Notulen gemeenteraad 18 december 2025

Notulen van de raadsvergadering op donderdag 18 december 2025 Aanwezig: de voorzitter de griffier

mr. J.Th.C.M. Verheijen mr. N.A.P.G. Bisschoff

de leden

GOB: R.E.W. Breidenbach, L.W. van Rijswijk, G.R. Klee, N.F.J. Wetzels, J.H.J. Tholen, I.A.L. Knops-Verjans, M.P.A. Dormans, P.G.J.M. Boonen, M.W.C. Claessens, C. Verjans, F. Kuburić, E.J.C. Janssen CDA: P.T.H.M. Henssen, J.E.E.A. J.H. Smeets, G.J.M.C. Essing-Demandt, T.E.L. Vranken, B.A.J. Hoedemakers, J.E.E.A. Schlössels, P.J. Brouwers GroenLinks/PvdA: A.E.H. Wielders, P.H.J. Kubben, A. Boukhrissi, J.G.H. Slippens, M.J.M. De Loo, L. Bezemer, J.E. Janssen Stadspartij: W.P.H. Paauwe, A.C.M. Raven, J.W. Coumans PVV: D.D.W. Pfoster (vanaf agendapunt 6) SPA: J.J. Renet VVD: J.M.H. Joosten D66: P.R. Pi Van de Venne Lokaal Sittard-Geleen-Born: S.A.J. Klein PIT: Burger Centraal: A.R.A.R. Lotfy

het college

G.A.J. Geilen, A.L.W.G. Houtakkers, I.A.M.H. Tillie, Y.G. Salvino-Meijer L.J.F.P. Busschops (gemeentesecretaris)

Afwezig: de leden

A.J.C. Fredrix-Pilon (CDA), M.M.J.T. Schenk-Hermans (PIT)

het college

-

notulen

I. van Mourik (Notuleerservice Nederland)

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent om 18.30 uur de raadsvergadering en heet iedereen welkom.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter licht toe dat 2 moties vreemd aan de agenda zijn toegevoegd. De raadsagendacommissie adviseert dat beide moties actueel zijn en aan de agenda kunnen worden toegevoegd. Vervolgens geeft hij aan dat de raadsagendacommissie, met inachtneming van de 2 moties vreemd, voorstelt om per fractie 7 minuten spreektijd toe te kennen, wat neerkomt op 39 minuten voor het college. De raad stemt met beide voorstellen in. De agenda wordt vastgesteld.

3.

Vaststellen van de notulen • Notulen gemeenteraad van 12 en 13 november 2025 • Notulen rondes in de Raadzaal en Maaszaal van 27 november en 4 december 2025 De notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

1

4.

Vaststellen van de lijst ingekomen stukken Mevrouw Joosten (VVD) geeft aan dat haar fractie twee stukken wil doorzenden: een brief van Wijkplatform Krawinkel van 10 december 2025 en een brief van het bestuur van Zuyderland van 2 december over de doorontwikkeling van de spoedzorg 2026–2030. De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) wil namens zijn fractie de artikel 43-brief over energierechtvaardigheid doorverwijzen naar de ronde. De heer Paauwe (Stadspartij) meldt dat zijn fractie de brief van de bestuursraad Zuyderland en de brief van Fortuna Verbindt van 18 november 2025 wil doorverwijzen naar de ronde.

5.

Benoeming tijdelijk raadslid fractie PVV (Verheijen) De voorzitter licht toe dat de heer Klaassen (PVV) wegens ziekte tijdelijk zijn raadslidmaatschap niet kan vervullen. De PVV-fractie heeft daarom verzocht om de heer Pfoster (PVV) voor een periode van zestien weken, tot 31 maart 2026, te benoemen als tijdelijk raadslid. De voorzitter vermeldt dat de heer Pfoster afstand doet van zijn burgerlidmaatschap. Vervolgens geeft hij aan dat de commissie Geloofsbrieven, bestaande uit mevrouw Knops-Verjans, de heer Pi Van de Venne en de heer Paauwe, de geloofsbrieven heeft onderzocht en nodigt hij mevrouw KnopsVerjans uit om namens de commissie verslag uit te brengen. Mevrouw Knops-Verjans (GOB) rapporteert namens de commissie Geloofsbrieven dat de geloofsbrieven en de overige op grond van de Kieswet vereiste stukken van de heer D.D.W. Pfoster zijn onderzocht en in orde zijn bevonden. Zij stelt vast dat de heer Pfoster voldoet aan de eisen zoals gesteld in de artikelen 10 en 13 van de Gemeentewet. De commissie adviseert de gemeenteraad om de heer Pfoster toe te laten als lid van de raad van de gemeente SittardGeleen. De voorzitter leest de verklaring en belofte voor die hoort bij het raadslidmaatschap en vraagt de heer Pfoster deze af te leggen. Na deze aflegging is de heer Pfoster officieel benoemd.

6.

Benoeming burgerleden fractie CDA, PVV en D66 (Verheijen) De voorzitter licht toe dat de fractievoorzitters van CDA, PVV en D66 hebben verzocht om nieuwe burgerleden te benoemen en de huidige burgerleden te ontslaan van hun taken. Als nieuwe burgerleden worden mevrouw Reiner en mevrouw Ter Woorst (D66), de heer Bakx (CDA) en de heer Kollée (PVV) voorgedragen. De benoeming van de burgerleden Vogels en Bonten (D66) wordt ingetrokken. De voorzitter merkt op dat de commissie Geloofsbrieven ook de nevenfuncties van de kandidaten heeft beoordeeld en geen beletselen ziet voor hun benoeming. Hij constateert dat de raad hiermee instemt. De voorzitter neemt vervolgens de verklaring en belofte af bij mevrouw Reiner en mevrouw Ter Woorst, waarna zij deze afleggen. Aansluitend neemt hij de eed af bij de heer Bakx en de heer Kollée, die deze eveneens afleggen.

7.H Nota grondbeleid 2026 (Geilen) De raad besluit zonder verdere beraadslagingen unaniem conform het voorstel. 8.H 1ste wijziging belastingmaatregelen 2026 (Tillie) Mevrouw Joosten (VVD) geeft in haar stemverklaring aan dat de VVD tegen het voorstel stemt. Haar fractie vindt het positief dat de stijgende WOZ-waarde wordt vertaald naar lagere OZBtarieven, maar heeft zorgen over de dubbele indexering in 2026. Daarnaast acht zij het tarief van 400 euro voor conceptaanvragen in het vooroverleg te hoog voor een laagdrempelige eerste stap. De fractie vraagt het college om alternatieven te onderzoeken en de effecten te monitoren.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

2

De heer Paauwe (Stadspartij) licht toe dat, gelet op de derde bestuursrapportage 2025 in relatie tot de belastingmaatregelen 2026, een verhoging van de lokale lasten in totaliteit niet nodig is geweest. Hij wijst erop dat zijn fractie destijds tegen de begroting heeft gestemd en daarom ook nu tegen het voorstel stemt. De voorzitter vraagt vervolgens wie voor het voorstel is. De fracties GOB, D66, GroenLinks/Partij van de Arbeid, PVV en CDA stemmen voor. De fracties Stadspartij, SPA, VVD, Burger Centraal en Lokaal Sittard-Geleen-Born stemmen tegen. De voorzitter constateert dat het voorstel daarmee is aangenomen. 9.B 3e rapportage 2025 (Tillie) De voorzitter opent agendapunt 9 en licht toe dat de ronde van 4 december heeft geadviseerd om dit onderwerp ook in de raad te bespreken. De voorzitter merkt op dat de bespreking zich met name zal richten op de aangekondigde moties, die voor alle raadsleden beschikbaar zijn gesteld via iBabs. Eerste termijn Mevrouw Essing-Demandt (CDA) geeft aan dat de moties over het gevoel van onveiligheid bij vrouwen een actueel en belangrijk thema zijn voor haar fractie. De motie van de VVD richt zich op het gevoel van veiligheid en de beperkte sociale controle in parkeergarages. Ze merkt op dat aparte parkeerplekken voor vrouwen mogelijk het gevoel van veiligheid vergroten, maar dat het effect op het daadwerkelijke risico van incidenten onzeker is.

