Beantwoording technische vragen (PIT) inzake Jaarstukken 2025 en ontwerpbegroting 2027 GR Veiligheidsregio Zuid

Aan: Van: Datum: Betreft:

1.

De gemeenteraad van Sittard-Geleen Burgemeester Verheijen 27-05-2026 Technische vragen fractie PIT inzake P&C documenten Veiligheidsregio ZuidLimburg

Welke concrete extra taken krijgt Sittard-Geleen door de noodsteunpunten?

De invoering van noodsteunpunten brengt voor Sittard-Geleen in zowel de voorbereidingsfase (koude fase) als tijdens een daadwerkelijke crisis (warme fase) aanvullende en substantiële taken met zich mee. De gemeente heeft in beide fasen een centrale rol. Koude fase (voorbereiding) In de voorbereidingsfase is de gemeente verantwoordelijk voor het opzetten organiseren en gereedmaken van de noodsteunpunten. Dit omvat onder andere: ,

Locatiebepaling en inrichting: In samenwerking met de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) bepaalt de gemeente welke locaties (zoals gemeenschapshuizen en sportzalen) geschikt zijn en zorgt zij voor de inrichting hiervan. Planvorming en voorbereiding: Het opstellen van draaiboeken processen en afspraken over inzet beheer en opschaling. Voorbereiden informatievoorziening: Inrichten van communicatielijnen en middelen om inwoners tijdens een ontwrichtend incident goed te kunnen informeren. Personele voorbereiding: Werven opleiden en organiseren van medewerkers en vrijwilligers (bijvoorbeeld coördinatoren en ondersteunend personeel). ,

,

,

Warme fase (tijdens crisis) Tijdens een crisis is de gemeente verantwoordelijk voor het daadwerkelijk operationeel maken en draaiend houden van de noodsteunpunten. Dit betekent: Operationeel beheer: Openstellen aansturen en bemensen van de noodsteunpunten. Informatievoorziening: Het bieden van betrouwbare en actuele informatie aan inwoners over de crisissituatie (primaire functie van het steunpunt). Faciliteren eerste levensbehoeften en communicatie: Afhankelijk van de aard van de crisis kan het steunpunt worden ingezet als distributiepunt voor noodvoedsel en drinkwater. Coördinatie en samenwerking: Intensieve afstemming met hulpdiensten en andere partners over inzet veiligheid en ondersteuning ter plaatse. ,

,

2.

Welke structurele kosten verwacht het college hiervan?

Sittard-Geleen neemt momenteel samen met andere gemeenten in de regio deel aan de pilot van VRZL. Een belangrijk doel hiervan is om meer inzicht te verkrijgen in de te verwachten kosten. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen: ,

,

1. 2.

Eenmalige kosten zoals de aanschaf en inrichting van noodsteunpunten (bijvoorbeeld noodstroomvoorzieningen en materialen). Structurele kosten zoals beheer en onderhoud van voorzieningen en het op peil houden van kennis en vaardigheden via opleiding en training van coördinatoren en medewerkers. ,

,

De pilot zal daarnaast meer duidelijkheid geven over het benodigde aantal noodsteunpunten en welke voorzieningen daarin essentieel zijn. Ook deze inzichten zijn van directe invloed op de uiteindelijke kostenraming. De exacte omvang van de kosten wordt op dit moment mede op basis van de pilot verder in beeld gebracht. ,

,

3.

Hoe wordt de raad betrokken bij de uitwerking van operationele continuïteit?

De raad wordt elk kwartaal middels een raadsinformatiebrief op de hoogte gebracht van de huidige stand van zaken omtrent de weerbaarheidsopgave. Zo heeft de raad een raadsinformatiebrief ontvangen in september 2025 en januari 2026. Hierin wordt ook de operationele continuïteit benoemd. Daarnaast zal de projectleider bedrijfscontinuïteit in afstemming met de griffie kijken naar de specifieke invulling van de operationele continuïteit van zowel de griffie als de raad. ,

,

4.

Hoeveel groeit de overhead ten opzichte van operationele brandweerzorg?

Het huisvestingsdossier is in de vergadering van het algemeen bestuur van 4 juli 2025 vastgesteld waarbij met behulp van een externe partij en voorafgegaan door ambtelijke overleggen is gekomen tot de bepaling van de kosten voor de nieuwbouw of grootschalige renovatie van (toekomstige) brandweerkazernes. Daarbij is ook gekeken naar de omvang van de beheerorganisatie. In dit kader is geconstateerd dat de beheerorganisatie structureel versterkt dient te worden met 25 fte. Daarmee groeit de overhead ten opzichte van de operationele brandweerzorg met de genoemde 25 fte. ,

,

5.

Welke meetbare resultaten horen bij “weerbare samenleving”?

