iVisie versie 1.2
Tekst van het document
Menselijk gedrag , sociale dynamiek en kwalitatieve waarden zijn minstens zo belangrijk. Daarom zoeken we steeds de balans tussen het gebruik van dashboards en data- analyses en de andere overwegingen. Onafhankelijke toetsing en transparantie 10 Om het risico op cognitieve bias en groepsdenken te beperken , toetst een onafhankelijke groep onze data-analyses. Deze groep durft tegengesteld te denken , heeft oog voor aannames , gehanteerde definities en de totstandkoming van informatie. Door transparant te zijn over keuzes en uitgangspunten , maken we onze besluitvorming navolgbaar en kunnen belanghebbenden het gesprek met ons voeren als onze aannames achteraf toch onjuist blijken. 9 Gesloten data is data die niet openbaar toegankelijk is en alleen beschikbaar voor specifieke gebruikers of organisaties , vaak omwille van privacy , beveiliging of bedrijfsgevoelige informatie. 10 Cognitieve bias is een systematische denkfout die invloed heeft op hoe mensen informatie waarnemen , verwerken en interpreteren , vaak leidend tot bevooroordeelde of irrationele beslissingen. iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 26 van 41 3.
8 Data inzet voor (continu) verbeteren gemeentelijke processen Onze gemeente gebruikt datagedreven werken om voortdurend de bedrijfsprocessen te verbeteren die direct een impact hebben op inwoners en ondernemers of direct bijdragen aan de strategische doelen van de gemeente. Processen met behulp van data monitoren en verbeteren We gebruiken data om processen te monitoren en te verbeteren. Het is een continu proces waarbij we de volgende niveaus doorlopen: 1. Het begrijpen van de huidige situatie , waaronder het identificeren van trends en patronen , en het analyseren van wat er gebeurt of is gebeurd. 2. Het analyseren van de oorzaken , zodat we gerichte procesverbeteringen kunnen benoemen. Vanuit deze verbeteringen sturen we op input , throughput , output en effect. 3. Het zoeken van aansluiting bij de langetermijndoelstellingen van de gemeente , door het gebruik van duidelijke Kern Prestatie Indicatoren (KPI's) en Kritieke Succes Factoren (KSF’s). 4. Het werken met voorspellende analyses en simulaties. De mate waarin we doorgroeien binnen de verbetercyclus verschilt per bedrijfsproces. Het meten van procesprestaties is slechts een hulpmiddel. Gezond verstand en contextuele kennis blijven cruciaal bij het interpreteren van data. Slimmere processen met behulp van data Daarnaast zetten we data in om onze dienstverlening slimmer , sneller en persoonlijker te maken.
We bieden proactief informatie of herinneringen aan op het juiste moment , zoals een melding over het verlengen van een paspoort of het aanvragen van een subsidie waarvoor iemand in aanmerking komt. Data zijn niet langer slechts ondersteunend , maar vormen een integraal onderdeel van hoe we de afhandeling van processen inrichten en — waar mogelijk — automatisch laten aansturen op basis van actuele inzichten. Tegelijkertijd blijft ruimte voor menselijke afweging en contextuele interpretatie , zodat data altijd een middel blijven om onze dienstverlening te verbeteren en niet het doel op zich worden. Bovendien streven we naar meer participatie van inwoners en ondernemers in verschillende processen. VOORBEELD Door gegevens over afvalinzameling (uit onder andere de meldingen app openbare ruimte) te analyseren , kan de gemeente routes optimaliseren , kosten besparen én de dienstverlening verbeteren. Inwoners profiteren hiervan doordat afval op tijd wordt opgehaald , er minder overlast is en de stad schoner blijft. Ook kunnen meldingen over volle containers sneller worden opgevolgd dankzij realtime data van sensoren. Zo draagt data direct bij aan een efficiënter proces en een prettigere leefomgeving. iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 27 van 41 3.
9 Stads- en dorpsdigitalisering Door datagedreven te werken , streven we naar een meer duurzame , efficiënte en inclusieve stedelijke omgeving die de leef- en levenskwaliteit van onze inwoners verbetert. Dit is een gezamenlijke opgave , waarbij overheidsorganisaties , stadsplanners , onderzoeksinstellingen , inwoners en ondernemers een sleutelrol vervullen. In een digitale stad speelt data een belangrijke ondersteunende rol. Data zijn feitelijke gegevens die worden verzameld via bijvoorbeeld sensoren , enquêtes , registraties of digitale diensten. Deze gegevens geven inzicht in hoe de stad functioneert – van verkeersstromen en luchtkwaliteit tot energieverbruik en sociale interacties. Data-infrastructuur die samenwerking bevordert De gemeente investeert in een data-infrastructuur die data-uitwisseling en samenwerking van de eerdergenoemde partijen bevordert. We geven de voorkeur aan het raadplegen van data bij de bron , in plaats van het dupliceren ervan. Analyses worden gemaakt op basis van geaggregeerde gegevens. Dit waarborgt privacy en veiligheid. Op platformen delen en analyseren we data waarbij alle betrokken partijen dezelfde visualisaties gebruiken. Realtime inzichten door gebruik van allerlei bronnen We maken doelgericht gebruik van smart city technologieën , zoals sensoren , om realtime data te verzamelen.