Haar fractie vraagt zich ook af hoe naleving gehandhaafd kan worden en benadrukt dat ook andere groepen zich onveilig kunnen voelen in parkeergarages. De fractie wacht de reactie van de portefeuillehouder af. Ook de motie van GroenLinks/PvdA en GOB betreft dit actuele thema, waarbij de fractie eveneens de reactie van de portefeuillehouder afwacht en eventueel een mondelinge toelichting verwacht naar aanleiding van technische vragen. Ten slotte bespreekt zij de motie van de PVV. Dit thema is al uitgebreid behandeld in de ronde van 4 december, waarbij ook is toegelicht dat in de derde programmarapportage staat waarom een budget wordt doorgeschoven. Ze benadrukt dat haar fractie van plan is bij het eerder ingenomen standpunt te blijven. Ze wijst op de druk op de uitvoeringskracht bij instemming met de motie en op de financiële context: de budgetoverheveling betreft 24,6 miljoen euro, waarvan 12 miljoen pas in de septembercirculaire bekend werd. Ze vergelijkt dit met de budgetoverheveling van 2024 naar 2025 van 9 miljoen euro, en merkt op dat het verschil daarmee niet groot is. Haar fractie wacht ook hier de reactie van de portefeuillehouder af. Mevrouw Boukhrissi (GroenLinks/PvdA) merkt op dat haar fractie blij is dat de derde programmarapportage ruimte biedt voor concrete verbeteringen voor inwoners.

Ze benadrukt dat met de verwerking van de motie armoedebestrijding een stap is gezet in beleid dat zichtbaar verschil maakt. Daarnaast gaat ze kort in op de energietoeslag: het vrijvallende bedrag van 658.000 euro wordt toegevoegd aan de algemene reserve, maar haar fractie vraagt zich af hoe dit zich verhoudt tot huishoudens met lage inkomens en hoge energielasten. Na navraag blijkt dat het beschikbare bedrag van 250.000 euro voor verduurzaming gericht wordt ingezet voor huishoudens die eerder niet in aanmerking kwamen voor het tijdelijk noodfonds. Door deze proactieve aanpak acht de fractie een amendement of motie niet nodig en toont dit de bereidheid tot bijsturing en verantwoordelijkheid op sociale dossiers. Vervolgens richt ze zich op de veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte. Ze benadrukt dat dit een groot probleem is dat vaak onderbelicht blijft, omdat het als algemeen veiligheidsvraagstuk wordt meegenomen. Ze schetst hoe vrouwen zich aanpassen om veiliger te zijn, maar stelt dat dit geen oplossingen zijn, slechts noodgrepen. Er ontbreekt een scherp beeld van waar het misgaat en waarom, waardoor gericht beleid ontbreekt. Ze verwijst naar een eigen inventarisatie samen met Orange the World, waarbij veel plekken zijn geïdentificeerd die vrouwen vermijden. Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

3

Ze wijst erop dat veel andere gemeenten en provincies al verder zijn in het concreet maken van vrouwenveiligheid, onder meer door overzicht te maken van onveilige locaties en actieplannen op te stellen. Ze noemt als voorbeeld dat de provincie Limburg een motie heeft aangenomen om vrouwonveiligheid te onderzoeken. Op basis hiervan heeft haar fractie een motie ingediend die het college oproept onderzoek te doen naar vrouwonveilige plekken in de gemeente, zodat gerichte verbeteringen in de openbare ruimte kunnen worden uitgevoerd. De heer Paauwe (Stadspartij) merkt op dat het thema tijdens de raadsronde uitgebreid is besproken, waarbij hij van collegezijde stellingen heeft gehoord die volgens hem weinig realiteitswaarde hebben. Hij stelt dat de derde programmarapportage 2025 een hoog gehalte aan windowdressing bevat, wat hij uitlegt als het cosmetisch opsmukken of manipuleren van financiële cijfers en presentaties om een beter beeld te scheppen dan de werkelijkheid. Hij licht toe dat in de derde programmarapportage een ongebruikelijk hoog aandeel investeringsen begrotingsposten wordt doorgeschoven naar het volgende boekjaar, tot een bedrag van 24,5 miljoen euro. Dit komt overeen met bijna 50 procent van de jaarlijkse OZB-opbrengst van de gemeente, wat volgens hem uitzonderlijk is.

Hij benadrukt dat dit bevestigt dat de OZB-tarieven structureel te hoog zijn en dat vragen over lokale lastenverlichting voor inwoners niet serieus worden genomen. De Stadspartij wil de visie van de portefeuillehouder afwachten voordat zij inhoudelijk op de moties reageert. Hij sluit af met de mededeling dat zijn fractie de motie van de PVV graag ondersteunt. De heer Pfoster (PVV) stelt dat hij in de ronde uitgebreid heeft stilgestaan bij de derde programmarapportage, maar dat het debat nu moet verschuiven van signaleren naar sturen. Hij benadrukt dat de kernvraag is of de raad daadwerkelijk grip heeft op wat uitvoerbaar is, en dat die grip momenteel onvoldoende is. Daarom heeft hij de motie Grip op realisatie en uitvoering 2026 ingediend. Hij licht toe dat uit de derde rapportage blijkt dat 24,5 miljoen euro wordt doorgeschoven naar 2026, wat volgens hem geen incidentele afwijking meer is, maar een structureel patroon. Volgens hem rapporteert het college wel, maar stelt het geen kaders. De raad ziet wel wat wordt doorgeschoven, maar niet welke projecten elkaar verdringen, waar structureel capaciteit ontbreekt en welke ambities niet realistisch zijn.

Hij illustreert dit met twee voorbeelden uit de rapportage: ten eerste een bedrag van 3,8 miljoen euro voor het project Procesmiddelen Veerkrachtig Geleen centrum, dat wordt doorgeschoven zonder dat duidelijk is waardoor de uitvoering vertraagt. Ten tweede een bedrag van bijna 400.000 euro voor IM-ICT uitvoeringsprogramma en nieuw financieel systeem, waarvan structurele vertraging gevolgen heeft voor alle programma’s, maar de samenhang wordt niet inzichtelijk gemaakt. Hij benadrukt dat het ontbreken van een uitvoerings- en capaciteitenanalyse leidt tot jaarlijks miljoenen doorschuiven zonder keuzes, prioritering of bijsturing. De motie vraagt geen extra rapportage, micromanagement of bureaucratie, maar een eenmalige integrale analyse richting 2026, zodat de raad bewust keuzes kan maken. Hij stelt dat dit geen wantrouwen richting het college inhoudt, maar normaal kaderstellend bestuur. De motie biedt de raad een instrument om te sturen op realisme, uitvoerbaarheid en prioriteit. De heer Pi Van de Venne (D66) geeft aan dat zijn fractie zich in deze termijn uitsluitend richt op de voorliggende moties. Hij licht toe dat de motie over het bevorderen van de veiligheid van vrouwen in de publieke ruimte volledig wordt gesteund door D66.

De fractie vindt het noodzakelijk dat de gemeente actief werkt aan het verbeteren van de veiligheid van vrouwen en meisjes in Sittard-Geleen en dat hierin tempo wordt gemaakt. Hij constateert dat er in de gemeente nog altijd te veel plekken zijn die onveilig aanvoelen of reële risico’s met zich meebrengen. D66 waardeert dat de motie kiest voor een integrale aanpak. Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

4

Daarnaast merkt hij op dat online gemeentelijke communicatiekanalen expliciet onderdeel zouden moeten zijn van de integrale aanpak, zodat vrouwen zich veiliger kunnen voelen en omstanders alert zijn bij onveilige situaties. Hij vraagt het college of dit aspect nog kan worden meegenomen bij de uitvoering van de motie. De fractie ondersteunt eveneens de motie over vrouwenparkeerplaatsen, maar merkt op dat er een zekere overlap is met de eerste motie, omdat beide deel uitmaken van de integrale aanpak. Ten aanzien van de motie van de PVV wacht D66 nog de reactie van het college af. De heer Renet (SPA) wijst erop dat de OZB in de gemeente te hoog is en dat inwoners daardoor te veel betalen. Verder merkt hij op dat het doorschuiven van 24,5 miljoen euro naar het volgende jaar aangeeft dat er te veel is gepland in de begroting en dat het college niet alles kan uitvoeren zoals gepland. Volgens hem is beter plannen en reëler begroten noodzakelijk, zodat er geld beschikbaar komt voor andere zaken en de capaciteit beter wordt benut. Ten tweede waarschuwt hij dat het college en de coalitie in het verkiezingsjaar geneigd kunnen zijn veel geld uit te geven, terwijl het gemeentebestuur alleen moet doen wat nodig is. Hij geeft aan dat zijn fractie het komende anderhalf jaar kritisch zal toezien op dergelijke uitgaven.

