Behoefteonderzoek standplaatsen woonwagens Sittard-Geleen
Tekst van het document
Behoefte standplaatsen woonwagens Gemeente Sittard-Geleen 7 november 2024
2
Behoefte standplaatsen woonwagens
Inhoudsopgave 1.
Inleiding
3
1.1 1.2 1.3
3 3 4
Aanleiding en doel onderzoek/ onderzoeksvragen Gevolgde werkwijze Leeswijzer
2.
Belangrijkste conclusies en advies
5
3.
Locatie en respons
6
4.
(Verhuis)wens kwalitatief
7
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
Opbouw huishoudens Verhuiswensen en de achtergrond daarbij Verhuisbewegingen over de gemeentegrens Kwalitatieve woonwensen Belangrijkste elementen voor een locatie
7 9 13 14 16
Behoefte aan nieuwe standplaatsen
17
5.1 5.2 5.3
17 17 18
5.
6.
Werkwijze bepaling uitbreidingsbehoefte standplaatsen Totale uitbreidingsbehoefte van 19 tot 25 standplaatsen Uitbreidingsbehoefte per woonwagenlocatie
Nuancering resultaten & mogelijke vervolgacties
21
6.1 6.2
21
6.3
Lage respons mogelijk gevolg van gebrek aan vertrouwen in actie Gezamenlijke wachtlijst helpt bij adequate inschatting van de behoefte naar standplaatslocaties Benut input vereniging van woonwagenbewoners
21 21
Behoefte standplaatsen woonwagens
1. Inleiding 1.1 Aanleiding en doel onderzoek/ onderzoeksvragen Samen met de woningcorporaties hebben gemeenten de plicht om te voorzien in voldoende woonwagenstandplaatsen. Zo wordt rechtgedaan aan de culturele identiteit die samenhangt met deze specifieke woonvorm, zoals is verwoord in het beleidskader voor gemeentelijk woonwagenen standplaatsenbeleid van BZK uit 2018. Gemeente Sittard-Geleen voert periodiek een behoefteonderzoek uit. Met dit onderzoek kan zij zo zorgen voor voldoende standplaatsen (kwalitatief en kwantitatief) voor woonwagens. De gemeente doet dit ook voor en samen met de woningcorporaties die actief zijn binnen de gemeente. Dit onderzoek vormt de basis voor het gemeentelijk beleid, wat onderdeel is van het volkshuisvestingsbeleid. Met het beleid houdt de gemeente voldoende rekening met het woonwagenleven van woonwagenbewoners en geeft zij hier ruimte aan.
Dit onderzoek is de actualisatie van het onderzoek uit 2020 en geeft antwoorden op de volgende vragen: 1 Hoeveel behoefte is er aan (nieuwe) standplaatsen? 2 Op welke van de 24 locaties in Sittard-Geleen is er behoefte aan (nieuwe) standplaatsen? 3 Vanuit welke doelgroepen is er behoefte aan (nieuwe) standplaatsen? 4 Waar komen deze doelgroepen vandaan (eigen gemeente, van een andere locatie of van buiten Sittard-Geleen)? 5 Hoe ontwikkelt deze behoefte zich naar de toekomst toe? Gemeente Sittard-Geleen wil voor 2024 de lokale behoefte in beeld hebben, zodat zij beschikt over eenduidigheid in de kwantitatieve en kwalitatieve vraag en er een goede basis is voor het uitwerken van plannen voor de verschillende locaties in Sittard-Geleen.
1.2 Gevolgde werkwijze Dit onderzoek geeft de behoefte aan extra/ aanvullende standplaatsen weer, zoals uit de antwoorden op de (online) vragenlijst naar voren komt. Aan de volgende groepen is vooraf een aankondigingsbrief gestuurd over de nieuwe enquête: • de huidige (hoofd)bewoners van woonwagenstandplaatsen • thuiswonende personen met een wens om (op termijn) zelfstandig te gaan wonen • vertrokken bewoners die geregistreerd staan op een wachtlijst (die wellicht weer willen terugkeren) Als belangstellenden is iedereen aangeschreven van wie bekend is dat zij graag naar een standplaats zouden willen verhuizen. Dat kan zijn omdat ze zijn ingeschreven op een wachtlijst of omdat zij zich op andere wijze hebben gemeld bij de gemeente, woningcorporaties of standplaats beheerorganisatie. Ook is in de aankondiging door de gemeente opgeroepen om andere bekenden die niet bij de gemeente (of woningcorporatie) bekend zijn op de hoogte te stellen van de (online) vragenlijst. Daarnaast is de Vereniging woonwagenbelangen Sittard-Geleen-Born benaderd in dit proces, om de aankondiging van dit nieuwe onderzoek te helpen verspreiden onder de woonwagenbewoners. Daarna is de uitnodiging voor de enquête per brief verstuurd met daarin de link of het webadres van de online vragenlijst en is aan de huidige hoofdbewoners
3
Behoefte standplaatsen woonwagens
van woonwagenstandplaatsen nog een papieren versie meegestuurd die ook ingevuld kon worden. Op basis van de verhuiswensen van de respondenten (inkomend, uitgaand, zelfstandig willen wonen en (weer) in een woonwagen willen wonen) is de actuele behoefte op de korte termijn (binnen twee jaar), op de middellange termijn (tussen twee en vijf jaar) en op de lange termijn (langer dan vijf jaar) in beeld gebracht. Naast de opgehaalde input uit de respons op de vragenlijst (digitaal en papier) zijn gesprekken gevoerd met beleidsmedewerkers Wonen van Sittard-Geleen (die bekend zijn met lopende of nieuwe projecten op de woonwagenlocaties) en met medewerkers van de woningcorporaties die betrokken zijn bij de projecten of verhuur van woonwagens en/of standplaatsen in de gemeente Sittard-Geleen. Deze informatie is ook verwerkt in dit onderzoeksrapport.
