Bijlage 3 presentatie raad 8 september.pdf

Raad 8 september 2022

Informatiesessie begrotingsvoorbereiding

Doel van de 1ste raadssessie Wat willen we vandaag bereiken? -

U informeren over de tussenstand van de begrotingsvoorbereiding -

-

Informerend van aard. Toelichting op de financiële opgave van de gemeente voor 2022-2026. Gebaseerd op autonome ontwikkelingen. Nieuw beleid alleen voor zover urgent en gedekt via de begroting; overig loopt via de kadernota Ophalen van eerste reacties en input bij de raad bij het financieel perspectief.

U voorbereiden voor de werksessie op 22 september as.

2

Agenda Blok

Toelichting

Proces begrotingsbehandeling

Hoe ziet het proces van begrotingsbehandeling eruit?

Context begrotingsvoorbereiding

In welke context vindt de begrotingsvoorbereiding plaats?

Uitgangspunten

Welke uitgangspunten hanteren wij bij de actualisatie van het financieel perspectief

Ontwikkeling begrotingsbeeld

Verkenning ontwikkeling begrotingsbeeld Perspectief woonlasten Budgettair kader nieuw beleid

Procesvoorstel kadernota

Welke planning en aanpak stellen wij voor?

Planning

Hoe ziet het vervolgproces eruit?

3

Proces begrotingsbehandeling Raadsbesluit P&C-cyclus 2022 d.d. 27 januari 2022 -

Gebaseerd op terugblik P&C-cyclus 2021

-

Raad vroegtijdig in positie bij de begrotingsvoorbereiding

-

Deel van de begrotingsvoorbereiding voor zomerreces, brengt raad eerder in positie

-

2 themasessies:

•

8 september: informatief

•

22 september: werksessie

Nb. Uitlevering begroting op 6 oktober, inclusief videopresentatie

4

Context begrotingsvoorbereiding Impact onzekerheden op onze financiële positie

elen d d i m baar: Weer opvangen voor co’s risi Wen dbaa voor r: ruimte ontw nieuwe ikkeli ngen

Hoe houden we onze begroting wendbaar en weerbaar om de maatschappelijke opgaven op te kunnen pakken?

Én structureel en reëel evenwicht

5

Uitgangspunten Te hanteren prioritering in financieel perspectief 1. Structureel begrotingsevenwicht en sluitende jaarschijven (8 september) -

-

Aansluiting bij uitgangspunten financieel beleid:

•

Financiën duurzaam op orde

•

Toepassing begrotingskaders; bijstellingen begroting, inzet van coronamiddelen en realiseren van lopende taakstellingen

Aansluiting bij voorwaarden provinciaal toezicht;

•

Structureel begrotingsevenwicht

•

Reële ramingen / ‘voorzichtigheidsprincipe’ (realistische uitgaven/ harde inkomsten

•

Geen taakstellingen

•

Borging van de relatie met de provinciaal toezichthouder

6

Uitgangspunten 2. Verlaging lokale lasten / Inzet nieuw beleid (22 september)

-

Aansluiting bij aangenomen raadsmoties ‘heroverweging verhoging lokale lasten/ gefaseerde afbouw hondenbelasting’;

-

Verder uitvoering geven aan het IP 2021-2024, de Toekomstvisie 2030, inclusief ontwikkelpaden, uitvoering coalitieakkoord en uitvoeringsafspraken.

-

Continuering urgente onderwerpen , waarvoor in de begroting 2023 geen (structurele) financiële middelen zijn opgenomen.

