01 Programmabegroting 2026

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

3.800

-

-

-

1.536

4.287

1.989

-

2.000

2.000

2.000

2.000

550

-

-

-

7.886

6.287

3.989

2.000

65

Programmabegroting 2026-2029

Mobiliteit en Verkeer De omgevingsvisie 2025-2040 werken we in 2026 verder uit in beleid: • We ronden de actualisatie van de programmatische uitwerking van het thema parkeren af. Hierin maken we keuzes over het parkeren om zo de openbare ruimte meer beweegvriendelijk in te richten. Hierbij kijken we nadrukkelijk ook naar onze dienstverlening. We maken de financiële consequenties hierbij inzichtelijk zodat deze in de begroting 2027 en verder een plek kunnen krijgen. Actuele informatie over het parkeerbeleid: www.metsittardgeleen.nl/parkeren. • We starten met een participatief proces om te komen tot nieuw beleid voor actieve mobiliteit. • We herijken het beleidsplan openbare ruimte (‘De Tuinman’), en werken vanuit daar aan nieuwe beheerplannen. • We maken een start met het opstellen van nieuw beleid voor laadinfrastructuur als uitwerking van de Routekaart Energietransitie. De wijze waarop we als gemeente omgaan met netcongestie ten aanzien van laadinfrastructuur maakt hier integraal deel van uit. In 2026 geven we concreet uitvoering aan de omgevingsvisie en het beheer en onderhoud van onze infrastructuur.

We geven extra aandacht aan het beweegvriendelijk en veilig inrichten van onze openbare ruimte, we verbinden wijken en dorpen met het buitengebied en werklocaties en we realiseren veilige en comfortabele wandel- en fietsroutes: • We continueren onze risico gestuurde aanpak van verkeersveiligheid. Met aanvullende middelen vanuit het Rijk verbeteren we de verkeersveiligheid in projecten. Een aantal wegen in en rond het centrum van Sittard wordt tussen 2025 en 2027 opgeknapt. Hiermee verbeteren we de verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum. Voor actuele informatie: www.sittard-geleen.nl/csb. • In Geleen richten we onder andere de Augustinusstraat opnieuw in. De snelheid gaat omlaag van 50 km/u naar 30 km/u. Hierdoor wordt het voor fietsers veiliger en creëren we een prettigere leefomgeving. • We continueren de aanpak Verkeersactieve School voor scholen in het basis- en voortgezet onderwijs. Ook geven we uitvoering aan het programma Doelgroepenaanpak Verkeersveiligheid 18+. • We werken aan de verbetering van de verkeerveiligheid van de Allee in Limbricht en de spoorwegovergang Biesenweg in Geleen. Ook verkennen we de mogelijkheden van slimme verlichting langs fietspaden. • We realiseren de deeltrajecten 16 en 17 van Corio Glana. Dit tracé maakt deel uit van de regionale doorfietsroute die Parkstad met Geleen en Chemelot en Sittard verbindt.

Zie ook programma 4. • Het beheer in 2026 gebeurt op basis van beleidsarm verlengde beheerplannen. Hiervoor is bijstelling van de IBOR-beheerbudgetten (exploitatie en investeringen) benodigd. In de paragraaf kapitaalgoederen gaan we hier nader op in. We werken aan de doorontwikkeling van de teams IPOR en Wijkbeheer naar één toekomstbestendige beheerorganisatie. Hieronder valt het verbeteren van de coördinatie op werkzaamheden van derden in de openbare ruimte om deze zoveel mogelijk toegankelijk te houden en overlast te beperken. • Voor de woonwijk Absbroek is een nieuwe ontsluiting op de Rijksweg Noord (Geleen) noodzakelijk. Hiervoor zetten we extra middelen in. Basisuitgangspunt is dat de woonwijk op een veilige manier wordt ontsloten en dat de verkeersafwikkeling op de Rijksweg Noord op orde blijft. Bij de uitwerking van het plan zijn ook de huidige (verkeerskundige) knelpunten meegenomen. In 2026 dient het project aanbesteed te worden, zodat uiterlijk op 31 december 2027 het werk is gestart. Dit is een voorwaarde bij de reeds ontvangen rijkssubsidie. • We starten in 2026 met het vernieuwen van de vloercoating van parkeergarage Hub Dassenplein, vooruitlopend op de reconstructie van het Tempelplein. Zo sluiten de werkzaamheden goed op elkaar aan en beperken we overlast.

In 2027 volgt eerst de Marktgarage Geleen, in samenhang met de ontwikkelingen binnen het programma Geleen Centrum, en daarna de Odaparking Sittard. De werkzaamheden in de parkeergarage Zuyderland zijn gepland in 2028. De gefaseerde aanpak borgt de beschikbaarheid van voldoende parkeercapaciteit, sluit aan bij lopende projecten /programma’s en maakt een evenwichtige inzet van middelen en capaciteit mogelijk. We werken samen aan de ontwikkeling van de stationsomgeving van Sittard. Om de in het gebied gewenste nieuwe bedrijvigheid en woningbouw te ontwikkelen zijn een aantal maatregelen randvoorwaardelijk. Deze maatregelen zijn onder andere het (her)inrichten van het stationsplein aan de centrum- en westzijde, het vergroenen van de openbare ruimte en het aanpassen van infrastructuur. Indien zich vanuit het Rijk subsidiekansen voor deze maatregelen voordoen, is gemeentelijke cofinanciering een vereiste.

66

Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 6.802 -31.741 735 -1.798

-26.002

Nr.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

4.680 -32.084 563 -223 -27.063

Begroting voor bijstelling 2026

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

3.766 -33.152 20 -223 -29.589

-1.839 -1.839

3.766 -34.991 20 -223 -31.428

3.778 -37.333 20 -223 -33.758

3.791 -38.490 20 -223 -34.902

3.804 -39.360 20 -223 -35.759

2027 2028 Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting -162 -237 314 314 131 58 -38 -68 -1.817 -1.817 -237 -237 -182 -430 -78 -192 -224 -224 -87 -79 -2.380 -2.912

2029 Bijstelling Begroting -250 -137 -598 314 235 -163 -1.817 -237 -525 -303 -224 -66 -3.771

Onderwerp

Kapitaallasten Kapitaallasten IBOR vervangingsinvesteringen VRI Kapitaallasten IBOR vervangingsinvesteringen Wegen Kapitaallasten Mutatie afschrijvingen handelsgoederen Kapitaalslasten Ontsluiting Absbroek ovonde Beheerplannen openbare ruimte 2026-2029 Indexering IBOR 2026 exploitatie Vloercoating parkeergarages Beheerplannen openbare ruimte 2026-2029 Herwaardering van functies Diverse kleine verschillen Saldo

Nr. Onderwerp 1 Kapitaallasten 2

Kapitaallasten IBOR vervangingsinvesteringen VRI

3

Kapitaallasten IBOR vervangingsinvesteringen Wegen

4 5 6

Kapitaallasten Mutatie afschrijvingen handelsgoederen Kapitaalslasten

7

Ontsluiting Absbroek ovonde

2026 Bijstelling Begroting -31 314 270 -1.817 -237 -28 -39 -224 -47 -1.839

Toelichting De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. IBOR jaarschijf; voor het juist en volledig ramen van de kapitaallasten gekoppeld aan de IBOR investeringen volgt na de kopie begroting van 2028 naar 2029 een bijstelling van IBOR kapitaallasten in 2029. Dit is jaarlijks aan de orde voor het investeringsbudget. Zoals is opgenomen in de meicirculaire gemeentefonds 2025, wordt conform de cijfers van het CPB uitgegaan van een indexering van het loonen prijspeil van 2,22%. Afhankelijk van de feitelijke indexering, volgend uit de aanbestedingen van contracten is nadere bijstelling van de budgetten mogelijk noodzakelijk. Zie ook Prog 0+5 IBOR jaarschijf; voor het juist en volledig ramen van de kapitaallasten gekoppeld aan de IBOR investeringen volgt na de kopie begroting van 2028 naar 2029 een bijstelling van IBOR kapitaallasten in 2029. Dit is jaarlijks aan de orde voor het investeringsbudget. Zoals is opgenomen in de meicirculaire gemeentefonds 2025, wordt conform de cijfers van het CPB uitgegaan van een indexering van het loonen prijspeil van 2,22%. Afhankelijk van de feitelijke indexering, volgend uit de aanbestedingen van contracten is nadere bijstelling van de budgetten mogelijk noodzakelijk.

