Bijlage 2 Profielschets 2019, burgemeester Sittard-Geleen
Tekst van het document
1 PROFIELSCHETS NIEUWE BURGEMEESTER
Profielschets voor onze nieuwe burgemeester
2
PROFIELSCHETS NIEUWE BURGEMEESTER
3
Profielschets voor onze nieuwe burgemeester Sittard-Geleen ligt uniek, in het smalste
Terminal), zorg (Zuyderland), chemische
deel van Nederland, tussen België en
industrie (Sabic, OCI), MKB en, niet in de
Duitsland: de Euregio Maas-Rijn. Met
laatste plaats, de Brightlands Chemelot
onze ruim 92.500 inwoners zijn we de
Campus.
PROFIELSCHETS NIEUWE BURGEMEESTER
Sittard-Geleen: stad om lief te hebben
centrumgemeente van de regio en de derde gemeente van de provincie Limburg.
Sittard-Geleen vormt een knooppunt
Samen met Maastricht, Heerlen en de
van infrastructuur met de grootste
andere Zuid-Limburgse gemeenten
binnenhaven van Nederland, internationale
hebben wij de ambitie om één van de
snelwegen en de nabijheid van een
aantrekkelijkste regio’s te worden in
vliegveld. Het is prettig wonen, werken
Europa.
en leven in Sittard-Geleen. Er is een
Herkenbaar is de gemeente door de
breed aanbod van sportvoorzieningen,
prachtige Maasvallei en de vloeiende
waaronder de Sportzone Limburg en de
overgang naar het heuvelland. Als
400-meter ijsbaan. We hebben een rijk
aantrekkelijke vestigingsplaats
verenigingsleven passend bij de Limburgse
voor bedrijven, onderwijs- en
tradities, zoals carnaval, schutterijen,
onderzoeksorganisaties in de topsector
harmonieën en fanfares. En niet te
Chemie, komen mensen uit alle
vergeten: de vele evenementen, zoals de
windstreken naar Sittard-Geleen.
grote publiekstrekker, het Oktoberfeest.
Daarom hoort u bij ons niet alleen Nederlands maar zeker ook Duits, Engels
Om met Toon Hermans te spreken: ‘Een
en streektaal. Het onderwijsaanbod is
plek om lief te hebben’.
ruim: van vmbo-scholen tot universitaire opleidingen. Veelal in nauwe wisselwerking
Voor Sittard-Geleen zoeken wij een
met het bedrijfsleven. Onderscheidend zijn:
burgemeester die onze gemeente liefheeft
automotive (VDL NedCar), logistiek (Barge
en samen met ons stappen zet.
4 PROFIELSCHETS NIEUWE BURGEMEESTER
Stappen zetten in samenwerking
Stappen zetten in bestuurlijke complexiteit
Alleen gaat sneller, samen komen
In Sittard-Geleen zit veel potentie. Die potentie
we verder. Oude fusieperikelen zijn
voelen we ook in het gemeentebestuur.
onvoldoende verwerkt en moeten eindelijk
Tegelijk benutten we de kracht onvoldoende.
plaats maken voor het erkennen en
En dat moeten we samen verbeteren. Juist
benutten van elkaars kwaliteiten. Voor de
de kansen die er liggen en de uitdagingen
stedelijke opgaven en uitdagingen waar
die er zijn, vergen een krachtig en goed
Sittard-Geleen voor staat, is samenwerking
samenspel tussen gemeenteraad, college van
op alle niveaus onontbeerlijk. Gelukkig is
burgemeester & wethouders en ambtelijke
hier het vermogen aantoonbaar aanwezig
organisatie. Wij vragen de burgemeester het
om onszelf opnieuw uit te vinden.
voortouw te nemen in de verbetering van de
Wij verwachten van u als burgemeester
bestuurscultuur. We zijn ons er van bewust
dat u onze gemeente positioneert. U
dat we hierin samen moeten optrekken en
bent de logische gesprekspartner die
de burgemeester daartoe ruimte moeten
enthousiasmeert, initieert, stimuleert
geven. Dit vereist tact, een gezonde dosis
en soms zelfs afdwingt. Dat betekent
humor en relativeringsvermogen. Op het
snel schakelen, gevoel hebben voor
moment dat het politiek-bestuurlijk benauwd
verhoudingen en zo nodig doorpakken.
wordt, brengt u lucht. Dat vraagt gedoseerde
Kortom: u bent een assertief strateeg
interventiekracht, toegankelijkheid en situationeel handelen.