Meetbare resultaten van een “weerbare samenleving” worden onder andere inzichtelijk gemaakt via campagnes en bijbehorende metingen zoals die van VRZL naar aanleiding van de Denk Vooruit-campagne. Een concreet voorbeeld hiervan is het aantal huishoudens dat naar aanleiding van de campagne een noodpakket in huis heeft gehaald. Dit soort indicatoren geven inzicht in de mate waarin inwoners voorbereid zijn op crises. ,

Tegelijkertijd zijn er ook belangrijke aspecten van weerbaarheid die minder goed vooraf meetbaar zijn zoals samenredzaamheid en het omzien naar elkaar. Juist deze sociale factoren spelen een grote rol tijdens een crisis en zijn essentieel voor het functioneren van een weerbare samenleving. ,

6.

Welke concrete voordelen merkt Sittard-Geleen van de extra investeringen?

Sittard-Geleen merkt de voordelen van de extra investeringen vooral in een sterkere voorbereiding op en een beter handelingsvermogen tijdens ontwrichtende incidenten zoals bijvoorbeeld langdurige stroomuitval. Door de ontwikkeling van noodsteunpunten kunnen inwoners in zulke situaties sneller terecht voor informatie en waar nodig basisvoorzieningen. ,

,

,

Tegelijkertijd wordt de bedrijfscontinuïteit van de gemeentelijke organisatie versterkt waardoor zowel de ambtelijke organisatie als het bestuur beter in staat zijn om tijdens een crisis te blijven functioneren. Dit leidt ook tot een snellere en beter gecoördineerde respons doordat processen duidelijker zijn ingericht medewerkers beter zijn voorbereid en de samenwerking met partners is verbeterd. ,

,

,

Daarnaast dragen de investeringen bij aan het vergroten van de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van inwoners onder andere door meer aandacht voor bewustwording en voorbereiding. Daarmee wordt de gemeente als geheel weerbaarder in het omgaan met crises. ,

7.

Hoe wordt rekening gehouden met de extra risico’s rondom Chemelot?

Voor Chemelot is een rampenbestrijdingsplan opgesteld. Het rampenbestrijdingsplan van Chemelot beschrijft de voorbereiding coördinatie en inzet van betrokken organisaties bij grootschalige incidenten op het industriecomplex met specifieke aandacht voor risico’s alarmering opschaling communicatie en bescherming van de omgeving. Dit plan wordt momenteel herzien en zal eind dit jaar opnieuw worden vastgesteld. Daarnaast kent Chemelot onder meer een (eigen) bedrijfsbrandweer en is er veel (extra) aandacht voor risicocommunicatie. ,

,

,

8.

,

,

Welke toekomstige financiële risico’s ziet het college voor gemeenten?

De huidige financiële risico’s staan benoemd in hoofdstuk 2. 2. 3 van de conceptbegroting Veiligheidsregio Zuid-Limburg (bijlage 3). Dit overzicht wordt voortdurend geactualiseerd. Mocht het risico zich voordoen en groter zijn dan nu beoordeeld dan kan dit leiden tot een financieel risico voor gemeenten (indien de VRZL dit niet meer zelf kan opvangen). ,

9.

In de risicoparagraaf wordt gewezen op risico’s rondom informatiebeveiliging en datalekken. Kan worden aangegeven in hoeverre de Veiligheidsregio momenteel voldoet aan de BIO-normen welke onderdelen nog niet op het gewenste niveau zijn en welke planning wordt gehanteerd om dit niveau alsnog te behalen? ,

De VRZL bevindt zich op dit moment op een gemiddeld volwassenheidsniveau op het gebied van informatiebeveiliging. Dit wordt bevestigd door recent onderzoek dat in opdracht van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) door Secura begin 2025 is uitgevoerd bij het NIPV en alle aangesloten veiligheidsregio’s. In dit onderzoek zijn de BIO (baseline informatiebeveiliging overheid) controls beoordeeld op mate van beschrijving en implementatie. Het resultaat voor de gezamenlijke veiligheidsregio’s komt uit op 28 op een schaal van 0 tot 5 waarbij een streefwaarde van 30 is gehanteerd. Dit bevestigt dat de sector als geheel op de goede weg is maar nog niet volledig op het beoogde volwassenheidsniveau zit. ,

,

,

,

Huidige mate van BIO-compliance VRZL voldoet op hoofdlijnen aan de BIO-vereisten. De basismaatregelen rondom informatiebeveiliging zijn ingericht en operationeel maar de mate van aantoonbaarheid consistentie en organisatorische borging is nog in ontwikkeling. De uitkomsten van het onderzoek onderstrepen dat verdere professionalisering nodig is om structureel aan het beoogde niveau te voldoen. ,