Zie ook Prog 0+5 Bijstelling rente MRJ 2026 Diverse objecten zijn overgezet van de voorraadlijst naar de vaste activastaat waardoor de afschrijvingskosten verschuiven. De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. Voor de woonwijk Absbroek is een nieuwe ontsluiting op de Rijksweg Noord (Geleen) noodzakelijk. Hiervoor zetten we extra middelen in. Basisuitgangspunt is dat de woonwijk op een veilige manier wordt ontsloten en dat de verkeersafwikkeling op de Rijksweg Noord op orde blijft. Bij de uitwerking van het plan zijn ook de huidige (verkeerskundige) knelpunten meegenomen. In 2026 dient het project aanbesteed te worden, zodat uiterlijk op 31 december 2027 het werk is gestart. Dit is een voorwaarde bij de reeds ontvangen rijkssubsidie. De bijstelling

67

Programmabegroting 2026-2029

Nr.

Onderwerp

8

Beheerplannen openbare ruimte 2026-2029

9

Indexering IBOR 2026 exploitatie

10

Vloercoating parkeergarages

11 12

Beheerplannen openbare ruimte 2026-2029 Herwaardering van functies

13

Diverse kleine verschillen

Toelichting betreft de kapitaallasten van de kredietverruiming om genoemde ontsluiting te realiseren middels een ovonde (een ovale rotonde). De beheerplannen zoals vastgesteld door College in 2022 zijn gebaseerd op het prijspeil 2021. In de daarop volgende jaren zijn zowel de exploitatiebudgetten als de investeringsbudgetten weliswaar geïndexeerd via de begroting, maar in onvoldoende mate om de daadwerkelijke prijsstijgingen te dekken. Zowel het jaarlijks exploitatiebudget als het investeringsbudget voor het beheer en onderhoud van de assets in de openbare ruimte dient daarom verhoogd te worden. Voorgesteld wordt om het additioneel benodigd exploitatiebudget ad € 2,2 mln. ten gevolge van inflatie te dekken uit de stelpost inflatie. Daarnaast zorgen een aantal autonome ontwikkelingen ervoor dat het exploitatiebudget structureel verhoogd dient te worden met € 1,5 mln. om aan het beheerniveau te voldoen. Deze mutatie raakt diverse programma's. Indexering IBOR exploitatiemiddelen 2026 ten laste van stelpost inflatie. Zoals opgenomen in de meicirculaire gemeentefonds 2025 wordt conform de cijfers van het CPB uitgegaan van een indexering van het loon- en prijspeil van 2,22 %. We starten in 2026 met het vernieuwen van de vloercoating van parkeergarage Hub Dassenplein, vooruitlopend op de reconstructie van het Tempelplein.

Zo sluiten de werkzaamheden goed op elkaar aan en beperken we overlast. In 2027 volgt eerst de Marktgarage Geleen, in samenhang met de ontwikkelingen binnen het programma Geleen Centrum, en daarna de Odaparking Sittard. De werkzaamheden in de parkeergarage Zuyderland zijn gepland in 2028. De gefaseerde aanpak borgt de beschikbaarheid van voldoende parkeercapaciteit, sluit aan bij lopende projecten /programma’s en maakt een evenwichtige inzet van middelen en capaciteit mogelijk. De bijstelling betreft de kapitaallasten van de benodigde investeringskredieten Dit betreffen de kapitaallasten van het extra investeringskrediet (voor toelichting wordt verwezen naar het krediet). Herwaardering functies n.a.v. Ontwikkelplan team IPOR en Wijkbeheer. Dit gaat t.l.v. de stel[post inflatie Diverse kleine verschillen

Logistiek We faciliteren in 2026 dat de havens, het Julianakanaal en het spoor beter benut worden, buisleidingen het vervoer over de weg overnemen en dat vervoer over de weg emissieloos wordt. Ook werken we samen aan de verzwaring van de elektriciteit infrastructuur om netcongestie tegen te gaan. Havens In 2026 wordt de samenwerking in het kader van Blue-Ports Limburg voortgezet. Deze samenwerking tussen de Limburgse binnenhavens is in 2025 opnieuw vormgegeven. Gewerkt wordt aan een gezamenlijke uitvoeringsagenda om onze gezamenlijke Limburgse havens toekomstbestendig te maken. Kabels en leidingen Voor de transitie van Chemelot zijn projecten randvoorwaardelijk. Dit zijn de Delta Rhine Corridor (met leidingen voor waterstof en CO2), de verzwaring van het elektriciteitsnet naar 380kV met een nieuw hoogspanningsstation en de aanpassing van de haven Stein (port of Chemelot) en de bijbehorende multimodale corridor tussen haven Stein en Chemelot (zie ook Economie - Chemie). Verder zal er in 2026 duidelijkheid ontstaan over de mogelijkheden om Chemelot aan te sluiten op een gelijkstroomnet (project diepe aanlanding). Voor het geheel aan projecten ten noorden van Chemelot wordt ook in 2026 verder gewerkt aan de gebiedsgerichte aanpak vanuit de in 2021 vastgestelde Strategische gebiedsvisie omgeving Chemelot.

Parkeren grote voertuigen Het parkeren van grote voertuigen in de avonden en in de weekenden aan de Kampstraat in Geleen is in 2026 niet meer mogelijk. In overleg met grote bedrijven in onze gemeente en in overleg met aanbieders van laadinfrastructuur voor grote voertuigen wordt ook in 2026 onderzocht hoe aanvullende parkeermogelijkheden voor grote voertuigen gerealiseerd kunnen worden.

68

Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 590 -203 -

387

Nr.

