Bijlage 2b.8 - Reactie L'Ortye incl bijlage

Van: Jean L'Ortye <jean@lortye.eu> Verzonden: dinsdag 7 december 2021 21:30 Aan: Meekels, Pieter <Wethouder.PieterMeekels@sittard-geleen.nl> CC: Denissen, Cas <cas.denissen@sittard-geleen.nl>; Ubachs, Raymond <Raymond.Ubachs@sittardgeleen.nl>; Vivien L'Ortye <vivien@lortye.eu> Onderwerp: Aanvullende informatie omtrent ontgronding Graetheide Geachte heer Meekels, Naar aanleiding van de rondevergadering en de vragen die hierin zijn gesteld, sturen wij u aanvullende informatie over de hydrologie en de (positieve) relatie tussen de Kingbeek en een mogelijke ontgronding. Deze informatie zullen wij samengevat ook met de gemeenteraad delen zodat iedereen over dezelfde feitelijke informatie beschikt. We zullen een brief opstellen waarin we onder andere ook de versnelling beschrijven die wij met de ontgronding kunnen realiseren in de vergroening van Graetheide. Ten slotte zullen wij ook het landelijk tekort aan bouwgrondstoffen benoemen dat in de komende jaren gaat ontstaan. Hierover zijn in de voorbije weken ook diverse artikelen in landelijke en regionale media verschenen.

Krantenartikel NRC: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/11/24/is-er-in-nederland-straks-nog-genoeg-beton-om-al-diehuizen-te-bouwen-a4066709 Krantenartikel Limburger: https://www.limburger.nl/cnt/dmf20211203_93580613?m_i=ApzADefTqTMZO2chC3WG2MW9Vu3X s%2B0P4KhY7hkopgdDXlEungNBCz_iMrB4cDkP4Ar6C4LWJTJpn6%2BFcXUXZPnQP5jThSrjGVzAAo&m _i=jby7e2SqNTkQMQe9RjTtvjLA3y4E%2BmbXxjZjcJEaU48ApgAfzYxZTL5Ic0RP4vjB_gV%2BUJS4vGPX1 M8K3qC25QQ_1PolM2XAwuyjjb&utm_campaign=seeding&utm_content=article&utm_medium=new sletter&utm_source=limburger&utm_term=wijlimburg In de hydrologische quickscan (zie bijlage) die wij hebben laten uitvoeren door de Antea Group, is als uitgangspunt genomen dat er een waterplas in de eindsituatie wordt gerealiseerd. Een conclusie die hierbij getrokken wordt (zie pagina 5), is dat een ontgronding leidt tot een versterking van de kwelstroom en dat dit als gunstig voor de aanwezige natuurwaarden in het brongebied kan worden beoordeeld. De uitkomsten van deze hydrologische quickscan vormen de basis voor de vervolgopdracht voor nader onderzoek dat uitgevoerd dient te worden in het kader van een MER-traject dat doorlopen moet worden voor een dergelijke ontgronding. In dit MER traject wordt uitgebreid onderzocht of de winning mogelijk nadelige effecten heeft op het milieu.

Daarbij wordt breed gekeken naar onder meer geluid, grondwater, landschap, flora en fauna, bodem, stikstof, archeologie, fijnstof etc. Tijdens de MER-procedure zijn er verschillende momenten waarop bewoners maar ook belangengroeperingen zoals IVN bedenkingen, zienswijzen en eventuele bezwaren kunnen inbrengen. Als de melding voor het opstarten van een MER-traject bij het bevoegd gezag is gedaan, wordt daarna in overleg met de omgeving en belangengroepen een Notitie Richtlijnen en Detailniveau (NRD) opgesteld. De NRD beschrijft onder meer de doelen en de ambities, waarbij het accent ligt op het creëren van meerwaarde voor Graetheide en omgeving. De conclusies van de reeds uitgevoerde quick scans kunnen worden meegenomen in de NRD. In overleg met belangengroeperingen, betrokken overheden en bewoners in het gebied wordt omschreven welke onderzoeken nodig zijn en hoe die worden uitgevoerd. Mocht u naar aanleiding van deze informatie nog verdere vragen hebben dan vernemen wij dit graag.

Vertrouwende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd, verblijf ik. Met vriendelijke groet, Holding L’Ortye BV Jean L’Ortye Directeur

Memo

memonummer datum aan van kopie project projectnr. betreft

210511 470907Hydrologische_quickscan_plan_Graetheide 11 mei 2021 J. van de Mortel Groen & Co J. van Roestel Antea Group Intern Planinitiatief Graetheide 470907 Hydrologische quickscan, eerste versie

Inleiding In opdracht van Groen & Co is de voorliggende quickscan opgesteld betreffende de hydrologische aspecten van een plan tot grondstoffenwinning en herinrichting in het gebied Graetheide, gelegen aan de oostkant van het Julianakanaal, in de gemeente Sittard-Geleen. De begrenzing van het plangebied is aangegeven in figuur 1. Figuur 1. Begrenzing van het plangebied (bron: Groen & Co).

In deze quickscan zijn met name de hydrologische aspecten van het plan in relatie tot het brongebied van de Kingbeek (westelijk van het Julianakaal) van belang (zie ook de plantekening in figuur 2). Het brongebied van de Kingbeek is gelegen aan de westkant van het Julianakanaal, aan de voet van het Maasterras, waar het maaiveld in de orde van grootte van (meer dan) 10 meter lager ligt dan in het plangebied. De hier aanwezige kwelafhankelijke terrestrische en aquatische natuurwaarden mogen op geen enkele wijze worden aangetast. Waar mogelijk dient met de grondstoffenwinning te worden gestreefd naar een versterking van deze natuurwaarden. Het plangebied zelf is

blad 1 van 6

memonummer: 210511 470907Hydrologische_quickscan_plan_Graetheide betreft: Hydrologische quickscan, eerste versie

landbouwgebied. Watergangen komen binnen het plangebied niet voor vanwege de diep liggende grondwaterstanden. Figuur 2. Het conceptplan met mogelijk te realiseren plassen aan de oostkant van het Julianakanaal. Het plangebied grenst aan de noordkant tegen de Schutterskampweg en aan de oostkant tegen de Oude Postbaan. Vanuit het plangebied is een natte verbinding onder het kanaal met (het brongebied van) de Kingbeek aangegeven. Het brongebied van de Kingbeek is zichtbaar aan de westkant van het Julianakanaal (bron: Groen & Co).

In figuur 2 is aangegeven hoe het conceptplan resulteert in een gedeeltelijk droge en gedeeltelijk natte grondstoffenwinning, wat mogelijk is vanwege de diep voorkomende grondwaterstanden. Als mogelijkheid tot realisatie van een ecologische meerwaarde is een natte ecologische verbinding onder het kanaal door met de Kingbeek aangegeven. Navolgend worden de (geo)hydrologische kenmerken van het gebied besproken. Vervolgens worden de effecten van de geplande aanleg van de plas op de hydrologie van het gebied nagegaan.

blad 2 van 6

memonummer: 210511 470907Hydrologische_quickscan_plan_Graetheide betreft: Hydrologische quickscan, eerste versie

Geohydrologische opbouw, grondwaterstanden en stromingsrichting In de navolgende figuren 3 en 4 zijn lijnen van gelijke hoogten van respectievelijk de hoogste en laagste voorkomende grondwaterstanden in het gebied aangegeven met de stromingsrichting, op basis van de beschikbare peilbuisgegevens en expert judgement.

Figuur 3. Lijnen van hoogste opgetreden gelijke grondwaterstanden en de stromingsrichting (pijlen).

blad 3 van 6

memonummer: 210511 470907Hydrologische_quickscan_plan_Graetheide betreft: Hydrologische quickscan, eerste versie

Figuur 4. De lijnen van de laagste opgetreden gelijke grondwaterstanden en de stromingsrichting (pijlen). In de figuren is te zien dat het isohypsenpatroon sterk afhelt, met name bij de hoogste opgetreden grondwaterstanden (figuur 4). Namelijk van ca. NAP +40 m aan de zuidoostkant van het plangebied tot ca. NAP +35.5 m aan de terrasrand westelijk van het Julianakanaal. Bij de laagste grondwaterstanden helt het grondwater af van ca. NAP +37.5 m naar ca. NAP +34.5 m. Het verhang over het plangebied, van zuidoost naar noordwest, is dus maximaal ca. 4.5 m bij de hoogste grondwaterstanden en ca. 3 m bij de laagste grondwaterstanden. In de laatste situatie is de kwel in het natuurgebied van de Kingbeek het kleinst. Tevens is het deel van het plangebied aangegeven waarvan het grondwater richting het brongebied van de Kingbeek stroomt. Dit wordt het intrekgebied van het brongebied genoemd. De dunne gestippelde lijnen met de pijlen geven de begrenzing van dit intrekgebied aan met de stromingsrichting. De stromingsrichting staat loodrecht op de lijnen van gelijke grondwaterstanden die zijn ingetekend. Grondwatereffecten delfstoffenwinning op het brongebied van de Kingbeek De grondwatereffecten van de delfstoffenwinning op het brongebied van de Kingbeek zijn schematisch weergegeven in figuur 5.

blad 4 van 6

memonummer: 210511 470907Hydrologische_quickscan_plan_Graetheide betreft: Hydrologische quickscan, eerste versie

Figuur 5. Invloed van de plas (aangegeven met een gele lijn) op de stromingsrichting van het grondwater voor een gemiddeld plaspeil van ca. NAP +36.25 m. Op de ondergrond zijn de lijnen van de gemiddelde grondwaterstand voor de huidige situatie aangegeven. Een pijl naar de plas geeft een stroming van grondwater richting de plas aan. Aan deze kant worden de huidige gemiddelde grondwaterstanden verlaagd. Een pijl uit de plas geeft infiltratie uit de plas in de bodem aan. Hier worden de huidige gemiddelde grondwaterstanden verhoogd. De grondwaterstanden aan de kant van het brongebied van de Kingbeek worden verhoogd. De grootte van de pijlen geeft een indicatie van de grootte van de verlagingen en de verhogingen van de grondwaterstanden aan de rand van de plas.

