Beantwoording technische vragen (PRO) inzake P&C stukken GR GGD Zuid-Limburg
Tekst van het document
Oplegmemo beantwoording technische Aan: Van: Datum: Betreft:
vragen
De gemeenteraad van Sittard-Geleen Wethouder Tillie 27-05-2026 Technische vragen PRO P&C stukken GR GGD Zuid-Limburg
Vragen over Veilig Thuis U spreekt over het Veiligheidshuis. Wij nemen aan dat u Veilig Thuis bedoelt. Veilig Thuis is één van de drie programma’s binnen de GGD en het wettelijke adviesen meldpunt voor geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA). Het Zorg- en Veiligheidshuis Westelijke Mijnstreek is iets anders. Dit is de plek waar gemeenten , justitiële partners en zorgpartners samenwerken om de meest moeilijke zorg- en veiligheidsproblemen op het gebied van overlast , criminaliteit , huiselijk geweld , kindermishandeling en radicalisering aan te pakken. Veilig Thuis/ GGD ZuidLimburg zijn netwerk partner van het Veiligheidshuis. Vraag 1: Is er een extern controlesysteem dat de inhoudelijke werkwijze van het Veiligheidhuis beoordeelt c. q evalueert? Ja , dat is de Inspectie Gezondheid en Jeugd (IGJ). Deze hanteert hiervoor het toetsingskader Veilig Thuis. Daarnaast verantwoordt Veilig Thuis zich aan de gemeenten via de jaardocumenten en gesprekken met individuele gemeenten over casussen en voortgang. Vraag 2: Indien zo’n systeem niet bestaat wat is er dan nodig om zo’n systeem in te richten? Zie antwoord vraag 1. Vraag 3: Zijn er cijfers bekend over het aantal geholpen cliënten? Momenteel kan de GGD meldingen , adviesvragen en wachtlijstcijfers uit de data halen.
Mede door privacy redenen en wisselende tijdseenheden waarin cliënten in beeld zijn , kunnen ze nu nog geen data op cliëntniveau achterhalen. Vraag 4: Zijn er cijfers bekend over het aantal cliënten dat niet binnen de wettelijke tijd geholpen is? En over het aantal dagen dat dan per geval overschreden werd? Om zicht op veiligheid van de wachtlijst te houden , wordt door Veilig Thuis continu geprioriteerd en zoekt Veilig Thuis periodiek contact met de direct betrokkenen en/of de melder om te informeren naar de situatie op dat moment. Zo nodig wordt de urgentie op de wachtlijst aangepast. De wachtlijst wordt uiteengezet in een front- en backoffice wachtlijst. Op dit moment (eind mei 2026) is de huidige status van de wachtlijst in Zuid-Limburg: Frontoffice wachtlijst: Aan elke melding is een prioriteit (urgentie) gekoppeld , te weten normaal , hoog of spoedtriage. De prioriteit wordt opnieuw beoordeeld bij een nieuwe melding van het cliëntsysteem. Aantal: 201 dossiers. Aantal meldingen ontvangen periode januari t/m april: 1910. Begin januari stonden er 400 dossiers op de wachtlijst frontoffice.
Backoffice wachtlijst: Aan elke melding is een prioriteit gekoppeld , te weten: normaal of spoed. De wachtlijst wordt periodiek gescreend om het zicht op de veiligheid te behouden. Veilig Thuis neemt waar het kan contact op met melder en direct betrokkenen. Op basis hiervan kan de prioriteit zo nodig aangepast worden. Aantal: 30 dossiers. De gemiddelde wachttijd van de 30 dossiers op deze verdeellijst is 101 dagen. De kanttekening hierbij is dat Veilig Thuis in de tussenliggende periode ook al vele dossiers vanuit de backoffice heeft opgepakt. De gemiddelde wachttijd ligt daardoor waarschijnlijk veel lager maar deze gegevens worden nu zo geregistreerd. Vraag 5: Zo niet zie 4 is het mogelijk om deze cijfers wel boven water te krijgen? Op dit moment nog niet. Er wordt wel gewerkt aan het beter ontsluiten van de data , wat voornamelijk een technisch complex vraagstuk blijkt. ,
,
Vraag 6: Zo niet is het verzamelen en publiceren van deze cijfers voor de toekomst in te bouwen zodat ze in de verslagen komen? Vooralsnog is dat nog niet aan de orde , mogelijk dat dit in de toekomst gerealiseerd kan worden. Vraag 7: Er is gekozen om de 14FT benodigde werknemers gefaseerd aan te trekken 7 in 2026 en 7 in 2027. Is het mogelijk om in 2026 de geplande 7 FT voor 2027 aan te trekken? Wanneer nieuwe medewerkers bij Veilig Thuis starten is er sprake van een intensieve inwerkperiode van bijna 1 jaar. Dit vraagt ook een forse tijdsinvestering van de bestaande medewerkers. Vandaar dat een fasering afgesproken is. ,