1

579 -890 600 289

Onderwerp

Diverse kleine verschillen Saldo

Nr. 1

Onderwerp Diverse kleine verschillen

Begroting voor bijstelling 2026

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

579 -291 288

2 2

579 -290 290

579 -289 291

579 -288 291

579 -288 292

2026 2027 2028 2029 Bijstelling Bijstelling Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting Begroting Begroting 2 2 1 2 2

2

1

2

Toelichting Diverse kleine verschillen

69

Programmabegroting 2026-2029

Economie

Het programma economie geeft invulling aan economische veerkracht. We weten dat het een uitdaging is voor veel bedrijven om goed op de toekomst voorbereid te zijn. Om dat te ondersteunen willen we ruimte bieden aan circulair economische activiteiten. Door innovatie, kennisbevordering en pionieren. We doen dat samen met bedrijven, onderwijs en maatschappelijke organisaties. Economie is vanwege inkomen en huishouden een belangrijk deel van het leven van inwoners. Als we willen behouden dat bedrijven ook de komende jaren toekomstperspectief hebben dan moeten we inspelen op de veranderende context. De noodzaak om te komen tot een circulaire economie ligt in het warmer wordende klimaat (hittestress en zware regenbuien) en het schaarser worden van natuurlijke hulpbronnen. De transitie naar een Circulaire Economie is geen activiteit naast alle andere, maar loopt door bestaande activiteiten heen. Het raakt het bouwen van huizen, mobiliteit, voedselproductie, onderwijs, logistiek, en instrumenten zoals inkoopbeleid. Het komen tot een veerkrachtige circulaire economie vergt aanhoudende en daarmee meerjarig inzet. Naast circulaire economie zijn de demografie en de digitale AI-revolutie medebepalend voor ontwikkelingsmogelijkheden.

Als lokale overheid hebben we daarbij een faciliterende en voorwaarde scheppende rol, bijvoorbeeld met samenwerkingsplatform Goede Morgen, de herinrichting van bedrijventerreinen, Ambitieus MKB 046 en het Circular Economy Action Plan (CEAP) Chemelot. We zien economie niet los van de samenleving. We streven met onze inzet naar Brede Welvaart, waarbij betekenisvol werk nu en in de toekomst een pijler is. In 2026 continueren en of starten we de volgende activiteiten; • Verduurzaming van bedrijventerreinen in samenwerking met het bedrijfsleven • Ambitieus MKB 046, vraaggestuurde dienstverlening met het accent op toekomstbestendig ondernemen. Thema’s als verduurzaming, digitalisering en circulariteit hebben hier een belangrijke plek. • Programma duurzaamheidsplatform Goede Morgen in het Galfetti pand In Geleen-centrum. • Kunst- en cultuurprojecten i.r.t. duurzaamheid en circulariteit zoals ‘We’re on to something good’ van Brightlands Circular Space; • Datagedreven werken, analyse van stoffenstromen om te komen tot de realisatie van bouwhubs (Omgevingsvisie pag. 72) • Start Integrale Duurzaamheidsaanpak voor de organisatie. Het kader hiervoor wordt nog in 2025 vastgesteld. We benutten subsidiekansen die provinciale, nationale en Europese programma’s en subsidietrajecten bieden.

De Regio Deal Zuid-Limburg wordt gecontinueerd via de programmalijn circulaire economie en Ambitieus MKB 046. We continueren de deelname aan Europese Interreg programma’s (Cheers4U) t.b.v. kennisdeling en krachtenbundeling, en het intergemeentelijk traject met de Universiteit Maastricht t.b.v. datagedreven Circulaire Economie. Dit heeft een link met ruimte, o.a. voor grondstoffen depots.

70

Financiële toelichting Het saldo van programma Economie bedraagt ongeveer € 9 mln. Binnen het programma bedragen de lasten circa 11,3 mln. De grootste posten hierbinnen zijn verstrekte subsidies (3 mln.), kapitaallasten (1,7 mln.), het saldo van de grondexploitaties (1,3 mln.) en ambtelijke personeelskosten (2 mln.). Daartegenover staan circa 2,3 mln. aan baten. De grootste posten hierbinnen zijn toeristenbelasting (0,5 mln.), opbrengst marktgelden (0,4 mln.) en de verkoop van gronden binnen grondexploitaties (1,4 mln.). Bedragen x1000 Jaarrekening 2024

Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

€

4.713 -12.205 479 -2.064 -9.078

Actuele begroting 2025

€

4.682 -15.552 234 -210 -10.846

Begroting voor bijstelling 2026 4.097 -11.010 58 -63 € -6.918

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

-1.718 -318 0 0 -2.036

2.379 -11.328 58 -63 -8.954

2.233 -9.064 0 -63 -6.895

€

€

€

Begroting 2028

€

2.431 -9.165 0 -63 -6.797

Begroting 2029

€

2.389 -8.980 0 -63 -6.654

Chemie, Industrie en Bedrijventerreinen In 2026 continueren we de facilitering van de voorwaarden om Chemelot meer circulair te maken. Zoals in het Limburg bod is benoemd omvat dat energie, grondstoffen en water. • We faciliteren de realisatie van een nieuw 380-150kV hoogspanningsstation en de aanleg van nieuwe hoogspanningslijnen. Het project Delta Rijn Corridor voorziet in nieuwe leidingen voor de afvoer van CO2 en de aanvoer van waterstof. Waar nodig dragen wij zorg voor de planologische inbedding hiervan. We stemmen binnen de Stuurgroep Chemelot de voortgang van deze projecten af. Deze Stuurgroep begeleidt daarnaast ook de voortgang van gebiedsopgaven. Dit zijn concreet Graetheide en de Lexhy. • Wij ronden in 2026 de aankoop af van de eigendommen van dsm-firmenich op Graetheide. Ook het aankooptraject ‘Strategische verwerving Graetheide, de Lexhy ronden we in 2026 af. • In 2026 continueren we de drie-sporen aanpak over communicatie en participatie. Dit voorziet in bijeenkomsten van de ‘focusgroep’ en ‘brede omgevingsdialoog’. Vanuit de diverse projecten wordt ook participatie met de omgeving vormgegeven. Wij blijven samen met VDL Nedcar, Provincie Limburg en gemeente Echt-Susteren kijken naar mogelijke toekomstige invullingen van het terrein. In 2026 stellen we een gezamenlijk beeld op van de toekomst van dit terrein en de mogelijke nieuwe activiteiten.

Genoemd zijn de invulling van het Mobility Innovation Center met nieuwe innovatieve producties en/of herplaatsing van VDL bedrijven. Te verkennen zijn nieuwe innovatieve materialen in relatie tot de Brightlands Chemelot Campus, en mogelijke opschaling vanuit het ministerie van Defensie of opdrachten in het licht van de energietransitie. De rol van de gemeente is faciliterend. In 2026 werken we verder aan het toekomstbestendig maken van onze bedrijventerreinen. We stellen in 2026 het programma Bedrijventerreinen vast en starten met de uitvoering. Het programma is gericht op het ontwikkelen, verduurzamen en beter benutten van onze bestaande bedrijventerreinen. De Omgevingsvisie (Omgevingsvisie 2025-2040 Sittard-Geleen) geeft daarbij de richting aan. We leggen vast waar verdichting mogelijk is en onder welke voorwaarden functies kunnen veranderen. Zo faciliteren we toekomstbestendige werklocaties met voldoende ruimte voor ondernemers. We werken gericht aan: • De kwaliteit, duurzaamheid en circulariteit van bestaande bedrijventerreinen. • Een optimaal ruimtegebruik door slimmer en intensiever gebruik van terreinen: verdichting, herstructurering en beter benutten van kavels. • Voldoende en passende ruimte voor duurzame economie door extra ruimte te borgen als dat nodig is, via planmatige uitbreidingen of voor campusontwikkeling.