-

Aansluiting bij de toezegging de raad te betrekken bij het maken van keuzes

-

Integrale afweging over lokale lastenverlichting/ inzet nieuw beleid via de kadernota 2023

7

Ontwikkeling begrotingsbeeld Vooraf: -

Vertreksituatie: begroting tot en met de 2de rapportage 2022

-

Oplossing (structurele) tekorten meenemen in de begrotingsvoorbereiding

-

Actualisatie 2022 meenemen in de begrotingsvoorbereiding

-

Bijstelling begrotingsbeeld op basis van autonome ontwikkelingen en beleidskeuzes

-

Toelichting bijstellingen op hoofdlijnen; uitwerking in detail volgt

-

Proces van actualisatie is nog niet afgerond

8

Ontwikkeling begrotingsbeeld Autonome ontwikkelingen

9

Ontwikkeling begrotingsbeeld - enkele posten uitgelicht Meicirculaire

• • • •

• • • •

Herverdelingseffect: Sittard-Geleen voordeelgemeente (effecten gemaximeerd) Opschalingskorting vanaf 2026 weer van toepassing. Overige mutaties: ontwikkeling in volumes en maatstaven Accres:

§ Nominaal accres: compensatie loon- prijscompensatie § Volumeaccres ligt vast voor de periode 2022-2025; vanaf 2026 geen volumeaccres Accres in 2026 volledig ingezet voor dekking effecten loon- en prijscompensatie (percentages meicirculaire, begrotingstotaal) De correctie voor loon- en prijscompensatie wordt in de circulaires bijgesteld op basis van de actualiteit. Door daling accres in 2026 is financiële ruimte van gemeenten begrensd; geen dekking voor structurele verplichtingen. Vanaf 2026 nieuwe financieringssystematiek (contourennota op zijn vroegst in september).

Verdere toelichting in raadsbrief meicirculaire 2022 10

Ontwikkeling begrotingsbeeld Specifieke indexeringen

-

Posten zijn geëlimineerd bij de berekening van de reservering uit het accres

Indicatie prijsstijgingen

• • • • • • •

Lopende investerings. / nog te voteren kredieten Gebaseerd op percentages CEP Prijspeil begroting 2023 Ibor: onderdeel specifieke indexeringen Op basis van indicaties: € 10 mln extra krediet nodig. Kapitaallasten (rente/ afschrijving) lopen op tot € 0,8 mln. in 2026

11

Ontwikkeling begrotingsbeeld Sociaal Domein

-

-

Wmo: toename gebruik WRV-voorzieningen (woon-, rolstoel- en woonvoorzieningen) Buig/ Arbeidsmarkt: • daling van de BUIG-middelen; definitieve vaststelling budget 2023 in oktober • Uitgaven van de BUIG-regelingen bewegen mee (na-ijl effect) Jeugd: • Uitspraak Ministerie BZK/ IPO dat 25% extra jeugdbaten voor 2024-2026 geraamd mogen worden • Correctie begroting 2026 nodig gezien daling in het macrobudget • Onder aftrek van de taakstelling uit het coalitieakkoord; ook vertalen in lagere uitgaven • Bijramen uitgaven door effect regionale inkoop jeugdzorg en verzwaring zorgvraag

12

Ontwikkeling begrotingsbeeld Sanering ombuigingsopgave

-

Uitgangspunt reëel ramen: alleen haalbare taakstellingen Ombuiging ESCS voor 2022 en 2023 afgedekt in de algemene reserve risicobeheersing, vanaf 2024 realiseren. Onderuitputting ramen door provinciaal toezicht niet meer geaccepteerd (effect in jaarrekening) 13

Ontwikkeling begrotingsbeeld IBOR

-

Begroting 2022: confrontatie beheerplannen met de begroting; extra budget nodig Nu doorkijk naar de begroting 2023 en verder Reëel begroten: balans tussen beheerplannen en uitvoerbaarheid plannen/ beschikbaarheid personeel/ inhuur Uitvoeren onderhoud op vastgesteld niveau en voorkomen achterstallig onderhoud/ kapitaalvernietiging

Algemene reserve

-

Bij ieder P&C-product zijn de overschotten/ tekorten meerjarig op begrotingsbasis verrekend met de algemene reserve;

-

Hanteren van de volgorde:

-

•

Structureel en reëel sluitende begroting

•

Risicoprofiel is 100% afgedekt, inclusief een restrisico van 1% van het begrotingstotaal

Voorstel om verrekening met de algemene reserve alleen voor de lopende jaarschijf te bekijken bij de jaarrekening;

• Bij de jaarrekening is het feitelijk resultaat bekend; • Storten is alleen mogelijk als er daadwerkelijk een overschot is • Voorkomt dat in de reserve bedragen worden gestort, waarvan later kan blijken dat dit geld er niet is.