Vraag 8: Hoe is het te verklaren dat het aantal FTE verminderde in de afgelopen jaren? Van 632 in 2022 naa 487 in 2023 497 in 2024 en 474 in 2025. We nemen aan dat u het aantal medewerkers van de GGD in totaal bedoelt? In het kader van het gesprek over kerntaken en het aanbrengen van focus heeft de GGD de afgelopen periode ook taken afgestoten en overgedragen. Denk hierbij aan de ambulance , de sociaal medische advisering en de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR). ,
Vraag 9: Welke eisen zijn gesteld aan het uit te werken plan voor het wegwerken van de wachtlijst. In de voorgestelde zienswijze staat dat we concrete beknopte plannen voor de bestemmingsreserves (ook de bestemmingsreserve voor het wegwerken van de wachtlijsten VT) willen waarin staat wanneer de middelen worden ingezet en welke doelen worden bereikt. Daarnaast staat er dat we een beknopt plan van aanpak Veilig Thuis 2026-2027 willen waarin staat hoe de extra middelen worden ingezet om de problematiek aan te pakken , preventiever te werken en toekomstige formatieuitbreiding te voorkomen. Om zicht op veiligheid van de wachtlijst te houden , wordt door Veilig Thuis continu geprioriteerd en zoekt Veilig Thuis periodiek contact met de direct betrokkenen en/of de melder om te informeren naar de situatie op dat moment. Zo nodig wordt de urgentie op de wachtlijst aangepast. Afgesproken is dat er een externe partij ingeschakeld wordt om de wachtlijst mee weg te werken. Ook is in de backoffice gezocht naar ‘lucht’ zoals een andere manier van telefonische bereikbaarheid en ondersteuning in de crisisinzet. Dit alles wordt in 2026 gedaan om ruimte te maken om nieuwe medewerkers aan te stellen , intensief in te werken en de samenwerking in de keten te versterken. Vraag 10: Wat is de sanctie als het plan voor het wegwerken van de wachtlijst niet of onvoldoende is uitgewerkt?
De inspectie houdt toezicht. Vragen over het programma Trendbreuk Vraag 11: In 2030 moet een kwart van de gezondheidsachterstanden ingelopen zijn. Wat zijn de beoordelingscriterias hiervan? Wanneer is er geen sprake meer van een gezondheidsachterstand? Binnen het programma Trendbreuk wordt gesproken over het inlopen van gezondheidsachterstanden ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Formeel is er geen sprake meer van een gezondheidsachterstand wanneer de relevante gezondheidsindicatoren in Zuid-Limburg vergelijkbaar zijn met het landelijke niveau. Uit een eerdere analyse van de gezondheidscijfers voor de vervolgmeting van de Sociale Agenda Limburg 2025 van de Provincie Limburg (2022) bleek dat dat de gehele provincie Limburg op veel gebieden wel trendvolgend is , dus waar Nederland het beter doet , doet Limburg dit ook. Bijvoorbeeld in de periode 2016-2020 waren er minder rokers in Nederland en dit was ook in Limburg te zien. Ondanks deze gunstige trend wordt de achterstand t. o. v. Nederland daarmee nog niet ingelopen. Dit kan echter per gezondheidsindicator verschillen. Voor de monitoring van het programma Trendbreuk zal een beperkte set aan gezondheidsindicatoren gekozen worden , waarbij o. a. gebruik wordt gemaakt van de GGD Gezondheidsmonitor data en data uit openbare bronnen.
Tegelijkertijd is het belangrijk om te benoemen dat de ambitie van het programma Trendbreuk (het inlopen van 25% van de gezondheidsachterstand in 2030) een ambitieuze doelstelling is en richtinggevend is voor beleidskeuzes. Het behalen hiervan is niet volledig maakbaar en afhankelijk van meerdere factoren die buiten het programma Trendbreuk vallen , zoals sociaaleconomische omstandigheden (inkomen , schulden , opleidingsniveau) , demografische ontwikkelingen (zoals migratie en ontgroening/vergrijzing) en bredere maatschappelijke en economische ontwikkelingen in de regio. Gezondheidsachterstanden zijn het resultaat van langdurige en complexe processen. Samenwerking en gedragsverandering zijn hierin van belang en dit vraagt om een lange adem. Zoals ook de vervolgmeting van de Sociale Agenda (2022) aangeeft: “Dit vraagt om lange termijn investeringen van minimaal één generatie (minimaal 18 jaar)”. Daarom moet deze doelstelling nadrukkelijk worden gezien als een stip op de horizon , waarbij voortgang en verbetering belangrijker zijn dan het strikt realiseren van het exacte percentage. Daarom wordt er bij de monitoring en evaluatie nadrukkelijk aandacht besteed aan tussenliggende resultaten op het niveau van samenwerking , processen en bereik. Vraag 12: Hoe worden de cijfers verzameld en geanalyseerd over gezondheidsachterstanden c. q.