Wat betreft de moties geeft hij aan dat de SPA de motie van de PVV en de motie van de VVD graag steunt. De motie over de veiligheid van jonge vrouwen wordt positief ontvangen, omdat deze een vervolg vormt op een amendement dat SPA eerder bij de omgevingsvisie had ingediend om meer aandacht te vragen voor veiligheid en veiligheidsgevoel. Wel mist hij in deze motie een expliciete aandacht voor ouderen, zowel vrouwen als mannen, die ’s avonds ook veiligheidsrisico’s ervaren. Hij benadrukt dat het onderzoek naar veiligheid ook rekening moet houden met deze groep. De heer Klein (Lokaal SGB) wijst erop dat er binnen de gemeente een structureel probleem is met het aantrekken van personeel voor essentiële beroepen, zoals bekend uit het dossier Zuyderland en landelijke berichten. Hij vraagt het college welke acties zijn ondernomen om cruciale beroepen aan te trekken en waarom de gemeente niet samenwerkt met Parkstad, de provincie en Zuyderland, terwijl vanuit die partijen wel acties worden ondernomen. Hij vraagt de raad of men het standpunt van het college over een volwaardig ziekenhuis blijft steunen en of het college passende actie zal ondernemen, aangezien dit probleem zich de komende jaren verder zal manifesteren.

Daarnaast vraagt hij naar de stand van zaken rondom de ontwikkelingen bij de Schwienswei, met name de deelname van voetbalclubs en de plaatsing van padelbanen, en of deze banen elders geplaatst kunnen worden om de ligweide te behouden. Hij uit zijn zorgen over het recente besluit tot onteigening van 39 woningen door de gemeenteraad. Hij kondigt een motie aan om de woningen van raadsleden en bestuurders te onteigenen om plaats te maken voor sociale woningbouw. Tot slot gaat hij in op de veiligheid rond VDL en eerdere opmerkingen van de voorzitter over betrokkenheid van Chemelot en de landelijke adviezen voor wijkmeldpunten bij een crisis. Hij vraagt of de gemeente alsnog serieus zal ingaan op deze landelijke adviezen, zodat inwoners voorbereid zijn en de gemeente kan laten zien dat zij adequaat is voorbereid op onverwachte situaties, zonder paniek te zaaien. Mevrouw Joosten (VVD) benadrukt dat veiligheid een basisrecht is, maar dat inwoners zich nog regelmatig onveilig voelen, vooral vrouwen in gemeentelijke parkeergarages. Ze wijst erop dat de VVD op 13 november een motie heeft ingediend voor onderzoek naar vrouwenparkeerplaatsen, die destijds geen meerderheid behaalde, maar dat de reacties vanuit inwoners duidelijk maken dat het onderwerp leeft.

Ze merkt op dat GroenLinks/PvdA en GOB nu een motie indienen over onveilige plekken voor vrouwen en meisjes, wat ze positief vindt en waarvoor de VVD haar steun uitspreekt. Ze geeft

Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

5

aan dat deze motie aansluit bij het eerdere initiatief van de VVD en dat ze trots is dat de fracties hierdoor zijn geïnspireerd. Op basis van deze motie en signalen uit de samenleving stelt de VVD een concrete vervolgstap voor: het invoeren van vrouwenparkeerplaatsen in gemeentelijke parkeergarages. Dit is volgens haar een praktische en direct uitvoerbare maatregel met een relatief lage kosteninspanning, die het veiligheidsgevoel van gebruikers direct verhoogt. Belangrijke aspecten zijn goed verlichte, overzichtelijke plekken dicht bij in- en uitgangen. Ze reageert op vragen over handhaafbaarheid en stelt dat veel verkeersregels ook niet volledig handhaafbaar zijn, maar dat normstelling juist effect heeft. Volgens haar mag handhaafbaarheid geen excuus zijn om niets te doen. De maatregel biedt een kans voor de raad om te laten zien dat ze luistert naar inwoners en daadwerkelijk handelt. Mevrouw Lotfy (Burger Centraal) geeft aan te twijfelen over het steunen van de motie, omdat ze geen voorstander is van onderscheid maken tussen genders. Ze vraagt bovendien waarom de motie zich alleen richt op parkeergarages en niet op openbare parkeerplekken. Mevrouw Joosten (VVD) licht toe dat de keuze voor parkeergarages is gemaakt omdat dit snel en goed te realiseren is. Ze ziet dit als een eerste stap om het probleem aan te pakken, eventueel samen met andere gemeenten in Nederland.

Mevrouw Lotfy (Burger Centraal) vraagt of de motie kan worden uitgebreid naar de openbare ruimte, waarna ze de motie wel kan steunen. Mevrouw Joosten (VVD) geeft aan dat de motie altijd kan worden uitgebreid, maar dat de kans op succes groter is als het initiatief klein blijft. Ze vreest dat een directe uitbreiding naar de openbare ruimte tot veel extra onderzoeken door het college zou leiden en dat er daardoor geen actie wordt ondernomen. Ze benadrukt dat parkeergarages zelf volgens haar niet per se veilig zijn, ze ervaart het zelf als onprettig en onveilig om ’s avonds alleen in een parkeergarage in Geleen te lopen, en dit signaleren veel inwoners ook. Daarom kiest de VVD ervoor om eerst klein te beginnen, met de mogelijkheid om de maatregel later uit te breiden als het succesvol blijkt. Mevrouw Lotfy (Burger Centraal) geeft aan dat zij de zorgen van diverse partijen over de overheveling van 24,5 miljoen euro naar 2026 deelt en daarom de motie van de PVV steunt. Ze uit haar verbazing over de motie van GOB en GroenLinks/PvdA over onveilige plekken voor vrouwen, omdat ze eerder tijdens de crisisnoodopvang en bij het verminderen van parkeerplaatsen op het Tempelplein had aangegeven dat zulke besluiten het veiligheidsgevoel van vrouwen kunnen beïnvloeden, maar daar toen geen steun voor kreeg.

Ze benadrukt dat veiligheid voor vrouwen begint bij het meenemen van dit aspect bij raadsvoorstellen, onderzoek is daar niet altijd voor nodig. Tegelijkertijd erkent ze dat tegenstemmen het probleem niet oplost, waardoor ze overweegt toch mee te stemmen. Wat betreft de vrouwenparkeerplaatsen van de VVD merkt ze op dat ze geneigd is in te stemmen als het zou gaan om de openbare ruimte, omdat parkeerplaatsen steeds verder van voorzieningen verwijderd raken. Omdat de maatregel echter beperkt blijft tot parkeergarages, vindt ze dit een lastige kwestie. Ze vraagt in de tweede termijn aandacht voor de vraag of dit genoeg is om het probleem op te lossen en benadrukt dat als de maatregel wordt uitgevoerd, dit goed en breed moet gebeuren, niet beperkt tot de garages. Wethouder Tillie benadrukt dat de derde rapportage een afwijkingsrapportage met een financiële achtergrond is en geen voortgangsrapportage, en dat het dus niet bedoeld is voor inhoudelijke discussies over projecten of beleid. Hij reageert vervolgens op enkele opmerkingen en moties van de fracties.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

6

Ten eerste gaat hij in op het energienoodfonds. Het landelijke fonds is uitgeput en er komt deze winter geen nieuw noodfonds voor deze winter. Maar er is wel aangegeven dat er 180 miljoen euro beschikbaar zal komen voor alle Nederlandse gemeenten. Wanneer is nog onduidelijk, waarvan een deel naar Sittard-Geleen gaat. Het gebruik van deze middelen hangt af van de voorwaarden van de overheid, omdat inkomenspolitiek niet toegestaan is. Het college onderzoekt wel andere mogelijkheden om dit budget effectief in te zetten zodra meer duidelijkheid beschikbaar is. Vervolgens gaat hij in op de kritiek van de Stadspartij over windowdressing. Hij verwerpt het beeld dat het college geld overdraagt om de cijfers aantrekkelijker te maken. Het overhevelen van 24,5 miljoen euro betreft deels de stelpost inflatie uit de septembercirculaire (12,6 miljoen euro) en deels 7 miljoen euro voor speerpunten van 2024–2026 die in 2026 nog benut moeten worden. Het grootste deel van het bedrag is dus gepland en bedoeld voor deze speerpunten, niet voor onbenutte gelden. Wat betreft de motie van de PVV geeft hij aan dat het begrijpelijk is dat de raad inzicht wil in de uitvoeringscapaciteit van projecten, maar dat een gedetailleerde analyse zou leiden tot bureaucratie, wat men wil vermijden.