We bepalen voor plaatsing wat we met de door de sensor te verzamelen data willen bereiken en hoe lang we willen verzamelen. Bij plaatsing van sensoren door aannemers , inwoners of de gemeente binnen de openbare ruimte , zorgen we dat de fundamentele rechten en vrijheden van inwoners en bezoekers niet worden geschonden. De gemeente streeft ernaar om een balans te vinden tussen innovatie en privacy. VOORBEELDEN We verzamelen en analyseren ecologische data die helpt bij het monitoren van biodiversiteit , de milieuomstandigheden (zoals luchtkwaliteit en -vochtigheid) en de effectiviteit van groene en blauwe infrastructuren. We gebruiken simulatiesoftware om de effecten van plannen te voorspellen. We kunnen op basis van data realtime de conditie van openbare ruimtes (zoals groenvoorzieningen en infrastructuur) volgen om tijdig onderhoud en aanpassingen te realiseren die bijdragen aan klimaatbestendigheid. Het visualiseren van netwerken en identificeren van belangrijke knooppunten (mensen of groepen) en hun onderlinge relaties op basis van verzamelde gegevens over sociale interacties en netwerken om te begrijpen hoe de sociale cohesie kan worden bevorderd.
Waar zijn aanvullende ontmoetingsplekken of ondersteuningsnetwerken gewenst? iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 28 van 41 Beheer , publicatie en gebruik van sensoren Om onze sensoren efficiënt te beheren en onderhouden , registreren we alle sensoren die eigendom zijn van de gemeente in ons sensorregister. Sensoren van de gemeente die data verzamelen over de omgeving en/of mensen daarin , publiceren we op een openbare kaart , tenzij er redenen zijn om bepaalde gegevens niet openbaar te maken. Dit kan bijvoorbeeld zijn vanwege privacyoverwegingen of de aard van de sensorlocatie. Bij publicatie van een sensor zorgen we voor communicatie die goed is afgestemd op de doelgroep en situatie. We bereiden ons voor op aanvullende vragen en proberen zo de zorgen van inwoners te voorkomen. Om misinterpretaties te voorkomen , delen we als gemeente geen ruwe gegevens die de sensoren verzamelen. We maken deze data op een visueel eenvoudige , aantrekkelijke en juist interpreteerbare manier beschikbaar voor inwoners en ondernemers als dit duidelijk meerwaarde biedt. 3. 10 Open regels en wendbare wetsanalyse Als gemeente willen we een overheid zijn die nabij , begrijpelijk en betrouwbaar is. In een tijd waarin digitalisering steeds meer ons dagelijks leven doordringt , vraagt dat om een nieuwe manier van omgaan met wet- en regelgeving.
Open Regels en Wendbare wetsanalyse helpen ons om wetten niet alleen te begrijpen , maar ook toepasbaar te maken in onze digitale processen. Transparant en pro-actief handelen Door wetgeving machine-leesbaar te maken en bijbehorende gegevens zorgvuldig te definiëren , kunnen we sneller en eerlijker handelen. Onze besluiten worden daarmee navolgbaar: het is precies te herleiden welke regels en gegevens hebben geleid tot een bepaald besluit. Dat versterkt het vertrouwen in onze dienstverlening. Daarnaast werken we op deze wijze toe naar een situatie waarin we proactief kunnen aangeven waar iemand recht op heeft. Zo dragen we bij aan een overheid die niet alleen reageert , maar vooruitdenkt en ondersteunt op maat. Aansluiten bij beweging Omdat de vertaling van landelijke wetgeving naar Open Regels door VNG Realisatie en de ministeries nog in ontwikkeling is , wachten wij op deze standaardisatie. Zodra de landelijke regels beschikbaar zijn in Open Regels , sluiten wij wat betreft de gemeentelijke regels hierop aan. Tegelijkertijd verkennen we waar het al mogelijk is om onderdelen van in Open Regels te ontsluiten. Daarmee bouwen we ervaring op , sluiten we aan bij de landelijke beweging , en zorgen we dat we straks snel kunnen meebewegen zodra de landelijke standaarden beschikbaar zijn. iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 29 van 41 3.
11 Moderne werkplek Altijd en overal toegang op maat We beschikken over een moderne werkplekomgeving waarbij medewerkers plaats- en tijdsonafhankelijk toegang hebben tot de benodigde informatie en de procesondersteuning , mits zij gebruikmaken van een veilige verbinding. Hierbij houden we rekening met de diverse behoeften van verschillende persona's binnen onze organisatie. Het plaats- en tijdonafhankelijk werken bevordert flexibiliteit en werktevredenheid. Optimale ervaring op elk toegestaan apparaat Onze systemen zijn ontworpen om naadloos te schalen op basis van het apparaat van de gebruiker , waardoor medewerkers altijd en overal toegang hebben tot essentiële systemen. Dit zorgt voor de best mogelijke gebruikservaring en ondersteunt veel verschillende werkmethoden. Inzet op milieuvriendelijke oplossingen In onze gemeente streven we naar een duurzame en milieuvriendelijke benadering van informatietechnologie , oftewel Groene ICT. We zetten ons in om (innovatieve) oplossingen te omarmen die bijdragen aan een efficiënter gebruik van middelen en een kleinere ecologische voetafdruk. 3. 12 Open source en Common Ground Open source tenzij In lijn met wetgeving hanteert de gemeente 'open source tenzij' , mits de toepassing aan onze voorwaarden voldoet.