geen gezondheidsachterstand? De cijfers worden verzameld via bestaande bronnen , zoals de Gezondheidsmonitors van de GGD , CBS-data en monitoringsdata verzameld in het kader van GALA , IZA. Zuid-Limburg wordt vergeleken worden met voorgaande jaren (trends) en met het Nederlands gemiddelde. Formeel is er geen sprake meer van een gezondheidsachterstand wanneer de relevante gezondheidsindicatoren in ZuidLimburg vergelijkbaar zijn met het landelijke niveau. Vragen over infectieziektebestrijding Vraag 13: Er wordt vaker in de media benoemd dat Nederland onvoldoende is voorbereid voor een nieuwe uitbraak van een grote infectie ziekte. Onderschrijven jullie deze mening? De basis voor een robuuste infectieziektebestrijding in Nederland is aanwezig. Met de komst van de Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) wordt bovendien een belangrijke stap gezet in het verbeteren van landelijke coördinatie en opschaling tijdens uitbraken. Toch staat de structurele paraatheid onder druk , met name door bezuinigingen. Deze raken essentiële onderdelen zoals
personeelscapaciteit bij de GGD’en , ICT-systemen , testcapaciteit en vaccinatieinfrastructuur. Dit zijn juist de bouwstenen die nodig zijn om snel en effectief te kunnen handelen bij een nieuwe uitbraak. Hoewel de versterkingsgelden voor infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP-gelden) structureel zijn geworden en hiermee een belangrijke basis vormen , geldt dat niet voor alle financiering. De middelen die in het kader van de LFI beschikbaar zijn , zijn tijdelijk van aard. Dit maakt het lastig om duurzaam te investeren. Daarnaast kunnen mogelijke gemeentelijke bezuinigingen , bijvoorbeeld in het kader van het ravijnjaar , de lokale uitvoering verder onder druk zetten. Per saldo betekent dit dat de basis op orde is , maar dat de beschikbare capaciteit en middelen op dit moment onvoldoende robuust zijn om een optimale respons bij een grote uitbraak te garanderen. Vraag 14: Zo ja wat is er dan nodig om wel goed voorbereid te zijn? Om goed voorbereid te zijn op een nieuwe uitbraak van een grote infectieziekte , is vooral structurele versterking van de infectieziektebestrijding nodig. Dit betekent dat financiering niet incidenteel of tijdelijk moet zijn , maar duurzaam geborgd. Structurele middelen zijn noodzakelijk om te investeren in voldoende en goed opgeleid personeel binnen de GGD’en , zodat bij een uitbraak snel en effectief kan worden opgeschaald.
Ook investeringen in een robuuste infrastructuur is essentieel , waaronder ICTsystemen , voldoende testcapaciteit en een sterke vaccinatie-infrastructuur. ,
Vragen over Vaccinatie Vraag 15: Is er actief beleid op het gebied van verhogen van de vacinatiegraag? Zo ja ; welke acties worden ondernomen voor het verhogen van de vacinatiegraad? In 2026 worden er in Zuid-Limburg twee pilots uitgevoerd om te onderzoeken hoe de vaccinatiegraad verhoogd kan worden. Middels aanvullende subsidies hebben de gemeenten Heerlen en Maastricht gevraagd om dit in binnen deze gemeenten uit te voeren.
Centraal in de pilots staat: leren wat voor wie passend is , buurtgericht en doelgroepgericht werken , samenwerking met burgers en gemeente door middel van gerichte gespreksvoering , vergroten toegankelijkheid en bekendheid , laagdrempelig vaccineren van 0 tot 100 en zorgzaam vaccineren. Eind 2026 worden de eerste resultaten verwacht die verwerkt worden in het nieuwe meerjarenplan van de GGD. Vraag 16: Zo nee kunnen wij dingen overnemen van gemeentes die wel actief zijn op dit gebied? O. a. Den Haag heeft goede resultaten behaald op dit gebied. Zie hierboven het antwoord op vraag 15. ,
Algemene vragen Vraag 17: Er blijken geen concrete plannen te zijn over de aanpak van verbetering in Forensische Geneeskunde MAZ Digitaal Cliëntendossier JGZ en Risicotaxatie JGZ. Worden plannen hiervoor ook opgenomen in de eisen die we stellen aan de financiering? Deze worden in de loop van 2026 opgesteld en hierover wordt het bestuur geïnformeerd. ,
Vraag 18: Zo nee waarom niet? Zie hierboven het antwoord op vraag 17. ,
Vraag 19: Is het mogelijk om zoveel mogelijk per gebied van alle werkzaamheden aan te geven of er sprake is van wachtlijsten? En hoe die wachtlijsten dan uit zien per disipline. Zie antwoord vraag 4.
Steller Telefoon
Team
(geanonimiseerd) st eme aatschappelijke Ontwikkeling (geanonimiseerd)
: