02 Participatiescan

Participatiescan (quickscan) Scan intensiteit participatie Participatie is passend als de opgave een aanzienlijk effect heeft (impact groot) én het onderwerp leeft bij inwoners, organisaties, bedrijven en gemeente/politiek (acceptatie laag). Is de impact of het effect van het project klein en is het onderwerp geaccepteerd, dan is het inrichten van een participatietraject (meestal) niet noodzakelijk. Het bepalen van de impact kan bijvoorbeeld op basis van indicatoren zoals de omvang van het initiatief, het belang van een initiatief, de mate van mogelijke hinder of de (maatschappelijke/politieke) aandacht bij een initiatief. Participatie is het uitgangspunt, indien ook waardevol. Vooraf vindt daarom een check plaats op: is er behoefte aan participatie, moet het, kan het? De gemeente biedt initiatiefnemers hiertoe een online tool (beschikbaar op de gemeentelijke website), waarmee een eerste inzicht ontstaat op de impact van het initiatief en de verwachte participatie. Via een Participatiescan (quickscan), die wordt ingevuld door de initiatiefnemer, wordt de behoefte aan en de intensiteit van de participatie (het gewenste participatielevel) op hoofdlijn gemeten. •

•

•

•

Level 0 – Informeren en raadplegen. Het initiatief heeft niet of nauwelijks impact op de samenleving. Je hoeft geen brede participatie te organiseren. Het blijft belangrijk om direct betrokkenen, bijvoorbeeld omwonenden, te informeren over je initiatief. Level 1 - Beperkte participatie. Het initiatief heeft weinig impact op de omgeving. Bekijk wie direct betrokken zijn, bijvoorbeeld de directe omwonenden, ga in gesprek over je initiatief. Advies vanuit gemeente Level 2 – Participatie. Het initiatief heeft een gemiddelde impact op de omgeving. Betrek de directe omgeving en andere belanghebbenden. Vraag om adviezen en laat hen meedenken over het initiatief. Doe dit bijvoorbeeld door een informatie-avond te organiseren of een discussiepanel, webinar of (online) enquête. Advies en facilitering vanuit gemeente. Level 3 - Veel participatie. Het initiatief heeft veel impact op de omgeving. Dit vraag om intensieve participatie. Breng de belanghebbenden uit de omgeving in kaart en informeer hen. Ook is het goed om belangorganisaties of bedrijven te betrekken, kijk ook breder dan alleen belangen in directe omgeving. Laat de samenleving meedenken, meewerken aan en waar mogelijk meebeslissen in het initiatief. Doe dit bijvoorbeeld door participatie-avonden te organiseren, een discussiepanel, webinar of (online) enquête, brainstorm of overleg te organiseren.

Neem deelnemers mee in het proces en de te maken keuzes daarbinnen. Advies en facilitering vanuit gemeente.

Vragen Participatiescan Participatie is passend als de opgave een aanzienlijk effect heeft, het onderwerp leeft in de samenleving en dat beïnvloeding mogelijk is. De gemeente biedt initiatiefnemers een online tool, waarmee een eerste inzicht ontstaat in de verwachte participatie. Via de online Participatiescan, die wordt ingevuld door de initiatiefnemer, wordt de behoefte aan en intensiteit van de participatie (het gewenste participatielevel) op hoofdlijn gemeten. Vragen scan o.b.v. voorbeeld gemeente Eindhoven; scores (1-3-5-6-7) bepalen uitkomst.

Welk antwoord past het beste bij het initiatief? Motiveer het antwoord, zodat je later nog weet waarom je een bepaalde keuze hebt gemaakt.

Soort initiatief

1. In welke categorie past het initiatief? Geef een beeld van de aard en omvang van het initiatief. Grootstedelijke ingreep: een grootschalige wijziging in de stad, vaak met meerdere functies (bijvoorbeeld wonen èn werken) en infrastructurele wijzigingen. Heeft gevolgen voor een (grote) groep inwoners, organisaties en/of bedrijven in en buiten de gemeente. Bijvoorbeeld: grote herontwikkeling, groot bedrijventerrein of de aanleg van een snelweg. Herstructurering: een herontwikkeling van een gebied die meerdere kavels, gebouwen of functies betreft. Vaak gaat het om sloop en nieuwbouw of transformatie van huidige bebouwing, inclusief aanpassing in de openbare ruimte. Bijvoorbeeld: wijkvernieuwing, gebiedsontwikkeling. Functiewijziging: de bestemming van bestaande bebouwing (meestal één gebouw of op één kavel) verandert door het initiatief. Een woning wordt een winkel, het starten van een kapsalon aan huis, een bedrijfspand wordt omgevormd tot woningen, een groen gebied krijgt een zonnepark. Aan huis / bedrijf gebonden activiteit: kleine aanpassingen aan huis, bijvoorbeeld een uitbreiding van de woning met een serre of een dakopbouw. Het maken van een dakterras, of de uitbreiding van een hal op een bedrijfsperceel. Grootstedelijke ingreep (7) Herstructurering (5) Functiewijziging (3) Aan huis / bedrijf gebonden activiteit (1)