71

Programmabegroting 2026-2029

Optimaal ruimtegebruik door Beter Benutten Bedrijventerreinen. We zetten in op optimaal ruimtegebruik door de aanpak van ‘Beter Benutten Bedrijventerreinen’ gericht toe te passen. We sturen beleidsmatig op het principe ‘het juiste bedrijf op de juiste plek’ en zetten in op ruimtelijke herstructurering. Denk aan hogere bouwdichtheid, benutten van milieuruimte en multifunctioneel gebruik van bedrijfskavels. In 2026 onderzoeken we beleidsaanpassingen om dit mogelijk te maken. We zetten in op het creëren van ruimte voor MKB. Een ruimtelijke inventarisatie heeft een aantal kansen op snelle ruimtewinst in beeld gebracht. Op basis daarvan van starten we in 2026 met de herstructurering van vier geselecteerde bedrijventerreinen. Verduurzaming bedrijventerreinen Verder realiseren we in 2026 projecten op het gebied van duurzame energievoorziening en energietransitie en het bevorderen van de circulaire economie. We brengen de mogelijkheden voor energiehubs in kaart. Hiervoor krijgen we financiële ondersteuning vanuit de provincie met de LUPEH (Limburgs Uitvoeringsprogramma Energiehubs ) Als onderdeel van de Regiodeal realiseren we vanaf 2026 de Circular Mile: een circulaire werklocatie voor mkb-bedrijven in Geleen. Naast ruimte voor productiegerichte circulaire bedrijvigheid, verbeteren we de ruimtelijke kwaliteit en de verbinding met de omgeving.

We voeren in 2026 een scan van bedrijventerreinen uit, gericht op het in beeld brengen van circulaire potentie en welke voorwaarden en acties nodig zijn om circulaire economie mogelijk te maken. Met ondersteuning van de provincie vanuit de SPUK PVB (Programma Verduurzamen Bedrijventerreinen) gaan we in 2026 maatregelen nemen om bedrijventerreinen groener en klimaatbestendiger te maken. Het gaat hierbij onder andere om vergroening van het terrein, opvang van regenwater en het tegengaan van hittestress. Organisatiegraad en mobiliteit We investeren in een structurele versterking van het parkmanagement, daarmee verbeteren we de organisatiegraad en samenwerking op bedrijventerreinen zodat ondernemers gezamenlijk kunnen optrekken in beheer, verduurzaming en veiligheid. De organisatiegraad op terreinen is nodig om ontwikkelingen collectief in gang te zetten en is basisvoorwaarde voor uitvoeren van projecten en investeringen op bedrijventerreinen. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan het verbeteren van de bereikbaarheid en ontsluiting van de terreinen. Projecten worden vanaf 2026 opgestart, op basis van de in 2025 vastgestelde prioriteiten. Kantoren en functiemenging We onderzoeken in 2026 de kwaliteit en potentie van kantoren in de gemeente en locaties en ontwikkelen een tool die helpt bij het objectief beoordelen hiervan.

Dit helpt om beter te sturen op behoud, transformatie of functiewijziging, afgestemd op de vraag vanuit de markt en bedrijven. Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 9 -237 198 -597

-627

Nr.

1

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-103 -103

-2 -2

-105 -105

-105 -105

-105 -105

-105 -105

Onderwerp

Diverse kleine verschillen Saldo

Nr. Onderwerp 1 Diverse kleine verschillen

72

900 -1.556 53 -603

Begroting voor bijstelling 2026

2026 2027 2028 2029 Bijstelling Bijstelling Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting Begroting Begroting -2 -2 -2 -2 -2 -2 -2 -2 Toelichting

Diverse kleine verschillen

Vrijetijdseconomie, Detailhandel, Stadscentra Op basis van het subregionaal detailhandelsbeleid Westelijke Mijnstreek werken we in 2026 verder aan de realisatie van compactere kernwinkelgebieden voor de centra met voor de omliggende straten een aanloopgebied met een mengfunctie. Centrum Sittard is het sub-regionale recreatief hoofdcentrum van de Westelijke Mijnstreek. We zetten in op een ontwikkeling tot een recreatieve binnenstad met een aantrekkelijke mix van detailhandel, horeca en dienstverlening. Het stadsdeelcentrum Geleen krijgt een compacter winkelgebied en biedt ruimte in de gemengde aanloopstraten voor een circulaire en innovatieve transformatie door werken, ondernemen en wonen te combineren. We werken in 2026 ook aan het in standhouden van vitale en leefbare dorpskernen. Het doel is dat inwoners hun dagelijkse boodschappen in de kern kunnen doen. • Voor het versterken van de leefbaarheid in de centra, wijken en kernen werken we samen met betrokken partijen aan het uitvoeringsprogramma detailhandelsbeleid. Doel is het verbeteren van de aantrekkelijkheid van de winkelgebieden, het verhogen van de bezoekersaantallen en het verminderen van de leegstand.

• De deelprojecten uit de impulsaanpak winkelgebieden krijgen in 2026 verder vorm en vastgoedeigenaren van commercieel vastgoed worden intensiever betrokken bij de centrumaanpak om zodoende private initiatieven te stimuleren. Voor Centrum Geleen wordt een programma tot uitvoering gebracht. • De Stadslabs Sittard-Geleen zijn het onafhankelijk platform dat de samenwerking tussen inwoners, instellingen, ondernemers en gemeente aanjaagt en stimuleert. • In 2026 geven we invulling aan een toekomstbestendige vrijetijdseconomie in samenwerking met ondernemers, inwoners, maatschappelijke organisaties, regionale gemeenten en provincie. Inzet is het aantrekken van nieuwe doelgroepen en de kwaliteit van het bestaande recreatief aanbod, mede door in te zetten op zakelijk toerisme (bv. Convention bureau). • Voor de wandel- en fietsnetwerken zetten we in 2026 in op het nieuwe wandelroutenetwerk en het verbeteren van het bestaande eu(regionaal) fietsroutenetwerk. Via recreatieve thematische routes zetten we in op het spreiden van recreatieve drukte in Zuid-Limburg en het versterken van de leefbaarheid in de centra en dorpskernen van Sittard-Geleen. Stadsmarketing In 2026 start de uitvoering van stadsmarketing, na de besluitvorming over het merkverhaal Waar maken betekenis geeft en de oprichting van Stichting Sittard-Geleen Marketing.

De focus ligt in 2026 nog op merkontwikkeling, het opbouwen van netwerken, coproductie met partners en de ontwikkeling van herkenbare beeld- en verhaallijnen. 2026 zal met name nog in het teken staan van de eerste implementatie. Daarbij wordt gewerkt vanuit de strategische kernwaarden van de gemeente, met aandacht voor talentbehoud, regionale profilering en het versterken van trots onder inwoners. De stadsmarketingaanpak vraagt om integrale samenwerking tussen ondernemers in de stad, beleid, uitvoering en partners in de stad en sluit aan op de bredere opgaven. Evenementen Vanuit het raadsbesluit stadsmarketing is er een nieuwe stichting opgericht. Hierdoor is de organisatie van de door de gemeente aangewezen evenementen Scholierencarnaval, Gelaender Kirmes, Sint Rosa Festival en Oktoberfeest Sittard geen gemeentelijke aangelegenheid meer. Deze nieuwe stichting zal zich ook toeleggen op een loketfunctie om externe partijen te adviseren en te verbinden. In 2026 zal gewerkt worden aan strategisch evenementenbeleid, passend bij ontwikkelingen zoals stadsmarketing en het cultureel kader Gedeeld Plezier. In 2025 wordt verder gestart met het ontwikkelen van locatieprofielen in samenwerking met het team vergunningen. Om hiermee meer duidelijkheid aan de voorkant over de mogelijkheden en onmogelijkheden te geven aan omwonenden, organisatoren en andere belanghebbenden.