Kortom: u bent politiek-bestuurlijk sensitief
5
Stappen zetten in onze samenleving
Sittard-Geleen kent een grootstedelijke
Sittard-Geleen wil dé gemeente voor
veiligheidsopgave. Die wordt versterkt
iedereen zijn. Van arm tot rijk, van jong tot
door onze ligging. Sittard-Geleen heeft
oud en van kwetsbaar tot zelfvoorzienend.
te maken met problematiek die bij een
Als burgemeester van Sittard-Geleen
grensgemeente hoort (internationale
heeft u een groot hart voor een inclusieve
criminaliteit). In onze gemeente ligt een
samenleving. Dat kan soms betekenen dat
omvangrijk chemisch complex. Wij sluiten
u opkomt voor de belangen die niet het
de ogen niet voor de risico’s. De stad
luidst doorklinken. Op momenten die ertoe
heeft bovendien te maken met vormen
doen bent u zichtbaar in onze samenleving.
van ondermijning. Onze veiligheidsopgave
Iedereen mag zich gezien weten en
vraagt om een stevige, ervaren en
gehoord voelen door de burgemeester.
proactieve bestuurder met lef en
Kortom: u bent de burgemeester voor iedereen
daadkracht. Dat is niet hetzelfde als stoer en flink. Wij zoeken een burgemeester die de professionals en medeoverheden dichtbij houdt en die het handelen achteraf
Een assessment kan onderdeel uitmaken
duidelijk toelicht en zo nodig verantwoordt.
van de procedure.
Kortom: u bent gezag(uit)dragend
PROFIELSCHETS NIEUWE BURGEMEESTER
Stappen zetten op veiligheid
6 PROFIELSCHETS NIEUWE BURGEMEESTER
Inwonersraadpleging
Dit vinden de inwoners van Sittard-Geleen De nieuwe burgemeester moet betrokken zijn bij de stad en de mensen 77% zeer belangrijk 19% belangrijk 2% neutraal 1% onbelangrijk 3% zeer onbelangrijk
Door afrondingsverschillen kan het totaal hoger dan 100% zijn.
7 PROFIELSCHETS NIEUWE BURGEMEESTER
De nieuwe burgemeester moet gevoel hebben voor de Limburgse tradities 39% zeer belangrijk 41% belangrijk 13% neutraal 4% onbelangrijk 4% zeer onbelangrijk
De nieuwe burgemeester moet de kernen en stadsdelen van onze gemeente met elkaar verbinden 38% zeer belangrijk 37% belangrijk 18% neutraal 5% onbelangrijk 3% zeer onbelangrijk
Bovendien vinden inwoners van Sittard-Geleen deze persoonskenmerken belangrijk: Toegankelijk / benaderbaar / luisteren / tussen de mensen komen / zichtbaar (190x) Boven de partijen staan / geen partijbinding / onafhankelijk (103x) Vrouw (84x) Integer / eerlijk / betrouwbaar (81x) Limburger zijn / Limburgs dialect sprekend (74x) Verbinden (74x) Jong (van geest) / modern / vernieuwend (47x) Sociaal (32x) Daadkrachtig (32x) Handhaven (11x) De uitwerking van de enquête is te vinden op www.sittard-geleen.nl/nieuweburgemeester
8 PROFIELSCHETS NIEUWE BURGEMEESTER
De nieuwe burgemeester moet gemeentebestuur, bedrijven en maatschappelijke organisaties met elkaar verbinden 38% zeer belangrijk 49% belangrijk 10% neutraal 2% onbelangrijk 2% zeer onbelangrijk
De nieuwe burgemeester moet de gemeente op de kaart zetten in de regio, in Den Haag en over de grenzen 34% zeer belangrijk 37% belangrijk 20% neutraal 7% onbelangrijk 2% zeer onbelangrijk