Open source software stelt ons in staat om een toepassing onafhankelijk van de leverancier aan te passen aan onze specifieke behoeften. Het bevordert transparantie doordat we de broncode (en daarmee de werking van applicaties) kunnen publiceren. Dit versterkt het vertrouwen van het publiek in onze processen en systemen. Door open source te omarmen , kunnen we kennis en middelen delen , wat bijdraagt aan een betere samenwerking met de markt en andere (overheids-)instanties. We verschuiven van licentiekosten naar kosten voor onderhoud , ondersteuning en doorontwikkeling , wat ons meer flexibiliteit en controle geeft. Common Ground first Ook Common Ground heeft open source als leidend principe. De gemeente hanteert het Common Ground first principe. Common Ground is een nationale beweging binnen de publieke sector , ondersteund door de VNG en de Vereniging Directeuren Publiekdiensten iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 30 van 41 (VDP) | 11 . De | kern | van | deze | beweging | is het | continu | samenwerken | en | versterken | van | elkaar. Gemeenten | erkennen | het | belang | van | deze | ontwikkeling | om | efficiënte | , effectieve | en toegankelijke | dienstverlening | te waarborgen | , te voldoen | aan | (Europese) | wetgeving | en | de risico’s | van | een | verouderd | IT-landschap | te beperken. Investeringen | en | optimalisaties | i. v. m.
| autonome | ontwikkeling Gemeente | Sittard-Geleen | heeft | al geïnvesteerd | in een | Haven-omgeving | en | diverse | Common Ground | componenten. | Common | Ground | is een | onvermijdelijke | koerswijziging | (autonome ontwikkeling) | die | vraagt | om | structurele | actie | van | gemeenten. | Arre | Zuurmond | benoemt | dit in 'Dwars | door | de | orde'. | Waarbij | hij de | basisregistraties | enkel | als | voorbeeld | van | het | geheel | aan benodigde | registraties | noemt. | Maar | ook | in allerlei | principes | en | implicaties | van | de Nederlandse | Overheid | Referentie | Architectuur | (NORA) | komt | dit tot uitdrukking. " Tegelijkertijd | hebben | we | te maken | met | een | verkeerde | inrichting | van | de informatievoorziening. | Gegevens | zitten | opgesloten | in applicatie: | dat | is een | enorme | sta-in- de-weg | voor | een | goede | gegevensuitwisseling | en | dus | voor | een | goede | bedrijfsvoering | en dienstverlening. | Wat | er moet | gebeuren | , is dat | gegevens | – bijvoorbeeld | van | de | landelijke basisregistraties | – in een | aparte | laag | in het | informatielandschap | worden | georganiseerd.
Die | informatielaag | is dan | de | bron | voor | elke | instantie | die de | gegevens | wil | aanroepen | " ---- Arre Zuurmond | – Dwars | door | de Orde | (pagina | 84) Versnellen | door | samenwerking We | willen | bijdragen | aan | de | gezamenlijke | Common | Ground-beweging | met | andere overheidsinstanties | en | marktpartijen. | Samenwerken | betekent | dat | we | niet | moeten | afwachten | , maar | dat | we | bestaande | oplossingen | passend | bij de | beweging | actief | in gebruik | nemen | en samen | investeren. | We | dragen | wanneer | relevant | actief | bij om | ontbrekende | componenten samen | met | de | markt | en | gemeenten | te ontwikkelen. | Dit betekent | ook | dat | een | deel | van | de taken | verschuift | naar | het | collectief | aan | gemeenten | (zoals | opdrachtgeverschap). | We | geloven dat | samenwerking | , hoewel | het | soms | langzamer | gaat | , innovatie | versnelt | en | een | duurzame digitale | transformatie | binnen | de | overheid | bevordert. Effectieve | informatievoorziening | voor | maatschappelijke | opgaven Maatschappelijke | opgaven | zijn | complex. | Om | de | inwoner | of ondernemer | écht | centraal | te stellen | , moeten | gemeenten | , overheidsinstanties | en | partners | vaak | op | een | andere | manier werken | en | hun | traditionele | werkwijzen | loslaten.