Zowel de herijkte regeling als de locatieprofielen zorgen voor meer en betere spreiding, beter verwachtingsmanagement richting organisatoren en betere sturing op een herkenbaar totaalaanbod.

73

Programmabegroting 2026-2029

Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 4.529 -8.870 126 -1.467

-5.682

Nr.

1 2 3 4

3.782 -10.978 81 -210 -7.325

Begroting voor bijstelling 2026

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

4.097 -8.555 -63 -4.521

-1.718 -354 -2.072

2.379 -8.908 -63 -6.592

2.233 -6.886 -63 -4.717

2.431 -6.970 -63 -4.603

2.389 -6.889 -63 -4.563

2026 2027 2028 Bijstelling Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting Begroting -174 -575 -575 -1.865 -33 -74 -91 -2.072 -649 -666

2029 Bijstelling Begroting -575 -51 -626

Onderwerp

Stadsmarketing Speerpunt Detailhandelsbeleid GREX Diverse kleine verschillen Saldo

Nr. Onderwerp 1 Stadsmarketing

2

Speerpunt Detailhandelsbeleid

3

GREX

4

Diverse kleine verschillen

Toelichting De gemeenteraad heeft ingestemd met het voorstel om het merkverhaal van Sittard-Geleen vast te stellen en stadsmarketing onder te brengen in een stichting. Het evenementenbureau maakt in deze opzet onderdeel uit van de stadsmarketingorganisatie en wordt daarmee verplaatst naar Stichting SittardGeleen Marketing. Met dit voorstel wordt een budget ingericht waarbij de gemeente de Stichting Sittard-Geleen Marketing financieel ondersteunt. Ook de taakstelling p-kosten evenementenbureau komt met deze overgang te vervallen. De resterende speerpuntmiddelen Detailhandelsbeleid worden middels deze rapportage voor de uitvoering opgenomen in de begroting 2025 en 2026. Naar aanleiding van de vastgestelde jaarrekening 2024 van de grondexploitatie, waarin de prognoses zijn herzien, is de administratieve verwerking overeenkomstig aangepast. Deze aanpassing vindt plaats in overeenstemming met het BBV (Besluit Begroten en Verantwoorden). Diverse kleine verschillen

Monitoring 1. 2. 3.

Verhogen van de bezoekersaantallen. Verhogen van de aantrekkelijkheid van de winkelgebieden. Terugdringen van leegstand.

(Eu)regionale samenwerking en Arbeidsmarkt EU)regionale samenwerking De Agenda van Zuid-Limburg (2024) vormt de koers voor de samenwerking tussen de zestien gemeenten en de provincie Limburg. De verduurzaming van het chemisch cluster in Sittard-Geleen is daarbij essentieel voor de toekomst van een circulaire maakindustrie in Limburg én Nederland. We brengen deze opgave in 2026 actief onder de aandacht bij partneroverheden en netwerkplatformen. In lijn met onze stadsmarketing – SittardGeleen: waar maken betekenis geeft – laten we zien waar wij als stad voor staan. De Agenda Zuid-Limburg heeft drie werklijnen (Agenda-zuid-limburg 2024 ) 1. Werken aan een nieuwe economie: de (economische) toekomst van Zuid-Limburg is een grens overstijgende circulaire kenniseconomie 2. Werken aan nieuwe ruimtelijke kwaliteit: we wonen in een prachtig landschap, dat we toekomstbestendig gaan maken 3. Werken aan het ombuigen van achterstanden naar voorsprong: delen van Zuid-Limburg hebben onaanvaardbare achterstanden, die we gaan aanpakken.

74

Via meerdere platforms en instrumenten wordt hier invulling aan gegeven. • Via het Bestuurlijk Overleg Zuid-Limburg, de Stichting Samenwerking Zuid-Limburg en via de Stichting Economische Samenwerking Zuid-Limburg (ESZL) organiseren we de benodigde aandacht voor de urgentie en impact van de transitie naar een circulaire kenniseconomie. • Via Regio Deals is ingezet op de verdere ontwikkeling van de regio als innovatieve, grensoverschrijdende kennisregio, het aantrekkelijk heuvellandschap en verminderen achterstanden in kwetsbare wijken. De nadruk verschuift in 2026 naar het Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR), waarin met het Rijk meerjarige afspraken worden gemaakt. • Tot slot is in 2025 de stichting Samenwerking Zuid-Limburg opgericht, zodat we slagvaardig aan de uitvoering van de Regio Deal kunnen werken, samen met private partners en het Rijk. De Stichting is een samenwerking tussen tien gemeenten in West Zuid-Limburg. Regionaal geven we in 2026 samen invulling aan de doorontwikkeling van het mkb-programma. Ook streven we naar een gezamenlijke afstemming over het gebruik en energieverbruik van industrieterreinen. Om grensbelemmeringen te verminderen, blijven we in gesprek met strategische partners in Duitsland en België, onder meer over de arbeidsmarkt en circulariteit.

Dit doen we via meerdere overlegvormen (grenslandconferenties, MHAL++, Tripool, gesprekken met colleges). Arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt blijkt naast de digitalisering meer en meer bepalend te worden voor de ontwikkeling van onze regionale economie. De schaal waarop we de opgave arbeidsmarkt benaderen is die van de regio ZuidLimburg ( Welcome to Maastricht Region). Onze rol is het bijdragen aan de optimalisering van de relatie onderwijs-arbeidsmarkt en het bevorderen van een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. We werken hieraan via de programma’s van de Economische Samenwerking Zuid-Limburg (Programma's - ESZL). In 2026 werken we vanuit de Human Capital Agenda en de arbeidsmarktagenda aan een betere match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt met een accent op techniek en chemie. We zetten in op werving en behoud van talent voor de regio. Daarnaast richten we ons in regionaal verband op de internationale medewerker. Euregionaal verkennen we met de Euregio's en bestaande initiatieven zoals SGA welke aanvullende actielijnen zijn op te zetten. In 2026 verkennen we de behoefte aan scholing en personeel rondom verduurzaming.

Vanuit onze eigen opgave als Sittard-Geleen, maar ook via ESZL en in samenwerking met de Arbeidsmarktregio voeren we met triple helix partners structureel overleg over de regionale vraag op de arbeidsmarkt en de mate waarin het (opleidings)aanbod daarop aansluit. We zetten we in op een verbetering van de match. Vanuit de profilering als circulaire productiestad gaan we ook gericht jongeren enthousiasmeren voor techniek en voor werk in onze regio. Met het VMBO en MBO onderzoeken we hoe we de instroom in techniekopleidingen kunnen vergroten. Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 32 -1.247 -

-1.215

Nr.