Het college heeft extra middelen voor uitvoeringscapaciteit opgenomen en werkt aan een portfolio van alle lopende projecten om een goede volgorde en realisatie te waarborgen. Naar verwachting zal het overhevelde bedrag volgend jaar aanzienlijk lager zijn. Tot slot wijst hij erop dat sommige opmerkingen van partijen buiten de agenda vallen en dat hij daar vandaag niet verder op ingaat, maar hij staat open voor nadere gesprekken om daar later op terug te komen. De heer Pfoster (PVV) vraagt de wethouder om verduidelijking over zijn opmerking dat sommige onderwerpen in de commissie Begroting & Verantwoording besproken kunnen worden. Hij wil weten wat dit betekent voor de motie die nu voorligt en of dit inhoudt dat elementen van de motie daar behandeld worden, terwijl niet alle raadsleden bij die commissie betrokken zijn. Wethouder Tillie legt uit dat de commissie bedoeld is voor technische discussies, waarbij raadsleden aanwezig zijn om elkaar te informeren. Hij benadrukt dat de geest van de motie behouden blijft en dat de motie nog steeds verantwoord in de commissie kan terugkomen, maar dat het te ver zou gaan om alle projecten volledig in dat format op te nemen. Mevrouw Joosten (VVD) vraagt of de wethouder nog een reactie gaat geven op hun motie, of dat dit bij een andere portefeuillehouder hoort. Wethouder Tillie bevestigt dat dat laatste het geval is.

De heer Klein (Lokaal SGB) merkt op dat er financiële stukken voorliggen en dat er drie moties zijn ingediend, en hij vindt dat er toch een reactie van de wethouder op de moties mag worden verwacht. Wethouder Tillie legt uit dat hij net een reactie heeft gegeven op de motie van de PVV, maar dat de andere twee moties door een andere portefeuillehouder behandeld zullen worden. De heer Klein (Lokaal SGB) merkt op dat een motie later is toegevoegd en stelt voor de vergadering eventueel te schorsen zodat deze kan worden gelezen. De heer Renet (SPA) benadrukt dat, hoewel de voorzitter aangeeft dat het om een derde programmarapportage gaat, de raad vrij is om te praten over alle onderwerpen die in de rapportage staan. Hij stelt dat iedereen het recht moet hebben om over alle relevante notities en beleid te spreken. Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

7

Burgemeester Verheijen neemt het woord en geeft aan dat hij zal ingaan op zowel de motie van de VVD als de motie van GroenLinks/PvdA, GOB en D66 over onderzoek naar veilige plekken voor meisjes en vrouwen. Hij benadrukt dat er een duidelijke samenhang is tussen de moties en dat het college de gevoelens van onveiligheid van vrouwen serieus neemt. Het college steunt de gedachte achter de moties, maar wil een kanttekening plaatsen bij de weergave, omdat de indruk kan ontstaan dat het college niets doet. De burgemeester licht toe dat er in Sittard-Geleen al aandacht is voor onveiligheidsgevoelens in de openbare ruimte. Zo zijn er meerdere meldkanalen waar inwoners onveilige situaties kunnen doorgeven. Deze meldingen worden serieus genomen en opgevolgd, waarna analyses worden uitgevoerd en hotspots worden geïdentificeerd. Voor deze hotspots neemt het college extra maatregelen, zoals extra toezicht, veilig beheer en ontwerp, en inzet van buurtpreventie. Mevrouw Boukhrissi (GroenLinks/PvdA) benadrukt dat de huidige acties vooral voortkomen uit meldingen van inwoners. Ze stelt dat veel mensen die zich onveilig voelen juist geen melding maken, maar hun gedrag aanpassen door bepaalde plekken te vermijden.

Volgens haar richt het college zich nu vooral op de objectieve veiligheid, terwijl de motie juist een onderzoek beoogt naar de subjectieve veiligheid en het gevoel van onveiligheid van vrouwen in de openbare ruimte. Burgemeester Verheijen wijst erop dat er al concrete stappen worden gezet, zoals een project voor veilige stationsomgevingen dat alle stations in de gemeente omvat, en dat onderzoek naar de parkeergarages vrijwel is afgerond om verbeterpunten te identificeren. Hij legt uit dat het actieplan Integrale Veiligheid, hoewel gebaseerd op binnenkomende meldingen, ook subjectieve elementen bevat en dat analyses worden meegenomen om de gemeente veiliger te maken. Daarnaast gebruikt het college de Veiligheidsmonitor om gevoelens van veiligheid van inwoners, ondernemers en bezoekers te inventariseren. De burgemeester geeft aan dat het college de gedachte achter de motie steunt, maar dat de voorgestelde inventarisatie met participatiemiddelen zorgvuldig moet worden voorbereid. Het college stelt voor eerst een startnotitie op te stellen waarin duidelijk wordt hoe de inventarisatie en participatie worden uitgevoerd, zodat de raad en de indienende fracties kunnen reflecteren of dit aansluit bij hun intentie.

Technisch wijkt dit af van de motie en wordt deze ontraden, maar inhoudelijk wil het college hiermee beide elementen van de motie, inclusief die van de VVD over vrouwenparkeerplaatsen, meenemen in de uitvoering. De heer Renet (SPA) vraagt of de voorgestelde inventarisatie van onveilige plekken in de openbare ruimte een voortzetting is van het amendement dat hij eerder bij de omgevingsvisie heeft ingediend, waarin de inrichting van de openbare ruimte gericht moest zijn op veiligheid en het terugdringen van criminaliteit en overlast. Burgemeester Verheijen geeft aan dat het college inderdaad al meerdere malen heeft gewerkt met de CPTED-analyse (Crime Prevention Through Environmental Design), onder andere bij parkeergarages, wat waardevolle inzichten oplevert. Hij bevestigt dat de uitvoering van de motie in lijn ligt met de eerder ingezette aanpak. Mevrouw Boukhrissi (GroenLinks/PvdA) vraagt verduidelijking over de houding van het college ten aanzien van de motie, of het college het ermee eens is en daadwerkelijk uitvoering gaat geven? Ze merkt op dat een startnotitie mooi klinkt, maar wil weten of dit betekent dat het onderzoek naar vrouwenveiligheid in de openbare ruimte daadwerkelijk wordt opgepakt. Burgemeester Verheijen licht toe dat het college de motie serieus neemt, maar ervoor kiest eerst een stap te zetten in de vorm van een startnotitie.

In deze startnotitie wordt uitgelegd hoe het onderzoek en de aanpak zullen plaatsvinden, zodat de raad vervolgens kan reflecteren of dit aansluit bij wat de motie beoogt. De startnotitie dient dus als voorbereiding om de meest Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

8

effectieve participatiemiddelen en vervolgstappen vast te stellen en uitvoering te kunnen geven aan de motie. Mevrouw Joosten (VVD) vraagt vervolgens ter verduidelijking of inderdaad beide moties in de startnotitie verwerkt zullen worden en wanneer de raad deze kan verwachten, benadrukkend dat het geen jaren mag duren voordat er concrete informatie beschikbaar is. Burgemeester Verheijen reageert dat de startnotitie binnen enkele maanden wordt verwacht en gaat vervolgens in op eerdere opmerkingen over de veiligheid bij Chemelot en VDL. Hij benadrukt dat berichten in de krant, zoals de bewering dat er lanceerinstallaties op het VDLterrein zouden zijn geplaatst, onjuist waren. Daarnaast licht hij toe dat de noodsteunpunten landelijk worden gecoördineerd door de veiligheidsregio’s, zoals ook in Zuid-Limburg gebeurt. De heer Klein (Lokaal SGB) merkt op dat hij tijdens de begrotingsbehandeling juist had aangedrongen op het realiseren van noodsteunpunten, terwijl de burgemeester destijds aangaf dat dit niet nodig was, en vindt dat de burgemeester nu de rollen enigszins omdraait. Burgemeester Verheijen verduidelijkt dat hij nog niet op het punt van de noodsteunpunten was gekomen en benadrukt dat de eerdere uitspraak van de heer Klein over zijn weigering om noodsteunpunten in te richten onjuist is.

