Definitieve presentatie themasessie raad participatieleidraad 28 september 2023

Leidraad ‘Doorontwikkeling Participatie’ Informeren & reflecteren

Doorontwikkeling Participatie Agenda Toelichting op de leidraad Positie & visie. Kader geeft ons handvat Proces voor opzet en uitvoering participatie. In gesprek over participatie Wat vindt u belangrijk c.q nodig voor goede participatie.

Leidraad ‘Doorontwikkeling Participatie’

Het deelnemen van de samenleving is ons uitgangspunt

Het deelnemen van de samenleving is ons uitgangspunt

Participatie Ons uitgangspunt

Organisatieontwikkeling Van buiten naar binnen werken

• Inwoners laten meepraten, meedoen en samenwerken was reeds kernwaarde in de Kadernota 2015. • Doorontwikkeling via o.a. Samen Duurzaam en Toekomstvisie 2030, maatschappelijk contract en coalitieakkoord 2022. • Leerervaringen met actuele participatieve processen zoals Omgevingsvisie & Omgevingswet en Trots op onze Tuin.

Zo doen we dat! Al jaren.

Sittard-Geleen is van de samenleving! ,

Daarom bouwen we daar sámen aan Door gelijkwaardig samen te werken

Vanuit inspiratie.

Sittard-Geleen is van de samenleving! ,

Daarom bouwen we daar sámen aan Door gelijkwaardig samen te werken

Result

Vanuit inspiratie.

Betrouwbare overheid

Why How What Result

En vanuit motivatie.

Betrouwbare overheid

Participatie Ons uitgangspunt Organisatie brede kijk naar hoe wij de samenleving bij opgaven betrekken. En hoe wij als gemeente willen bijdragen.

Als startpunt voor de participatie.

Organisatieontwikkeling Van buiten naar binnen werken

Positie & visie Participatie

Positie & visie Participatie

1.

Verzegelen participatie (leidraad - methode – verordening)

2.

In samenspel (inwoners, organisaties, bedrijven én gemeente)

3.

Breed & integraal (sociaal, fysiek, economisch, ecologisch)

4.

Andere rolopvatting faciliteren samenspel inwoners, organisaties en bedrijven

Positie & visie Participatie

Participatie Ons uitgangspunt Bij opgaven vanuit de gemeente volgen we de leidraad. Bij participatie van derden stimuleren en faciliteren we dat, maar nemen niet over.

Geeft houvast aan rollen en invloed.

Organisatieontwikkeling Van buiten naar binnen werken

Concreet

Buiten - Binnen

Binnen - Buiten

Creëren condities Sturing en doel van sturing In context van de rollen en taken van de gemeente (indicatief)

Concreet

Buiten - Binnen

Binnen - Buiten

Creëren condities Continu veranderende relatie In context van de rollen en taken van de gemeente (indicatief)

Concreet

Buiten - Binnen

Binnen - Buiten

Creëren condities Rollen in samenleving; partner, klant, ingezetene In context van de rollen en taken van de gemeente (indicatief)

Activiteiten B

Activiteiten C

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Activiteiten A

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Gemeenschap

Participatieruimte In context van de rollen en taken van de gemeente (indicatief)

Adviseren

Informeren / raadplegen

Samenwerken Activiteiten B

Activiteiten C

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Activiteiten A

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Gemeenschap

(Mee)beslissen

Wat doen we met de uitkomsten? In context van de rollen en taken van de gemeente (indicatief)

• • •

Bij wet uitgesloten. Uitvoering van regelingen van hogere overheden, waarbij geen ruimte om eigen afwegingen te maken. Als dermate spoedeisend dat de uitkomst van de participatie niet kan worden afgewacht.

Activiteiten A

Activiteiten B

Activiteiten C

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Gemeenschap

- Participatie -

Geen / beperkt

Hoog

VOORBEELD

•

• •

Hoe we de dingen doen; vooral processen, houding en gedrag. Omgeving is klant, ingezetene, gebruiker, partner. Omgeving wordt betrokken bij de inrichting processen, houding en gedrag.

Activiteiten A

Activiteiten B

Activiteiten C

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Gemeenschap

- Participatie -

Geen / beperkt

Hoog

VOORBEELD

• • •

Wat we doen; o.a. doelen, beleid, plannen, projecten. Omgeving is partner. Omgeving participeert gelijkwaardig.

Activiteiten A

Activiteiten B

Activiteiten C

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Gemeenschap

- Participatie -

Geen / beperkt

Hoog

VOORBEELD

Motivatie wel/niet

PvA (nota) participatie:

Participatie is uitgangspunt, Indien waardevol.

1. Doel van participatie. 2. Ruimte van invloed. 3. Kaders (afwijkend van generieke vooraf). 4. Invulling samenwerken. 5. Invulling (mee)beslissen.

Check op: moet het, kan het, is er behoefte (impact vs acceptatie).