1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 staan de belangrijkste conclusies en enkele adviezen. Hoofdstuk 3 geeft het aantal standplaatsen en de respons weer per locatie. In hoofdstuk 4 wordt de huidige situatie van het aantal standplaatsen in de gemeente aangegeven en de kwalitatieve (verhuis)wensen: de uitkomsten van de enquête. Dit is het vertrekpunt voor de behoeftepeiling in het volgende hoofdstuk. Hoofdstuk 5 gaat in op de behoefte aan extra standplaatsen op de korte en de (middel)lange termijn. In hoofdstuk 6 volgen nog enkele nuanceringen en mogelijke vervolgacties.
4
Behoefte standplaatsen woonwagens
2. Belangrijkste conclusies en advies In dit hoofdstuk staan kort samengevat de belangrijkste conclusies en enkele adviezen. We benadrukken dat de respons op de vragenlijst beperkt is. Het gaat immers om standplaatslocaties van beperkte omvang (soms circa vijf standplaatsen). Hierdoor zijn waarschijnlijk niet alle wensen en de behoefte aan extra standplaatsen naar boven gekomen. Wel is door de gemeente ingezet op het zo goed mogelijk benaderen van de doelgroep om met respons te komen. De (beperkte) omvang van de respons is met gemeente en woningcorporaties besproken. Gemeente en de woningcorporaties weten dat de behoefte groter is dan op basis van (alleen) deze enquête blijkt. Zo is de behoefte aan extra standplaatsen voor de Tudderenderweg en van de bewoners van de Obbichterweg niet in dit onderzoek terug te zien, terwijl deze behoefte wel bij de gemeente al in beeld is. •
•
• • • •
•
•
Blijf de behoefte goed monitoren, in samenspraak met andere organisaties die een beeld hebben van de wensen en behoefte, zoals de woningcorporaties en de Vereniging Woonwagenbelangen Sittard-Geleen-Born. Waarschijnlijk is de respons beperkt op locaties waar al projecten opgestart zijn of waar standplaatsbewoners al in gesprek zijn met de woningcorporaties (of gemeenten). Dit geldt in ieder geval zoals aangegeven voor de Tudderenderweg en de Obbichterweg. De totale respons bedraagt 70 personen (hier is dubbele respons uit gehaald). De verhuiswens bedraagt 4 – 7 personen van de (hoofd)bewoners, 5 - 6 van de inwonende personen 1 en 19 van de vertrokken bewoners (hierna: geïnteresseerden). Ongeveer de helft van de respondenten heeft aangegeven de voorkeur te geven aan een huurstandplaats en ongeveer de helft heeft aangegeven een huurwoonwagen te willen. De aspecten van een standplaatslocatie die het belangrijkst worden gevonden zijn ruime plaatsen, voldoende privacy, een schone omgeving en goede voorzieningen op de locatie. De verwachte uitbreidingsbehoefte op basis van deze enquête bedraagt 19 tot 25 standplaatsen op de (middel)lange termijn, waarvan 15 tot 22 standplaatsen op de korte termijn (binnen twee jaar). De meeste behoefte gaat uit naar standplaatsen op de locaties Aan het Broek, Flemminghof en Schubertstraat.
1 Inwonende personen met een wens om (op termijn) zelfstandig te gaan wonen. Respondenten konden zelf bepalen of dit voor hen van toepassing was.
5
6
Behoefte standplaatsen woonwagens
3. Locatie en respons Gemeente Sittard-Geleen heeft in 2024 24 standplaatslocaties met 175 permanente woonwagenstandplaatsen. In 2024 was er geen leegstand van de standplaatsen. (Bron: Woonwagenstandplaatsen in Nederland, Herhaalmeting 2023 en Gemeente). Onderstaand het aantal standplaatslocaties met daarin het aantal standplaatsen en de respons per standplaats. Aan onderstaande aantallen kunnen geen rechten worden ontleend.