Hij legt uit dat landelijk inmiddels is afgesproken dat elke veiligheidsregio één coördinerend punt en twee noodsteunpunten krijgt. Volgens de burgemeester is dit aantal in Zuid-Limburg echter te beperkt. Daarom streeft de veiligheidsregio ernaar dat elke gemeente eigen noodsteunpunten inricht, zodat men sneller ervaring kan opdoen en regionaal dekkend kan handelen, eerder dan de landelijke planning in 2027. De heer Klein (Lokaal SGB) vraagt vervolgens of het mogelijk is om in elke wijk van SittardGeleen een noodsteunpunt te realiseren, zodat er in een crisissituatie tien tot vijftien kleinere steunpunten beschikbaar zijn. Hij wil weten of de burgemeester daar heil in ziet of vasthoudt aan de eerder geschetste richtlijn van de veiligheidsregio. Burgemeester Verheijen legt uit dat de landelijke richtlijn van twee noodsteunpunten per veiligheidsregio en één coördinatiepunt door de Veiligheidsregio Zuid-Limburg als te beperkt wordt gezien, zowel qua aantal als qua tijdsbestek, omdat het land voorziet dat de uitrol pas halverwege 2027 voltooid zou zijn. De regio vindt dat te traag en wil daarom sneller handelen. De pilot die wordt opgezet, moet uitwijzen hoeveel noodsteunpunten per gemeente nodig zijn, rekening houdend met het aantal inwoners en de afstand in minuten tot woonhuizen. Er is hier momenteel geen duidelijk beeld van, noch landelijk, noch lokaal.

Daarom wordt de pilot iets groter opgepakt dan het landelijke minimum, zodat de regio Zuid-Limburg, samen met de zestien gemeenten, sneller een dekkend netwerk van noodsteunpunten kan realiseren. De heer Klein (Lokaal SGB) vraagt om verduidelijking over de pilot: hij wil weten hoe deze vorm krijgt en of het landelijk of binnen de gemeente wordt uitgevoerd. Burgemeester Verheijen legt uit dat hij zowel de landelijke pilot als de pilot in Zuid-Limburg bedoelt. De landelijke pilot is beperkt, maar Zuid-Limburg voert deze breder uit en hoopt dat alle zestien gemeenten meedoen. De inrichting, functies, afstand en aantal inwoners per noodsteunpunt moeten nog worden onderzocht. De heer Klein (Lokaal SGB) geeft aan dat hij de pilot ondersteunt, met name vanwege de complexiteit van sommige gebieden, zoals hoogbouw en minder valide bewoners. Hij hoopt dat burgemeester Verheijen er nu serieus mee aan de slag gaat, omdat hij bij eerdere discussies twijfels had over de concrete uitvoering, maar nu iets meer vertrouwen heeft.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

9

Wethouder Geilen reageert op de motie van de heer Klein over het onteigenen van woonhuizen van bestuurders en raadsleden. Hij geeft aan dat de constateringen onjuist zijn, deze niet strookt met bestaand beleid en daarom wordt ontraden. Wethouder Tillie gaat in op een motie van de heer Klein over het aantrekken van cruciale beroepen: de gemeente is hier al actief mee bezig via gesprekken met Zuyderland en Parkstad. De heer Klein (Lokaal SGB) merkt op dat volgens berichten in de krant Parkstad veel actie toont, terwijl Sittard-Geleen nauwelijks zichtbaar is in de communicatie en kritiek lijkt te uiten op Parkstad. Wethouder Tillie reageert dat de gemeente bewust niet zoveel publiciteit zoekt, maar dat dit niet betekent dat er geen acties plaatsvinden. Sittard-Geleen is actief in gesprek met Zuyderland over het aantrekken van personeel en de woningvraag, en de plannen voor de toekomstige ziekenhuisontwikkeling blijven ongewijzigd. De heer Klein (Lokaal SGB) vraagt of het college niet van plan is om samen met Parkstad te strijden voor twee volwaardige ziekenhuizen. Wethouder Tillie antwoordt dat er momenteel één volwaardig ziekenhuis is, verspreid over twee locaties, en dat dit zo blijft. De heer Klein (Lokaal SGB) uit zijn zorgen dat het college te weinig actie onderneemt om problemen in de zorg, zoals personeelstekorten bij Zuyderland, aan te pakken.

Hij benadrukt dat er nog tijd is om personeel te behouden, te werven en om te scholen, en dat er ook voor andere essentiële beroepen actie nodig is. Wethouder Tillie reageert dat er wel initiatieven lopen om de capaciteit in de zorg te verbeteren, waaronder het beschikbaar stellen van zeven ton voor innovatieve oplossingen binnen de Wmo. Hij benadrukt dat er acties richting Zuyderland plaatsvinden, ook al staat dit niet in de krant, en geeft aan dat betere communicatie hierover nodig is. Mevrouw Joosten (VVD) merkt op dat inwoners het idee kunnen krijgen dat er niets gebeurt rondom het behoud van het ziekenhuis, omdat er weinig communicatie in de media is. Ze pleit ervoor dat het college duidelijker uitstraalt dat men actief bezig is met de problematiek. Wethouder Tillie bevestigt dat er inderdaad meer gecommuniceerd kan worden, maar legt uit dat de informatie recentelijk via Zuyderland en de pers gedeeld is. Hij wijst erop dat raadsleden ook kunnen bijdragen door dit verhaal naar inwoners te communiceren en benadrukt dat er in maart een themasessie van Zuyderland gepland staat, waarin de actuele situatie volledig wordt toegelicht.

De heer Renet (SPA) geeft aan dat er in de themasessie over zorg een tekort van 10.000 banen werd gesignaleerd, maar dat hij nog geen concreet overzicht heeft gezien van welke acties het college onderneemt om personeelstekorten in de zorg aan te pakken, inclusief doelstellingen en tijdspaden tot 2030. Wethouder Tillie legt uit dat de primaire verantwoordelijkheid hiervoor bij Zuyderland zelf ligt. Het college kan faciliteren, bijvoorbeeld door woningen te combineren met wervingsinitiatieven en door te kijken naar opleidingsmogelijkheden voor eigen inwoners, maar de uiteindelijke werving en invulling van personeel is de verantwoordelijkheid van de zorginstellingen zelf.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

10

De heer Renet (SPA) geeft aan dat de gemeente weliswaar veel concrete programma’s en acties uitvoert om economische activiteiten te stimuleren, maar dat hij soortgelijke overzichtelijke plannen mist voor de zorgsector. Hij benadrukt dat de gemeente ook een zorgplicht heeft en daarom een duidelijk plan zou moeten opstellen om inzicht te hebben in welke acties worden ondernomen, wat de resultaten zijn en wat er nog moet gebeuren. Wethouder Tillie reageert dat dit onderwerp zeer inhoudelijk over de arbeidsmarkt gaat en niet tot zijn portefeuille behoort, en stelt voor dit op een later moment te behandelen. De heer Pfoster (PVV) benadrukt dat het arbeidsmarktprobleem regionaal van aard is. Hij verwijst naar de zogenaamde triple helix-aanpak, waarbij onderwijs, overheid en bedrijfsleven samenwerken, en merkt op dat het bedrijfsleven in dit geval vertaald kan worden naar Zuyderland. Hij vraagt wethouder Tillie om tijdens bestuurlijke overleggen met Zuyderland deze aanpak extra te onderstrepen en duidelijk te maken waar kansen en mogelijkheden liggen om de instroom op de regionale arbeidsmarkt vanuit Sittard-Geleen te versnellen, eventueel in samenwerking met wervingspartijen en andere betrokkenen.