| Dit | vraagt | om | een | goed | op | elkaar afgestemde | informatievoorziening. | De | huidige | informatievoorziening | van | de | betrokken partijen | vormt | hierbij | een | obstakel. | De | Common | Ground-beweging | werkt | eraan | om | deze barrières | stapsgewijs | weg | te nemen | door | een | basis | te leggen | voor | een | uniforme | manier | van informatie | delen. | Veel | maatschappelijke | opgaven | spelen | in alle | gemeenten. 11 Tijdens | de VNG-ledenvergadering | in december | 2022 | is ingestemd | met | het document | 'Principes | voor | de Digitale | Samenleving' | , waarin | Common | Ground | als belangrijk | subprincipe | wordt | genoemd. | In 2024 | kreeg | de propositie | Common | Ground | met | 94% | van | de stemmen | brede | steun. Tijdens | de Algemene | Ledenvergadering | van de VNG | in juni 2025 | stemde | 9924% , | van | de gemeenten | vóór | de realisatiekoers | van | Common | Ground. iVisie | gemeente | Sittard-Geleen | Pagina | 31 van | 41 Efficiëntie Dankzij Common Ground kunnen oplossingen die in één gemeente zijn ontwikkeld , eenvoudig door andere gemeenten worden overgenomen. Dit voorkomt dat meerdere leveranciers dezelfde functionaliteit ontwikkelen , wat momenteel leidt tot hogere investeringen en kosten voor gemeenten als geheel.
Daarnaast kunnen gemeenten deze software op een efficiëntere manier inkopen , waardoor de noodzaak voor grote Europese aanbestedingen vervalt. Dit versnelt het proces en vermindert administratieve lasten. 3. 13 Digitale soevereiniteit en autonomie We willen als gemeente goed omgaan met de data van onze inwoners en ondernemers. Bij het leveren van essentiële diensten om hen te ondersteunen in het (dagelijks) functioneren binnen de samenleving , spelen ICT en data een cruciale rol. De gemeente streeft naar digitale onafhankelijkheid om: De data van onze inwoners en ondernemers , evenals metadata over onze communicatie , te beschermen tegen buitenlandse wetgeving. Het risico van digitale sancties door niet-Europese landen terug te dringen , aangezien deze sancties snel en ingrijpend kunnen zijn. Met één digitale sanctie kunnen essentiële systemen in korte tijd worden uitgezet. Meer grip te hebben op het aanpassen van de belangrijke functionaliteiten. De moeite en de kosten van het overstappen naar een andere aanbieder te verminderen. Ons te wapenen tegen aanzienlijke prijsstijgingen vanuit aanbieders. • • • • • Voor niet-kritieke diensten met uitsluitend openbare data accepteren we een ruime insteek. Voor deze diensten nemen we , vanwege het lage risico , ook diensten af bij niet-Europese bedrijven.
Bij eeuwig en langdurig te bewaren gegevens streeft onze gemeente naar zoveel mogelijke controle en veiligheid. We lopen bij dit soort gegevens bij voorkeur niet het risico dat digitale sancties van andere landen onze diensten kunnen verstoren of stilleggen. Daarom beheren we deze gegevens en software zelf , of laten we dit doen door een Nederlandse provider die geen onderdeel uitmaakt van een niet-Europese holding. Back-ups worden opgeslagen op een duurzame en betrouwbare opslaglocatie die voldoet aan alle wettelijke en archiveringsvereisten. In onze organisatie hechten we groot belang aan de continuïteit van onze bedrijfsvoering. Voor diensten die kritiek zijn voor de continuïteit houden we de gegevens en software bij voorkeur onder Europees beheer. Is er sprake van gesloten data , dan houden we het beheer bij voorkeur bij de gemeente , een overheidsinstantie of een Nederlandse provider zonder niet-Europese moederorganisatie. Open data mogen bij een Europese provider staan. De transitie van kritieke systemen en/of gesloten data verloopt stapsgewijs , omdat een abrupte overgang voor de gemeente niet haalbaar is qua financiën of verandervermogen. Voor een iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 32 van 41 deel van de systemen zijn al alternatieven beschikbaar. Voor andere onderdelen is verdere ontwikkeling of gezamenlijke investering nodig.
Bij procesondersteunende software ondersteunt de gemeente , samen met andere gemeenten , kansrijke ontwikkelingen. Verder neemt de gemeente productiewaardige oplossingen die aansluiten bij digitale soevereiniteit en autonomie in gebruik. Voor de digitale werkplek , inclusief het communicatie- en samenwerkingsplatform met bijbehorende bestandsopslag , werkplekbeheer , telefonie en kantoorautomatisering , sluit de gemeente aan bij de ontwikkelingen binnen de overheid. In de tussentijd blijft de gemeente aangesloten bij de eerder genoemde toepassingen , maar streeft de gemeente naar een veilige alternatieve opslag voor de data buiten de toepassing. Wat betreft sociale mediaplatformen volgt de gemeente de best practices die andere gemeenten opstellen voor het verminderen van de afhankelijkheid. Ook het hanteren van de principes open source tenzij en Common Ground first dragen bij aan het digitaal onafhankelijk worden. 3. 14 Omslag in werk- en denkwijzen Datagedreven werken , Common Ground , het willen leveren van modernere dienstverlening aan inwoners en ondernemers , het automatiseren en digitaliseren van dienstverlening , transparantie , participatie , open regels en digitale soevereiniteit vragen allemaal een omslag in werk- en denkwijzen van alle medewerkers die systemen gebruiken.