Tabel 1: Standplaatsen en respons per locatie (huidige woonsituatie) Locatie
Aantal standplaatsen
(Hoofd)bewoners
Aan het Broek
5
2
Achter het Hout
7
3
Biesenweg
4
1
Bosweg
10
1
Boterbloemstraat
4
1
Buchterweg
4
1
Dalstraat
8
2
Flemminghof
5
2
Hazenpad
14
5
Heerlenerweg
5
1
Karensstraat
4
2
Obbichterweg
13
2
Oranjelaan
5
2
Ritterberg
10
2
Schubertstraat
5
2
Tudderenderweg
24
4
Daniken
9
Manekoulsweg
12
Sportcentrumlaan
6
Beukenboomsweg
5
Geleenderweg
6
Hitsberg
4
Zonnebloemstraat
3
Grote Dries
3
Nog geen locatie of van buiten de gemeente Totaal
175
Respons Inwonende personen
Geïnteresseerden
3
2
1
2
29
34
7
29
7
Behoefte standplaatsen woonwagens
4. (Verhuis)wens kwalitatief In dit hoofdstuk komen de belangrijkste conclusies aan bod. Dit zijn de eerste twee vragen waar dit onderzoek antwoord op geeft. Per vraag is weergegeven hoe de respons is verdeeld naar aantallen of percentages. Percentages zijn uitgedrukt ten opzichte van het aantal respondenten dat de betreffende vraag heeft beantwoord. Niet alle respondenten hebben namelijk alle vragen beantwoord of zijn verhuisgeneigd.
4.1 Opbouw huishoudens Voor de verschillende respondenten is naar doelgroep aangegeven wat de huishoudenssamenstelling is. De doelgroep vertrokken bewoners die mogelijk geïnteresseerd zijn in een woonwagen(standplaats) in Sittard-Geleen wordt hierna aangeduid als geïnteresseerden.
Tabel 2: Huishoudenssituatie respondenten naar doelgroep Huishoudenssituatie
(Hoofd)bewoners
Inwonende personen
Geinteresseerden
Gezin, met kinderen die thuis wonen
11
8
Gezin, mijn kinderen wonen niet meer thuis
7
Ik woon alleen, ik heb geen kinderen
3
1
Ik woon alleen, met kinderen die thuis wonen
3
3
Ik woon alleen, mijn kinderen wonen niet meer thuis
7
1
Ik woon samen met mijn partner, wij hebben geen kinderen
1
4
Ik ben inwonend bij mijn ouders
1
Onbekend/ ontbrekend
1
Totaal
34
7
1 11
7
29
De doelgroep die de meeste respons heeft gegeven is (Hoofd)bewoners, gevolgd door de geïnteresseerden. Slechts zeven inwonende personen hebben de vragenlijst ingevuld. Uit de gegeven respons blijkt dat er enkele respondenten zijn die een andere vragenlijst hebben ingevuld. Bij de analyse zijn deze cases meegenomen in de analyse van de doelgroep waarvoor zij de vragenlijst hebben ingevuld, om de respons zo zuiver mogelijk te houden. Uit de gegeven antwoorden van deze cases blijkt dat er bijvoorbeeld geen verhuisgeneigdheid is of dat de verhuiswensen niet zijn aangegeven, waardoor de uitkomsten per doelgroep niet of zeer beperkt ‘vertekend’ worden. Bij de bepaling van de behoefte is wel rekening gehouden met de verhuisgeneigdheid en de mate waarin er wel of niet een standplaats/woonwagen ‘vrij komt’ of extra toegevoegd moet worden.
8
Behoefte standplaatsen woonwagens
Tabel 3: Leeftijd respondenten naar doelgroep Leeftijdsgroep
(Hoofd)-
Inwonenden Geïnteres-
bewoners
Totaal
seerden 1
Tot 16 jaar 16 – 24 jaar
3
25 – 34 jaar
4
1 2
9
5
9
14
35 – 44 jaar
8
4
12
45 – 54 jaar
6
3
9
55 – 64 jaar
7
7
65 – 74 jaar
2
2
75 jaar en ouder
2
2
Onbekend
1
2
11
14
Totaal
34
7
29
70
De meeste respons is afkomstig van doelgroepen met een leeftijd van 25 tot en met 44 jaar, gevolgd door de groepen 16 tot en met 24 jaar en 45 tot en met 54 jaar. De doelgroep inwonenden beslaat personen met een leeftijd tot 24 jaar. De andere doelgroepen zijn verspreid over meer en oudere leeftijdsgroepen.