Wethouder Tillie geeft aan dat het college onlangs een overleg heeft gehad met het bestuur van Hogeschool Zuyd, waarbij werd besproken hoe onderwijs beter kan aansluiten op de arbeidsmarkt. In januari is een vervolgsessie gepland met de Raad van Commissarissen van het Zuyderland Ziekenhuis, waarin het college haar zorgen over de toekomst van het ziekenhuis zal delen en de koers wil bevestigen. Hierbij ligt ook de nadruk op het faciliteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. De heer Paauwe (Stadspartij) uit zijn zorgen over het personeelsvraagstuk bij Zuyderland. Hij verwijst naar de motie van de heer Klein en vindt dat er te weinig concrete acties worden ondernomen, vooral gezien de planning voor een nieuwe vleugel in 2031 terwijl eerder 2030 als streefdatum werd genoemd. Hij vraagt hoe het college actief gaat zorgen voor werving van personeel en de beschikbaarheid van woningen. Wethouder Tillie geeft aan dat hij over het bredere personeelsvraagstuk weinig kan zeggen, omdat dit niet onder zijn portefeuille valt. Specifiek voor Zuyderland zit hij echter samen met de burgemeester regelmatig aan tafel en is er recent overleg geweest over concrete plannen voor het ziekenhuis.

In januari staat een bijeenkomst gepland met de Raad van Toezicht en de Raad van Commissarissen om te bespreken hoe het volwaardige ziekenhuis op twee locaties behouden blijft, waarbij ook de benodigde personeelsvoorziening aan de orde zal komen. De heer Raven (Stadspartij) uit zorgen over de motie van de heer Klein waarin wordt voorgesteld woonhuizen van raadsleden te onteigenen. Hij stelt dat dit in strijd is met artikel 14 van de Grondwet, artikel 1 van de Grondwet en artikel 1 van het Eerste Protocol van het EVRM. Hij noemt het juridisch misbruik van onteigeningsbevoegdheden en stelt dat het staatsrechtelijk en democratisch onaanvaardbaar is. Hij verzoekt de voorzitter om na de schorsing een gedegen reactie op deze motie te geven, verdergaand dan de eerdere reactie van de wethouder, en benadrukt dat dit voorstel een ernstige vorm van radicalisering en een ondermijning van de raad vormt. De voorzitter schorst de vergadering enkele minuten. Mevrouw Boukhrissi (GroenLinks/PvdA) geeft aan dat de motie van haar partij is aangepast en inmiddels ook in iBabs is terug te vinden. Er wordt gevraagd te starten met een startnotitie die hopelijk in Q1 klaar is. Vervolgens wordt verder gekeken naar passende participatiemiddelen en het gewenste onderzoek. Daarbij zijn enkele overwegingen verwijderd die de indruk wekten dat

Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

11

de gemeente niets doet, de gemeente is actief bezig met meldingen en gaat nu verder kijken dan dat. De heer Klein (Lokaal SGB) merkt op dat hij nog geen reactie van de wethouder heeft ontvangen op de motie over de Hateboer en verzoekt daar alsnog een reactie op. Wethouder Houtakkers geeft aan dat het college met de raad heeft afgesproken dat de locatie Hateboer bestemd is voor een doelgroepenbad, wat inhoudt dat het uitsluitend een binnenbad betreft en geen buitenbad zoals in de motie wordt gevraagd. Het gemis van een buitenbad wordt erkend, maar het college beperkt zich tot het binnenbad. Het idee om koelwater toe te voegen op basis van vrijwilligers is volgens hem slechts mogelijk waar dat haalbaar is. Waar het niet kan, kan het niet worden uitgevoerd. Daarom ontraadt hij de motie. Tweede termijn De heer Pfoster (PVV) geeft aan dat hij de elementen van zijn motie wil meenemen naar de commissie Begroting en Verantwoording. Hij houdt de motie aan, het gaat hem niet primair om het aannemen ervan, maar om meer grip op uitvoering en realisatie in het belang van de raad en inwoners. Over de motie van de VVD over vrouwenparkeerplaatsen geeft hij aan dat de PVV niet gelooft in veiligheid per label, een parkeergarage is veilig of niet.

Volgens hem zijn goede verlichting, overzicht, toezicht en handhaving voor iedereen noodzakelijk, en geen symbolische maatregelen zoals bordjes en vakken. Ten aanzien van de motie over onderzoek naar onveilige plekken stelt hij dat de gemeente al weet waar inwoners zich onveilig voelen en dat nog een onderzoek, inventarisatie of participatietraject vooral tijdsverlies oplevert. Veiligheid verbeter je volgens hem door aanwezigheid en uitvoering. Tot slot geeft hij aan dat van de moties van Lokaal Sittard-Geleen-Born alleen de motie over Hateboer door de PVV gesteund wordt, de overige moties niet. De voorzitter brengt eerst de derde rapportage in stemming. De fracties GOB, VVD, D66, GroenLinks/Partij van de Arbeid en CDA stemmen voor, terwijl de Stadspartij, SPA, Burger Centraal, PVV en Lokaal Sittard-Geleen-Born tegen stemmen. Hiermee wordt de derde rapportage aangenomen. Vervolgens gaat de stemming over naar de moties, te beginnen met de motie van GroenLinks/Partij van de Arbeid, GOB en D66 over onderzoek naar onveilige plekken voor meisjes en vrouwen. De voorzitter vraagt wie een stemverklaring wil afgeven. De heer Paauwe (Stadspartij) geeft aan voor te stemmen, maar merkt op dat het volgens hem allemaal te langzaam gaat en dringt aan op snelheid in de uitvoering.

De heer Renet (SPA) geeft aan voor de motie te stemmen, omdat hij het belangrijk vindt dat er nog eens specifiek wordt gekeken naar vrouwen en ouderen, ook al zijn er al acties ondernomen door het college. De voorzitter opent de stemming. De PVV stemt tegen, de overige fracties stemmen voor, waarmee de motie wordt aangenomen. Vervolgens vraagt de voorzitter aan mevrouw Joosten of de motie van de VVD over vrouwenparkeerplaatsen in stemming gebracht zal worden, gezien het eerder toegezegde actieplan. Mevrouw Joosten (VVD) geeft aan de motie toch graag in stemming te willen brengen. Ze wijst erop dat een vergelijkbare motie eerder geen meerderheid kreeg, maar dat de motie van GroenLinks/Partij van de Arbeid en D66 wel een meerderheid heeft gekregen. Ze hoopt dat dit ertoe leidt dat raadsleden het belang van de motie inzien en voor zullen stemmen.

Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

12

De heer Paauwe (Stadspartij) reageert dat, ondanks dat het een sympathieke motie betreft, zijn fractie vindt dat het onderdeel van de motie één moet zijn en daarom tegen zal stemmen. De heer Renet (SPA) sluit zich aan bij de heer Paauwe en geeft aan tegen te stemmen. Mevrouw Lotfy (Burger Centraal) geeft aan geen voorstander te zijn van onderscheid naar geslacht en benadrukt dat veiligheid voor iedereen geldt, waardoor zij tegen de motie stemt. De voorzitter geeft aan dat de motie van de VVD is verworpen: voor stemden VVD, D66, GroenLinks/Partij van de Arbeid, tegen stemden GOB, Stadspartij, SPA, Burger Centraal, PVV, Lokaal Sittard-Geleen-Born en CDA. Vervolgens worden de moties van Lokaal Sittard-Geleen-Born behandeld. De motie over het werven van zorgpersoneel voor essentiële beroepen wordt verworpen: voor stemden Stadspartij, SPA, Burger Centraal en Lokaal Sittard-Geleen-Born, tegen stemden GOB, VVD, D66, GroenLinks/Partij van de Arbeid, PVV en CDA. Over de motie om de woningen van raadsleden en bestuurders te onteigenen merkt de voorzitter op dat dit een uiterst vergaande motie is, vergelijkbaar met recente intimiderende acties richting leden van de Provinciale Staten van Noord-Brabant waar een actiegroep het nodig heeft gevonden om deurwaarders naar alle statenleden te sturen met het bericht dat er een bevel werd uitgereikt. Dat was buitengewoon intimiderend.