Uit figuur 5 volgt dat de plas zorgt voor een verhoging van de grondwaterstanden richting het brongebied van de Kingbeek en dus een versterking van de kwelstroom. Deze kwelstroom is zowel van belang voor de terrestrische kwelafhankelijke natuur als voor de aquatische natuurwaarden, omdat hiermee de voeding van de beek en de plassen plaatsvindt. Een versterking van de kwelstroom kan als gunstig voor de aanwezige natuurwaarden in het brongebied worden beoordeeld. Aan de zuidoostkant van de plas vindt een verlaging van de grondwaterstanden plaats. De grondwaterstanden liggen hier echter diep beneden maaiveld en er is dus geen sprake van een negatief effect op het huidige grondgebruik in het gebied van de verlaging. Door de aanleg van de plas wordt het intrekgebied van waaruit water naar het brongebied van de Kingbeek stroomt aanzienlijk vergroot. Dit positieve effect wordt in enige mate gereduceerd door de aanleg van de plas als de verdamping van water uit het plangebied toeneemt. Het neerslagoverschot (de neerslag – verdamping die het grondwater voedt) wordt in dat geval namelijk kleiner. Het een en ander is echter ook afhankelijk van de omvang van de plas. Deze wordt in de loop van de zomer kleiner als de grondwaterstanden dalen. Daarnaast is de verdamping van het plangebied in de toekomst afhankelijk van de overige inrichting.

Zo is de verdamping van een heidevegetatie aanzienlijk kleiner dan van landbouwgewassen. Eventuele grondwateronttrekkingen ten behoeve van beregening

blad 5 van 6

memonummer: 210511 470907Hydrologische_quickscan_plan_Graetheide betreft: Hydrologische quickscan, eerste versie

kunnen bijdragen aan een aanzienlijk grotere verdamping van de landbouw in de huidige situatie. In dat geval reduceert de aanleg van een plas het neerslagoverschot minder dan zonder beregening van de landbouw. Op basis van het voorgaande is de verwachting dat de aanleg van de plas een positief effect heeft op de kwel in het brongebied van de Kingbeek. Een nadere kwantificering van dit effect zal echter middels een modelberekening plaats dienen te vinden. Aanleg van een ecologische verbindingszone In de huidige situatie wordt het brongebied van de Kingbeek met de aangrenzende gebieden door het kanaal ecologisch gescheiden van het oostelijk gelegen Maasterras. Door de aanleg van een ecoduiker onder het kanaal door kan een ecologische verbindingszone worden gerealiseerd van het brongebied van de Kingbeek naar het te realiseren plasgebied aan de oostzijde, met een geleidelijke overgang naar het hoger gelegen Maasterras. Het handhaven van de kwel stelt beperkingen aan het maken van een natte ecologische verbindingszone onder het kanaal door, van het plangebied naar de Kingbeek. Een natte ecologische verbindingszone onder het kanaal door in de vorm van bijvoorbeeld een ecoduiker mag niet leiden tot een grondwaterstandverlaging aan de oostrand van het kanaal.

De natte ecologische verbindingszone mag dus niet de vorm hebben van een beek die aan de oostkant van het kanaal de grondwaterstanden verlaagt ten opzichte van de huidige situatie en dit water onder het kanaal door en via de Kingbeek afvoert. Wel kan een ecoduiker onder het kanaal in ieder geval worden gebruikt om een ecologische verbindingszone voor bijvoorbeeld amfibieën te realiseren. De ontwikkelingsmogelijkheden voor natuur met de aanleg van een ecoduiker verdienen een nadere uitwerking op basis van de huidige aanwezige natuurwaarden in de gebieden aan weerszijden van het kanaal en de mogelijkheden tot versterking van deze natuurwaarden, dan wel het ontwikkelen van nieuwe potenties in samenhang met de inrichting van het plangebied. Nadere uitwerking De voorgaande quickscan is gebaseerd op beperkte gegevens van grondwaterstanden aan met name de zuidoostkant van het plangebied. Hier ligt alleen peilbuis B60C0984, die slechts 2x is waargenomen. Aanvullende opnamen van grondwaterstanden kunnen gewenst zijn als basis voor modelberekeningen van de effecten van de delfstoffenwinning.

blad 6 van 6