1

-1.492 -1.492

Onderwerp

Diverse kleine verschillen Saldo

Nr. Onderwerp 1 Diverse kleine verschillen

Begroting voor bijstelling 2026

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-1.353 -1.353

35 35

-1.318 -1.318

-1.351 -1.351

-1.370 -1.370

-1.268 -1.268

2026 2027 2028 2029 Bijstelling Bijstelling Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting Begroting Begroting 35 93 69 171 35 93 69 171 Toelichting Diverse kleine verschillen

75

Programmabegroting 2026-2029

MKB Ondersteuning & Dienstverlening Sittard-Geleen is een van de zes koplopers in de landelijke actieagenda MKB-dienstverlening van het ministerie van EZK. Samen met lokale, regionale en landelijke partners ontwikkelen we vanuit de praktijk het programma Ambitieus MKB 046. Door een programmatische aanpak met alle relevante partners en een directe aansluiting op de behoeften van ondernemers willen we meer ondernemers en bedrijven bereiken, activeren en ondersteunen in hun ontwikkeling. De belangrijkste transitiethema's zijn verduurzaming en energie, circulariteit, digitalisering, personeel en talent, en toekomstbestendige bedrijfsmodellen. We versterken de community van ondernemers en maken dit concreet met events en activiteiten waaronder de Brilliant Business Awards, Ambitieus MKB 046 ondernemersdag, Lagerhuis Rosa, Parkmanagement, events van ondernemersverenigingen, ondernemerscontact en andere ondernemersactiviteiten. Hiermee krijgen MKBondernemers de gelegenheid om deel uit te maken van een ondernemersgemeenschap en samen te werken aan een toekomstbestendig MKB. In 2026 zetten we de doorontwikkeling van het programma Ambitieus MKB 046 voort, met als doel de ondersteuning aan het MKB als infrastructuur te borgen.

We blijven actief deelnemen aan de landelijke actieagenda MKB-dienstverlening van het ministerie van EZK, inclusief het verkennen van mogelijkheden voor structurele vervolgfinanciering vanuit het Rijk. Via de Regiodeal en in samenwerking met ESZL schalen we in 2026 Ambitieus MKB 046 op naar Zuid-Limburg. Daarmee creëren we een stevige basis voor vraaggestuurde MKB-dienstverlening in de hele regio. De samenwerking met regionale partners wordt onverminderd voortgezet. We blijven bouwen aan sterke netwerken met onder meer LIOF, Rabobank, Zuyd Hogeschool, Universiteit Maastricht, Vista, Stadslabs, ondernemers en de gemeenten Beek en Stein. In 2026 continueren we bestaande lokale MKB-programma’s, zoals het Starterscentrum, IMK, 155 Red een Bedrijf en Streetwise. Daarmee sluiten we aan op de behoeften van het MKB. In 2026 verankeren we een vraaggestuurde MKB-dienstverlening, met een goed toegankelijk ondernemersloket, actief accountmanagement en ondersteuning via een sterk netwerk van partners. Tegelijk richten we ons op het verbeteren van onze eigen gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers. Op basis van onderzoek en analyse werken we in 2026 aan een optimalisering. We blijven als gemeente een faciliterende rol spelen in het versterken van het ondernemingsklimaat.

Dat doen we samen met Parkmanagement, Centrummanagement, onderwijs, bedrijfsleven, MKB-dienstverleners, kennispartners, ondernemersverenigingen, Brightlands en de Kamer van Koophandel. Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 143 -1.851 155 -

-1.553

Nr.

1

-1.526 100 -1.426

Onderwerp

Diverse kleine verschillen Saldo

Nr. Onderwerp 1 Diverse kleine verschillen

76

Begroting voor bijstelling 2026

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-999 58 -941

3 3

-996 58 -938

-721 -721

-720 -720

-718 -718

2026 2027 Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting 3 3

2028 2029 Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting 3 4

3

3

3

Toelichting Diverse kleine verschillen

4

Monitoring Monitoring-instrument maakt deel uit van het Ambitieus MKB046. Gestuurd wordt op de volgende resultaten. • Connect: 1200 mkb-ondernemers krijgen via diverse ondernemers-events de kans om opgenomen te worden in de mkb-gemeenschap; • Boost: 260 mkb ondernemers ontwikkelen hun competenties op het gebied van verduurzaming en energie, circulariteit, digitalisering, personeel en talent, en toekomstbestendige bedrijfsmodellen; • Build: 200 mkb ondernemers die de stap hun verworven competenties omzetten in investeringen • Support: 300 mkb ondernemers worden geïnformeerd en begeleid over specifieke onderwerpen die voor het belangrijk zijn • Naast de kwantitatieve monitoring vindt ook een kwalitatieve monitoring plaats. Dit gebeurt in de vorm van tevredenheidsonderzoeken waarin ondernemers hun mening geven over de ondersteuning vanuit het Ambitieus MKB en de gemeentelijke vergunningverlening.

77

Programmabegroting 2026-2029

Sport, Cultuur en Groen

Met het programma Sport, cultuur en groen dragen we bij aan zowel sociale als ecologische veerkracht. Het ontmoeten en meedoen is wat dit programma met elkaar verbindt, zowel in de omgeving, in stad en dorp en in de openbare ruimte als in de voorzieningen. Met sport, maatschappelijk vastgoed, cultuur en erfgoed & beeldkwaliteit bieden we onze inwoners de mogelijkheid zich te ontwikkelen en zich verbonden te voelen, niet alleen als individu maar ook als collectief in groepsverband. Zowel in en met accommodaties en organisaties als in de openbare ruimte. Met Natuur en landschap en stedelijk groen zetten we in op een klimaatbestendige en meer natuurlijke leefomgeving voor mensen, dieren en planten. Dit draagt bij aan een gezondere en aantrekkelijkere omgeving voor onze inwoners en bezoekers, met meer biodiversiteit, minder hittestress en een betere waterkwaliteit. Financiële toelichting Het saldo van uitgaven en inkomsten van het totale geraamde budget voor Sport, Cultuur en groen bedraagt ruim € 42 mln. In dit Programma zijn onder de lasten de kapitaallasten, onderhoud en andere vastgoedlasten (samen € 13,8 mln.) en subsidies en exploitatiebijdragen (samen € 21,3 mln.) voor alle gemeentelijke sport- en cultuuraccommodaties opgenomen. In de baten zitten de huuropbrengsten en de te ontvangen rijkssubsidies.

Zowel op gebied van sport als op gebied van cultuur spelen nog diverse ontwikkelingen die impact (gaan) hebben binnen de diverse budgetten. Zo is er de aanbesteding en nieuwe exploitatie op Sportpark Glanerbrook per 1 mei 2026, de plannen rondom Het Anker en de herontwikkeling van het gebied van de voormalige sport- en zwemlocatie aan de Sportcentrumlaan in Sittard, de ontwikkelingen en het herstelplan van Cultuurbedrijf De Domijnen en de exploitatie en plannen rondom het Toon Hermans Theater. Het RegioArchief heeft in 2026 een zelfstandig budget gekregen voor de uitvoering van de wettelijke archieftaken en de cultuurhistorische taken. Verder worden van deze begrotingsbudgetten de structurele en incidentele subsidies aan vrijwilligersorganisaties op cultureel en sportgebied betaald. Daarnaast worden de kosten voor het openbaar groen inclusief speel- en recreatievoorzieningen en landschap/dierenoverlast uit de budgetten in dit Programma betaald. Net zoals in Programma Verkeer vragen ook binnen dit Programma de benodigde actualisaties in de beheerplannen Openbare Ruimte om een aanzienlijke bijstelling van het jaarlijkse exploitatiebudget en investeringsbudget voor het beheer en onderhoud van de assets in de openbare ruimte.

De tendens naar de komende jaren geeft in de basis een vrij stabiel beeld, waarbij alleen de kapitaallasten een stijgende lijn vertonen als gevolg van het opstarten en afronden van bovenbeschreven grote investeringsprojecten in dit programma.