Figuur 1: Samenstelling nieuwe huishouden na vertrek bij ouders 4
3
2
1
0 Alleen ikzelf
2 personen
Meer dan 2 personen
Van de respondenten die inwonend zijn, geven vier aan uit huis te gaan om te gaan samenwonen met een partner (of een kind). Eén persoon geeft aan met meer dan één andere persoon te gaan samenwonen. Dit is weergegeven in figuur 1.
9
Behoefte standplaatsen woonwagens
4.2 Verhuiswensen en de achtergrond daarbij Deze paragraaf geeft per doelgroep weer wat de verhuiswensen zijn, inclusief de verhuismotivatie. 4.2.1 De huidige situatie (hoofd)bewoners van woonwagenstandplaatsen Van de huidige bewoners van standplaatsen heeft slechts een klein deel (vijf personen) plannen om te gaan verhuizen of “misschien” plannen om te gaan verhuizen (twee personen). De personen die aangeven (misschien) wel te willen verhuizen geeft slechts 20% aan dat op korte termijn, binnen twee jaar, te willen doen. De overgrote meerderheid van de hoofdbewoners heeft momenteel geen verhuiswens.
Figuur 2: Verhuiswens (hoofd)bewoners
5 2 Ja Misschien Nee
26
Van de (Hoofd)bewoners die verhuisgeneigd zijn of misschien verhuisgeneigd, willen drie personen binnen vijf jaar verhuizen. Eén persoon geeft aan over meer dan vijf jaar te verhuizen en drie personen weten geen termijn te noemen.
Tabel 4: Termijn verhuiswens (Hoofd)bewoners Termijn
Aantal
Binnen 1 jaar
1
Binnen 1 tot 2 jaar
1
Binnen 2 tot 5 jaar
1
Over meer dan 5 jaar
1
Dat weet ik niet
3
Totaal
7
10
Behoefte standplaatsen woonwagens
Van de verhuisgeneigden wil de meerderheid gaan wonen in een woonwagen in Sittard-Geleen. Eén respondent heeft aangegeven naar een stenen woning te willen verhuizen en twee respondenten hebben hun voorkeur niet aangegeven.
Tabel 5: Gewenste type woonplek verhuiswens (hoofd)bewoners Aantal
Gewenste type woonplek Een andere woonwagenstandplaats in de gemeente Sittard-Geleen
4
Een stenen woning
1
Geen voorkeur
2
Totaal
7
Tabel 6 geeft aan waar (hoofd)bewoners graag naartoe zouden willen verhuizen bij een verhuizing. Door de respondenten is het meest benoemd dat zij in de eigen gemeente willen blijven.
Tabel 6: Gewenste woonbestemming (hoofd)bewoners Aantal
Gewenste woonbestemming Op mijn huidige woonwagenlocatie blijven,
1
maar naar een andere/nieuwe standplaats Binnen de gemeente verhuizen
2
Naar een andere gemeente binnen de
0
provincie Limburg verhuizen 0
Naar een andere gemeente buiten de provincie Limburg verhuizen Totaal
3
Voor de behoefte aan extra standplaatsen is het van belang om te weten of een standplaats vrij komt door de verhuizing van een bewoner naar een andere standplaats, woning of naar een locatie buiten de gemeente. De standplaats kan overgaan naar een ander lid van het gezin wanneer de huidige hoofdbewoner verhuist, bijvoorbeeld naar een inwonend lid van de familie. Dan komt er na de verhuizing geen standplaats vrij. In de meeste gevallen (vijf personen) komt er na de verhuizing wel een standplaats vrij.
Tabel 7: Effect op voorraad standplaatsen door verhuisbeweging (hoofd)bewoners Ja, de standplaats komt vrij Aantal
Nee, er blijft iemand anders wonen 5
Totaal 2
7
11
Behoefte standplaatsen woonwagens
De meest genoemde motivatie voor verhuizen is dat familie op de gewenste locatie woont of dat het niet meer fijn wonen is op de huidige locatie.
Tabel 8: Motivatie verhuizing (hoofd)bewoners Aantal
Motivatie
2
Mijn familie woont daar Ik heb daar eerder gewoond Voor werk Ik vind het op mijn huidige locatie niet meer fijn wonen
2
Totaal
4
4.2.2 De huidige situatie van inwonende personen van woonwagenstandplaatsen Van de inwonende personen op standplaatsen heeft de overgrote meerderheid (vijf personen) plannen om te gaan verhuizen binnen vijf jaar. Deze groep is specifiek gevraagd naar verhuisplannen over vijf jaar, omdat een deel van de groep relatief jong is. Dan is de verhuiswens om zelfstandig te gaan wonen relatief onzeker.
Figuur 3: Verhuiswens inwonende personen binnen vijf jaar
1
Ja Misschien
5
Van de verhuisgeneigde inwonende personen wil iedereen weer gaan wonen op een woonwagenstandplaats.
