Bijlage 2 Jaarstukken 2024 GR Kredietbank Limburg
Tekst van het document
Openbaar lichaam
Jaarstukken 2024 Kredietbank Limburg
Toegankelijke hulp
Stress sensitieve hulp
Duurzame hulp in het juiste tempo
Van: Steller:
Directie KBL Afdeling Finance, Planning & Control
Aan:
Algemeen Bestuur KBL
Datum:
11-04-2025
Versie:
KBL concept jaarstukken 2024 F1.1 AB
_____________________________________________________________________________________________ 1
Jaarstukken 2024
Inhoudsopgave Jaarverslag
3
Voorwoord Financieel resultaat over 2024 Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiering Bedrijfsvoering Rechtmatigheidsverantwoording Wet open overheid (Woo) Organisatie en ontwikkelingen Controlling Dienstverlening 2024 Kerngegevens
3 4 7 7 11 13 15 15 15 15 16 26
Jaarrekening 2024
27
Balans per 31 december 2024 (na resultaatbestemming) Overzicht van baten en lasten 2024 Staat van baten en lasten - Programma schuldhulpverlening Toelichtingen: Grondslagen voor de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling Toelichting op de balans Toelichting op het overzicht van baten en lasten Analyse afwijkingen t.o.v. de begroting Rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur Verdeling van de lasten in directe kosten en overhead Overzicht van structurele en incidentele baten en lasten Toelichting op de incidentele baten en lasten Wet normering bezoldiging topfunctionarissen Bijlage taakvelden Ondertekening jaarrekening Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
28 29 30 31 31 34 46 54 55 58 59 60 60 61 62 64
Lijst van gehanteerde afkortingen is te vinden op pagina 65.
_____________________________________________________________________________________________ 2
Jaarstukken 2024
Jaarverslag Het Bestuur van het Openbaar Lichaam Kredietbank Limburg biedt hierbij zijn jaarrekening aan voor het boekjaar dat is geëindigd op 31 december 2024. In dit jaarverslag zijn ook de verplichte paragrafen opgenomen zoals deze zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).
Voorwoord Met dit jaarverslag kijken we terug op 2024. Een jaar waarin Kredietbank Limburg opnieuw een krachtige en verbindende rol heeft gespeeld in het ondersteunen van inwoners met financiële problemen. Onze inzet blijft gericht op het bieden van rust, stabiliteit en perspectief, zodat mensen weer grip krijgen op hun financiële situatie. Naast onze reguliere dienstverlening hebben we in 2024 ook een belangrijke bijdrage geleverd aan enkele bijzondere projecten. Zo hebben we binnen het project Kinderopvangtoeslag (=KOT) ondersteuning geboden aan gedupeerden van de toeslagenaffaire, en binnen het project Financiële Nood Wateroverlast Limburg (=FNWL) hulp verleend aan inwoners die financieel getroffen zijn door de overstromingen. Deze projecten hebben niet alleen een maatschappelijke impact gehad, maar hebben ook bijgedragen aan een positief financieel resultaat voor 2024. Daarnaast hebben we intensief gewerkt aan de gevolgen van de uittreding van de gemeente Heerlen voor onze dienstverlening en organisatie. De belangen van cliënten en medewerkers stonden hierbij centraal en door een zorgvuldige overgang is de continuïteit van onze dienstverlening gewaarborgd en zijn er passende afspraken gemaakt over de financiële en organisatorische afwikkeling van dit besluit.
Tegelijkertijd hebben we samen met de deelnemende gemeenten belangrijke stappen gezet in de strategische herijking en een toekomstgericht bekostigingsmodel ontwikkeld en vastgesteld, waarmee we financiële stabiliteit en een eerlijke verdeling van kosten tussen gemeenten borgen. Met vertrouwen kijken we vooruit naar 2025. We blijven werken aan een solide en transparante basis, waarin we inwoners perspectief bieden en financiële rust brengen. Iedere dag opnieuw maken we samen het verschil.
J. Bühler Voorzitter Algemeen Bestuur
_____________________________________________________________________________________________ 3
Jaarstukken 2024
Financieel resultaat over 2024 Conform bestuurlijke afspraak wordt er normaliter jaarlijks aan het begin van het begrotingsjaar (in maart/april) een zogenaamde begrotingswijziging opgesteld, indien daartoe aanleiding is. Vanwege de bijzondere omstandigheden rondom de lopende uittreding van gemeente Heerlen is er vooraf al besloten om in 2024 pas in september / oktober een dergelijke mogelijke begrotingswijziging aan het bestuur voor te leggen. Een begrotingswijziging bleek niet aan de orde, wel is er destijds door het DB besloten om de beschikbare prognose 2024 door te geleiden aan het AB. De betreffende prognose 2024 schetste een beeld van meer ingecalculeerde (deels incidentele) opbrengsten en kosten t.o.v. de primaire ontwerpbegroting. Het Algemeen Bestuur heeft op 6 februari 2025 besloten om de overuitputting van de GRgemeenten af te rekenen op basis van gerealiseerde aantallen en om eventuele onderuitputting van GR-gemeenten niet te verrekenen (maar het in rekening gebrachte voorschot te handhaven). Het saldo van baten en lasten conform de primaire begroting was € 0. Het positieve exploitatieresultaat over 2024 vóór toevoeging aan de reserve bedraagt € 1.698.361:
Financieel resultaat 2024 (bedragen in €)
Realisatie ‘24
Prognose ‘24
(begrotingswijziging)
Realisatie ‘23
Baten
15.008.450
13.948.522
12.879.928
Lasten
13.310.088
13.188.850
12.509.005
+ 1.698.361
+ 759.672
+ 370.923
6.743
0
31.109
+ 1.691.618
+ 759.672*
+ 339.815
Resultaat voor afboekingen Afboekingen Resultaat voor toevoeging aan reserve
*exclusief voorzien financieel effect afrekening project KOT + € 782.000 Samenvattend qua baten en lasten: Qua gerealiseerde omzet is een stijgende lijn te zien ten opzichte van 2023. De omzet is ook hoger dan primair begroot voor 2024. Dit is deels ontstaan door de effecten van de uittreding van gemeente Heerlen en de afrekening van het meerjarige project KOT over de periode 2021-2023. Daarnaast is de stijging aan de batenkant hoger dan de bijbehorende stijging aan de lastenkant. De feitelijke bedrijfsopbrengsten zijn in 2024 € 15.008.450.
_____________________________________________________________________________________________ 4
Jaarstukken 2024
2024 Preventie, vroegsignalering en educatie Preventieprojec ten subtotaal Intake
1.408.545
Sociale kredietverstrekking (intake)
237.020
Inkomensbeheer en ondersteuning: Budgetbeheer BBR-Maatwerk Bewindvoering subtotaal Schuldenaanpak
1.718.098 1.178.656 2.726.708 5.623.461 4.426.928
Nazorg
-
Overige bedrijfsopbrengsten Overige baten Detachering interim SHV Overige bedrijfsopbrengsten Rentemarge Renteopbrengsten Rentekosten Rentemarge Deelname GR-gem. in voorz. kredport.
Bijzondere baten Opbrengsten KOT Opbrengsten FNWL Uittreedsom Heerlen 2024 Bijzondere baten Totale baten
1.266.350 1.266.350
99.842 47.988 147.830 373.693 123.412 497.105 1.290
884.905 231.847 283.168 1.399.920 15.008.450
De baten zijn in 2024 met + € 2.128.521 gestegen ten opzichte van 2023. De gerealiseerde overuitputting van de voorschotten wordt in rekening gebracht, evenals de 90% clausule met betrekking tot de DVO’s van niet-GR gemeenten. Daarnaast wordt de toename van de baten met name veroorzaakt door het ontvangen boetebedrag inzake de uittreding van gemeente Heerlen en door de incidentele opbrengsten uit de KOT en FNWL projecten. De lasten zijn in 2024 met € 801.083 gestegen ten opzichte van 2023. Dit is in lijn met de extra realisatie waardoor de totale lasten uitkomen op €13.310.088.