78

Bedragen x1000 Jaarrekening 2024

Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

€

8.168 -42.874 1.875 -3.472 -36.302

Actuele begroting 2025

€

8.774 -50.887 6.673 -6.612 -42.052

Begroting voor bijstelling 2026 5.570 -42.342 429 -2.353 € -38.696

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-493 -3.210 0 -2 -3.705

5.077 -45.552 429 -2.355 -42.401

4.810 -43.368 684 -3.034 € -40.908

4.810 -41.964 678 -3.034 € -39.509

5.047 -41.821 441 -3.034 -39.366

€

€

€

Sport Met het Sportakkoord II sportakkoord-sittard-geleen-ii.pdf zetten we in 2026 in op het stimuleren van sporten en bewegen van jong tot oud. Samen met de partners Ecsplore en de Sportstichting doen we dat onder meer door sportplatform Soeple verder te ontwikkelen en in te zetten op toekomstbestendige verenigingen en accommodaties. In 2026 worden diverse accommodaties vernieuwd of worden hiervoor plannen uitgewerkt. Zo wordt de Stadssporthal verbouwd, worden de unilocatie Grevenbicht-Obbicht en Sportpark Glanerbrook geopend én wordt een nieuwe exploitant voor Glanerbrook gecontracteerd. In 2026 zal de vernieuwing van Sportpark Het Anker worden uitgewerkt in een definitief ontwerp. Ook wordt verder invulling gegeven aan de inmiddels in gang gezette verandering van de governance structuur van de Sportstichting, zodat zij nog beter in staat zijn om te voldoen aan de behoeften van de verenigingen en gemeente. Ook werken we aan een toekomstbestendig topsport aanbod in onze gemeente. Hiertoe stellen we in 2026 samen met de verenigingen een nieuwe topsportvisie vast. Begin 2025 is het project Sportcentrumlaan gestart en de procedure om een private partij aan te trekken in gang gezet. Voor de natuurontwikkeling worden verdiepende onderzoeken uitgevoerd. Ook wordt ingezet op de samenwerking van de betrokken sportverenigingen.

In 2026 wordt de inhoudelijk en financiële impact verder uitgewerkt. Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal Nr.

1 2 3 4 5

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 1.577 -13.334 427 -897

-12.227

1.328 -13.587 450 -1.322 -13.132

Begroting voor bijstelling 2026

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

1.243 -12.612 140 -11.230

1.089 -52 1.037

1.243 -11.524 140 -52 -10.193

685 -10.674 140 -131 -9.980

685 -10.729 140 -131 -10.036

685 -10.721 140 -131 -10.027

Onderwerp

Taakstelling ESCS locatie Indexatie Professionele instellingen Vrijval sluiting nieuwe Hateboer 01-05-2026 Onderhoudsvoorziening gymzalen/ schoolgebouwen Diverse kleine verschillen Saldo

2026 Bijstelling Begroting 1.000 -247 304 -31 11 1.037

2027 Bijstelling Begroting 1.500 -247 -32 29 1.250

2028 Bijstelling Begroting 1.500 -247 -32 30 1.251

2029 Bijstelling Begroting 1.500 -247 -32 39 1.260

79

Programmabegroting 2026-2029

Nr. Onderwerp 1 Taakstelling ESCS locatie

2

Indexatie Professionele instellingen

3

Vrijval sluiting nieuwe Hateboer 0105-2026

4

Onderhoudsvoorziening gymzalen/ schoolgebouwen

5

Diverse kleine verschillen

Toelichting Per 1 mei 2026 start de nieuwe exploitatie van Glanerbrook. Hiermee is er in principe voldoende zwemwater aanwezig binnen de gemeente en kan de taakstelling op het zwembad De Nieuwe Hateboer op de ESCS-locatie ingevuld worden. Door de ontwikkelingen hoeft de Sportstichting namelijk het zwembad DNH niet meer te beheren en te exploiteren en kan de subsidie op dit onderdeel vervallen. Met de vrijval van het subsidiebedrag kan de taakstelling ingevuld worden. Indexering professionele instellingen binnen Team Maatschappelijke Ontwikkeling (gedekt door stelpost inflatie). Doordat de exploitatie van DNH door de sportstichting vervalt per 1 mei 2026, vervallen in de begroting 2026 ook de huurinkomsten. Deze derving wordt in mindering gebracht op de subsidie aan de Sportstichting. In de 2de rapportage 2025 hebben we voorgesteld de onderhoudsvoorziening voor gymzalen ad € 0,2 mln. vrij te laten vallen, hierdoor vervalt ook de structurele storting in deze voorziening van jaarlijks € 39.000. Diverse kleine verschillen

Maatschappelijk Vastgoed Het jaar 2026 zal in het teken staan van de toekomstbestendigheid van ontmoeten en meedoen. Een behoorlijk deel van ons maatschappelijk vastgoed is gedateerd; daarom wordt een groot gedeelte van het vastgoed in eigendom van de gemeente onderworpen aan een energiescan. Op basis van deze scans brengen wij in beeld welke verduurzamingsmaatregelen nodig zijn, en maken we vanaf 2026 keuzes. Dan kunnen wij ook concreet aan de slag met de uitvoering van verduurzamingsmaatregelen. Gelet op de grote opgave, kunnen we niet alle accommodaties in één keer verduurzamen. Daarnaast verwachten we dat niet alle accommodaties kunnen worden verduurzaamd en niet (meer) alle accommodaties (toekomstig) nodig zijn. Wij zullen vanaf 2026 gefaseerd voorstellen voorleggen voor vernieuwing c.q. renovatie dan wel het afstoten van accommodaties. Het faciliteren van meedoen en ontmoeten blijft een belangrijk speerpunt van ons beleid. In dat kader gaan wij in 2026 in Geleen Zuid aan de slag met de vernieuwing van gemeenschapshuis ’t Plenkhoes. Een aantal gemeenschapshuizen is niet in eigendom van de gemeente. Voor deze gemeenschapshuizen gaan we in 2026 aan de slag om te komen tot een overkoepelende beheersstructuur. Steeds meer (besturen van) gemeenschapshuizen geven aan dat zij de accommodaties niet meer sluitend kunnen exploiteren.

In 2026 werken we aan handvaten voor het beschikbaar houden van deze ontmoetingsruimten. Uitgangspunt daarbij is dat bestaande en (nog steeds) werkende exploitatiemodellen behouden en ondersteund blijven. Maar waar het exploitatiemodel niet (meer) werkt, zullen we onderzoek doen naar nieuwe exploitatiemodellen. Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal Nr.

1 2 3 4

80

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 5.801 -6.301 1.208 -1.939

-1.231

Begroting voor bijstelling 2026

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

4.221 -6.380 51 -2.353 -4.461

-493 770 50 328

3.729 -5.610 51 -2.303 -4.133

4.020 -6.533 307 -2.903 -5.109

4.020 -6.128 301 -2.903 -4.710

4.020 -6.092 301 -2.903 -4.673

6.807 -10.677 4.717 -4.355 -3.508

Onderwerp

Kapitaallasten Vrijval sluiting nieuwe Hateboer 01-05-2026 Huurderving leegstand Diverse kleine verschillen Saldo