De heer Raven heeft aangegeven dat hij zich door deze motie geraakt en geïntimideerd voelt. Hij benadrukt dat een stemverklaring kan worden gegeven om duidelijk te maken wat men van deze motie vindt en vraagt wie een stemverklaring wil afgeven. Mevrouw Joosten (VVD) geeft aan dat de motie om de woningen van raadsleden en bestuurders te onteigenen niet serieus is en deel uitmaakt van een lange reeks ondoordachte voorstelen en daarmee niet bijdraagt aan goed bestuur. Zij stemt daarom tegen. De heer Renet (SPA) benadrukt dat dit een vorm van ondermijning is die in de raad krachtig afgekeurd moet worden. De heer Kubben (GroenLinks/PvdA) meldt dat de motie intimiderend werd ervaren binnen zijn fractie en dat het belangrijk is dat raadsleden hun werk veilig kunnen uitvoeren. Hij noemt de motie daarnaast volledig onjuist, benadrukt dat de gemeente geen woningen zal onteigenen maar een wijk gaat herstructureren, en stelt dat het voorstel beneden alle peil is. De heer Wetzels (GOB) sluit zich hierbij aan en noemt de motie eveneens beneden peil. De heer Brouwers (CDA) geeft aan geschrokken te zijn van het niveau van de motie, die privézaken van raadsleden en bestuurders betrekt vanwege eerdere mediaberichtgeving. Hij stelt dat dit onaanvaardbaar is en kondigt aan tegen te stemmen. De voorzitter concludeert dat de motie unaniem wordt verworpen.

Vervolgens brengt hij de motie van Lokaal Sittard-Geleen-Born over behoud van het buitenbad Hateboer in stemming. De motie wordt ondersteund door de Stadspartij, Burger Centraal, PVV en Lokaal Sittard-Geleen-Born. Tegenstemmen komen van GOB, VVD, D66, GroenLinks/Partij van de Arbeid, SPA en CDA. Daarmee is de motie verworpen. 10.B Motie vreemd (Burger Centraal) inzake Onderzoek verzwaring elektriciteitsnet

Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

13

De voorzitter licht toe dat eerst de indiener de motie zal toelichten, daarna wethouder Tillie zal reageren, waarna de fracties in de gelegenheid worden gesteld om hun standpunt te geven. Mevrouw Lotfy (Burger Centraal) licht de motie toe over de kwetsbaarheid van het elektriciteitsnet in de gemeente. Ze geeft aan dat Enexis in oktober heeft gemeld dat meerdere elektriciteitsstations, waaronder station Lutterade, overbelast zijn. Bij koude temperaturen zou daardoor mogelijk moeten worden overgegaan tot afschakeling, wat 21.000 aansluitingen, ongeveer 39 procent van de huishoudens en bedrijven, zou raken. Het net draait momenteel op 130 procent van de capaciteit, mede door de verduurzamingsslag met meer elektrische voertuigen, zonnepanelen en airco’s. Hoewel nieuwe netstations door Enexis inmiddels versneld in 2 jaar kunnen worden gerealiseerd, duurt het gemiddeld 10 tot 12 jaar vanwege procedures en vergunningen. Ze benadrukt dat een eerdere motie om verduurzamingsprojecten tijdelijk stil te leggen niet het gewenste effect zou hebben gehad, en ze wil inwoners niet ontmoedigen om te verduurzamen. Ze wijst er daarbij op dat een enkele laadpaal jaarlijks bijna evenveel elektriciteit verbruikt als een gemiddeld huishouden.

Volgens Enexis zijn tot 2040 in de gemeente 275 nieuwe netstations nodig, moeten 284 bestaande stations worden verzwaard en is 257 kilometer aan laagspanningskabels aanpassing vereist. Dit brengt aanzienlijke ruimtelijke uitdagingen met zich mee. Ze stelt dat de gemeenteraad een voortvarend tijdspad moet bewaken en dient daarom een motie in. Hierin wordt gevraagd om inzicht te geven in hoeveel netstations nodig zijn om de belasting terug te brengen tot een acceptabel niveau, waar nieuwe netstations ruimtelijk kunnen worden geplaatst, en wat nodig is om bestaande stations en kabels te verzwaren. Ook vraagt zij dat de gemeenteraad binnen 8 weken geïnformeerd wordt over de uitkomsten, zodat het onderwerp niet op de lange baan wordt geschoven en er snel gehandeld kan worden. Wethouder Tillie geeft aan dat het pleidooi van mevrouw Lotfy gewaardeerd wordt, omdat het belangrijk is om op te komen voor energie, een basisbehoefte. Hij benadrukt dat in de eerdere ronde al uitgebreid is toegelicht hoe Enexis de situatie aanpakt en dat de gemeente hierbij nauw betrokken is. De samenwerking met Enexis richt zich onder andere op het versnellen van procedures en het aanpassen van vergunningen zodra duidelijk is waar nieuwe netstations moeten komen.

Hij licht toe dat het niet mogelijk is om zomaar snel extra netstations aan te leggen, omdat Enexis een planning van tien jaar hanteert om capaciteit en middelen efficiënt in te zetten. Dit is een kwestie die meerdere gemeenten betreft, niet alleen Sittard-Geleen. Hij begrijpt de wens van mevrouw Lotfy om het proces te versnellen, maar stelt dat de gemeente dit al uitvoert. Daarom beschouwt hij de motie als overbodig, omdat deze feitelijk niets toevoegt aan de lopende acties van de gemeente. Mevrouw Lotfy (Burger Centraal) geeft aan dat zij het waardeert dat de gemeente al actief bezig is met de problematiek rond het elektriciteitsnet. Haar zorg richt zich vooral op de trage procedures, waardoor voortvarend handelen bemoeilijkt wordt. Ze benadrukt dat het nuttig zou zijn als de gemeente alvast voorbereid is op toekomstige locaties en het aantal netstations dat nodig is. Volgens haar zou het zinvol zijn om nu alvast in kaart te brengen hoe dit gerealiseerd kan worden, zodat wanneer Enexis het netwerk daadwerkelijk wil uitbreiden of verzwaren, er al een aantal geschikte locaties gereed is. Wethouder Tillie legt uit dat het bepalen van de exacte locaties en prioriteiten voor het verzwaren van het elektriciteitsnet niet bij de gemeente ligt, maar bij Enexis. Enexis kan per wijk het verbruik en de benodigde verzwaringen in kaart brengen.

Zodra zij duidelijk hebben welke netten aangepakt moeten worden en in welke volgorde, komt Enexis bij de gemeente voor overleg over het versnellen van procedures, waarbij de gemeente volledig meewerkt. Er is inmiddels een verzoek van Enexis ontvangen om deze samenwerking goed te borgen. De gemeente heeft zelf Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

14

geen inzicht in het wijkverbruik, dit wordt door Enexis gemonitord. Zodra Enexis weet waar ze willen beginnen, zal de gemeente gezamenlijk met hen snel aan de slag gaan, inclusief communicatie richting inwoners. De heer Renet (SPA) benadrukt dat het belangrijk is om te weten waar Enexis de netverzwaringen wil aanleggen, zodat lopende en geplande bouwprojecten hierop afgestemd kunnen worden. Wethouder Tillie bevestigt dit en licht toe dat de gemeente daarom samen met Enexis aan tafel zit. Enexis brengt in kaart waar de eerste behoefte ligt, terwijl de gemeente aangeeft waar eigen ontwikkelingen en projecten lopen, zodat beide partijen dit goed op elkaar kunnen afstemmen. Deze samenwerking noemt hij essentieel. De heer Renet (SPA) geeft aan dat het goed is dat binnenkort een overzicht wordt ontvangen van de locaties. Wethouder Tillie benadrukt dat dit volledig aan Enexis is. Zodra het overzicht er is en de samenwerkingsovereenkomsten rond zijn, kan de gemeente snel aan de slag, maar verder kan hij geen toezeggingen doen. De heer Renet (SPA) noemt de laadpalen en vraagt zich af of het bestaande beleid daarvoor niet tijdelijk on hold moet worden gezet. Wethouder Tillie reageert dat Enexis heeft aangegeven dat dit geen effect heeft op de netcapaciteit, waardoor de ontwikkeling van laadpalen gewoon kan doorgaan.