_____________________________________________________________________________________________ 5
Jaarstukken 2024
Lasten: Salarissen WW-uitkeringen Inhuur medewerkers Overige personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Bureau/administratielasten Beheerslasten Mutatie voorziening kredietport. Mutatie voorziening bovenw. verlofuren
9.611.475 47.945 705.007 177.296 72.801 334.867 1.532.020 856.957 1.290 29.568-
Totale lasten
13.310.088
Voorschotten vs. gerealiseerde dienstverlening Het Algemeen Bestuur heeft op 6 februari 2025 besloten om ook voor 2024 de voorschotten niet te verrekenen op basis van mogelijk lagere gerealiseerde dienstverlening. Dat was ook de bestuurlijke lijn van de voorgaande jaren. Onderstaand volgt een overzicht van de voorschotten vs. de realisatie in 2024: VOORSCHOTTEN VS. REALISATIE
Brunssum
Kerkrade
Landgraaf
Maastricht
Sittard-Geleen
Realisatie In rekening gebrachte voorschotten Verschil voorschotten en realisatie
431.336 449.808 -18.472
1.844.287 1.861.356 -17.070
558.826 493.644 65.182
3.044.159 2.782.944 261.215
3.471.165 3.211.944 259.221
Totaal realisatie
9.349.773 8.799.696 550.077
_____________________________________________________________________________________________ 6
Jaarstukken 2024
Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen van KBL bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie van KBL. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt onder weerstandscapaciteit verstaan: “de middelen en mogelijkheden waarover provincies of gemeenten beschikken om niet begrote kosten te dekken.” De weerstandscapaciteit bestaat uit vier componenten: Het eigen vermogen De voorzieningen De onbenutte belastingcapaciteit De ruimte op de begroting Voor KBL betekent dit concreet dat de weerstandscapaciteit gelijk is aan het eigen vermogen, zoals dit op de balans wordt vermeld. Het begrip risico wordt gedefinieerd als het gevaar voor schade of verlies als gevolg van interne en externe omstandigheden, dan wel als gebeurtenissen waarvan de kans bestaat dat ze optreden en negatieve gevolgen met zich mee kunnen brengen. Het gaat daarbij om de volgende risico’s: Risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd, omdat het niet mogelijk is een redelijke schatting van het bedrag van de schade of het verlies te maken; Risico’s die niet tot afwaardering van activa hebben geleid en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot het balanstotaal of het eigen vermogen.
Conform de statuten van de GR dient door het Algemeen Bestuur het maximale weerstandsvermogen (Eigen vermogen) te worden vastgesteld. Het betreffende artikel 28 lid 2 luidt als volgt: “Bedraagt het saldo van de rekening ‘Eigen vermogen’ vóór de in het eerste lid bedoelde bijboeking meer dan een door het algemeen bestuur vast te stellen percentage van het uitstaand kapitaal, dan wordt het batig saldo in het eerste lid bedoeld teruggestort naar de gemeenten.” Dit betekent concreet dat, indien het eigen vermogen een bepaalde hoogte overschrijdt, het meerdere wordt uitgekeerd aan de GR-deelnemers cf. de GR-methode. Het maximale weerstandsvermogen is gelijk aan 6% van de exploitatielasten (exclusief mutatie voorzieningen), zoals besloten tijdens de Bestuursvergadering d.d. 19 januari 2012. Voor 2024 zou het maximale weerstandsvermogen € 800.302 mogen bedragen. Het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 € 2.002.892. Over 2024 bestaat dus een terugbetalingsverplichting aan de GR gemeenten conform de statuten van de GR. Ten behoeve van de begroting 2024 is door KBL een risico-inventarisatie opgesteld. De samenvatting van de uitkomsten hiervan wordt in onderstaande risicoparagraaf beschreven waarnaar wij verwijzen. Deze risico-inventarisatie resulteerde in een totaalbedrag van mogelijke financiële risico’s van: € 426.250.
_____________________________________________________________________________________________ 7
Jaarstukken 2024
Risicoparagraaf Onderstaand wordt in beknopte vorm de risico-inventarisatie van KBL weergegeven met daarbij een inschatting van de mogelijke (financiële) consequenties. Geen van de genoemde risico’s heeft zich in het afgelopen jaar in ernstige mate voorgedaan. In dit jaarverslag kunt u in de toelichting op de baten en lasten lezen, hoe de verschillende posten zich ontwikkeld hebben in 2024 en hoe hierop (bij)gestuurd is waar van toepassing. Tevens wordt de doorkijk naar 2025 weergegeven ten behoeve van het benodigde weerstandsvermogen.
2024 Risicoanalyse 2024 Maximaal fin. Kans gevolgen
Risico
1 Kostendekkendheid van dienstverlening 2 ICT softwareleveranc iers 3 Huisvesting kantoor KBL 4 AVG 5 Flexibele sc hil 6 Aanslag vennootschapsbelasting 7 Renterisico's 8 Inklinken van de kred.portefeuille 9 Aansprakelijkheidsrisico's Totaal
300.000 200.000 200.000 100.000 100.000 50.000 15.000 10.000 975.000
Middel Laag Middel Middel Middel Laag Hoog Laag
Perc.
50% 25% 50% 50% 50% 25% 75% 25%
Financieel risico 150.000 50.000 100.000 50.000 50.000 12.500 11.250 2.500 426.250
1. Kostendekkendheid van dienstverlening Kredietbank Limburg (KBL) heeft in het verleden overwogen/besloten om duurdere vormen van dienstverlening geleidelijk af te stoten. Dit kan leiden tot frictiekosten tijdens de overgangsperiode. Hoewel er in 2024 minder nadruk lag op deze optie, is begin 2025 een nieuwe bekostigingsstructuur (fase 1) vastgesteld hetgeen extra kosten en inzet met zich mee kan brengen. 2. ICT softwareleveranciers Gezien deze dynamische omgeving is het essentieel dat Kredietbank Limburg investeert in de modernisering van haar IT-infrastructuur en het versterken van haar informatie beveiliging. Dit omvat het implementeren van robuuste risicobeheerstrategieën en het waarborgen van de naleving van alle relevante regelgeving om de continuïteit en veiligheid van onze dienstverlening te garanderen. Het risico op niet naleving van compliancy regelsof het moeten aanpassen op snel opvolgende ontwikkelingen brengt financiële risico’s met zich mee voor KBL. Dit risico heeft zich in 2024 niet voorgedaan. 3. Huisvesting kantoor KBL Medio 2022 is het huidige KBL hoofdkantoorpand door de gemeente Sittard-Geleen verkocht aan een commercieel vastgoedbedrijf. In 2024 heeft dit geen buitengewone financiële gevolgen gehad voor KBL en heeft dit onderkende risico zich dus niet voorgedaan. 4.
AVG In het kader van de invoering van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) op 25 mei 2018, zijn er strengere eisen gesteld aan de bescherming van persoonsgegevens. Het risico van datalekken is aanzienlijk en kan leiden tot aanzienlijke boetes. Dit vormt een belangrijk aandachtspunt voor KBL, naast de reguliere ICT-risico’s. Om dit risico te mitigeren, heeft KBL in 2024 diverse maatregelen getroffen, waaronder de optimalisatie van informatiemanagement en cybersecurity. Specifieke medewerkers zijn aangetrokken om de beveiliging te waarborgen en om datalekken, zoals inbraak, diefstal of verlies van gegevens, te voorkomen. Bovendien wordt strikt toegezien op de naleving van de AVG-regelgeving en de uitvoering van de daaraan gekoppelde controles binnen KBL. _____________________________________________________________________________________________ 8
Jaarstukken 2024
In 2024 heeft zich geen cyberincident voorgedaan dat heeft geleid tot financiële kosten of andere significante gevolgen. 5. Flexibele schil KBL dient een flexibele personeelsformatie door het gebruik van jaarcontracten en een maandelijkse afstemming op de actuele vraag naar dienstverlening te handhaven, waarbij ook onderlinge uitwisseling van personeel tussen regio's wordt gestimuleerd. Dit stelt KBL in staat om flexibel in te spelen op fluctuaties in de vraag, terwijl de financiële risico's, zoals WW-uitkeringen, zorgvuldig worden beheerst. In 2024 is er extra personeel ingezet ter compensatie van een relatief hoger % aan ziekteverzuim. Verder zijn er geen andere significante effecten te vermelden. 6. Aanslag VPB Met de invoering van de vennootschapsbelastingplicht voor overheidsbedrijven per 1 januari 2016, is de KBL in beginsel onderworpen aan deze wetgeving. In samenwerking met de fiscalisten van Deloitte en drie andere kredietbanken in Nederland, heeft KBL de gevolgen van deze regelgeving geïnventariseerd. De uiteindelijke fiscale positie werd in december 2016 formeel afgestemd met de Belastingdienst, met de conclusie dat de activiteiten van KBL in principe niet leiden tot belastingplicht voor de vennootschapsbelasting (Vpb). In een brief van 28 februari 2017 bevestigde de Belastingdienst dat er over het jaar 2016 geen vennootschapsbelastingplicht was.