9
•
56 procent vindt betrokkenheid het belangrijkst
•
12 procent vindt organisaties verbinden het belangrijkst
•
11 procent vindt kernen en stadsdelen verbinden het belangrijkst
Betrokken zijn bij de stad en de mensen Gemeentebestuur, bedrijven en maatschappelijke organisaties met elkaar verbinden Kernen en stadsdelen van onze gemeente met elkaar verbinden Gemeente op de kaart zetten in de regio, in Den Haag en over de grenzen Gevoel hebben voor de Limburgse tradities Anders, namelijk 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
In onze gemeente vinden we het belangrijk dat iedereen mee kan doen. Dus hebben we onze inwoners uitgenodigd om mee te denken over de profielschets van hun nieuwe burgemeester. Centraal stond de vraag ‘Welke eigenschappen vindt u belangrijk?’. Tussen 12 en 22 augustus vulden 2.060 personen de vragenlijst volledig in. Van vijf stellingen gaven zij aan hoe belangrijk deze in hun ogen zijn. Tevens maakten velen gebruik van de mogelijkheid zelf eigenschappen en persoonskenmerken toe te voegen.
PROFIELSCHETS NIEUWE BURGEMEESTER
Welke eigenschap voor de nieuwe burgemeester vindt u het belangrijkst, als u moet kiezen?
10 KERNCIJFERS SITTARD-GELEEN
‘S HERTOGENBOSCH
50 k m
EINDHOVEN
VENLO WEERT
ANTWERPEN
DÜSSELDORF
ROERMOND
MÖNCHENGLADBACH
GENK
HASSELT
BRUSSEL
KÖLN
HEERLEN
LEUVEN MAASTRICHT
AKEN
BONN
JUL
IAN
AK
AN
AA L
LUIK
Holtum Papenhoven
Buchten
Grevenbicht
Hondsbroek
Born
N297
Obbicht
MA
AS
Industriepark Noord
A2
Guttecoven Limbricht
Overhoven
Limbrichterveld Hoogveld
Graetheide
Recreatiegebied Schwienswei
Baandert
Einighausen
Broeksittard
Sittard Ophoven Sanderbout
Lindenheuvel
Stadbroek
SittardCentrum
Kollenberg-Park Lijenbroek Omgeving Watersley
Geleen-Noord Chemelot Campus
Windraak Oud-Geleen Haesselderveld
E314
Geleen
GeleenCentrum
Kluis
Geleen-Zuid
A76
Kemperkoul
Munstergeleen
11 KERNCIJFERS SITTARD-GELEEN
Kerncijfers Oppervlakte 80,53 km2
5300 – 4900 v. Chr.
Vestiging eerste landbouwers van Nederland de Bandkeramiekers. Alleen in Limburg op de löss. Ook in hele periode 4900-3200 v. Chr. In Sittard en Geleen veel nederzettingen. Diverse culturen, Late Steentijd.
3200 v. Chr.
Overgang van Steentijd naar Metaaltijden, Bronstijd, IJzertijd. Landbouwende gemeenschappen met metaalbewerking. In gebied van Sittard-Geleen bloeiende ijzertijdcultuur.
Aantal inwoners 92.661
Aantal huishoudens 44.977
Aantal woningen 46.435 Huurwoningen 42,8% Koopwoningen 57,2%
50 v. Chr. - 500 Romeinse tijd 500-1500
Vanaf vroege middeleeuwen Kerstening en ontstaan kleine nederzettingen en heerlijkheden die langzaam maar zeker worden opgeslokt door verschillende grotere aangrenzende staatskundige eenheden. De vesting Sittard krijgt in 1243 stadsrechten en ontwikkelt zich tot het stadje van de regio. Sittard, Geleen en Born hebben nog hun eigen geschiedenis, verdeeld over verschillende heren en staatkundige eenheden.