14

Ontwikkeling begrotingsbeeld (Beleids)keuzes

-

-

-

-

Duurzaamheid

•

Incidentele aanvulling op structureel budget van € 79.000 en reserve Dubbel Duurzaam (450.000 euro)

•

Voldoen aan deelnameverplichtingen in RES Zuid-Limburg, Ontwikkelpad Circulaire Samenleving, verbeteren continuïteit, uitbreiden acties gedragsverandering/”van buiten naar binnen werken”

•

Proactiever beleid + voorhoede van Limburgse gemeenten

•

Structurele ruimte bezien in proces van de kadernota

POK-middelen (Parlementaire ondervragingscommissie Kindertoeslagaffaire)

•

In decembercirculaire extra middelen voor versterken dienstverlening (2021-2027)

•

Uitvoeringsvoorstel is in voorbereiding met structurele inzet van middelen

•

Inhaaleffect heeft geen maatschappelijk rendement; vrijval middelen uit 2021 i

OLS:

•

Toekennen van een maximale waarderingssubsidie van € 150.000 aan het OLS Born 2023

•

Daarnaast een garantstelling van € 50.000 met als achtervang de algemene reserve risicobeheersing (1% restrisico)

Woo

•

Middelen beschikbaar gesteld via de meicirculaire 2022

•

Ondersteuning bij implementatie en uitvoering van de Woo

15

Ontwikkeling begrotingsbeeld Samenvattend

Uitgangspunt: Een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting. Ook de jaarschijf 2026, ‘het ravijnjaar’ moet sluitend zijn.

Richtingen: -

Uit het voordelig jaarrekeningresultaat 2021 van € 2,42 mln. een bedrag van € 1,36 mln. inzetten om de jaarschijven 2022 en 2023 sluitend te maken. Na het sluitend maken van 2022 en 2023 is nog € 1,06 mln. van het jaarrekeningresultaat over. Uitspraak minister van BZK om de middelen uit de meicirculaire (gedeeltelijk) te sparen om het ravijnjaar 2026 te dekken. Overschotten in 2025 inzetten om het ravijnjaar 2026 sluitend te maken Integrale afweging over lokale lastenverlichting / keuzes nieuw beleid onderdeel laten zijn van het proces van de kadernota; de inzet van de overschotten in 2024 en 2025 hieraan koppelen. 16

Ontwikkeling begrotingsbeeld

17

Perspectief woonlasten:

- De voor de begroting 2023 besloten en verwerkte verhogingen OZB: •

Bedraagt zowel voor woningen als niet- woningen in 2023 1%

•

De verhoging van 2,5% uit 2022 is in 2023 voor woningen niet doorgevoerd

- Voor 2023 wordt eenmalig structureel de indexering van 3,12 % op de tarieven van de ozb toegepast. •

Eveneens voor zowel de woningen als niet-woningen.

•

Dit betekent € 1,78 miljoen aan hogere opbrengsten.

- Onder meer het beleidsplan afval leidt tot een verhoging van het vast tarief met € 18,93 - De hondenbelasting is net als in 2022 in 2023 verlaagd tot een bedrag van € 0,4 mln. - Voor het riooltarief is nu nog geen indicatie beschikbaar.

Ontwikkeling begrotingsbeeld

18

Budgettair kader nieuw beleid

-

Bovenstaande ruimte is gedekt binnen de bestaande begroting

-

Raadsbesluit over de kaderbrief 2021:

•

Middelen geoormerkt voor de Toekomstvisie (ontwikkelpaden) en het BAk

•

Voor de inzet van deze middelen is een koppeling gelegd met cofinanciering (kaderbrief 2021)

-

De inzet van het gedekt nieuw beleid vindt plaats op basis van afzonderlijke raadsvoorstellen

-

De beoordeling van continuering van urgente onderwerpen, waarvoor in de begroting 2023 geen (structurele) financiële middelen zijn opgenomen, vindt nog plaats

-

In de kadernota meer duidelijkheid over middelenkader (contourennota): integrale afweging over ‘nieuw beleid’.

Procesvoorstel kadernota - Advies aan de raad om de kadernota in het voorjaar van 2023 te behandelen : -

Zorgvuldige voorbereiding en zorgvuldige behandeling staan voorop, inclusief afstemming met de raad en onze toekomstambassadeurs

-

Primair is een structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting. Ook de jaarschijf 2026, ‘het ravijnjaar’ moet sluitend zijn.

-

Er is zicht nodig op de uitwerking van de contourennota van het Rijk, deze zal naar verwachting veel impact hebben op onze financiële situatie. Er is dan meer duidelijkheid over het middelenkader.

-

Er is tijd nodig om vervolgens het coalitieakkoord en uitvoeringsprogramma uit te werken en van dekking te voorzien.

- Relatie met de begroting 2023: -

In de begroting nemen we een beschrijving van de positie van de contourennota, het coalitieakkoord en het uitvoeringsprogramma op.

-

In de begroting nemen we (zichtbaar) de onderdelen uit het coalitieakkoord en uitvoeringsafspraken mee die binnen de bestaande begroting uitgevoerd kunnen worden; zonder inzet van extra middelen.

-

Nb. de onderdelen die extra inzet van middelen vragen komen terug in het proces van de kadernota

19

Procesvoorstel kadernota -

-

De kadernota staat in het teken van de veerkrachten in de vorm van

•

ruimte voor het uitvoeringsprogramma.

•

ruimte voor flexibiliteit in de begroting.

Iedere portefeuillehouder doet daartoe voorstellen voor aanvullende ruimte via:

•

“nieuw voor oud” in aansluiting op de veerkrachten (van buiten naar binnen); met een onderzoek naar facilitering van dit proces met een revolving fund (reële doelen) en het benutten van subsidies.

•

het toetsen van (nieuw) beleid op uitvoerbaarheid / planning (reële plannen).

•

het toetsen van aannames bij open eind regelingen/ en wat wettelijk moet (‘SittardGeleense maat’) (reële begroting).

-

Ondersteuning door directie, domeinregie en business control

-

Start na college-/ raadsbesluit begroting 2023 en duidelijkheid over de impact van de contourennota

-

Raadbehandeling kadernota in februari/ maart 2023

20

Vervolgproces Basis: raadsbesluit P&C-cyclus 2022 (27 januari 2022)

-

Gelijktijdige behandeling van begroting 2023 en de 3 de rapportage 2022

-

De ambtelijke toelichting op 6 oktober vindt plaats via een videopresentatie

-

Schriftelijke technische vragen indienen tot 11 oktober; antwoorden beschikbaar vóór de 1 ste ronde

-

(verzoek evaluatie cyclus 2021)

-

Voorstel belastingmaatregelen in de raad van 15 december

21

Vervolgproces Tussentijdse betrokkenheid raad: -

-

Financieel spreekuur van wethouder middelen met ambtelijke ondersteuning

•

20 september 16.00 – 17.00 Stadhuis Geleen

•

Voor verdiepingsvragen op de informatiesessie/ begrotingsvoorbereiding

Werksessie 22 september

•

Advisering op reacties en input uit de raadssessie van 8 september

•

Verkenning van richtinggevende uitspraken voor de begroting en kadernota

•

Werkvorm volgt nog

22