03 Masterplan Openbare Ruimte Binnenstad Sittard

Principe profiel steeg historisch centrum met gevelverlichting en afwatering in het midden.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

Porfier materialisering van het vijfde formaat in de stegen.

63

64

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

N Stadswal

Principe profiel stadswal met aan weerszijden talud.

Stadswal De Stadswal is één van de belangrijkste historische karakteristieken van Sittard. De wal vormt een fraaie wandelroute rond het historische centrum met een prachtig uitzicht over de schootsvelden en omsluiting van de oude binnenstad. De materialisatie in de huidige situatie is asfalt en de wal is deels begroeid en begeleid met leilinden. Op veel plekken ontbreekt de stadsgracht. In de nieuwe situatie willen we de kwaliteit van de wandeling verbeteren door een fraaie natuursteen materialisatie. Op de wal wordt porfier in waaiers toegepast en de entrees van de wal worden geaccentueerd door middel van een fraaie trap. De toegankelijkheid van de wal wordt verbeterd en op veel plaatsen wordt de stadsgracht hersteld. Op geschikte plaatsen kan gevelbeplanting worden toegepast.

Principe profiel stadswal met enerzijds bebouwing en anderzijds talud.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

65

66

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

Principe profiel stadswal met een variatie op de muur aan een zijde.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

Principe profiel stadswal met enerzijds bebouwing en anderzijds een steile muur.

67

68

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

N Winkelstraat Stationskwartier

2. 5 T Y P O LO G I E G E B I E D TUSSEN R I J KS W EG N O O R D E N STATION Winkelstraat gebied tussen Rijksweg Noord en Station. De winkelstraat, de Steenweg, in het gebied tussen Rijksweg Noord en Station is recentelijk heringericht. Het profiel bestaat uit een vlak profiel met stoepen langs de gevel. De middenzone is uitgevoerd in gebakken materiaal en de stoepen zijn van hardsteen. Voor nieuwe winkelstraten in het gebied is dit het motief dat we willen toepassen.

Prinipe profiel winkelstraat historisch centrum met stoepen langs de gevel.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

Hangende verlichting, stoepen langs de gevel en gebakken materiaal in de middenzone.

69

70

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

N Kleine pleinen

Grote pleinen

Pleinen gebied tussen Rijksweg Noord en Station. De pleinen in het gebied tussen Rijksweg Noord en Station zijn veelal nieuwe pleinen die in het huidige weefsel als zetstukken worden geïntroduceerd. De nieuwe pleinen krijgen een hedendaagse inrichting, zijn multifunctioneel, er is aandacht voor groen en ze zijn toegankelijk. De voetganger krijgt er het primaat boven de aanwezigheid van de auto. Het is belangrijk dat de pleinen zo worden ingericht dat er sprake is van een relatie met de historische binnenstad.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

Nieuwe pleinen krijgen een hedendaagse inrichting, zijn multifunctioneel, er is ruimte voor groen en ze zijn toegankelijk.

71

72

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

N Aanrijstraat gebied tussen Rijksweg Noord - station

Aanrijstraat gebied tussen Rijksweg Noord en Station. Het gebied tussen Rijksweg Noord en Station wordt via de aanrijstraten ontsloten vanaf de ring. Het wordt een helder en efficiënt georganiseerde verkeersstructuur. Het profiel van de aanrijstraten krijgt het karakter van een groene laan. In de nieuwe situatie is er sprake van een trottoir aan beide zijden van het profiel gecombineerd met een fietspad. De laanbomen staan in het trottoir en het fietspad wordt van de dubbele rijbaan gescheiden door een wintergroene haag.

Principe profiel aanrijstraat Stationskwartier met trottoir aan beide zijden en een groen karakter.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

Het profiel van de aanrijstraten krijgt het karakter van een groene laan.

73

74

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

N Ring

Ring De ring rond het centrum vormt een belangrijke markering van de huidige binnenstad. Het wordt een helder en efficiënt georganiseerde verkeersader. Het profiel krijgt het karakter van een groene laan. In de nieuwe situatie is er sprake van een trottoir aan beide zijden van het profiel gecombineerd met een vrijliggend fietspad. De laanbomen staan in de berm tussen het fietspad en de dubbele rijbaan. In de berm worden de bomen gecombineerd met een haag. De busbaan maakt onderdeel uit van het profiel.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

Principe profiel ring stationskwartier met een dubbele rijbaan en laanbomen in de berm.

75

76

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

N Woonstraat gebied Rijksweg Noord - station

Woonstraat gebied tussen Rijksweg Noord en Station. smal profiel De woonstraten in het gebied Rijksweg Noord en Station maken in de nieuwe situatie onderdeel uit van het te herontwikkelen ziekenhuisterrein. Het gaat dus in veel gevallen om een nieuw profiel. De profielen zijn smal of breed. Karakteristiek voor de nieuwe inrichting is het groene karakter. Door het realiseren van smalle voortuinen, bomen in de straten en groen tussen geparkeerde auto’s kan dit beeld bereikt worden. Afhankelijk van een breed of smal profiel wordt enkelzijdig of dubbelzijdig langsgeparkeerd in de straat. De materialisatie is van gebakken materiaal en beton.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

Smalle voortuinen met veel groen geven straat een groen karakter.

Principe profiel woonstraat stationskwartier smal profiel met smalle voortuinen en groen karakter.

77

78

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

Principe profiel woonstraat gebied Rijksweg Noord - station breed profiel met smalle voortuinen en laanbomen aan beide zijden van de straat.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

Dubbelzijdig langsparkeren bij een breed profiel. Er ligt een nadruk op een groen karakter van de straat.

79

80

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

N Stegen gebied Rijksweg Noord - station

Stegen gebied tussen Rijksweg Noord en Station. De stegen in het huidige gebied tussen Rijksweg Noord en Station zijn gering in aantal. Dit is jammer omdat ze een fijnmazig, voetganger vriendelijk netwerk opleveren. In de huidige situatie ontbreekt een duidelijke lijnvoering in de stegen. Het profiel is vlak en anoniem. In de nieuwe situatie krijgen de stegen een baksteen materialisatie. De afwatering vindt plaats door middel van kolken. Waar mogelijk worden in de stegen bomen aangeplant

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

81

4. SFEREN OPENBARE RUIMTE

84

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

4. SFEREN OPENBARE RUIMTE 4.1 VERLICHTING Verlichting is meer dan een surrogaat voor het zonlicht. Kunstlicht onthult en verhult, wisselt van kleur, het varieert van nakend koud-wit, sfeervol wit-rose, vervreemdend groen, verkeerstechnisch oranje tot sprankelend reclameneon. Het is een bron van energie, een weerspiegeling van oneindigheid. Verlichting draagt bij aan de sferen in de stad die kan varieren van mysterieus, sprookjesachtig en spookachtig. Licht verzorgt een klimaat, een sfeer. Het geeft emotie en begeleidt datgene dat het waard is gezien te worden. Het licht moet geen gebreken corrigeren, maar zoeken naar versterking en onderstreping van de architectuur, van de openbare ruimte van de stad. Sittard verandert ‘s avonds van gedaante. Als de zon onder is gegaan, komt een nieuwe werkelijkheid naar boven. Niet meer ‘massa en ruimte’ vormen de basis van de stedelijke ruimte, maar ‘licht-en-donker’. Deze is aan de stad van overdag gerelateerd, maar kent ook een eigen structuur, met specifieke ordeningen, sferen en herkenningspunten. De nachtelijke stad is dooraderd met goed verlichte straten; doorgaande wegen die baden in het licht, chique straten

met kunstzinnige lichtmasten, oude straten met historische lantarens. Nachtelijk Sittard is echter ook een ad hoc landschap. Op het moment is het vooral een afgeleide van de stad van overdag, aangevuld met toevalligheden. Het boekwerk van ruimte- en-massa van overdag valt ‘s nachts uiteen, zonder dat het tot een nieuwe samenhang van licht en donker transformeert. Omdat het in Sittard om een historisch centrum gaat kiezen we voor een zacht nachtbeeld. Een beeld waarbij de ruimte niet egaal verlicht is maar waarbij lichte en donkere vlekken het basisbeeld bepalen. Dit spel van lichte en donkere plekken kan bereikt worden door het toepassen van veel indirecte verlichting dat door strijklicht de gevels aanlicht en de historische signatuur versterkt. Om dit beeld te versterken wordt als aanvulling hierop accentverlichting toegepast waarbij bijzondere historische aspecten van het centrum een extra accent krijgen zoals het aanlichten van een kerk, een fraaie gevel, de stadswal of de Schootsvelden. Dit laatste vergt een afzonderlijke studie.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

85

86

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

4. 2 MATERIALISATIE Voor Sittard is een kwaliteitcatalogus Openbare Ruimte opgesteld. Met het oog op herkenbaarheid, beheerbaarheid en uniformering wordt een aantal zaken met betrekking tot materialisering van de openbare ruimte vastgelegd. Voor de openbare ruimte in Sittard worden vier niveaus beschreven: ‘standaard’, ‘niveau plus’, ‘niveau exclusief’ en het buitengebied. Voor het centrum worden twee niveaus gebruikt. Dit is het niveau exclusief en het niveau plus. Het grootste deel van het historische centrum valt in het niveau exclusief. Voor het Stationskwartier geld dat twee niveaus door elkaar worden gebruikt. Dit is het niveau plus en het niveau exclusief. Het niveau exclusief wordt toegepast in het centrum van Sittard. De openbare ruimte speelt als sterlocatie een zelfstandige rol in het ruimtelijke beeld. De inrichting bestaat uit zeer luxe bouwstoffen en elementen, mogelijk deels of geheel speciaal vervaardigt voor de locatie. Er wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met standaardisering en beheerbaarheid. Voor het niveau ‘plus’ geldt dat de inrichting bestaat uit zorgvuldig geselecteerde op elkaar en de (gebouwde) omgeving afgestemde luxe bouwstoffen en elementen. De openbare ruimte wordt ingezet om de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving maximaal te versterken. Er is sprake van grote mate van standaardisering en beheerbaarheid.

Voor wat betreft elementen in de openbare ruimte is terughoudendheid in aantal en voorkomen randvoorwaarde. Waar mogelijk combineren elementen. De grote aantallen materialen en de verscheidenheid aan toepassingen geven de stad Sittard momenteel een rommelig beeld. Op veel plekken in de stad is gestreefd naar de ‘kwaliteit van de plek’ maar ontbreekt het aan een integrale stedelijke kwaliteit. Bijzonder problematisch zijn overgangen tussen verschillende gebieden omdat gebrek aan samenhang zich hier het meeste toont. Voor het openbare ruimte netwerk van Sittard is een staalkaart gemaakt voor de inrichting van het publiek domein. Deze staalkaart komt overeen met de definiëring van ruimtetypen en zal voor meer uniformiteit en rust in het straatbeeld zorgen. Grofweg kan de materialisering verdeeld worden over het historisch centrum en het Stationskwartier. In het historisch centrum wordt voor een materialisatie gekozen die aansluit bij de historische karakteristiek. In het Stationskwartier wordt gekozen voor een materialisatie die aansluit bij het historisch centrum maar met een eigentijdser beeld. De materialisatie van de Steenweg is daarvan een goed voorbeeld. In beelden is een sfeer van de materialisering van de openbare ruimte neergezet. In hoofdstuk 3, Typologie Sittard, wordt de materialisering van de openbare ruimte nader toegelicht.

Principes materialisatie binnen niveau Exclusief

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

87

88

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

4.3 BOUWDOOS BASISVERHARDING

verharding: type: afm.:

verharding: type: afm.:

Gebakken klinker Gemeleerd (rood-paars) diverse tinten voor matjes, trottoirs en loper door diversiteit aan mengverhoudingen nader te bepalen aan de hand van proefstroken Waalformaat op de trottoirs en in de matjes Dikformaat op de loper Hardsteen in de matjes

Granieten porfierkeien grijs gemeleerd, rondom behakt vijfde formaat

BA N D E N E N G OT E N

verharding: type: afm.:

Hardsteen band gebrand 1000x300x250 mm.

afwatering: type: afm.:

Hardsteen gootelement gebrand 1000x300x200 mm.

89

I N S TA L L AT I E

De Poly C20 kolk de oplossing voor een esthetisch VERLICHTING verantwoord straatbeeld

afwatering: type:

Gootelement, straatkolk C20, ODS

verlichting: type:

straatlantaarn historische armaturen

Afvoertechniek

verlichting: type: afm.:

paaltop Metronomis, Philips mast 6500 mm hoog

verlichting: type:

spankabel Hanze, RAL 9022, Philips

De Poly C20 kolk van Polydrain is dé oplossing voor een esthetisch verantwoord straatbeeld. Deze kolk is ontwikkeld om tegemoet te

STRAATKOLK 1-DELIG komen aan de wensen uit de markt.

TYPE: STR-3245/30 metal & more

ODS

320

A

B

B

TBS SOEST

A 450 BOVENAANZICHT HOLLING: 30mm

350

Afwatering: type:

Molgoot, straatkolk str3245-30, TBS Soest

800

R

26

0

WATERBOUW

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

verlichting: type:

gevelarmatuur historische armaturen

90

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

B RONVERMELDING

ILLUSTRATIES VOORPAGINA Guus van Eck - Markt - Galerie Knops HD 1 BLZ 10 ,11 Kaart de Sittardse nederzetting aan de beek. Tekening houten woontoren op een motte. Kaart ontwikkelingsfasen stad tijdens de Middeleeuwen. Bron: Stadt Sittard een grensoverschrijdend verleden. HD 1 blz 13 Schets van Sittard uit 1538. Bron: Stadt Sittard een grensoverschrijdend verleden. HD 2 blz 18 Fountain of Rings in het Atlantas Olympic Centennial Park. Bron: Flickr.com

Overige illustraties en afbeeldingen OKRA Landschapsarchitecten

CO LO FO N

Titel document:

Masterplan Openbare Ruimte Binnenstad Sittard

Datum:

2010

Auteur :

OKRA landschapsarchitecten

Opdrachtgever :

Gemeente Sittard-Geleen

Documentnaam:

Masterplan Openbare Ruimte Sittard

Voor het samenstellen van dit document heeft OKRA getracht alle auteurs, fotografen en andere rechthebbenden te benaderen. Mocht iemand in dit document een illustratie aantreffen, waarop hij of zij rechten kan doen gelden of een niet correcte bronvermelding aantreffen, gelieve zich dan te melden.

Alle rechten zijn voorbehouden, zowel voor het gehele werk als delen ervan. Niets uit dit document mag in enige vorm of op enige wijze worden verveelvoudigd, openbaar gemaakt of opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, fotocopie en digitale vermenigvuldiging in begrepen. Voor iedere vorm van gebruik is schriftelijke toestemming van OKRA vereist.

MASTERPL AN CENTRUM SITTARD

91