1500-1793
Agrarische samenleving, handel vooral oost-west en geconcentreerd in Sittard. Geleen wordt graafschap. Veel oorlog en vernielingen.
1794-1866
Franse tijd, erna Nederlands, Belgisch, weer Nederlands, maar Duitse invloeden. Limburg en regio zoekend naar nieuwe (lands-)identiteit.
1867-1914
Versterking Noord-Zuid oriëntatie en integratie in de Nederlandse natiestaat.
1915-1965
Komst staatsmijn Maurits met industriële spin-off, sterke bevolkingsgroei en ontwikkeling van een tweede stedelijk kern: Geleen. Broeksittard bij Sittard gevoegd.
1966-1981
Sluiting staatsmijn Maurits, verdere ontwikkeling chemische industrie in Geleen en realisatie vervangende werkgelegenheid in automotive industrie in Born.
1982-2001
Bestuurlijke schaalvergroting. Per 1 januari 1982 gaan Born, Grevenbicht, Obbicht en Papenhoven de nieuwe gemeente Born vormen. Munstergeleen en Limbricht gaan deel uitmaken van de nieuwe gemeente Sittard. Op 1 januari 2001 zijn Sittard, Geleen en Born gefuseerd tot één gemeente: Sittard-Geleen.
Bedrijven 7.820
Aantal banen: 55.520 Collectieve dienstverlening 27% Handel 14,9% Industrie 31,8% Landbouw 0,3% Zakelijke dienstverlening: 24,2% Overige dienstverlening: 1,8% Onderwijs Basisscholen Voortgezet onderwijs Middelbaar onderwijs HBO
Universitair onderwijs
Bron: waarstaatjegemeente.nl
Invloed van Romeinen en Romanisering.
Actuele gegevens per 28 augustus 2019
12
DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN SITTARD-GELEEN
Bijlage 1
De (samenwerkings)opgave van Sittard-Geleen
14
DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN VANSITTARD-GELEEN SITTARD-GELEEN
15
De (samenwerkings)opgave van Sittard-Geleen
Van het nationale parlement kreeg Sittard-
op te zijn. Inwoners zijn trots op hun
Geleen op 1 januari 2001 twee grote
eigen dorp of wijk, waar eeuwenoude
opgaven mee:
tradities gekoesterd worden. Stakeholders
- ontwikkel een centrumfunctie voor
bevestigen herhaaldelijk dat Sittard-
1
inwoners en ondernemers in de regio;
Geleen goud in handen heeft en dat zij
- ontwikkel een volwaardig partnerschap
graag meewerken om dat te verzilveren.
met het industrieel cluster in de regio.
Meer informatie hierover is beschikbaar
DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN SITTARD-GELEEN
Bijlage 1
op www.insittardgeleen.nl en Beide opgaven zijn (interne en externe) samenwerkingsopgaven ten behoeve van het welzijn en de welvaart van inwoners. Onderstaand de schets van deze twee
www.samenduurzaaminsittardgeleen.nl
Centrumfunctie voor inwoners en ondernemers
opgaven anno 2019. De belangrijkste verandering is de rol die Sittard-Geleen
Anno 2019 is deze opgave niet langer
nastreeft in de samenwerkingsopgaven. In
geografisch begrensd. Inwoners van
de samenwerking met andere overheden
Heerlen werken o.a. bij VDL NedCar en
is het niet de strakke lijn van ‘je gaat
inwoners van Sittard-Geleen werken o.a.
er over of je gaat er niet over’, maar de
aan de universiteit in Maastricht. Voor
multi-level samenwerking van steden,
vrijetijdsbesteding gaan inwoners naar hun
(Eu)regiogemeenten, provincie en rijk.
eigen buurt, de centra van Sittard, Geleen
In de samenwerking met inwoners,
en Born, maar ook naar Maastricht, het
ondernemers en maatschappelijke
Heuvelland, Ardennen, Eifel, Den Bosch en
instellingen maakt de beleidsbepalende
zelfs Barcelona.
rol van Sittard-Geleen plaats voor de rol van gelijkwaardig netwerkpartner die
In 2019 is deze opgave niet het exclusieve
primair verbindt, faciliteert en aanjaagt.
domein van de gemeente Sittard-Geleen.