Tabel 9: Gewenste type woonplek verhuiswens inwonende jongere Gewenste type woonplek
Aantal
Een andere woonwagenstandplaats
5
Een stenen woning
0
Geen voorkeur
0
Totaal
5
Inwonende personen hebben een sterke voorkeur voor de huidige woonwagenlocatie (vier personen). Eén persoon geeft aan geen voorkeur te hebben.
12
Behoefte standplaatsen woonwagens
Figuur 4: Voorkeurslocatie inwonende personen met verhuiswens
1 Op mijn huidige woonwagenlocatie naar een andere/nieuwe standplaats Binnen de gemeente naar een andere woonwagenlocatie Naar een andere gemeente Geen voorkeur 4
De meest genoemde motieven voor verhuizen zijn dat familie op de gewenste locatie woont, ze daar vandaan komen of daar eerder gewoond hebben.
Figuur 5: Motivatie verhuizing in inwonende personen met verhuiswens 2
1
0 Mijn familie woont Ik kom daar vandaan daar
Vanwege werk
Ik heb daar eerder Omdat ik het op gewoond mijn huidige locatie niet meer naar mijn zin heb
4.2.3 De huidige situatie van geïnteresseerden voor een woonwagenstandplaats Van alle belangstellenden die hebben meegedaan aan het onderzoek overwegen achttien zeker om te verhuizen naar een woonwagen(standplaats). Eén respondent geeft aan misschien te willen verhuizen naar een woonwagen(standplaats).
Tabel 10: Geïnteresseerden met een verhuiswens naar een woonwagen Antwoord
Aantal
Ja
18
Misschien
1
Nee
0
Totaal
19
Van de geïnteresseerden die verhuisgeneigd zijn of misschien verhuisgeneigd zijn, willen de meesten (elf personen) binnen één jaar verhuizen. Vijf persoon willen binnen één tot twee jaar verhuizen en twee personen noemen geen termijn.
13
Behoefte standplaatsen woonwagens
Tabel 11: Termijn verhuiswens (hoofd)bewoners Aantal
Termijn Binnen 1 jaar
11
Binnen 1 tot 2 jaar
5
Binnen 2 tot 5 jaar
0
Over meer dan 5 jaar
0
Dat weet ik niet
2
Totaal
18
Van de verhuisgeneigden wil de overgrote meerderheid (veertien personen) weer gaan wonen in een woonwagen in Sittard-Geleen. Vier respondenten hebben aangegeven geen voorkeur te hebben voor een gemeente.
Tabel 12: Gewenste type woonplek verhuiswens (Hoofd)bewoners Aantal
Gewenste type woonplek Binnen de gemeente Sittard-Geleen naar een woonwagenlocatie
14
Naar een andere gemeente
0
Geen voorkeur
4
Totaal
18
De meest genoemde motivatie voor verhuizen is dat familie op de gewenste locatie woont of dat de geïnteresseerde eerder op de locatie heeft gewoond. Werk is een andere genoemde reden.
Figuur 6: Motivatie verhuizing geïnteresseerden
3 8
Mijn familie woont daar Ik heb daar eerder gewoond Vanwege werk
9
4.3 Verhuisbewegingen over de gemeentegrens Het aantal verhuisgeneigden in de gemeente Sittard-Geleen dat de voorkeur heeft voor een woonwagenlocatie (of stenen woning) buiten de gemeente is zeer beperkt. Dit betreft alleen mensen die ‘geen voorkeur’ aangegeven hebben, maar die daarmee ook net zo goed wel een standplaats binnen Sittard-Geleen zouden willen betrekken.
14
Behoefte standplaatsen woonwagens
De instroom naar woonwagenstandplaatsen door de geïnteresseerden, komt voornamelijk vanuit de gemeente zelf: van de 25 respondenten die hebben aangegeven waar ze nu wonen, wonen achttien personen in Sittard-Geleen. Eén persoon heeft de huidige woongemeente niet ingevuld en de andere vijf respondenten komen uit Beek, Brunssum of Heerlen. We raden de gemeente en woningcorporaties aan om op lokaal of sub-regionaal niveau samen de wachtlijsten en/of belangstellendenregistratie bij te houden. Ook adviseren we om dit op eenzelfde manier te doen, zodat een duidelijk en een actueel totaalbeeld van de lokale vraag bestaat en blijft bestaan. In de toewijzing spelen van oudsher familiebanden een sterke rol. In de lokale/subregionale belangstellendenregistratie is het van belang daarop in te spelen.