Deze beoordeling wordt jaarlijks herhaald, en op basis van de huidige situatie wordt verwacht dat er ook over 2024 geen belastingheffing zal ontstaan. 7. Renterisico's De onrust op de financiële markten kan potentieel leiden tot een stijging van de rentetarieven. Gezien de huidige historisch lage rentestanden, bestaat de mogelijkheid dat deze tarieven op termijn zullen stijgen. Voor Kredietbank Limburg (KBL) is dit risico echter beperkt. In 2024 heeft KBL geen uitstaande geldleningen, waardoor de directe impact van eventuele rentestijgingen aanzienlijk wordt geminimaliseerd. Het rentegevoelige risico is derhalve beperkt tot het saldo van de rekening-courant. Dit stelt KBL in staat om de gevolgen van fluctuaties in rentetarieven effectief te beheersen en de financiële stabiliteit te waarborgen. 8. Inklinken kredietportefeuille De kredietportefeuille van KBL is in de afgelopen jaren gestaag kleiner geworden, wat leidde tot lagere renteopbrengsten. Door het verstrekken van saneringskredieten als instrument van schuldhulpverlening is de kredietportefeuille in 2020 echter weer gaan stijgen. Medio 2019 heeft het bestuur van KBL besloten om meer saneringskredieten in te zetten als onderdeel van de schuldhulpverlening. In 2024 is de kredietportefeuille echter gedaald maar heeft dit niet geleid tot lagere renteopbrengsten.
_____________________________________________________________________________________________ 9
Jaarstukken 2024
2025
In de Begrotingswijziging 2025 komen de risico’s die zich mogelijk voordoen in 2025 uitgebreider aan bod. In dit jaarverslag worden deze primair aangeboden ter informatie en ter bepaling van een passend weerstandsvermogen. Uit bovenstaande opstelling blijkt dat de som van de potentiële financiële risico’s € 837.250 bedraagt. Ter afdekking van deze risico’s wordt het maximale weerstandsvermogen van 6% door KBL als Eigen vermogen aangehouden.
Financiële kengetallen Conform artikel 11 van het BBV wordt de financiële positie weergegeven door middel van een uniforme basis-set van financiële kengetallen. Dit betreft de volgende vijf kengetallen:
Netto schuldquote en Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
De eerste drie kengetallen worden in dit jaarverslag gepresenteerd. De overige kengetallen zijn niet van toepassing voor KBL. De berekening van de kengetallen is conform de ministeriële richtlijnen voor de wijze waarop kengetallen worden vastgesteld en opgenomen in de begroting en het jaarverslag van provincies en gemeenten (Stct. 2015, 20619): Kengetallen
2024
2023
Netto schuldquo te Netto schuldquo te geco rrigeerd vo o r alle vertrekte leningen So lvabiliteitsratio So lvabiliteitsratio inclusief achtergestelde leningen Structurele explo itatieruim te
-10 %
-4%
25 % 13 % 16 %
42% 3% 6%
5%
3%
De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de Gemeenschappelijke Regeling ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. _____________________________________________________________________________________________ 10
Jaarstukken 2024
De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen (zie artikel 36 lid b en c, van het BBV Besluit begroting en verantwoording). De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin KBL in staat is zijn financiële verplichtingen te voldoen. De GR-gemeenten staan garant voor de financiële risico’s van de KBL. De structurele exploitatieruimte geeft inzicht in welke structurele ruimte de KBL heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten hiervoor nodig is. Om dit inzicht te verkrijgen wordt een onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De structurele exploitatieruimte wordt uitgedrukt in een percentage en wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en structurele lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves te delen door de totale baten. Een negatief percentage geeft aan dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen.
Financiering Treasurybeleid Het treasurystatuut van de KBL gaat in op het besturen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen. KBL heeft voor 2024 geen specifieke beleidsvoornemens geuit ten aanzien van treasury. De organisatie heeft gedurende 2024 geen uitzettingen van gelden gedaan. Het renteprotocol is een vast agendapunt binnen KBL. Op basis van dit protocol wordt regelmatig de financieringsbehoefte in beeld gebracht en bepaald hoe deze wordt ingevuld, t.w. met kort, (middel-)lang of lang vermogen. Uitgangspunt hierbij is dat een aandeel van het uitstaand saldo (incl. achterstanden) als een “ijzeren voorraad” wordt beschouwd welke in principe op (middel-)lange termijn moet worden gefinancierd. De ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt worden hierbij nauwlettend gevolgd. De financiering in 2024 bestaat uit de rekening-courantkredietfaciliteit van de BNG. Medio 2022 is de kredietfaciliteit teruggebracht naar € 0. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet voor het jaar 2024 is op basis van de werkelijke cijfers vastgesteld op € 1.091.000 (8,2% van het lastentotaal). Ultimo 2010 is met de provinciale toezichthouder afgesproken dat de kasgeldlimiet met ingang van 2011 werd bepaald op € 2.500.000. Deze ontheffing is op 1 november 2018 verlengd voor de jaren 2018 tot en met 2022.