In de samenwerking met inwoners zet
Zo is ook de onderwijsopgave van de
Sittard-Geleen stappen om inwoners de
gemeente al lang niet meer beperkt
ruimte te geven voor eigen initiatief in de
tot de huisvesting van scholen. Deze is
dagelijkse woon- en leefomgeving.
ontwikkeld tot een samenwerkingsopgave
Sittard-Geleen is een gemeente om trots
van onderwijs-, zorginstellingen,
16 DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN SITTARD-GELEEN
bedrijfsleven en gemeente om jonge
Maastricht en andere kennisinstellingen
mensen de kans te geven hun talenten
samen innoveren. Met Chemelot staat Sittard-
te ontwikkelen om goed te kunnen
Geleen in de top tien van concentratiepunten
participeren in de samenleving.
van innovatiekracht, die Nederland
De opgave van Sittard-Geleen om
concurrerend moeten houden ten opzichte
de centrumfunctie voor inwoners en
van economieën binnen én buiten Europa.
ondernemers te ontwikkelen gaat anno 2019 over het vermogen om in
Er staat veel op het spel en de kwaliteit van
diverse netwerken en op verschillende
de samenwerking is een bepalende factor.
schaalniveaus verbinder, facilitator en
Onderzoek van het Planbureau voor de
aanjager te zijn. In abstracto wordt dit in
Leefomgeving uit 20163 toont dit aan en laat
Sittard-Geleen, de Westelijke Mijnstreek
zien dat de Brainport-regio hierin een goed
en Zuid-Limburg breed gedragen. In
voorbeeld is.
de praktijk gaat de samenwerking tussen en met de gemeenten, tussen
Voor Sittard-Geleen is een (doem)scenario
en met marktpartijen, tussen en met
reëel van een ‘mijnsluiting 2.0’. Dit als
maatschappelijke instellingen en tussen en
gevolg van de leegloop van het industrieel
met inwoners goed tot aan het punt dat het
cluster door ongelijke internationale
eigenbelang ondergeschikt moet worden
concurrentieverhoudingen, door het
aan het gezamenlijke belang. De praktijk
ontbreken van leveringsgaranties van
leert dat ‘good persons’ en ‘good practices’
stroom van de windparken op de Noordzee
het verschil maken in het vermogen om
en door niet ingevulde vacatures vanwege
gezamenlijk belang en afzonderlijk belang
het onvermogen om één Euregionale
met elkaar te vervlechten.
arbeidsmarkt te vormen.
Volwaardig partnerschap met het industrieel cluster Anno 2019 staat dit partnerschap grotendeels in het teken van het nationale belang om de CO2-uitstoot van de grote industrieën te verminderen. In de top tien van locaties die samen 50% van de totale Nederlandse industriële C02-uitstoot produceren2, staat Sittard-Geleen met de Chemelot-site op de vierde plaats. Het partnerschap staat ook in het teken van de nationale innovatiekracht van Nederland. Onderdeel van ons industrieel cluster is de Brightlands Chemelot Campus, waarin bedrijven, de Universiteit
17
betekent volwaardig partnerschap dat de
een (droom)scenario reëel dat onze regio
gemeente Sittard-Geleen de verbindende,
hét Europese voorbeeld is waar met
faciliterende en aanjagende rol heeft in het
innovaties niet alleen de energietransitie
regionale economische ecosysteem waar
wordt gerealiseerd, maar waar dit ook
het industrieel cluster, maar ook het MKB,
welzijn en welvaart voor ondernemers
kennisinstellingen en maatschappelijke
en inwoners oplevert. Mensen willen in
instellingen deel van uitmaken. Sterke relaties
dit scenario graag werken en leven in
met directies en bestuurders van deze partijen
onze regio omdat die het vermogen heeft
én met (bestuurlijke) beslissers bij provincie,
zich snel aan te passen aan de steeds
ministeries, de Europese Commissie moeten
veranderende wereld.