Voor de IV-organisatie betekent dit bovendien een fundamentele ontwikkeling van rollen , verantwoordelijkheden en werkwijzen , zoals beschreven in het hoofdstuk IV-organisatie. Ondersteuning omslag in werk- en denkwijzen Om de omslag in werk- en denkwijzen te ondersteunen , investeren we in gerichte trainingen voor medewerkers en leidinggevenden. Zij leren waarom de verandering nodig is en wat hun rol hierin is. Verandermanagement krijgt speciale aandacht voor leidinggevenden , zodat zij de beweging kunnen aanjagen en ondersteunen. Goed gedrag wordt gestimuleerd en beloond , terwijl verouderde werkwijzen worden afgebouwd. Medewerkers krijgen de ruimte om mee te denken en actief bij te dragen aan de nieuwe manier van werken. Vergroten digitale volwassenheid medewerkers De technologische ontwikkeling versnelt exponentieel. Dit vraagt van al onze medewerkers wendbaarheid en voortdurende ontwikkeling van digitale vaardigheden , zoals mediawijsheid , basis ICT-vaardigheden , informatievaardigheden en computational thinking. Basis ICT-vaardigheden zijn essentieel om te kunnen omgaan met de verschillende technologieën en om de bediening , de mogelijkheden en de beperkingen van de technologie te begrijpen.
Dit omvat ook AI-geletterdheid , waarbij medewerkers leren hoe kunstmatige iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 33 van 41 intelligentie werkt en hoe ze deze technologie effectief kunnen inzetten. Informatievaardigheden omvatten het kunnen analyseren van informatie uit bronnen , het kritisch en systematisch zoeken , selecteren , verwerken , gebruiken en verwijzen van relevante informatie en het beoordelen en evalueren van deze informatie op bruikbaarheid. Dit is noodzakelijk om beter geïnformeerde beslissingen te nemen en hoogwaardige diensten te leveren. Data-geletterdheid valt hier ook onder , waarbij medewerkers leren hoe ze data kunnen interpreteren en gebruiken om inzichten te verkrijgen. Computational thinking betekent dat medewerkers de principes van digitale technologie begrijpen , waardoor ze ontwikkelingen in de omgeving kunnen duiden en kunnen anticiperen op veranderingen. Dit vergroot het vermogen van onze organisatie om flexibel en innovatief te reageren op nieuwe uitdagingen. 3. 15 Organiseren van IV We streven naar een flexibele en wendbare manier van het organiseren van de IV. Om dit te realiseren gelden de volgende punten die verderop worden toegelicht: We stellen governancekaders op. We hebben de strategische sturing op de informatievoorziening geborgd. We centraliseren de ondersteuning op het gebied van IV.
Daarnaast maken we optimaal gebruik van zowel interne als externe expertise (projectleiders , informatiemanagement , data specialisten etc. ) De IV organisatie werkt nauw samen met de rest van de organisatie. We zorgen voor een goede beheerorganisatie. We organiseren de ondersteuning op informatiesystemen op basis van bedrijfsprocessen of waar aanwezig ketenprocessen in plaats van werkprocessen binnen teams. We organiseren de ondersteuning op data op basis van thema's , clustering en specifieke vraagstukken. We vergroten de digitale volwassenheid van medewerkers. We werken aan een omslag in werk- en denkwijzen. We kiezen zorgvuldig welke projecten het hoogste belang hebben voor de organisatie. We hebben een goede omgang met experimenten. We zorgen dat onze informatievoorziening ondersteunend is aan dienstverlening waarbij regionaal wordt samengewerkt. • • • • • • • • • • • • Strategische sturing IV en ICT Een effectieve en toekomstgerichte informatievoorziening vraagt om duidelijke strategische sturing. Enterprise Architectuur zorgt voor samenhang tussen organisatie , processen , informatie , data en technologie. Daarmee ondersteunt zij het maken van consistente en iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 34 van 41 toekomstgerichte keuzes.
Ook draagt zij bij aan een beheerste ontwikkeling van het informatielandschap , beperkt zij risico's en voorkomt zij versnippering van processen , informatie en technologie. Op basis van de uitgangspunten uit de iVisie vertaalt de Enterprise Architectuur de gewenste koers naar richtinggevende principes en kaders voor de inrichting en ontwikkeling van de informatievoorziening en ICT. Hierbij gaat het om kaders op strategisch en tactisch niveau die het uitgangspunt vormen voor beleid , besluitvorming , inrichting en verdere ontwikkeling. De iStrategie vertaalt de iVisie en de architectuurkaders naar strategische doelen en prioriteiten voor de komende jaren. Het iUitvoeringsprogramma werkt deze uit in concrete initiatieven en projecten. Samen vormen zij de verbinding tussen visie , architectuur en uitvoering en geven zij sturing aan de realisatie van de informatievoorziening en ICT. Governancekader: afspraken over verantwoordelijkheden , besluitvorming en samenwerking De gemeente beschikt over een governancekader , waarin de verantwoordelijkheden , rollen en samenwerkingsafspraken rondom informatievoorziening en datamanagement nader zijn uitgewerkt. Dit kader vormt een belangrijke basis voor consistentie en samenhang binnen het bredere IV- en databeleid. Het sluit aan bij de uitgangspunten en ambities zoals geformuleerd in de iVisie.
Binnen deze bredere IV-governance vormt data governance een essentieel onderdeel. Waar IV-governance zich richt op de inrichting en sturing van de gehele informatievoorziening , zorgt data governance specifiek voor heldere afspraken over eigenaarschap , kwaliteit , definities en het verantwoord gebruiken en delen van data. Hiermee wordt een betrouwbare , consistente en toekomstbestendige informatievoorziening ondersteund. Aantoonbaar beheerst Het governancekader stelt ons in staat de informatievoorziening aantoonbaar te beheersen. Verantwoordelijkheden , besluitvorming en verantwoording zijn helder belegd , waardoor de kwaliteit en de duurzame toegankelijkheid van informatie en gegevens inzichtelijk zijn. Dit maakt het mogelijk om risico's tijdig te signaleren , verantwoording af te leggen en waar nodig gericht bij te sturen. Vrijheid in gebondenheid Door 'vrijheid in gebondenheid' na te streven op informatiekundig vlak , streven we naar een organisatie die flexibel en adaptief is , waarbij elk team kan floreren binnen een helder gedefinieerd raamwerk van verantwoordelijkheid en samenwerking op het gebied van informatiemanagement. Overlegstructuur Binnen de gemeente is een overlegstructuur ingericht voor de sturing van de informatievoorziening. Deze overlegstructuur stemt prioriteiten af , beoordeelt voorstellen en bewaakt de uitvoering van gemaakte afspraken.
iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 35 van 41 Het overlegorgaan bewaakt de samenhang van IV-besluiten , het naleven van de kaders , zorgt voor aansluiting op organisatiedoelstellingen en houdt rekening met relevante externe ontwikkelingen. Daarnaast monitort het de voortgang van IV-initiatieven en stuurt waar nodig bij , zodat de informatievoorziening blijvend bijdraagt aan de ambities uit de iVisie. Passend organiseren voor elke opgave Niet alle vraagstukken binnen de informatievoorziening zijn hetzelfde. Sommige vragen om stabiliteit , betrouwbaarheid en beheersing , terwijl andere juist gericht zijn op vernieuwing of experimenteren. Beide typen opgaven zijn gelijkwaardig en vragen om een passende vorm van sturing , prioritering en expertise. Wij kiezen daarom niet voor één uniforme aanpak , maar organiseren onze werkwijze , besluitvorming en samenwerking passend bij het doel en karakter van de opgave. Zo waarborgen we de continuïteit van onze dienstverlening én creëren we ruimte voor transformatie. De inrichting van de IV-teams , verantwoordelijkheden en aansturing volgt de behoefte van de opgave , niet de bestaande organisatiestructuur. Hierdoor kunnen opgaven met verschillende doelen , dynamiek en risico's worden ondersteund met de expertise , werkwijze en besluitvorming die daarbij past.
Transformatieopgaven beschikken over een eigen focus , mandaat en aansturing , passend bij de veranderingen die zij moeten realiseren. Deze opgaven zijn gericht op het verwezenlijken van het gewenste toekomstbeeld en vragen daarom om andere prioriteiten , succescriteria en werkwijzen dan opgaven die primair gericht zijn op continuïteit en beheer. Centralisatie IV-ondersteuning In onze toekomstige inrichting is alle gemeentelijke ondersteuning op het gebied van informatie , data en de functionele inrichting van applicaties gecentraliseerd binnen één IV- organisatie. Deze organisatie biedt diverse vormen van ondersteuning , waaronder datafuncties (data steward , data-analist etc.) , functioneel beheer , informatiemanagement , businessanalisten , I-projectleiders , privacy en functies specifiek voor de Common Ground (ketenregisseur , product owner , etc. ). De IV-organisatie adviseert over , regisseert en realiseert de vertaling van de opgaven , processen en informatiebehoeften van de organisatie naar passende informatievoorziening en digitale ondersteuning. Verder voert ze regie op de invoering , samenhang en het samen met andere gemeenten doorontwikkelen van Common Ground-componenten. Door deze centralisatie wordt kennisdeling eenvoudiger , sluiten de IV-gerelateerde processen beter op elkaar aan en kunnen medewerkers elkaar makkelijker vervangen.
Dit versterkt de onderlinge samenwerking en vergroot de wendbaarheid van de organisatie. Onze centrale IV-organisatie combineert de inzet van interne medewerkers met een flexibele schil van externe experts. Hierdoor kunnen we optimaal inspelen op de dynamische behoeften van onze gemeente. Terwijl onze interne teams zorgen voor continuïteit en diepgaande kennis van de organisatie , biedt de flexibele schil ons de mogelijkheid om snel iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 36 van 41 en effectief te reageren op specifieke uitdagingen en veranderingen. Deze hybride aanpak ondersteunt de kwaliteit van onze dienstverlening. Samenwerkende IV-organisatie Een wendbare IV-organisatie ontstaat alleen in nauwe samenwerking met de rest van de organisatie. Door goed afgestemde informatiebehoeften , korte lijnen in besluitvorming , gedeelde verantwoordelijkheid en continue feedback kunnen we sneller inspelen op veranderingen en blijven verbeteren. De verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van bedrijfsprocessen en het vastleggen van gegevens blijft belegd binnen de organisatieonderdelen waar deze processen worden uitgevoerd. Medewerkers , management en de IV-organisatie werken intensief samen aan de ontwikkeling van processen , informatievoorziening en stuurinformatie.
Ook het naleven van wet- en regelgeving en het waarborgen van informatieveiligheid zijn een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Samenwerking tussen IV en ICT De IV-organisatie geeft richting aan de ontwikkeling van de informatievoorziening , richt de functionele informatievoorziening in en voert regie op de toepassing , samenhang en doorontwikkeling van informatiesystemen. Zij zorgt voor verbinding met de organisatiedoelen , processen en informatiebehoeften. Ze adviseert , ontwikkelt , realiseert en beheert de functionele informatievoorziening. De ICT-organisatie realiseert en beheert de technische infrastructuur en technische voorzieningen die hiervoor nodig zijn. Door nauwe samenwerking zorgen IV en ICT voor een samenhangende en toekomstbestendige informatievoorziening. Toekomstige beheer en regieorganisatie Bij de aanschaf van systemen richten we ons naast een succesvolle implementatie ook op het inrichten van een toekomstbestendige beheer- en regieorganisatie. Dit zorgt voor optimaal gebruik van de voorzieningen en biedt ruimte voor vernieuwing en innovatie. Tegelijkertijd voorkomt het desinvesteringen en draagt het bij aan de duurzame ontwikkeling van zowel onze IV- als ICT-capaciteiten.
Ondersteuning informatiesystemen op basis van bedrijfs- of ketenproces Het ondersteunen van informatievoorziening op basis van bedrijfs- of ketenprocessen raakt diverse functies , zoals functioneel beheer , experts die Common Ground-componenten functioneel inrichten en business analisten. Zij vervullen hun rol in lijn met de geldende governance-structuren. Wij werken toe naar een organisatie waarin generieke digitale bouwstenen centraal functioneel worden ingericht en breed inzetbaar zijn over domeinen en processen heen. Vanuit onze visie op integraal werken organiseren we functioneel beheer rond logische clusters van bedrijfsprocessen. Hierdoor ontstaat één herkenbaar aanspreekpunt voor gebruikers. iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 37 van 41 Wij werken toe naar een organisatie waarin bedrijfsprocessen , informatievoorziening en dienstverlening integraal worden ontwikkeld en verbeterd. Analytische expertise ondersteunt hierbij een ketenbrede aanpak , waardoor samenwerking over organisatieonderdelen heen wordt versterkt en sturing op gezamenlijke doelstellingen en KPI's mogelijk wordt. Ondersteuning data op basis van thema's , clustering en specifieke vraagstukken Wij werken toe naar een organisatie waarin een deel van de data-expertise is georganiseerd rond samenhangende thema's.
Hierdoor ontstaat diepgaande kennis van de informatiebehoefte van de organisatie en kunnen inzichten proactief worden ingezet voor verbetering van processen en besluitvorming. Gebruikers worden ondersteund door expertise die is verbonden aan logische clusters van gegevens , zodat definities , datakwaliteit en de interpretatie van gegevens eenduidig zijn en data betrouwbaar kan worden toegepast. Specialistische data-expertise wordt flexibel ingezet voor organisatiebrede en specifieke vraagstukken. Transformatie van de IV-organisatie De ontwikkelingen rondom Common Ground en open source vragen een fundamentele ontwikkeling van de IV-organisatie zelf. Rollen , processen , besturing en samenwerkingsvormen die zijn ingericht op een applicatiegerichte benadering van informatievoorziening sluiten niet meer aan op de gewenste informatievoorziening. Daarom ontwikkelen wij de IV-organisatie naar een organisatie die werkt vanuit gegevens , processen , open architecturen , open standaarden en herbruikbare componenten. De focus verschuift van het beheer van afzonderlijke applicaties naar het realiseren van samenhangende dienstverlening over ketens heen. Dit vraagt om andere vormen van sturing , samenwerking en opdrachtgeverschap.
Verantwoordelijkheid verschuift van afzonderlijke projecten naar continue ontwikkeling van producten , diensten en waardestromen die organisatieonderdelen , processen en voorzieningen overstijgen. Opdrachtgeverschap verschuift van traditioneel lijnmanagement naar productgericht sturen op maatschappelijke waarde , waarbij Product Owners een belangrijke rol vervullen in het prioriteren van ontwikkelingen en het maken van keuzes. Samenwerking met leveranciers ontwikkelt zich van een traditionele klant-leverancierrelatie naar een ketenpartnerschap waarin meerdere partijen gezamenlijk bijdragen aan de informatievoorziening. Ook worden hosting , beheer , implementatie , inrichting en (door)ontwikkeling steeds nadrukkelijker als afzonderlijke verantwoordelijkheden georganiseerd. Dit alles vraagt om sterkere sturing op samenhang , kwaliteit , afspraken en verantwoordelijkheden. Tegelijkertijd maakt de informatievoorziening steeds meer deel uit van een landelijk digitaal ecosysteem. Gemeenten , andere overheidsinstanties , marktpartijen en samenwerkingsverbanden ontwikkelen , beheren en verbeteren digitale voorzieningen iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 38 van 41 gezamenlijk. Daarbij worden kennis , componenten , procesinrichtingen en werkwijzen gedeeld en hergebruikt.
Tegelijkertijd blijven gemeenten verantwoordelijk voor de inrichting en toepassing van deze voorzieningen binnen de eigen organisatie en maatschappelijke context. Dit vraagt om een cultuur waarin samenwerking , standaardisatie en collectieve ontwikkeling vanzelfsprekend zijn , zonder het vermogen te verliezen om lokaal maatschappelijke waarde te realiseren. Daarvoor zijn andere rollen met andere competenties en andere vormen van samenwerking , opdrachtgeverschap , beheer en kennisdeling nodig. De transitie naar het nieuwe landschap verloopt gefaseerd. Gedurende een lange periode bestaan de huidige en toekomstige informatievoorziening naast elkaar. Dit vraagt om het vermogen om beide werelden met elkaar te verbinden en tegelijkertijd doelgericht toe te werken naar de gewenste situatie. Common Ground en open source worden daarbij niet ingepast in de bestaande IV- en IT- organisatie , maar vormen een richtinggevend principe voor de verdere ontwikkeling van de IV-organisatie. Prioritering projecten Een betrouwbare overheid maakt zorgvuldige keuzes. Daarom richten wij onze capaciteit en middelen op digitale initiatieven die aantoonbaar bijdragen aan de gemeentelijke opgaven. Initiatieven die voortkomen uit de iStrategie en Enterprise Architectuur geven richting aan de ontwikkeling van onze informatievoorziening.
Deze initiatieven vormen de basis van het iUitvoeringsprogramma en krijgen een structurele plaats in de uitvoeringsplanning. Zo werken we doelgericht aan een samenhangende , toekomstbestendige en beheersbare informatievoorziening. Naast deze strategische ontwikkelopgaven ontstaan voortdurend nieuwe behoeften vanuit de organisatie. Denk daarbij aan vervangingsvraagstukken , optimalisaties van de dienstverlening , technologische ontwikkelingen en nieuwe beleidsopgaven. Om zorgvuldig met deze verzoeken om te gaan , maken wij een integrale afweging op basis van maatschappelijke impact , organisatorische meerwaarde , urgentie en aansluiting op de iVisie en Enterprise Architectuur. Niet ieder van deze initiatieven kan direct worden gerealiseerd. Met een eerste beoordeling brengen we de haalbaarheid op hoofdlijnen in kaart. De uiteindelijke afweging over uitvoerbaarheid , meerwaarde en financierbaarheid maken we samen met de betrokkenen en belanghebbenden. Zo zorgen wij ervoor dat onze keuzes niet alleen strategisch verantwoord zijn , maar ook uitvoerbaar en duurzaam. Wet- en regelgeving vormt hierbij een bijzondere categorie. Nieuwe wettelijke verplichtingen hebben een directe impact op onze dienstverlening en krijgen daarom voorrang binnen het dynamische portfolio.
Door landelijke ontwikkelingen actief te volgen en aan te sluiten bij de kaders en richtlijnen van de VNG , zorgen wij voor een tijdige en consistente implementatie. iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 39 van 41 Goede omgang met experimenten Het is essentieel om onderscheid te maken tussen de experimenteerfase en de gebruiksfase van nieuwe technologieën. Experimenten stellen ons in staat om te leren en te evalueren , zodat we beter onderbouwde keuzes kunnen maken. Deze fase helpt ons te bepalen of een oplossing daadwerkelijk effectief is voor het gestelde doel. Bij een succesvol experiment bieden de daaruit verkregen inzichten een basis voor het starten van een traject voor een structurele oplossing. Betrouwbare informatievoorziening ondersteunend aan regionale dienstverlening Bij het inrichten van onze informatievoorziening erkennen we onze cruciale rol als centrumgemeente voor diverse diensten. We streven ernaar om een betrouwbare en efficiënte informatie-ecosysteem te bieden die niet alleen onze eigen processen ondersteunt , maar ook de samenwerking en dienstverlening aan omliggende gemeenschappen versterkt. iVisie gemeente Sittard-Geleen Pagina 40 van 41 4. Bijlage 1 – Infographic ambitiethema's