De heer Renet (SPA) maakt het punt dat nieuwe laadpalen voorlopig extra belasting op het elektriciteitsnet zullen leggen, totdat het netwerk is versterkt. Wethouder Tillie reageert dat dit een inschatting van de heer Renet is, en dat Enexis aangeeft dat het on hold zetten van het beleid rond laadpalen geen verlichting van het net zal opleveren en dus geen oplossing biedt voor de capaciteitsproblemen. Mevrouw Lotfy (Burger Centraal) geeft aan dat zij de situatie niet helemaal kan plaatsen. Ze verwijst naar Enexis, die stelt dat vertraging ontstaat door trage procedures bij vergunningen en locatiezoektocht, en vraagt of de wethouder bedoelt dat de vertraging bij Enexis zelf ligt, aangezien er nog geen concreet verzoek is binnengekomen. Wethouder Tillie legt uit dat er nog geen concreet overzicht is van de locaties die prioriteit hebben en waar eerst actie moet worden ondernomen. Hij benadrukt dat Enexis al bezig is met het transformeren en verzwaren van de midden spanning en dat de gemeente aan tafel zit om de procedures te versnellen zodra Enexis duidelijk heeft waar de werkzaamheden beginnen. Het traject loopt dus, en de gemeente werkt actief mee om de realisatie te versnellen. De heer Hoedemakers (CDA) benadrukt dat zijn partij de ernst van de situatie volledig inziet, maar dat de primaire verantwoordelijkheid bij Enexis ligt.

Hij stelt dat de gemeente optimaal faciliteert en dat de motie daardoor in zijn ogen overbodig is. De heer Pfoster (PVV) benadrukt dat leveringszekerheid en betaalbaarheid voor klimaatambities gaan en dat het elektriciteitsnet geen losstaand technisch probleem is, maar direct volgt uit beleid dat de vraag naar elektriciteit sneller heeft opgedreven dan het netwerk aankan. Hij stelt dat de motie de indruk wekt dat de gemeente binnen acht weken kan sturen op de verzwaring van het net, terwijl de capaciteit, planning en uitvoering volledig bij Enexis ligt en landelijk worden Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

15

afgestemd. Volgens hem voegt de motie alleen een extra analyse toe zonder fundamentele vragen te beantwoorden over prioritering, kosten en uitvoeringskracht, en zonder rekening te houden met de bestaande ambities en beperkingen. Daarop besluit hij dat de PVV de motie niet kan steunen. De heer Paauwe (Stadspartij) geeft in zijn stemverklaring aan dat hij de motie wil steunen. Hij verwijst naar het voorbeeld van Heerlen, dat volgens hem verder is in het traject, en vindt het daarom onbegrijpelijk dat de motie door de portefeuillehouder wordt ontraden. De heer Pi Van de Venne (D66) geeft aan tegen de motie te stemmen, omdat deze als overbodig wordt beschouwd. Hij benadrukt echter dat het belangrijk blijft dat ruimtelijke procedures door de gemeente zo snel mogelijk worden opgepakt wanneer dat aan de orde is. De motie wordt verworpen. Voor stemden de fracties Stadspartij, SPA, Burger Centraal en Lokaal Sittard-Geleen-Born. Tegen stemden de fracties GOB, VVD, D66, GroenLinks/PvdA, PVV en CDA. 11.B Motie vreemd (GL-PvdA, Stadspartij) inzake Beëindigen pachtcontract groenzone wijken Landgraaf en Maastrichterbaan Geleen De heer Janssen (GroenLinks/PvdA) licht de motie toe, die betrekking heeft op een groenstrook van ruim 2 hectare langs de woningen in de wijken Landgraaf en Maastrichterbaan. Hij heeft ter plaatse gekeken en overleg gehad met een vertegenwoordiger van de buurt.

De continuering van de pacht zou volgens hem in strijd zijn met de omgevingsvisie, en de belangen van omwonenden moeten worden meegewogen, vooral vanwege zorgen over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen dichtbij woningen. De boer is bereid komend jaar af te zien van spuiten en alleen te maaien, mits financieel ondersteund door de gemeente, wat een tijdelijke tussenoplossing tot 2027 kan bieden. De motie wil werk maken van het doortrekken van de ecologische verbindingen en tegelijkertijd de zorgen van omwonenden serieus nemen. De motie wordt mede ingediend namens de fracties van Stadspartij, Burger Centraal, D66 en SPA. Wethouder Geilen geeft aan dat het college reeds meerdere keren heeft toegelicht waarom beëindiging van het pachtcontract niet aan de orde is. Al op 28 augustus is in een reactie op een artikel 43-brief van de Stadspartij uitgelegd dat de pacht voortgezet wordt en dat de toekomstige ecologische verbindingszones in de groenagenda worden meegenomen. Ook tijdens de bespreking van de groenagenda op 4 december is dit herhaald. De pachter is bereid om rekening te houden met omwonenden, gebruikt gewasbeschermingsmiddelen zorgvuldig en houdt deze af van de woningen. Daarnaast heeft hij gras ingezaaid dat in 2026 blijft staan, waarbij hij onderzoekt of subsidieregelingen kunnen helpen om het gras langer te behouden.

Het college benadrukt dat de pacht wettelijk en bestuurlijk correct wordt voortgezet, dat er overleg is met de pachter, en dat de ecologische verbindingszones via de groenagenda op een verantwoorde manier worden ontwikkeld. Op basis hiervan ontraadt het college de motie. De heer Paauwe (Stadspartij) vraagt de portefeuillehouder hoe het kan dat het gebied al ruim dertig jaar geleden als ecologische verbindingszone is aangewezen, maar dat er tot nu toe weinig actie is ondernomen. Wethouder Geilen geeft aan dat het niet het college was dat dit destijds heeft aangewezen, maar de gemeenteraad. Hij benadrukt dat de afgelopen dertig jaar geen prioriteit is gegeven aan de daadwerkelijke realisatie van deze verbindingszone, onder andere omdat aanvullende gronden nog niet verworven waren en er geen concrete plannen waren ontwikkeld. Volgens hem kan een ecologische verbindingszone alleen effectief zijn als deze volledig verbonden is met andere natuurgebieden. Het huidige college heeft nu in de groenagenda een actieplan opgenomen om de komende jaren inzicht te geven in de uitvoering en de daadwerkelijke realisatie van deze en Gemeenteraad Sittard-Geleen 18 december 2025

16

andere ecologische verbindingszones. Hoewel het proces lang duurt, is er nu wel sprake van concrete actie. De heer Paauwe (Stadspartij) uit zijn zorgen over de veiligheid en gezondheidsrisico’s voor de omwonenden, en vraagt zich af of deze risico’s niet genegeerd worden door het pachtcontract te laten doorlopen. Wethouder Geilen legt uit dat het contract en de veiligheidskwesties twee afzonderlijke zaken zijn. Het huidige contract voorziet in het telen van gras, waarbij geen gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt, waardoor er geen direct risico voor de omgeving is. Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen door de landbouwer valt binnen de wettelijke mogelijkheden. Er is geen wettelijk verbod, en richtlijnen zoals een 50-meterzone zijn slechts advies van de Raad van State bij nieuwe ontwikkelingen en niet van toepassing hier. Hij verwijst bovendien naar een eerdere motie van 2021 waarin werd opgeroepen om op gemeentelijke pachtgronden geen gewasbeschermingsmiddelen toe te staan. Deze motie werd toen verworpen. Het college volgt daarmee het landelijke beleid en handhaving ligt bij de NVWA, die toeziet op eventuele overtredingen. De heer Klee (GOB) geeft aan dat de motie oproept om de groenstrook na beëindiging van de pachtcontracten in te richten en te beheren volgens de groenagenda.

Hij benadrukt dat de fractie inzet op een gedegen start van de groenagenda, waarbij geen losse of niet onderbouwde acties worden uitgevoerd, maar juist de ontwikkeling van een volledige ecologische verbindingszone met bijbehorende financiële planning. Daarom zal de fractie de motie niet steunen. De heer Vranken (CDA) licht toe dat het CDA het antwoord van de wethouder heeft meegenomen en op dit moment geen aanleiding ziet om de motie te steunen. Er lopen reeds gesprekken met betrokken partijen en alternatieven voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen worden al verkend. Het CDA vindt het belangrijk om de ruimte te geven voor een zorgvuldige afweging van natuur, landbouw en leefomgeving en zal daarom de motie niet steunen. De heer Paauwe (Stadspartij) geeft aan dat omliggende bewoners zich terecht zorgen maken over hun gezondheid en andere gevolgen van de landbouwactiviteiten in de nabijheid van hun woningen. Hij benadrukt dat de gezondheid van bewoners voorop moet staan en hekelt dat de gemeente haar eigen regels niet strikt toepast, waardoor burgers worden geconfronteerd met een onbetrouwbare overheid. Hij licht toe dat de motie dringend oproept om het pachtcontract per direct te beëindigen in het belang van de leefbaarheid van de bewoners van Landgraaf, Maastrichterbaan en omliggende wijken.