in de toekomst tot de ‘standaarduitrusting’ van Sittard-Geleen behoren, als volwaardige
Werd het industrieel cluster in 2001 nog
partner van het industrieel cluster.
voornamelijk gevormd door DSM en NedCar, anno 2019 wordt dit gevormd door
Onderdeel van deze standaarduitrusting
onder andere het Saoudische Sabic, het
is ‘het verhaal van Sittard-Geleen’, dat
Egyptische OCI-Nitrogen, het Saoudische
eenduidig, consistent en op harde feiten is
Aramco dat recent het Duitse Arlanxeo
gebaseerd. Een volwaardige partner is in de
overnam, VDL NedCar, DSM en het
eerste plaats een betrouwbare partner. Als
Japanse Sekisui S-Lec. In 2001 lag het
alle vertegenwoordigers van de gemeente
accent voor de gemeente op de uitvoering
hetzelfde ‘verhaal van Sittard-Geleen’
van publieke taken m.b.t. de ontwikkeling
uitdragen, is Sittard-Geleen zo’n partner.
van het industrieel cluster. Anno 2019
DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN SITTARD-GELEEN
Tegelijkertijd is voor Sittard-Geleen ook
18 DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN SITTARD-GELEEN
Onderstaand is de samenwerkingsopgave
maar de afstand tussen inwoner en lokale
van de gemeente Sittard-Geleen
overheid toeneemt. Hoe gaat de overheid
geconcretiseerd.
ruimte laten voor gemeenschapsvorming
1. Een gemeentebestuur met en voor de inwoners
en het versterken van nabuurschap in wijken en dorpen? Hoe creëert een lokale overheid een podium voor inwoners en laat zij hen trots zijn op hun eigen resultaten?
Deze samenwerkingsopgave is onder andere urgent omdat inwoners van SittardGeleen de inspanningen van de gemeente
2. Vooroplopen naar een duurzame toekomst
gemiddeld met een 5,84 waarderen4 tegen gemiddeld 6,61 door inwoners van
Deze samenwerkingsopgave is onder
gemeenten van vergelijkbare stedelijkheid.
andere urgent omdat Sittard-Geleen elk
Slechts 12% van de inwoners heeft (heel)
jaar van 2019 tot en met 2040 ruim 2.300
veel vertrouwen in de gemeente tegen 30%
woningen moet afkoppelen van het gasnet,
in de vergelijkbare stedelijkheidsklasse.
om het lokale aandeel5 te leveren in het
Ook op het gebied van betrokkenheid en
nationale klimaatakkoord.
oplossingsgerichtheid scoort de gemeente laag (3,79) in vergelijking met andere
De samenwerkingsopgave is complex
steden (5,03).
omdat inwoners, industrie en MKB uit onzekerheid geen stappen durven te zetten
De samenwerkingsopgave is complex
in de samenwerking. De burger is onzeker
omdat lokale overheden steeds verfijndere
over kennis, impact en financiën. De grote
vormen van interactief bestuur bedenken,
industrie is onzeker over de noodzakelijke
19
De samenwerkingsopgave op het gebied
verduurzamen. Het MKB heeft moeite om
van gezondheid is complex omdat
aan te sluiten bij de innovatie en het vinden
zorgaanbieders, zorgverzekeraars,
van bijbehorend personeel. De status quo
werkgevers, onderwijsinstellingen en
voelt te veilig. Leiderschap van publieke
gemeenten hun eigen belangen en hun
en private stakeholders is noodzakelijk om
eigen ‘businessmodel’ hebben. Met
de eerste stappen te zetten op een weg die
het gezondheidsakkoord Zuid-Limburg
bezaaid is met onzekerheden.