Deze ontheffing was nodig in verband met bovengenoemde rekening-courantkredietfaciliteit met een maximum destijds van €2.500.000. Renterisico norm Gezien KBL geen leningen met een rente typische looptijd van één jaar of langer heeft, is de renterisiconorm is niet van toepassing voor de KBL. Liquiditeitspositie De liquiditeitspositie van KBL wordt vanuit de vlottende activa exclusief de uitstaande kredieten (Quick ratio) in verhouding tot de vlottende passiva bepaald. Dit geeft het volgende beeld:
_____________________________________________________________________________________________ 11
Jaarstukken 2024
Quick ratio 1,20 1,00
0,98 0,79
0,80
0,66
0,71
0,75
0,60 0,40 0,20 0,00 2024
2023
2022
2021
2020
Quick ratio
Duidelijk te zien is dat de liquide positie van KBL over de afgelopen jaren sterk verbeterd is. Desalniettemin, is het doel van KBL om een €0 resultaat te behalen conform begroting waardoor de liquide positie niet nog meer zal gaan toenemen. Echter, door de GR constructie leidt een quick ratio <1 niet direct tot extra risico’s voor KBL. De liquiditeitsplanning bij KBL ten behoeve van de intensivering van de treasury activiteiten is een maandelijks terugkerende activiteit. Doel hiervan is inzicht te verschaffen in de liquiditeitspositie en de financieringsbehoefte. Ten aanzien van het beheer van de leningenportefeuille (o/g) heeft KBL haar activiteiten primair gefinancierd met de rekening-courant van de BNG. De BNG heeft aanvullende mogelijkheden om de financieringsbehoefte, indien nodig, in te kunnen vullen. EMU-saldo Het EMU-saldo geeft aan of er in een bepaald jaar met reële transacties meer geld uitgegeven is dan er in dat jaar is binnengekomen, of dat er netto geld overgehouden is. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie (eigen vermogen en schulden). Balansstand 31-12-2024
Balansstand 31-12-2023
EMU SALDO
Mutaties 2024 1.018.367
Financiële vaste activa
Kredieten
5.276.577
5.905.303
-628.726
Vlottende activa
Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa
391.959 8.276.575 841.523
504.363 6.775.838 2.132.117
-112.404 1.500.737 -1.290.594
Vaste passiva
Voorzieningen Vaste schulden
245.292 493.721
247.748 615.611
-2.456 -121.890
Vlottende passiva
Netto vlottende schulden Overlopende passiva
9.677.357 3.118.307
11.987.304 2.233.368
-2.309.947 884.939
_____________________________________________________________________________________________ 12
Jaarstukken 2024
Bedrijfsvoering Informatiemanagement, -veiligheid en -technologie Het jaar 2024 heeft qua ICT in het kader gestaan van twee majeure en enkele kleinere projecten. Allereerst is KBL, na de eerdere Europese aanbesteding, overgestapt naar de nieuwe Managed IT-services partner Interstellar. Na een intensieve implementatie is de nieuwe ITomgeving in oktober in gebruik genomen. Daarmee zijn we overgestapt van een citrixomgeving naar een toekomstvaste moderne werkplek en hebben we het werken met thinclients verruild voor moderne beheerde laptops. Aan de vakinhoudelijke kant hebben we een uitgebreide marktverkenning uitgevoerd om ons voor te bereiden op een stapsgewijze vervanging van de primaire applicatie Stratech Perspectief. Vervolgens hebben we voor de eerste prioriteit Bewindvoering de applicatie IBS van leverancier Bizon uitgekozen en deze na een implementatie eind november in gebruik genomen. Voor de ondersteuning van onze andere diensten zijn de volgende stappen in 2025 en 2026 te verwachten. Qua kleinere projecten zijn er enkele zeker interessant om te noemen. Zo hebben we Stratech Perspectief qua technisch beheer verplaatst van on-premise naar de hosting bij de leverancier. Hiermee maken we onze nieuwe IT-omgeving ook weer eenvoudiger van opzet. Verder hebben we de koppeling voor betalingen met de Rabobank, de zogenaamde RDC, vernieuwd.
Dit werd vereist door de Rabobank, een noodzakelijk project om de verwerking van betalingen zo efficiënt mogelijk te houden. Niet in de laatste plaats is de aansluiting van de vakapplicatie Stratech op het Schuldenknooppunt technisch gerealiseerd. Het Schuldenknooppunt is een landelijke ontwikkeling waarmee, in een groeipad, uitwisseling van informatie met schuldeisers eenvoudiger wordt. Dit komt de efficiency van alle betrokken partijen ten goede. Klachtenafhandeling KBL handelt binnengekomen klachten af op basis van de door het Algemeen Bestuur vastgestelde klachtenregeling. In 2024 zijn in totaal 7 klachten ingediend. In 2023 betrof dit 6 klachten en in 2022 10. Ten opzichte van het aantal aanvragen, mutaties en feitelijke handelingen, die KBL jaarlijks verwerkt blijft dit aantal relatief gezien heel erg laag. We zien daarnaast over de afgelopen jaren een stabiel en relatief laag niveau in het aantal klachten. Een klacht omarmen we als lerende organisatie als een kans om onze dienstverlening nog beter af te stemmen op onze kernwaarden.
Klachtenafwikkeling 2024 Totaal Gegrond Deels gegrond Ongegrond Ingetrokken
Aantal 7 1 1 3 2
_____________________________________________________________________________________________ 13
Jaarstukken 2024
Personeel De arbeidsmarkt is zowel landelijk als regionaal onveranderd volop in beweging. De aanhoudende krapte aan geschikt personeel binnen het sociaal domein en het eigen werkveld heeft ook in 2024 voor uitdagingen heeft gezorgd. Instroom, doorstroom en uitstroom: In 2024 zijn 10 nieuwe medewerkers via een dienstverband gestart bij KBL. Daarnaast zijn er 11 medewerkers tijdelijk op inhuurbasis voor diverse ondersteunende of projectmatige taken werkzaam voor KBL. De uitstroom van medewerkers naar andere werkgevers was in 2024 beduidend lager dan in 2023. Toch is elke overstap van een ervaren vakspecialist uiteraard een groot gemis voor de organisatie. Gezien de specialistische functies die wij hebben (uitvoerend met name Casemanagers, Schuldregelaren, Bewindvoerders en ondersteunend diverse ICT-gerelateerde functies) is het ook mede door een krappe arbeidsmarkt moeilijk geweest om deze functies structureel in te vullen. We merken dat het gemiddelde relevante ervaringsniveau bij de werving van externe krachten alsmaar minder wordt. Binnen het sociaal domein vist iedereen in dezelfde vijver en zeker de wereld van de schuldhulpverlening is in (Zuid) Limburg gewoon kleinschalig. Een ontwikkeling om rekening mee te houden waarop we ons als lokale organisatie zullen moeten prepareren. Opleidingen KBL faciliteert jaarlijks een breed scala aan opleidingen en cursussen.
Zo ook in 2024. Naast verplichte bijscholingsactiviteiten zoals “omgaan met agressie” zijn er vakgerichte cursussen aangeboden voor diverse groepen medewerkers. Er is daarnaast een start gemaakt met periodieke intervisiebijeenkomsten voor de diverse klantfunctionarissen. Ziekteverzuim Het ziekteverzuimcijfer is voor 2024 uitgekomen op 6,02%. Een stijging ten opzichte van 2023 (5,26%), met name veroorzaakt door een stijging van het middellang verzuim (43365 dagen). Het betreft een diversiteit aan oorzaken, die nagenoeg allemaal buiten de directe werkingssfeer van de werkgever liggen. Met 6,02% is het ziekteverzuim binnen Kredietbank Limburg ultimo 2024 iets hoger dan het landelijk gemiddelde voor openbaar bestuur en overheidsdiensten in 2024 van 5,7% (bron: CBS 3de kwartaal 2024). Aanbestedingen In 2024 heeft zich geen grootschalig aanbestedingsproces voorgedaan. KBL heeft in 2024 geen noodzaak gehad tot het uitzetten van een aanbesteding ten behoeve van het aanschaffen van producten of diensten. Voorziening op kredietportefeuille De mutatie 2024 in de voorziening met betrekking tot de kredietportefeuille bedraagt €1.290. In de jaarrekening 2008 is gestart met het treffen van een voorziening voor oninbaarheid op de kredietportefeuille van vóór 2005 in het bijzonder.
Afboekingen op oninbare kredieten vormden in de laatste jaren van de Stichting KBL (tot 2005) een in het oog springende post bij de verklaring van de negatieve resultaten. Om die reden is in 2008 een inschatting gemaakt van het incassorisico met betrekking tot alle kredieten die voor 2005 zijn verstrekt. Dit resulteerde in een oninbaarheidsschatting van € 2,4 miljoen. Ter hoogte van dit bedrag is een voorziening gevormd, welk bedrag ineens ten laste van het resultaat in 2008 is gebracht. Dit had tot gevolg dat de afboekingen vanaf 2009 en volgende jaren ten laste van deze voorziening zijn gebracht en het exploitatieresultaat daardoor niet meer negatief wordt beïnvloed door deze afboekingen. Jaarlijks wordt de volledige kredietportefeuille beoordeeld op oninbaarheid hetgeen kan leiden tot mutaties in de stand van de voorziening. Met betrekking tot de financiering van de totale voorziening voor _____________________________________________________________________________________________ 14
Jaarstukken 2024
oninbaarheid is afgesproken dat alleen de daadwerkelijke afboekingen in een boekjaar in rekening worden gebracht bij de GR-gemeenten op basis van de GR-methode waarbij de side-letter van de gemeente Sittard-Geleen wordt gerespecteerd.