Activiteiten A

Activiteiten B

Activiteiten C

Activiteiten D

Gemeente is eigenaar

Gemeente is eigenaar, en samenleving wordt betrokken

Gemeente is eigenaar, en samenleving levert bijdrage

Samenleving is eigenaar, en gemeente levert bijdrage (als gewenst)

Algemeen belang / wet

Dienstverlening

Beleid en uitvoering

Gemeenschap

- Participatie -

Geen / beperkt

Hoog Participatieruimte In context van de rollen en taken van de gemeente (indicatief)

Leidraad Geeft ons handvat

Zo doen we dat Participatie organisatiebreed • Doorontwikkeling participatie (leidraad) Zo doen we dat in Sittard-Geleen! Participatiekader Definiëren van de samenwerking. Participatieverordening Verankeren.

Zo doen we dat Participatie organisatiebreed

In gesprek over participatie

Participatie. Ons uitgangspunt Aan de slag Is deze organisatiebrede kijk op participatie herkenbaar? Wat wordt gemist? Wat moeten we verlaten? Etc.

In overleg! De opbrengst van de themabespreking levert input om de leidraad ‘Doorontwikkeling Participatie’ verder aan te scherpen.

?

Participatie. Zo doen we dat! In overleg Vraagstelling: ‘Wat vinden wij belangrijk c.q nodig voor goede participatie’? Zet ‘de pet op van…’: 1. 2. 3.

organisaties in onze omgeving de inwoners een raadslid

?

Participatie. Zo doen we dat! In overleg We verdelen ons over 3 overlegtafels Tafelheer /-vrouw (bevraagt ook als ‘initiatiefnemer van een opgave’)

Wisseling van tafels (10 minuten)

In gesprek

Doorkijk

vervolg

Input voor leidraad wat ?

waarom ?

hoe ?

Wat ophalen met wie? Etc

Wat daarmee bereiken? Etc

Proces en uitvoering? Etc

Uw opbrengst wordt meegenomen Leidraad Doorontwikkeling Participatie

Afspraken vervolg Leidraad Doorontwikkeling Participatie •

Sept / okt / nov

Uitwerken en raadsvoorstel.

•

16 november

Themasessie Raad (reserve).

•

23/30 november

Rondes.

•

13/14 december

Raad.

Bedankt

Aantekening

In overleg Vraagstelling aan tafel •

•

Welke pet heb je op…? –

Wat zijn dan je belangen & behoeftes?

–

Wat zijn dan mogelijke doelen met participatie?

–

Wat verlang je dan van het proces?

Wat zijn je ‘give & takes’ in het participatieproces –

Wat heb je nodig? Van de andere groepen?

–

Wat heb je te bieden aan de andere groepen?

?

In overleg Proces voor participatie (=kader) en mogelijke vragen Stap 1. Bepalen haalbaarheid participatie. Is het onderwerp geschikt? impact groot genoeg? ruimte voor opties, voldoende?

Stap 2. Aangeven participatieruimte. Wat doen we met uitkomst: raadplegen? advies vragen? samenwerken? meebeslissen?

Stap 3. Inrichten participatieaanpak. Doel van participatie, ruimte voor invloed, wat zijn kaders, hoe gaan we samenwerken?

Stap 4. Uitwerken participatiemiddelen. De manier van participatie; methoden, werkvormen, communicatie-instrumenten?

Stap 5. Na de participatie. Hoe ordenen van uitkomsten? toets uitkomsten? wat als geen consensus?

Participatie in de wet Verankering van onze positie en visie Wet Versterking participatie op decentraal niveau • • • •

Scope: Organisatiebreed Opstellen van participatieverordening (uitbreiding van inspraakverordening) Uitdaagrecht borgen Juridische verankering van participatiebeleid

Datum: nog onbekend, verwachting ’24

Omgevingswet • • • •

Scope: Participatie m.b.t fysieke leefomgeving Opstellen van participatiebeleid i.r.t. kerninstrumenten (omgevingsvisie, -programma, -plan, -vergunning) Bij vergunningverlener altijd vragen of er is geparticipeerd. In sommige (aangewezen) gevallen ook verplichte participatie.

Huidige datum: 01/01/24

Participatie in de wet Verankering van onze positie en visie

•

•

Inwoners kunnen, naast een bijdrage aan het proces dat aan de besluitvorming vooraf gaat (voorbereiding), een waardevolle bijdrage leveren in andere fasen van het beleidsproces (uitvoering, evaluatie). Artikel 150 Gemeentewet wordt hierop gewijzigd: Aanvulling m.b.t. de wijze waarop samenleving bij de voorbereiding, + uitvoering en evaluatie wordt betrokken

Datum: nog onbekend, verwachting ’24

Casus op tafel

Ontwikkelen en realiseren van een nieuwe gemeenschapsaccommodatie in de wijk

Casus op tafel

Een leegstaand, vrijvallend schoolgebouw in een dorp herinvullen.

Casus op tafel

Een strategische huisvestingsplan voor het onderwijs in Sittard-Geleen opstellen (beleid).

Casus op tafel

Het ontkluizen van een beek in een woongebied en het daarbij inrichten van de openbare ruimte.