hebben deze partijen een belangrijke
3. Gezond en veilig in een sociale omgeving
stap gezet, maar de samenwerking is pas effectief als partijen over de grens van hun eigen belang en hun eigen businessmodel stappen om concrete resultaten te
Deze samenwerkingsopgave op het
bereiken voor onze inwoners.
gebied van gezondheid is onder andere urgent omdat steeds meer ouderen
De samenwerkingsopgave op het gebied
ondersteuning nodig hebben in een
van veiligheid is onder andere urgent
regio waar de inwoners het meest
omdat Sittard-Geleen plek zeven inneemt
vergrijsd en het meest ongezond zijn.
op de nationale AD-misdaadmeter8,
Van de 50 grootste gemeenten heeft
met de chemische industrie en het
Sittard-Geleen de op één na laagste
vervoer van gevaarlijke stoffen een hoog
arbeidsparticipatiegraad . 1 op de 8
risicoprofiel heeft, verschillende vormen
jongeren redt het niet zonder jeugdzorg,
van ondermijnende criminaliteit kent en
wat 20% hoger is dan het landelijke
een in zwaarte toenemende problematiek
gemiddelde.
heeft rondom personen met verward
6
7
DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN SITTARD-GELEEN
infrastructuur en steun van overheid om te
20 DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN SITTARD-GELEEN
gedrag. Met twee rijksgrenzen als gemeentegrens zijn criminelen heel snel in
4. Wonen en leven in Sittard-Geleen
Duitsland en België en vice versa. Deze samenwerkingsopgave is onder andere De samenwerkingsopgave op het gebied
urgent omdat de ‘veranderende wereld’
van veiligheid is complex, omdat veel
voelbaar wordt in de dagelijkse woon- en
partijen een rol hebben bij de aanpak. Van
leefomgeving. Denk aan hevige regenval en
vastgoedeigenaren tot Belastingdienst
lange periodes van hitte en droogte als gevolg
als het gaat om ondermijning en van
van de klimaatverandering, vermindering
basisschool tot GGZ als het gaat om
van draagvlak voor voorzieningen,
verwarde personen. Het succes van de
leefbaarheidseffecten van de economie
samenwerkingsopgave ligt er vooral in dat
en eenzaamheid en verschraling van het
politie, openbaar ministerie en gemeente
woningaanbod door vergrijzing en ontgroening.
de kwantitatieve en kwalitatieve capaciteit hebben om te handhaven én om ruimte
De samenwerkingsopgave is complex, omdat
te creëren om met alle partijen in de
de gemeente noch de positie noch het geld
veiligheidsketen preventie succesvoller te
heeft om deze effecten van ‘de veranderende
maken. De boven-proportionele omvang
wereld’ te verzachten. Uit de in mei 2018 uit-
van de veiligheidsopgave van Sittard-
gevoerde Burgerpeiling blijkt dat inwoners van
Geleen rechtvaardigt dat.
Sittard-Geleen zelf in hoge mate van betekenis willen zijn en bereid zijn zich in te zetten voor de leefbaarheid in hun omgeving. Een substantieel deel van deze mensen geeft aan dit in de praktijk nog niet te doen.
21
6. Een duurzame economie voor werk en innovatie
Deze samenwerkingsopgave is onder
Deze samenwerkingsopgave is onder andere
andere urgent omdat het percentage
urgent omdat het aantal openstaande
leegstaande winkels in geheel Sittard-
vacatures in Sittard-Geleen leidt tot
Geleen 14.55% is, met een uitschieter van
problemen bij MKB-ondernemers en de grote
22% leegstaande winkels in het centrum
industriële bedrijven. Daar komt bij dat de
van Geleen. Het landelijke percentage
aantrekkingskracht van Sittard-Geleen op
leegstaande winkels is 9%.