Rechtmatigheidsverantwoording De Kredietbank Limburg legt over 2024 opnieuw verantwoording over de rechtmatigheid af. In de verantwoording is er voor € 121.238 aan onrechtmatigheden geconstateerd. Echter, dit bedrag valt onder zowel de rapportage- als de verantwoordingsgrens (1% van de lasten, € 133.100) van KBL. Daarnaast is de onrechtmatigheid het gevolg van een afwijking in de rapportagewijze tussen de prognose in het najaar van 2024 en de verplichte verantwoording conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) in de jaarrekening. In de prognose werd een totaalbedrag aan winst ten behoeve van project Kinderopvangtoeslagaffaire (=KOT) opgenomen, terwijl in de jaarrekening de baten en lasten hiervan gedetailleerd zijn uitgesplitst. Deze wijziging in de presentatie, in het bijzonder de afzonderlijke vermelding van de loonkosten gerelateerd aan de Kinderopvangtoeslagaffaire, heeft geleid tot een begrotingsafwijking die beneden de vastgestelde rapportage- en verantwoordingsgrens ligt. KBL zal de komende jaren scherp blijven toezien op de naleving van de drie criteria voortkomend uit de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV.
Tevens zullen wij in 2025 opnieuw een zo nauwkeurig mogelijke begroting opstellen om begrotingsoverschrijdingen zo veel mogelijk te voorkomen en zullen verwachte kostenoverschrijdingen ook tijdig, correct en transparant met het Algemeen Bestuur gecommuniceerd worden.
Wet open overheid (Woo) Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid in werking getreden. Deze wet vervangt de Wob (Wet openbaarheid van bestuur) en regelt dat informatie van de overheid zoveel mogelijk openbaar moet zijn. Het grote verschil tussen de huidige Woo en de Wob betreft de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. Deze wetgeving is ook van toepassing op de Kredietbank Limburg. Woo-verzoeken De Woo geeft, net als bij de Wob, iedereen de mogelijkheid om een verzoek om informatie in te dienen. Kredietbank Limburg heeft in het jaar 2024 één Woo-verzoek ontvangen. De verzoeker betrof een voormalige klant van KBL. De gevraagde informatie werd conform de geldende richtlijnen aan verzoeker beschikbaar gesteld.
Organisatie en ontwikkelingen Controlling Op basis van de realisatie van 2022 de dienstverleningsovereenkomsten 2022 (niet-GR) en de verwachte ontwikkelingen voor 2023 is de primaire begroting 2023 inclusief de meerjarenbegrotingen 2024 - 2026 opgesteld. In 2023 is deze begroting door het Algemeen Bestuur van KBL vastgesteld. Begin 2024 is er een begrotingswijziging over 2024 opgesteld die niet is vastgesteld maar wel als accuratere begroting heeft gefungeerd voor de sturing van KBL. Aangezien de verwachting was dat tegen september 2024 alle informatie omtrent de uittreding van gemeente Heerlen bekend zou zijn, en daarmee dus ook de financiële impact, is er in oktober een prognose ’24 / begrotingswijziging doorgevoerd die ook door het AB is vastgesteld. De ontwikkelingen ten opzichte van de begroting(swijziging) zijn in de _____________________________________________________________________________________________ 15
Jaarstukken 2024
voorjaars- en de najaarsmanagementrapportages 2024 aan het Dagelijks Bestuur gepresenteerd.
Dienstverlening 2024 Kredietbank Limburg heeft ook in 2024 weer haar beste beentje voorgezet, zowel voor de hulpvragers als opdrachtgevers. Er hebben landelijke grote veranderingen plaatsgevonden binnen de schuldhulpverlening, zowel in het minnelijke als wettelijke saneringstraject. Kredietbank Limburg volgt de actuele ontwikkelingen en jurisprudentie op de voet om snel de vertaalslag te kunnen maken naar de eigen dienstverlening. Dat vergde en vergt nog steeds aanpassingen van werkprocessen, automatiseringssystemen en het scholen van medewerkers om de vernieuwde wet- en regelgeving op een juiste manier in de praktijk te brengen.
Preventie, vroegsignalering en educatie In Nederland hebben ruim 1,4 miljoen mensen risicovolle of problematische schulden. Het duurt gemiddeld 4 tot 5 jaar voordat mensen de eerste stap maken om financiële hulp in te schakelen. Te veel mensen zijn niet bij machte om hulpbronnen in te schakelen. Om die drempel te verlagen maken steeds meer gemeenten gebruik van inlooplocaties in de wijken voor financiële hulp. Burgers kunnen er terecht met al hun financiële vragen. Bijvoorbeeld wanneer ze willen weten of hun inkomsten en uitgaven nog in balans zijn of hulp nodig hebben bij het invullen van ingewikkelde formulieren, het corrigeren van loonbeslagen of het aanvragen van toeslagen. KBL organiseert inloopspreekuren of sluit aan bij bestaande initiatieven. Behalve het bieden van praktische hulp, zijn de inlooplocaties ook een uitstekende plek om in een eerder stadium financiële problemen te signaleren, ze bespreekbaar te maken en passende hulp in te schakelen. In de gemeenten Maastricht, Sittard-Geleen en Kerkrade is vanaf 2023 samen met KBL en diverse maatschappelijke partners veel gerichte tijd en energie gestoken in het door ontwikkelen van de zogenaamde vroegsignalering, waarbij mensen met betalingsproblemen en schulden vroegtijdig op basis van eerste signalen worden gecontacteerd/bezocht (outreachende hulpverlening).
Zo reduceren wij de inzet van ingrijpende schuldregelingstrajecten of beschermingsbewind door er snel bij te zijn. De eerste (landelijke en lokale) ervaringen, bevindingen en resultaten zijn positief en op deze activiteiten is in 2024 en 2025 dan ook verder ingezet. Ook voor verschillende Heuvelland gemeenten zijn we actief aan de slag gegaan met de vroegsignalering. Binnen regio Parkstad hebben we reeds vanaf 2021 de nauwe samenwerking met WSP Parkstad verder doorontwikkeld. Werkgeversdienstverlening in de vorm van vroegtijdige laagdrempelige gespreksvoering met open spreekuren, educatieve informatiesessies en gebruik maken van financiële signalering instrumenten (Mesis) om ook hier preventief en dus vroegtijdig ingrijpende schuldhulpverlening of beschermingsbewind te voorkomen. Inmiddels zijn er in het verlengde van deze werkgeversdienstverlening ook opdrachten in uitvoering (geweest) bij uiteenlopende andere werkgevers zoals Emma safety shoes, Abbott, RD4, Relim, EKK Eagle Simrax, VDL Nedcar en NLVI. Deze lijn zetten we in 2025 door. Leren omgaan met geld zou al moeten beginnen bij de jeugd. Uit onderzoek blijkt dat steeds meer jongeren financiële problemen ervaren. In de gemeente Sittard-Geleen zijn de handen van Jongerenpunt en KBL ineengeslagen om jongeren met financiële problemen laagdrempelig en outreachend te benaderen.