4.4 Kwalitatieve woonwensen De kwalitatieve woonwensen van de personen met een verhuiswens komen aan bod in dit hoofdstuk. In het volgende hoofdstuk wordt dit meegenomen in de vertaling naar de behoefte aan extra standplaatsen in de gemeente Sittard-Geleen. Onderstaande tabel toont de gewenste eigendomsvorm van de standplaats per doelgroep. Hierbij is geen onderscheid gemaakt naar de verhuistermijn van de respondenten. Van de hoofdbewoners is de grootste voorkeur een huurstandplaats van de woningcorporatie, gevolgd door een koopstandplaats. Van de inwonende personen heeft de grootse groep geen voorkeur voor huur of koop. Deze groep wil in feite gewoon een plek voor zichzelf en is mogelijk nog niet bewust bezig met de vraag of dat een koop- of een huurstandplaats moet zijn. De geïnteresseerden willen vooral een huurstandplaats van een woningcorporatie, gevolgd door een koopstandplaats. Een relatief groot deel van de respondenten geeft aan geen voorkeur te hebben voor een huurstandplaats of de standplaats in eigendom te hebben.
Tabel 13: Voorkeuren naar eigendomsvorm standplaatsen per doelgroep Gewenste type standplaats Huurstandplaats van een
Inwonende Geïnteresseerden Totaal personen
(Hoofd)bewoners 3
2
10
15
4
5
3
4
7
5
18
27
woningcorporatie Standplaats die ik zelf koop
1
Geen voorkeur Totaal
4
Naast de voorkeur voor eigendomsvorm van de standplaats, is ook gevraagd naar de voorkeur voor eigendomsvorm van de woonwagen. In totaal gaat de meeste voorkeur uit naar een huurwoonwagens. Daarna gaat de meeste voorkeur uit naar een eigen woonwagen; een woonwagen die ze zelf hebben gekocht. De voorkeur voor koopwoonwagens ligt relatief hoog bij de (hoofd)bewoners en de inwonende personen, terwijl juist de instromers relatief sterk de voorkeur geven aan een huurwagen. Vanwege de omvang van de groep respondenten die deze vraag beantwoord heeft, wordt het totale gemiddelde sterk beïnvloed door de groep geïnteresseerden.
15
Behoefte standplaatsen woonwagens
Tabel 14: Voorkeuren naar eigendomsvorm woonwagens per doelgroep Gewenste type
(Hoofd)-
woonwagen
bewoners
Inwonende Geïnteresseerden Totaal personen
Woonwagen die ik huur van een woningcorporatie
2
1
11
14
Woonwagen die ik zelf koop
3
2
4
9
1
1
2
2
4
5
18
28
Chalet die ik huur van een woningcorporatie Chalet die ik zelf koop Geen voorkeur Totaal
5
Ook is de vraag gesteld of er interesse is om de huidige standplaats of woonwagen/chalet te kopen, indien deze niet in eigen bezit is. Het merendeel van de huurders geeft aan deze graag of misschien over te willen kopen. In onderstaande figuren is dit grafisch weergegeven.
Figuur 7: Interesse in overkopen huidige huurstandplaats (links) of woonwagen/chalet (rechts)
5 3 13
3
Ja
Ja
Misschien
Misschien
Nee
Nee
9 4
16
Behoefte standplaatsen woonwagens
4.5 Belangrijkste elementen voor een locatie Onderstaand de aspecten die de verschillende groepen het meest belangrijk vinden voor een standplaatslocatie. De respondenten konden meerdere antwoorden geven. In totaal vinden de respondenten vooral ruime plaatsen, privacy, een schone omgeving en goede voorzieningen zoals riolering of gezamenlijke ruimtes het meest belangrijk. De geïnteresseerden vinden relatief gezien privacy meer belangrijk dan de andere groepen. De ligging aan de rand van het dorp wordt relatief vaak genoemd door de (hoofd)bewoners, de privacy juist minder vaak. Bij de andere aspecten liggen de voorkeuren redelijk gelijk verspreid over de drie ondervraagde groepen.
Tabel 15: Belangrijke aspecten bij een locatie volgens de verschillende doelgroepen Aspect
(Hoofd)-
Inwonende bewoners personen
Geïnteresseerden Totaal
Ruime plaatsen
3
5
15
23
Voldoende privacy
1
2
13
16
Goed bereikbaar
2
3
0
5
Schone omgeving
2
5
14
21
Vlakbij het centrum
1
0
1
2
Ligging aan de rand van het dorp of de stad
3
0
4
7
Goede voorzieningen zoals riolering of gezamenlijke ruimten
3
4
11
18
In de buurt van voorzieningen, zoals winkels of huisarts
2
1
6
9
Totaal
17
20
64
101
17
Behoefte standplaatsen woonwagens
5. Behoefte aan nieuwe standplaatsen 5.1 Werkwijze bepaling uitbreidingsbehoefte standplaatsen Om de behoefte aan extra standplaatsen te bepalen zijn verschillende zaken meegenomen. Allereerst is gekeken naar de verhuiswensen van de drie doelgroepen. Daarnaast is gekeken naar de situatie na de gewenste verhuizing: komt er een standplaats vrij of blijft de standplaats in gebruik doordat een of meer personen uit het gezin op de standplaats blijven wonen. En er is rekening gehouden met het feit dat inwonende personen en geïnteresseerden hebben aangegeven door de verhuizing te gaan samenwonen met hun partner, waardoor er mogelijk een dubbeltelling van de respondenten is. Daarom is een marge gebruikt in het totale behoeftecijfer.