werknemers van buiten Limburg de op één na
9
laagste is van de grootste vijftig gemeenten10 De samenwerkingsopgave is complex
en de arbeidsparticipatiegraad in Sittard-
omdat digitalisering, de toegenomen
Geleen dezelfde lage score heeft.
mobiliteit van consumenten en nieuwe leefstijlen vragen om een
De samenwerkingsopgave is complex,
vernieuwende, maatschappelijke aanpak
omdat deze alleen slaagt als Zuid-Limburg
van voorzieningen voor onze inwoners.
zich ontwikkelt tot een sterk economisch
Traditionele oplossingsrichtingen zijn niet
ecosysteem, waarin Chemelot, MKB,
langer toereikend.
kennisinstellingen, kennisinstituten, onderwijsinstellingen, overheden en financiers concrete stappen zetten op weg naar de gezamenlijke stip op de horizon. De concrete stappen bij elkaar maken heel Zuid-Limburg sterker.
DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN SITTARD-GELEEN
5. Ontspannen en genieten in Sittard-Geleen
22
De samenwerkingsopgave is complex omdat de financiële problemen mede verband houden met het onvermogen
Deze samenwerkingsopgave is onder
van Sittard-Geleen om scherpe keuzes
andere urgent omdat Sittard-Geleen één
te maken. Sittard-Geleen heeft weinig
van de vier Nederlandse gemeenten is
kenmerken van een stad en veel kenmerken
die onder preventief toezicht staat van de
van een regio van kernen met een sterke
provincie. De urgentie van een duurzaam
historie. Omdat deze kernen in eerste
robuuste begroting werd al in 2006
instantie staan voor hun eigenbelang,
blootgelegd door de commissie ‘Tijd voor
is voor heel Sittard-Geleen ‘verdelende
Keuzes’ onder het voorzitterschap van
rechtvaardigheid’ het gevolg.
voormalig staatssecretaris mevrouw A. van
JUL
IAN
AK
AN
AA
L
de Vondervoort.
Holtum Papenhoven
Buchten
Grevenbicht
Hondsbroek
Born
N297
Obbicht
AS
Industriepark Noord
MA
DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN SITTARD-GELEEN
7. Financiën duurzaam op orde
A2
Guttecoven Limbricht
Overhoven
Limbrichterveld Hoogveld
Graetheide
Recreatiegebied Schwienswei
Baandert
Einighausen
Broeksittard
Sittard Ophoven Sanderbout
Lindenheuvel
Stadbroek
SittardCentrum
Kollenberg-Park Lijenbroek Omgeving Watersley
Geleen-Noord Chemelot Campus
Windraak Oud-Geleen Haesselderveld
E314
Geleen
GeleenCentrum
Kluis
Geleen-Zuid
A76
Kemperkoul
Munstergeleen
23
1 2
Besluit Tweede Kamer en Eerste Kamer op de Herindelingswet Sittard-Geleen Nederlandse Emissieautoriteit 2018; de tien locaties stoten drie keer zo veel CO2 uit dan alle Nederlandse huishoudens bij elkaar
3
Stedelijke regio’s als motoren voor economische groei; PBL 2016
4
Burgerpeiling Sittard-Geleen, mei 2018
5
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat 2018. Doel is om in Nederland in 2021 50.000 gebouwen per jaar aardgasvrij te kunnen maken. Ruim vóór 2030 gaat dit aantal naar 200.000 woningen per jaar.
6
Atlas voor Gemeenten 2018
7
Kwartaalrapportage sociaal domein Sittard-Geleen 2019, op basis van CBS-cijfers
8
AD-Misdaadmeter op basis van politiegegevens over 2018, gewogen naar de impact voor het slachtoffer, gebaseerd op onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau.
9
Planbureau voor de Leefomgeving, 2018
10
Atlas voor Gemeenten 2018
DE (SAMENWERKINGS) OPGAVE VAN SITTARD-GELEEN
Noten
PROFIELSCHETS NIEUWE BURGEMEESTER
www.sittard-geleen.nl