Samen geven we uitvoering aan het project Start Schuldvrij om juist deze jongeren sneller te bereiken en een schuldenvrij perspectief te bieden. _____________________________________________________________________________________________ 16
Jaarstukken 2024
Omdat we weten dat schaamte, vooroordelen en stress belangrijke factoren zijn die mensen met schulden tegenhouden om hulp te vragen hebben we in Sittard-Geleen samen met partnerorganisaties een “escapecaravan voor schulden” ontwikkeld. De escapecaravan en de daaraan verbonden lessen zijn op steeds meer scholen en plekken in Limburg inzetbaar. Om hier een bijdrage aan te leveren hebben KBL-medewerkers en ervaringsdeskundige jongeren samen met onderwijsinstellingen en partnerorganisaties een programma voor en door jongeren opgezet. Daarnaast hebben we als KBL ook dit jaar diverse groepen vrijwilligers van diverse organisaties geschoold en worden de samenwerkingsafspraken met de vrijwilligersinstanties versterkt. Voor volwassenen verzorgen we ook lessen en workshops door middel van cursussen. Ook hebben we verscheidene trainingen en intervisiebijeenkomsten georganiseerd voor de vrijwilligers die betrokken zijn in de schuldhulpverlening. Onderstaande gegevens betreffen gerealiseerde bedragen in 2024 door KBL: PREVENTIE, VROEGSIGNALERING & EDUCATIE Brunssum Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Heerlen Totaal
Realisatie 2024
Realisatie 2023
45.101 271.880 48.314 358.203 473.183 20.527 1.217.208
28.912 258.836 44.304 244.920 344.262 35.410 956.644
Verschil 16.189 13.044 4.010 113.283 128.921 -14.883 260.564
Intake Het huidige intakeproces sluit aan bij de nieuwe wetgeving zijnde de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (WGS) en het Besluit Gemeentelijke Schuldhulpverlening (BGS). De berekening van de beslagvrije voet, het proces van vroegsignalering, de BKR-registratie, de wettelijke termijnen in het intakeproces, toelatingsbeschikkingen zijn geïmplementeerd voor de gemeenten waarvan wij deze verantwoordelijkheid ook toebedeeld hebben gekregen. De wijze van gegevens verzamelen in het intakeproces vraagt nog om een digitale doorontwikkeling. Een deel van de uitvoering van de WGS en de BGS is in 2024 nog niet ingeregeld omdat we in afwachting zijn van de landelijke ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld het opvragen van data via een aansluiting op het Inlichtingenbureau of een Suwinet-inkijk voor schuldhulpverleners. De aantallen intakes in 2024 blijken uit onderstaand overzicht: Aantallen Intake 2024
2023
GR
SHV Intake I&D Zij-instroom
1.331 0 1.331
1.293 328 1.621
Niet GR
SHV Intake I&D Zij-instroom
192 0 192
169 35 204
1.523
1.825
Totaal
_____________________________________________________________________________________________ 17
Jaarstukken 2024
In 2024 heeft KBL 1.523 aanvragen schuldhulpverlening ontvangen. Dit is een afname van circa 16,5% ten opzichte van het aantal aanvragen in 2023 (1.825). Na de stijging die we in 2023 in nagenoeg alle gemeenten zagen zien we in 2024 een meer wisselend beeld binnen gemeenten. Als we de voorziene afname uit gemeente Heerlen, waar er vanwege de uitreding, geen nieuwe instroom meer komt, uit de vergelijking laten, dan zien we de instroom iets hoger is dan begroot, maar ook iets lager dan in 2023. De verschillen zijn echter marginaal. De vroegsignalering heeft een belangrijke rol in gemeenten om sneller en beter met mensen die financiële problemen ervaren in gesprek te komen. In meerdere gemeenten lijkt dit zijn effecten te krijgen op de toegenomen instroom. Landelijk beeld laat zien dat de instroom in de schuldhulpverlening ongetwijfeld verder zal gaan toenemen. Gezien het toenemen van kosten, zoals de hoge kosten voor het levensonderhoud en tegelijkertijd het wegvallen van tijdelijke noodregelingen en de financiële problemen die veel mensen ervaren met een ontoereikend inkomen verwachten we dat de intakes in 2025 weer zullen gaan toenemen.
Onderstaand overzicht geeft de aantallen daadwerkelijke geregistreerde instroom in 2024 per GR-gemeente weer, waarbij wordt vergeleken met de aantallen volgens de begroting 2024 en de realisatie in 2023: Aantallen gerealiseerde instroom Realisatie 2024
Realisatie 2023
35 221 68 522 485 0 1.331
36 246 45 579 468 247 1.621
Brunssum Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Heerlen Totaal
Begroot 2024
Verschil realisatie
35 235 45 525 450 0 1.290
-1 -25 23 -57 17 -247 -290
In 2024 zijn de volgende bedragen gerealiseerd: INTAKE Realisatie 2024 Brunssum Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Heerlen Totaal
29.155 188.020 56.644 438.753 411.502 271.596 1.395.670
Realisatie 2023 18.720 182.832 23.400 423.696 344.760 272.523 128.440 1.394.371
Verschil 10.435 89.048 33.244 15.057 66.742 -928 -128.440 85.158
Sociale kredietverstrekking Naast de bij het onderdeel Schuldenaanpak genoemde saneringskredieten verstrekt KBL van oudsher ook kredieten voor consumptieve doeleinden. De doelgroep waaraan deze consumptieve kredieten verstrekt mogen worden, is beperkt door de Wet Fido. In beginsel mag een kredietbank alleen maar consumptieve kredieten verstrekken aan mensen met een inkomen tot 130% van het bruto minimumloon. Mocht het inkomen hoger zijn, maar iemand wordt niet geholpen door een commerciële bank, dan behoort deze ook tot de doelgroep van _____________________________________________________________________________________________ 18
Jaarstukken 2024
sociale kredietverstrekking van een kredietbank. Wij kunnen niet genoeg benadrukken dat sociale kredietverstrekking heel iets anders is dan de zogenaamde saneringskredieten. Zoals gezegd is een saneringskrediet een krediet om schulden tegen finale kwijting af te kopen (vorm van schuldregelen) en gelden voor deze kredieten de richtlijnen van een schuldregeling. Sociale kredietverstrekking via KBL gebeurt zorgvuldig, betrouwbaar en zonder winstoogmerk. Het is bedoeld om tegemoet te komen aan een gezonde kredietbehoefte in de samenleving. Een verantwoord krediet bevordert de financiële participatie van burgers, lost tijdelijke financiële knelpunten op en heeft een preventieve werking. Wij zien erop toe dat het krediet, inclusief de rente, door de klant binnen een redelijke termijn kan worden afgelost. Hierbij letten we erop dat een klant niet over gecrediteerd raakt. Een sociaal krediet kent in principe een looptijd van maximaal 60 maanden. Om als gemeente te voldoen aan de nieuwe Wet Inburgering wordt voor het verplicht financieel ontzorgen van nieuwkomers steeds vaker de samenwerking met KBL gezocht.
Naast het overnemen van de betalingen via Budgetbeheer voorziet een consumptief krediet ook in de behoefte de woninginrichting te faciliteren en kan met een zogenaamd “Bufferkrediet” direct worden gestart met het betalen van de vaste lasten totdat alle bronnen van inkomsten daadwerkelijk beschikbaar zijn voor de klant. Beide kredietvormen vallen onder het regulier sociaal consumptief krediet dat KBL kan verstrekken. In 2024 hebben wij 1.137 aanvragen voor een consumptief krediet ontvangen. Daarvan zijn er 780 kredietaanvragen toegekend. In 2023 waren dat er 904 van de 1.367 aanvragen. In 2024 hebben we 490 aanvragen voor een saneringskrediet ontvangen. Daarvan zijn 466 kredietaanvragen toegekend. In 2023 waren dat 586 van de 624 aanvragen. In totaal heeft KBL in 2024 € 3.876.805 uitgeleend aan consumptieve- en saneringskredieten. In onderstaande tabel is een overzicht van de bestedingsdoelen van de kredietbedragen opgenomen: Bestedingsdoel Betaling schulden Buffer Huishoudelijke apparatuur Kleding en schoeisel Medische kosten Overbruggen vaste lasten Overbrugging inkomsten Overige Oversluiting Saneringskredieten Vakantie Vervoersmiddelen Woninginrichting Totaal
Bedrag 172.570 846.223 41.508 500 18.699 3.150 6.852 16.147 132.655 1.182.417 7.636 68.139 1.380.309 3.876.805
_____________________________________________________________________________________________ 19
Jaarstukken 2024
In 2024 zijn de volgende bedragen gerealiseerd: SOCIALE KREDIETVERSTREKKING Realisatie 2024 Brunssum Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Klanten Heerlen Totaal
Realisatie 2023
9.996 24.276 12.138 68.782 19.040 103.736 245.835 483.803
Verschil
9.568 19.968 10.400 61.776 19.760 73.144 233.877 33.696 462.189
428 4.308 1.738 7.006 -720 30.592 11.958 -33.696 21.614
Inkomensbeheer en -ondersteuning Budgetbeheer In 2024 is het aantal huishoudens met budgetbeheer bij KBL licht gedaald, van 1.767 pakketten in 2023 naar 1.746 pakketten in 2024 (-1,2%). KBL biedt twee verschillende vormen van budgetbeheer: bij de inzet van “Budgetbeheer Basis” zijn de betalingen van de primaire lasten gewaarborgd. Binnen “Budgetbeheer Totaal” worden daarnaast alle overige lasten van de klant betaald. Budgetbeheer is een instrument dat zowel preventief ter voorkoming van het ontstaan van huishoudelijke betalingsachterstanden als ook als flankerende hulp gedurende een traject van schuldhulpverlening kan worden ingezet. Budgetbeheer speelt niet alleen een heel belangrijke rol bij het voorkomen van een toestroom naar langdurige en duurdere bewindvoeringstrajecten, maar wordt ook regelmatig ingezet om een zachte landing mogelijk te maken als bijvoorbeeld de grondslag voor beschermingsbewind komt te vervallen. In de meeste gevallen is dit van toepassing op de zogenaamde schuldenbewinden nadat de schulden zijn opgelost. Onderstaand een overzicht waarin de verdeling naar de verschillende budgetbeheerpakketten is weergegeven vanaf 2022: BBR - VERDELING PAKKETTEN 2024
2023
2022
Basispakket
158
246
246
Totaalpakket
1.462
1.521
1.492
Statushouders
126
-
-
Pluspakket*
-
-
5
1.746
1.767
1.743
Totaal *= het pluspakket wordt niet meer aangeboden.