5.2 Totale uitbreidingsbehoefte van 19 tot 25 standplaatsen In onderstaande staafdiagram is weergegeven wat de uitbreidingsbehoefte is voor de gehele gemeente, gebaseerd op de verhuiswens en de achter te laten woonsituatie per doelgroep. De totale uitbreidingsbehoefte voor de middellange en langere termijn bedraagt, op basis van deze enquête, 19 tot 25 standplaatsen. De optelsom van vrijkomende en benodigde standplaatsen bedraagt de uitbreidingsbehoefte, oftewel de benodigde extra standplaatsen in de gemeente volgens de uitkomsten van dit onderzoek. Dit zijn de optelsommen van de in figuur 8 aangegeven ‘blokken’. In figuur 8 is rekening gehouden met de vrijkomende standplaatsen doordat verhuizende (hoofd)bewoners een standplaats achterlaten (de -5). Uiteraard is ook rekening gehouden met de standplaats waar deze verhuizende (hoofd)bewoners daarna weer naartoe verhuizen (binnen de gemeente) (de 6). Bij de bepaling van de totale uitbreidingsbehoefte is geen rekening gehouden met de termijn waarbinnen de respondenten hebben aangegeven te willen verhuizen. In onderstaande figuur is de behoefte en het vrijkomen van standplaatsen per doelgroep weergegeven.
Figuur 8: Uitbreidingsbehoefte standplaatsen Sittard-Geleen middellange en lange termijn
Minimale uitbreidingsbehoefte
-5
6
Maximale uitbereidingsbehoefte
-5
6
-10
-5
0
3
15
5
5
19
10
15
20
25
Hoofdbewoners - Vrijkomende plaatsen
Hoofdbewoners - Verhuizingen
Thuiswonende personen
Geïnteresseerden
30
35
18
Behoefte standplaatsen woonwagens
Wanneer alleen gekeken wordt naar de respondenten die hebben aangegeven binnen twee jaar te verhuizen, dan bedraagt de uitbreidingsbehoefte 15 tot 22 standplaatsen. Onder de hoofdbewoners en de geïnteresseerden is het aantal respondenten dat aangeeft pas over twee jaar of later te verhuizen het grootst (drie à vier respondenten).
Figuur 9: Uitbreidingsbehoefte standplaatsen Sittard-Geleen korte termijn
Minimale uitbreidingsbehoefte
2
Maximale uitbereidingsbehoefte
2
0
2
11
4
16
5
10
15
Hoofdbewoners - Vrijkomende plaatsen
Hoofdbewoners - Verhuizingen
Thuiswonende personen
Geïnteresseerden
20
25
5.3 Uitbreidingsbehoefte per woonwagenlocatie Op basis van de maximale uitbreidingsbehoefte is de uitbreidingsbehoefte per standplaatslocatie in beeld gebracht. Onderstaand de uitbreidingsbehoefte op de middellange en lange termijn, gevolgd door de korte termijn (binnen twee jaar). Het saldo van de (hoofd)bewoners is het aantal personen dat aangeeft naar de locatie te willen verhuizen min het aantal standplaatsen die vrijkomen na een verhuisbeweging. Op basis van deze enquête blijkt er geen behoefte te zijn aan uitbreiding van het aantal standplaatsen op diverse locaties. Volgens deze enquête is er wel behoefte aan standplaatsen op de locaties Aan het Broek, Achter het Hout, Dalstraat, Daniken, Flemminghof, Hitsberg, Karensstraat, Oranjelaan en Schubertstraat (en een uitbreidngsbehoefte zonder voorkeur voor locatie of onbekend). De meeste behoefte gaat uit naar standplaatsen op de locaties Aan het Broek, Flemminghof en Schubertstraat. Op de locaties Bosweg en Heerlenerweg lijkt zelfs een overschot of aanbod aan standplaatsen te ontstaan. Deze standplaatsen kunnen weer ingezet worden voor de huisvesting van verhuisgeneigde huishoudens. Het overgrote deel van de verhuisgeneigden geeft echter aan geen voorkeur te hebben voor een standplaatslocatie. Het belangrijkste lijkt vooral een standplaats te bemachtigen, ongeacht waar die binnen de gemeente ligt.
Het beeld voor de (middel)lange en korte termijn verschillen voor de locaties waar de meeste behoefte aan extra standplaatsen is verschilt niet sterk.
