trots, passie en betrokkenheid aan dit dossier gewerkt en een fantastische tijd als stadsbestuurder gehad.

Ze bedankt haar collega’s en het ambtelijk apparaat voor de goede samenwerking. Dat heeft haar doen groeien. “Ich raap mich bei-ein, en geer zuut mich waal weer truk komme’. De voorzitter bedankt de wethouder voor haar mooie woorden en wenst haar veel sterkte. 12. Sluiting De voorzitter bedankt iedereen voor zijn inbreng, wenst iedereen een veilige reis terug naar huis en sluit de vergadering. Aldus vastgesteld tijdens de openbare vergadering van de gemeenteraad van Sittard-Geleen van 15 december 2021. de griffier,

de voorzitter,

drs. J. Vis

mr. J.Th.C.M. Verheijen

Gemeenteraad Sittard-Geleen 10 november 2021

27