Aandachtsgebieden en verbeterpunten

,

De belangrijkste ontwikkelpunten liggen op: het het het het het

verder aantoonbaar maken van de implementatie van BIO-maatregelen ; uniform en actueel houden van beleidsdocumenten en bijbehorende procedures ; versterken van de koppeling tussen beleid uitvoering en controle (auditability) ; verder volwassen maken van informatiearchitectuur en onderliggende systemen ; optimaliseren van informatiebeheer via nieuwe documentmanagementsystemen. ,

Lopende verbetertrajecten VRZL werkt gericht aan het verhogen van het volwassenheidsniveau: er wordt toegewerkt naar ISO 27001-certificering eind dit jaar als belangrijke stap in structurele borging en aantoonbaarheid van informatiebeveiliging ; diverse beleidsstukken worden herzien en opnieuw vastgesteld inclusief de formele verankering van processen ; er wordt geïnvesteerd in verdere standaardisatie binnen architectuur en informatievoorziening ; de implementatie van nieuwe systemen en processen voor document- en informatiebeheer is gestart maar bevindt zich nog in een doorontwikkelfase. ,

,

,

De inrichting van een eigen IT-serviceorganisatie heeft in de opstartfase tijdelijk extra capaciteit gevraagd wat heeft geleid tot enige vertraging in een deel van de lopende verbetertrajecten. ,

Planning en vooruitzicht VRZL is momenteel op koers om eind dit jaar de eerste externe ISO 27001-audit te laten plaatsvinden. Deze audit vormt een belangrijke mijlpaal in het aantoonbaar verhogen van het volwassenheidsniveau en het verder sluiten van de resterende gaps richting volledige BIOconformiteit. Samenvattend laat het beeld zien dat de basis op orde is en dat er structureel wordt gewerkt aan verdere volwassenheid. De focus ligt daarbij nadrukkelijk op aantoonbaarheid standaardisatie en het integraal borgen van informatiebeveiliging binnen de organisatie. ,

10. Welke concrete maatregelen neemt de Veiligheidsregio om de digitale weerbaarheid tegen cyberaanvallen en verstoringen van vitale systemen verder te verbeteren? De Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) versterkt de digitale weerbaarheid door te werken volgens moderne beveiligingsprincipes die erop gericht zijn om risico’s vroeg te herkennen en schade te voorkomen. Belangrijke maatregelen zijn: Zero Trust-beveiligingsmodel: Elk toegangspoging tot systemen wordt standaard als onbetrouwbaar gezien. Medewerkers en systemen krijgen alleen toegang als dat expliciet nodig is en is gecontroleerd. Dit verkleint de kans dat onbevoegden binnenkomen ook als er ergens een zwakke plek is. ,

ü

Passwordless

werken: In zoals

plaats van

wachtwoorden

gebruikt VRZL veiligere

apparaten of biometrie. Dit voorkomt inlogmethoden, problemen met gestolen of zwakke wachtwoorden. 24/7 monitoring met SIEM/SOC: Alle digitale systemen worden continu bewaakt door een beveiligingscentrum. Dit systeem (SIEM/SOC) herkent afwijkend gedrag direct, zoals verdachte inlogpogingen of aanvallen. Automatische reactie op dreigingen: Als er een risico wordt gedetecteerd, kunnen systemen automatisch ingrijpen. Denk aan het blokkeren van een gebruiker of het

ús

ü

Samen

isoleren

van

een

hoeven

in te

grijpen.

zorgen deze

sterke authenticatie

systeem.

Hierdoor wordt schade

ervoor

dat VRZL

vaak al

gestopt

voordat

mensen

probeert aanvallen te voorkomen, maar ook snel kan reageren als er toch iets gebeurt. Hierdoor blijft de organisatie 24/7 beter beschermd tegen cyberdreigingen en verstoringen. 11.

maatregelen

via

niet alleen

Kan

inzichtelijk worden gemaakt hoeveel beveiligingsincidenten, datalekken of ICTverstoringen zich in 2024 en 2025 hebben voorgedaan binnen de Veiligheidsregio?

2024:

4

beveiligingsincidenten,

2025:

1

beveiligingsincident,

12. Welke

rol houdt de

3 datalekken

5 datalekken

gemeenteraad nog bij deze steeds

In de Wet

bredere

crisisaanpak?

Veiligheidsregio's is vastgelegd welke rol de gemeenteraad heeft bij de VRZL. geldt dat de gemeenteraad bijvoorbeeld een zienswijze mag indienen op de begroting van de VRZL en het (vierjaarlijkse) regionale beleidsplan, waarin het beleid is vastgelegd ten aanzien van de taken van de veiligheidsregio. Voor de VRZL

Steller Telefoon

: 8

E-mail

:

Team

B

(geanonimiseerd)

(geanonimiseerd) @sittard-geleen.nl Openbare

Orde

en

Veiligheid