19
Behoefte standplaatsen woonwagens
Figuur 10: Uitbreidingsbehoefte standplaatsen (middel)lange termijn per locatie
Aan het Broek Achter het Hout Beukenboomsweg Biesenweg Bosweg Boterbloemstraat Buchterweg Dalstraat Daniken Flemminghof Geleenderweg Grote Dries Hazenpad Heerlenerweg Hitsberg Karensstraat Manekoulsweg Oranjelaan Ritterberg Schubertstraat Sportcentrumlaan Tudderenderweg Zonnebloemstraat Geen voorkeur / Onbekend -2
0
(Hoofd)bewoners - saldo
2
4
6
Inwonende personen
8
10
12
Geïnteresseerden
14
16
20
Behoefte standplaatsen woonwagens
Figuur 11: Uitbreidingsbehoefte standplaatsen korte termijn per locatie Aan het Broek Achter het Hout Beukenboomsweg Biesenweg Bosweg Boterbloemstraat Buchterweg Dalstraat Daniken Flemminghof Geleenderweg Grote Dries Hazenpad Heerlenerweg Hitsberg Karensstraat Manekoulsweg Oranjelaan Ritterberg Schubertstraat Sportcentrumlaan Tudderenderweg Zonnebloemstraat Geen voorkeur / Onbekend Totaal -2
0
(Hoofd)bewoners - saldo
2
4
6
Inwonende personen
8
10
12
Geïnteresseerden
14
16
Behoefte standplaatsen woonwagens
6. Nuancering resultaten & mogelijke vervolgacties 6.1 Lage respons mogelijk gevolg van gebrek aan vertrouwen in actie Het feit dat er uit deze enquête geen uitbreidingsbehoefte voor een deel van de woonwagenlocaties blijkt, betekent niet dat er geen uitbreidingsbehoefte op die locaties is. Zoals aangegeven lopen er voor enkele locaties al projecten of worden binnenkort projecten opgestart, zoals Tudderenderweg. De verwachting is dan ook dat de respons voor deze locaties laag is, omdat bewoners of geïnteresseerden in standplaatsen op deze locaties al weten dat aan de behoefte aan extra standplaatsen tegemoetgekomen wordt. Mogelijk dat daarnaast een deel van de bewoners geen nut ziet in het invullen van de enquête, omdat zij verwacht dat er vanuit de gemeente niet tegemoetgekomen zal worden aan de behoefte aan extra standplaatsen op hun locaties. Of dat verwacht wordt dat op de korte termijn alle aandacht uit zal gaan naar de locaties waar nu of zeer binnenkort projecten lopen om het aantal standplaatsen uit te breiden. Tot slot zijn er de afgelopen jaren al meerdere enquêtes uitgezet onder de doelgroep, zonder dat dit heeft geleid tot nieuwe standplaatsen. Dit kan ook zorgen voor een gebrek aan vertrouwen dat de gemeente na deze enquête wel actie onderneemt tot het realiseren van nieuwe standplaatsen.
6.2 Gezamenlijke wachtlijst helpt bij adequate inschatting van de behoefte naar standplaatslocaties Op dit moment is er geen uniforme wachtlijst voor woonwagens op het niveau van de gemeente. Dit maakt het lastig in te schatten of een representatief deel van de doelgroep de enquête heeft ingevuld. Bij de wachtlijst voor woonwagens is de wachttijd niet het belangrijkste uitgangspunt meer. Met name de familieband met anderen op een woonwagenlocatie is van belang (uiteraard in combinatie met / getoetst aan de toewijzing aan de inkomensdoelgroep).
6.3 Benut input vereniging van woonwagenbewoners Voorafgaand aan dit onderzoek is door gemeente met de vereniging van woonwagenbewoners gesproken. Ondanks dat is het algemene beeld dat er onvrede heerst over wat er gebeurt met de signalen die bewoners aangeven. De onvrede bij woonwagenbewoners dient weggenomen te worden. Acties door de gemeente (en de woningcorporaties) dienen hieraan bij te dragen. Met name het doorvoeren van uitbreiding van het aantal standplaatsen zal waarschijnlijk helpen om in de toekomst woonwagenbewoners beter aan te sporen om de volgende enquête(s) in te vullen. De gemeente moet ervoor zorgen dat de behoefte aan woonwagenstandplaatsen op de politieke agenda blijft staan. Dit onderzoeksrapport draagt daar aan bij.
21
Behoefte standplaatsen woonwagens
Colofon Datum: 7 november 2024 Projectnummer: 23.416 Opdrachtgever: Gemeente Sittard-Geleen Opdrachtnemer: Stec Groep Stec Groep Onderzoek en advies over wonen, werken en leefomgeving Postbus 217, 6800 AE Arnhem Willemsplein 5, 6811 KA Arnhem 026 - 751 41 00 info@stec.nl www.stec.nl
22