Algemeen belang 2. Heeft het initiatief veel invloed op de samenleving? Ga na of het initiatief bijdraagt aan de ambities van de stad, zoals de Toekomstvisie. Sluit het aan bij de afspraken en doelen in het coalitieakkoord, de (nationale, provinciale en /of gemeentelijke) Omgevingsvisie, (beleids)doelen van de organisatie en/of eerder gerealiseerde projecten in het gebied. Zeer groot: het initiatief draagt breed bij aan de samenleving en het algemeen belang. Het werkt door op landelijk, provinciaal of regionaal niveau. Bijvoorbeeld de klimaatopgave. Groot: het initiatief draagt breed bij aan de samenleving op stedelijk niveau. Het draagt bij aan meerdere opgaves of ambities in de stad, zoals geformuleerd in de Toekomstvisie, omgevingsvisie of coalitieakkoord. Bijvoorbeeld: grootschalige woningbouw (meer dan 50 woningen), bedrijventerrein, grote sport- of culturele voorzieningen. Behoorlijk: het initiatief draagt bij aan één of enkele opgaven of ambities op stedelijk- of stadsdeelniveau. Bijvoorbeeld een nieuwe school, cultureel centrum / buurthuis of kleinschalige woningbouw (tot 50 woningen). Of aanzienlijke uitbreiding arbeidspotentieel Weinig: het initiatief levert een bescheiden bijdrage aan één of enkele lokale opgaven op wijk- of buurtniveau. Bijvoorbeeld kleinschalige woningbouw (minder dan 25 woningen) of een buurtsuper. Of uitbreiding arbeidspotentieel.

Niet of nauwelijks: vrijwel niemand anders dan de initiatiefnemer heeft waarde of profijt. Bijvoorbeeld: een zaak aan huis of de bouw voor mantelzorg. Zeer groot (7) Groot (6) Behoorlijk (5) Weinig (3) Niet of nauwelijks (1)

Maatschappelijke aandacht 3. Krijgt het initiatief (naar verwachting) veel aandacht in de politiek en / of (negatieve) aandacht in de (sociale) media? Of reuring in de samenleving. Bepaal dit door gesprekken met bijvoorbeeld de bestuurder, stadsdeelmanager en wijkcoördinator en door het monitoren van (sociale) media. Groot: het initiatief (of vergelijkbare initiatieven) heeft al geleid tot grote politieke spanning en / of veel (negatieve) aandacht in de (sociale) media of (directe) samenleving. Behoorlijk: het initiatief vraagt naar verwachting om politieke aandacht en leidt mogelijk tot (negatieve) aandacht in de (sociale) media of (directe) samenleving. Weinig: het initiatief vraagt naar verwachting om enige politieke aandacht, maar leidt naar verwachting niet tot (negatieve) aandacht in de (sociale) media of (directe) samenleving. Niet of nauwelijks: het initiatief vraagt naar verwachting niet om politieke aandacht en leidt niet tot (negatieve) aandacht in de (sociale) media of (directe) samenleving. Groot (7) Behoorlijk (5) Weinig (3) Niet of nauwelijks (1)

Hinder of overlast 4. Geeft het initiatief hinder of overlast voor een ander, waardoor er weerstand ontstaat voor de omgeving, tijdens of na de realisatie? Soort hinder, denk aan: • • • • • • •

Overlast (geluid, geur, trilling). Uitzicht (uitstraling, schaduw). Praktisch (toegang, parkeren). Ideëel of principieel (natuur, milieu, cultureel, gezondheid, levensbeschouwing). Financieel/economisch (omzetverlies door concurrentie, waardedaling eigen woning). Aanzienlijke aantasting eerder leefklimaat (bijvoorbeeld rust). Gevoel van (sociale) veiligheid.

De mate van hinder • • •

Hoe lang duurt de hinder? Wie ervaren de hinder (hoeveelheid)? Is de toegestane hinder / overlast in regels vastgelegd?

Groot (7) Behoorlijk (5) Weinig (3) Niet of nauwelijks (1)

Puntentelling

Het totaal tel je op en deel je door 4 Level 0 = Level 1 = Level 2 = Level 3 =

informeren en raadplegen beperkte participatie participatie veel participatie

= uitkomst minder dan 2 = uitkomst groter of gelijk aan 2 en kleiner dan 4 = 4 en kleiner dan 6 = 6 of meer

n.b. minimaal geadviseerd level, participatielevel mag ook hoger. Vraagstellingen, de beantwoording en motivering en de uitkomst van intensiteit van participatie worden in PDF naar de initiatiefnemer geretourneerd (rapportage). Let op: tijdens het proces van participatie ontdek je o.b.v. opbrengsten of level voldoende is.