De ontwikkeling van het totaal aantal klanten per ultimo boekjaar van de GR-gemeenten blijkt uit onderstaande tabel:
_____________________________________________________________________________________________ 20
Jaarstukken 2024
Budgetbeheerrekeningen Aantal klanten Brunssum Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Heerlen Totaal
Ultimo 2024
Ultimo 2023
57 158 105 616 309 222 1.467
Verschil
77 148 101 572 299 283 1.480
-20 10 4 44 10 -61 -13
Door KBL zijn over 2024 de volgende bedragen gerealiseerd: BUDGETBEHEER Realisatie 2024 Brunssum Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Klanten Heerlen Totaal
61.211 135.826 93.866 522.428 281.615 178.222 272.464 159.595 1.705.227
Realisatie 2023 54.496 96.848 75.072 386.448 230.000 123.484 238.382 165.120 1.369.850
Verschil 6.715 38.978 18.794 135.980 51.615 54.738 34.082 -5.525 335.377
Budgetbeheer Maatwerk Van oorsprong als pilot opgestart om als mogelijk alternatief te dienen voor een traject beschermingsbewind is Budgetbeheer Maatwerk inmiddels uitgegroeid tot een volwaardige vorm van dienstverlening binnen KBL. Elke klant krijgt een op maat gesneden aanpak waarmee deze in zijn/haar eigen tempo kan werken aan behoud van de financiële redzaamheid en toewerken naar de maximale vergroting hiervan. Het tijdspad, de intensiteit en mate van begeleiding kan per situatie verschillen, maar de gemene deler blijft altijd: ”zo lang als nodig en zo kort als mogelijk”. De gemiddelde doorlooptijd van een traject Budgetbeheer Maatwerk bedroeg over de in 2024 beëindigde trajecten circa 11 maanden. Alle KBL-budgetconsulenten zijn KIWA-gecertificeerde budgetcoaches waarmee de kans op succesvolle afronding van de trajecten gemaximaliseerd wordt. Daarnaast hebben zij een ruime werkervaring opgebouwd als budgetbeheerder, schuldhulpverlener en/of beschermingsbewindvoerder waardoor de klant kan rekenen op een professionele begeleiding gedurende zijn/haar traject. Hierbij is jaarlijkse bijscholing een verplicht onderdeel voor de medewerkers om actueel vakbekwaam te blijven. Het klantenbestand Budgetbeheer Maatwerk is in tegenstelling tot voorgaande jaren in 2024 gedaald van 261 naar 240 dossiers. Dat is een daling van 8% ten opzichte van het voorgaande kalenderjaar.
De daling is te verklaren door de geleidelijke uitstroom van dossiers van klanten uit de voormalige GR-gemeente Heerlen. Heerlen heeft na de uittreding nog tot 1 juli 2024 de dienstverlening Budgetbeheer Maatwerk ingekocht. Dat betekent dat er na deze datum alleen nog dossiers van de overige vijf GR-deelnemers zijn opgestart. Zie onderstaand een overzicht van de ontwikkeling van de dossiers Budgetbeheer Maatwerk: _____________________________________________________________________________________________ 21
Jaarstukken 2024
Ontwikkeling dossiers BBR Maatwerk 2024
2023
2022
Begin boekjaar
261
211
161
Gestart
155
175
190
Beëindigd
176
125
140
Totaal
240
261
211
Door KBL zijn over 2024 de volgende bedragen budgetbeheer maatwerk gerealiseerd: BUDGETBEHEER MAATWERK Realisatie 2024 Brunssum Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Heerlen Totaal
56.610 354.519 33.480 211.357 414.531 27.152 202.406 1.300.055
Realisatie 2023 27.749 269.008 20.913 189.214 298.187 35.148 320.356 1.160.575
Verschil 28.861 85.511 12.567 22.143 116.344 -7.996 -117.950 139.480
Beschermingsbewind Naast de hierboven reeds weergegeven diensten Budgetbeheer, Budgetbeheer Maatwerk en Budgetcoaching, biedt Kredietbank Limburg als sluitstuk van het inkomensbeheer en de inkomensondersteuning de wettelijke taak Beschermingsbewind aan. Dit is bestemd voor en voorbehouden aan meerderjarige burgers die voor langere duur en soms voor de rest van hun leven, op grond van lichamelijke of geestelijke beperkingen, niet meer in staat zijn om hun financiële zaken te regelen. Daarnaast kunnen mensen op grond van problematische schulden onder beschermingsbewind geplaatst worden. De duur van deze maatregel is in eerste instantie beperkt tot 5 jaar. In 2024 is KBL onverminderd doorgegaan op de ingeslagen weg om burgers bij wie de grondslag voor beschermingsbewind wegvalt proactief te stimuleren en begeleiden om het beschermingsbewind op een passende wijze te laten eindigen. Hand in hand met de budgetconsulenten, casemanagers en externe samenwerkingspartners wordt de klant toe geleid naar een situatie waarin deze weer deels en waar mogelijk zelfs geheel zelfstandig verantwoordelijk wordt voor de eigen financiën. In 2024 zijn er 104 dossiers gestart en 137 dossiers beëindigd. Het klantenbestand van de onderbewindgestelden is daarmee gedaald van 813 naar 780 dossiers. In 2024 is daarmee het bestaande klantenbestand met ca. 4% gedaald.
Naast het beleid dat Kredietbank Limburg klanten niet onnodig lang in bewind wil houden, speelt (net als bij Budgetbeheer Maatwerk) mee dat er een geleidelijke uitstroom plaatsvindt van de in Heerlen woonachtige klanten. De gemiddelde looptijd van een beschermingsbewinddossier bij KBL bedroeg over deze in 2024 beëindigde dossiers 4 jaar en 4 maanden.
