Bijlage Beantwoording nagekomen technische vragen (SPA-Stadspartij) inz. Glanerbrook

De conceptaanvraag geeft aanleiding tot het maken van de volgende opmerkingen: 1. In de aanvraag ontbreekt een plattegrond die de bereikbaarheid tot het terrein (toegangsmogelijkheden), opstelmogelijkheden en de toegang tot bestrijdingsmiddelen toont. 2. Voor beide koelinstallaties ontbreekt een overzicht van de te vervangen onderdelen. Indien bestaande onderdelen worden meegenomen in de nieuwe situatie, dan is het belangrijk dat middels een analyse de integriteit van die onderdelen en daarmee de te verwachten resterende gebruiksduur/levensduur is bepaald. 3. Het is niet duidelijk in welke fase de stoffen CO2 en NH3 worden gehouden, met welke druk en temperatuur deze door het koelsysteem worden getransporteerd en welke maatregelen worden getroffen om lekkages te signaleren en eventuele nadelige effecten te mitigeren en te bestrijden. Tevens ontbreekt een vermelding van plaatsen waar, door lekkages, de vrijgekomen stof direct in contact komt met aanwezigen. 4. Er ontbreekt een overzicht van de vluchtwegen en informatie die de zelfredzaamheid van personen op de ijsbanen beschrijft. De locatie wordt opengesteld voor verschillende doelgroepen (met inbegrip van verminderd zelfredzame personen (zoals kinderen)) die zich niet bewust zijn van de gevarenrisico’s van CO2 en NH3 lekkages. Daarom is het raadzaam om de bewustwording van deze risico’s te stimuleren.

Verder is het belangrijk dat de BHV-organisatie bekend is en oefent met het scenario en het daarbij horende handelingsperspectief. Belangrijk is dat het bedrijfsnoodplan wordt geactualiseerd en dat een verzamelplaats wordt afgesproken. 5. In de aanvraag wordt relevante informatie over de koelinstallatie met CO2 als koudemiddel buiten beschouwing gelaten. Toch is het belangrijk om kennis te nemen van en zicht te houden op de gevaren van deze stof. CO2 veroorzaakt namelijk bij een hoge concentratie vergiftigende- en verstikkende effecten die voor een dodelijke afloop kunnen zorgen. Daarnaast is CO2 zwaarder dan lucht. Als door een faalmechanisme een lekkage ontstaat kan het scenario optreden dat in de ijs(hockey)hal CO2 vrijkomt, dat als een deken op het oppervlak blijft liggen. Aangezien de stof kleurloos en geurloos is, kan het door menselijke zintuigen niet gesignaleerd worden. Volgens tabel 2 van PGS 9 treedt bij 3% CO2 een licht narcotisch effect op. De kans dat een aan deze concentratie blootgestelde persoon buiten bewustzijn raakt en omringd wordt door de zware CO2-wolk, neemt dan toe. De zelfredzaamheid komt hiermee in het geding. Tevens is een strategie om schadelijke effecten van deze wolk te beperken en te bestrijden niet vermeld. Het is echter van belang dat de factoren die de effectiviteit van de strategie beïnvloeden bekend zijn.

Voorkomen moet worden dat brandweerlieden onder gevaarlijke omstandigheden een strategie toepassen die vervolgens niet of slechts beperkt effectief is.

6. Tijdens het vooroverleg is de wieler- en buitenijsbaan geschetst als een “kogelconstructie”. De wielerbaan wordt geplaatst op een schuin talud en de daaraan lager gelegen grenzende basisplaat vormt voor een deel de ijsbaan. Men is voornemens om een overkapping te realiseren die alleen boven de wieleren ijsbaan wordt geplaatst. Lekkages kunnen ontstaan waar de stalen leiding verbinding maakt met de verzamelleiding die niet in beton is gestort maar bekleed is door een koker. Deze verbinding is gelokaliseerd onder de ijsbaan. Het scenario dat door een faalmechanisme aan de koker een lekkage ontstaat en de stof NH3 op de ijsbaan vrijkomt is reëel. Vrijkomen van tot vloeistof verdicht gas of grote hoeveelheden ammoniakgas lijdt tot vorming van een koude nevel. Die gedraagt zich als een zwaar gas en kan zich over de grond uitbreiden. Door de kogelvormige constructie en de overkapping kan er moeilijk menging met lucht plaatsvinden, waardoor de stof zich langer als een zware wolk blijft gedragen. Hierdoor bestaat het risico dat de omvang van de giftige zware gaswolk en daarmee het vergiftigende effect toeneemt. De overkapping levert een verslechtering van de veiligheid op. In het overleg is ook vermeld dat er maar één vluchtroute beschikbaar is en dat er geen detectoren op de ijsbaan zijn geplaatst, omdat de stof waarneembaar is met menselijke zintuigen.

Menselijke waarneming (geur) is naar ons inzien niet gelijkwaardig aan detectie. Ammoniak tast namelijk al bij lage concentraties de slijmvliezen en ademhalingsorganen aan. Inademing van de stof kan leiden tot onherstelbare schade aan de longen. Bij hoge concentraties treedt verlamming van de ademhaling op dat al snel gevolgd wordt door verstikking met een dodelijke afloop. Dit beperkt de mogelijkheden om te vluchten uit een gebied waar aanwezigen worden blootgesteld aan ammoniak, zeker gezien het feit dat er maar één vluchtroute beschikbaar is. Net als bij een incident met CO2 is een strategie om schadelijke effecten van deze wolk te beperken en te bestrijden niet vermeld. Het is echter van belang dat de factoren die de effectiviteit van de strategie beïnvloeden kenbaar zijn. Voorkomen moet worden dat brandweerlieden onder gevaarlijke omstandigheden een strategie toepassen die vervolgens niet of slechts beperkt effectief is.