_____________________________________________________________________________________________ 22
Jaarstukken 2024
Ontwikkeling dossiers beschermingsbewind 2024 Begin boekjaar Gestart Beëindigd Totaal
2023 813 104 137 780
2022 852 87 126 813
879 103 130 852
Door KBL zijn over 2024 de volgende bedragen beschermingsbewind gerealiseerd. BESCHERMINGSBEWIND Realisatie 2024 Brunssum Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Klanten Heerlen Totaal
113.033 428.451 101.696 232.664 823.110 682.074 410.019 2.791.047
Realisatie 2023
Verschil
86.934 398.993 83.691 217.142 710.554 729.472 471.816 2.698.602
26.099 29.458 18.005 15.522 112.556 -47.398 -61.797 92.445
Ook in 2024 is er gebruik gemaakt van kostendekkende tarieven voor beschermingsbewind. De verdeling van het aantal klanten beschermingsbewind per ultimo 2024 over GRgemeenten en zelfbetalers is als volgt: Beschermingsbewinden Aantal klanten Brunssum Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Heerlen Totaal
Facturatie
Zelfbetalers 27 101 26 0 208 0 0 362
Totaal 8 26 2 112 18 61 191 418
35 127 28 112 226 61 191 780
Ten aanzien van de 61 zelfbetalers uit niet-GR gemeenten zij vermeld dat dit doorgaans klanten betreft die voorheen wel binnen 1 van de 6 GR-gemeenten woonachtig waren, doch op grond van een verhuizing nu buiten de GR woonachtig zijn. Een verhuizing wordt door de rechtbank niet gezien als grond voor een wijziging van bewindvoerder. Het beleid om geen beschermingsbewindklanten van buiten de GR-grenzen toe te laten tot beschermingsbewind was ook in 2024 onverkort van toepassing.
Schuldenaanpak Schuldregeling is één van de instrumenten binnen het brede pallet aan diensten binnen de schuldhulpverlening. Een schuldregeling houdt in dat schulden van de klant in kaart worden gebracht waarna een voorstel aan de schuldeisers tegen finale kwijting wordt gedaan. KBL kan schulden op twee manieren regelen, namelijk via een schuldbemiddeling of via een saneringskrediet.
_____________________________________________________________________________________________ 23
Jaarstukken 2024
Binnen de schuldregeling hebben na juli 2023 twee grote wijzigingen plaatsgevonden. De eerste wijziging betreft de termijn waarop mensen moeten aflossen aan de regeling. Die is gehalveerd van 36 maanden naar 18 maanden. De minnelijke schuldregeling volgt hiermee de termijn die ook voor de wettelijke schuldregeling (WSNP) is bepaald. Met het halveren van de termijn beoogd de wetgever meer mensen in problematische schulden te bereiken om daarmee de doelstelling om het aantal mensen in problematische schulden voor 2030 te halveren. De tweede wijziging is ingevoerd in juli 2024 en ziet toe op het bedrag dat mensen in een wettelijke of minnelijke schuldregeling moeten inzetten. Op basis van het Vrij Te Laten Bedrag (VTLB) wordt bepaald wat de aflossingscapaciteit is. Voorheen werd als minimum 5% van de geldende bijstandsnorm aangehouden. Het naar boven afronden van de berekende aflossingscapaciteit tot dit minimum van 5% is per juli 2024 vervallen. Dat betekent dat mensen alleen nog maar dat bedrag hoeven in te zetten dat is berekend op basis van het VTLB. Hiermee wordt recht gedaan aan het waarborgen van de bestaanszekerheid en hoeven mensen dus niet meer geld in te zetten voor het aflossen van hun schulden dan op basis van de VTLB is berekend.
Ook met deze maatregel beoogt de wetgever de weg naar het saneren van schulden laagdrempeliger te maken om daarmee meer mensen te bereiken en bij te dragen aan de ambitie om voor 2030 het aantal mensen in problematische schulden te halveren. Bij een schuldbemiddeling spaart de klant gedurende 18 maanden zijn aflossingscapaciteit boven het berekende Vrij Te Laten Bedrag. Het voorstel aan de schuldeisers is dan ook een prognose omdat het inkomen van een klant kan fluctueren. De schuldeiser gaat akkoord met het gegeven dat het een prognose betreft waarbij KBL toeziet op het sparen boven het vrij te laten bedrag. 1 keer per half jaar wordt gekeken of de klant zich houdt aan de inspanningsverplichtingen die bij een minnelijke schuldregeling horen. Bij een saneringskrediet (SK) wordt aan de start van het traject de aflossingscapaciteit van de klant berekend. Ook hier gebeurt dat op basis van 18 maanden. Dit is de basis voor het te verstrekken krediet waarmee schuldeisers ineens en vooraf worden afgekocht. Bij deze manier van werken weten schuldeisers direct waar ze aan toe zijn en hoeven zij niet gedurende 18 maanden de vordering nog in de boeken te houden. Voor de klant is er rust en overzicht. De klant heeft nog maar één schuldeiser, namelijk KBL. Hier betaalt hij/zij de lening in 18 maanden terug. Zoals bekend spant KBL zich in om schulden met een SK te regelen, “tenzij”.
Inmiddels wordt ook landelijk de meerwaarde om schulden met een SK te regelen breed gedragen en wordt door het Ministerie van SZW een fonds gesubsidieerd om het risico van deze kredieten vanuit dit fonds te dragen. Steeds meer gemeenten zijn aangesloten bij de Waarborgfonds Saneringskredieten. De betaalmoraal van mensen met een SK is onverminderd hoog. Het achterstandspercentage ten opzichte van het uitstaande volume bedraagt per 31-12-2024 2,32%. Daarbij opgemerkt dat in die achterstand een aantal keren een 1e termijn zit omdat machtigingen ten behoeve van de aflossing buiten invloed van de klant later zijn verwerkt dan gepland. In 2024 zijn 668 trajecten schuldregeling gestart en 780 beëindigd. Een aantal trajecten gestart in 2024 zijn nog in behandeling.
_____________________________________________________________________________________________ 24
Jaarstukken 2024
Aanvragen schuldregeling 2024 Aantal aanvragen Aantal beëindigingen
2023 668 780
2022 714 936
808 952
In 2024 zijn er in totaal 438 minnelijke voorstellen geaccepteerd waarvan in 333 gevallen een akkoord via een saneringskrediet is bereikt. In 105 gevallen is een akkoord via een schuldbemiddeling bereikt. Geaccepteerde schuldregelingen 2024 Saneringskrediet Schuldbemiddeling Totalen
2023 333 105 438
2022 528 120 648
484 214 698
Uit het overzicht blijkt dat de saneringskredieten steeds vaker worden ingezet als instrument van schuldhulpverlening. Het aantal geaccepteerde schuldregelingen is in 2024 ten opzichte van 2023 zichtbaar gedaald met circa 30%. De samenhang tussen deze daling en de op de voorgaande pagina geschetste fundamentele wijzigingen qua schuldregelen wordt nader gemonitord en onderzocht, zowel lokaal door KBL als landelijk via o.a. branchevereniging NVVK. Door KBL zijn over 2024 m.b.t. schuldregelen de volgende bedragen gerealiseerd: SCHULDENAANPAK Realisatie 2024 Brunssum Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Klanten Heerlen Totaal
109.242 418.642 203.133 1.155.252 1.042.440 608.774 178.788 557.838 4.274.109
Realisatie 2023 95.472 530.400 107.328 921.856 927.576 528.725 224.497 581.256 3.917.110
Verschil 13.770 -111.758 95.805 233.396 114.864 80.049 -45.709 -23.418 356.999
WSNP-verklaringen Zoals bij het onderdeel Schuldenaanpak al is opgemerkt, spant KBL zich in om zoveel als mogelijk minnelijk tot een akkoord met de schuldeisers van een klant te komen, mits dit de duurzame oplossing voor de schuldenproblematiek van de klant dient. Mocht er echter geen akkoord met de schuldeisers worden bereikt, dan mag een verzoek voor toelating tot de wettelijke schuldsanering (WSNP) bij de Rechtbank worden ingediend. Bij toelating tot de WSNP wordt voor de klant een bewindvoerder WSNP aangewezen. Deze WSNP-trajecten vinden buiten KBL plaats waarbij in sommige gevallen wel het inkomensbeheer bij KBL plaatsvindt. KBL bereidt klanten voor op deze WSNP-zittingen bij de Rechtbank en blijft gedurende de WSNP de klant ondersteunen en begeleiden. Onze klanten geven aan deze voorbereiding op zo'n WSNP-zitting als waardevol te ervaren. Het naar de Rechtbank gaan brengt toch een hoop spanning en stress met zich mee. Door goed voorbereid te zijn nemen we een deel van deze zorgen weg. Onze casemanagers gaan samen met de klant naar de WSNP-zitting toe. _____________________________________________________________________________________________ 25