2026 Bijstelling Begroting 661 -304 1 -30 328

2027 Bijstelling Begroting -32 1 -24 -55

2028 Bijstelling Begroting -11 1 -24 -34

2029 Bijstelling Begroting 26 1 -24 3

Nr. Onderwerp 1 Kapitaallasten 2

Vrijval sluiting nieuwe Hateboer 01-05-2026

3

Huurderving leegstand

4

Diverse kleine verschillen

Toelichting De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. De exploitatie van DNH door de sportstichting stopt. Voor het doelgroepenbad wordt een private partij gezocht. Voor ingebruikname is eerst een renovatie nodig om te voldoen aan wet- en regelgeving. Daarom is de huur deels voor 2026 afgeraamd. Vanaf 2027 wordt, indien er een private partij gevonden wordt, een vergoeding betaald, waarna de begroting structureel kan worden aangepast. Leegstaande gemeentelijke panden staan vaak langer leeg dan verwacht. Dit had in het verleden huurderving en leegstandskosten tot gevolg. Conform het advies van de externe accountant zijn de huur¬opbrengst¬budgetten zonder meerjarig contract inmiddels geactualiseerd en – waar nodig – op nul gezet. Hiermee is dit risico structureel verwerkt in de begroting en vervalt het uit het weerstandsvermogen. Restonzekerheden liggen uitsluitend nog in de timing van verkoop of tijdelijke leegstandskosten, die worden beheerst via afstoten of slopen van niet-strategische panden en incidentele dekking uit verkoopopbrengsten. Diverse kleine verschillen

Cultuur Voor de culturele opgaves werken we langs de meetlat van het cultureel kader Gedeeld Plezier, in 2023 vastgesteld door de raad. We werken aan een stevige basis, een herkenbaar verhaal en complementariteit binnen de regio. In 2026 monitoren we de uitvoering van het herstel- en ontwikkelplan van De Domijnen. De opgave vraagt blijvende aandacht om toe te groeien naar een stabiele en toekomstbestendige culturele instelling. Er zijn stappen gezet voor verdere integratie van de theatersamenwerking met Parkstad Limburg Theater (PLT). En er worden volgende stappen gezet voor een meer zichtbaar museum met nieuw museaal concept. We zullen verder nog tal van kleinere activiteiten stimuleren en faciliteren om een bijdrage te leveren aan het gehele culturele ecosysteem, van amateurs tot professionals. We starten in 2026 een onderzoek naar de herontwikkeling van het Toon Hermans Theater met als zoekrichting Ligne. Daarnaast zal er een verkenning plaatsvinden van een upgrade van ons culturele landschap in Sittard-Centrum. Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Baten Las ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal Nr.

1 2 3 4 5 6

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 590 -13.245 230 -

-12.424

612 -15.989 1.200 -14.178

Begroting voor bijstelling 2026

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

78 -13.013 -12.935

-2.960 -2.960

78 -15.972 -15.894

78 -13.897 -13.819

78 -12.881 -12.803

78 -12.702 -12.624

Onderwerp

Stadsmarketing Zorgplicht Bibliotheken Herstelplan De Domijnen Ontvlechting RegioArchief exploitatiebudget Indexatie Professionele instellingen Diverse kleine verschillen Saldo

2026 Bijstelling Begroting 160 -273 -2.200 -431 -220 4 -2.960

2027 Bijstelling Begroting 160 -1.000 -431 -220 4 -1.487

2028 Bijstelling Begroting 160 -431 -220 4 -487

2029 Bijstelling Begroting 160 -431 -220 182 -309

81

Programmabegroting 2026-2029

Nr. Onderwerp 1 Stadsmarketing

2

Zorgplicht Bibliotheken

3

Herstelplan De Domijnen

4

Ontvlechting RegioArchief exploitatiebudget

5

Indexatie Professionele instellingen Diverse kleine verschillen

6

Toelichting De gemeenteraad heeft ingestemd met het voorstel om het merkverhaal van SittardGeleen vast te stellen en stadsmarketing onder te brengen in een stichting. Het evenementenbureau maakt in deze opzet onderdeel uit van de stadsmarketingorganisatie en wordt daarmee verplaatst naar Stichting Sittard-Geleen Marketing. Met dit voorstel wordt een budget ingericht waarbij de gemeente de Stichting Sittard-Geleen Marketing financieel ondersteund. Ook de taakstelling p-kosten evenementenbureau komt met deze overgang te vervallen. In het collegevoorstel beschikking De Domijnen 2025 is een separate claim van de incidentele decentralisatie-uitkering Zorgplicht Bibliotheken opgenomen in 2025 en 2026. Als dekking wordt de beschikbare taakmutatie uit de septembercirculaire 2024 Gemeentefonds ingezet. Zie programma 0. In aansluiting op de subsidiebeschikking 2025 met daarin opgenomen het eerste deel van het herstelplan worden in de begroting 2026 de jaren 2026 en 2027 van dit meerjarentraject ingeregeld. Daarmee moet er vanaf 2028 een gezond en vernieuwend cultuurbedrijf staan. In 2022 is het ontvlechtingsproces gestart van het RegioArchief gemeente SittardGeleen uit het cultuurbedrijf De Domijnen, op basis van het genomen collegebesluit destijds.

In 2026 ronden we dit proces af met als sluitstuk de opname van een eigen exploitatiebudget met passende p-kosten voor het RegioArchief in de gemeentelijke begroting. Indexering professionele instellingen binnen Team Maatschappelijke Ontwikkeling (gedekt door stelpost inflatie). Diverse kleine verschillen

Natuur en Landschap In 2026 geven we aandacht aan het beschermen en versterken van de landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van het buitengebied. Het beter verbinden van de verschillende natuurgebieden is hierbij van belang. Als ook het versterken van de landschappelijke overgang van onze wijken en dorpen naar het buitengebied. Verder werken we samen met agrariërs aan toekomstbestendige landbouw. Zo werken we aan de ambitie uit onze omgevingsvisie om ‘Heuvelland en Maasvallei beter te verbinden’ In 2026 maken we hiertoe eerste stappen in de realisatie van onze in 2025 vastgestelde agenda groen waarin onze aanpak van de groene beleidsdoelen uit de omgevingsvisie doorwerking hebben gekregen: • Samen met het waterschap en met rijksmiddelen uit de Regiodeal werken we aan de uitvoering van Corio Glana 16 en 17 ter hoogte van het traject Sweikhuizen-Geleen. Naast het natuurlijker maken van de Geleenbeek zorgen we voor een betere waterkwaliteit en verbeteren we de recreatieve waarde door het verbinden van de fietsroute langs de Geleenbeek om zo de verbinding tussen Parkstad en Geleen/Chemelot op een prettige manier mogelijk te maken. • In samenwerking met inwoners worden voor de vrijvallende sportlocaties in Obbicht en Grevenbicht plannen uitgewerkt gericht op een natuurlijk en klimaat adaptief gebied.

• Samen met de gemeenschap van Holtum zijn we reeds aan de slag en werken we plannen uit voor het realiseren van bovenwettelijke natuurcompensatie bij de Grote Dries in Holtum. In 2026 verwachten we de plannen uit te voeren. Een ander deel van de natuurcompensatie VDL (wettelijk) kan mogelijk een plek krijgen in de plannen voor het Graetheidegebied. • In 2026 zetten we het beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet ter verkenning van een aantal pilots op het Graetheideplateau waaronder de pilot groene dorpsmantel Einighausen en Guttecoven (voormalig sportpark). • CNME De Rollen is in 2025 aangemerkt als professionele instelling. Subsidie wordt tot en met 2026 gedekt uit incidentele middelen.

82

Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 -363 -590

-953

Nr.

1

-664 -664

Begroting voor bijstelling 2026

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-511 -511

1 1

-510 -510

-361 -361

-356 -356

-354 -354

Onderwerp

2026 Bijstelling Begroting

Diverse kleine verschillen

1

2027 Bijstelling Begroting -3

Saldo

1

-3

Nr. Onderwerp 1 Diverse kleine verschillen

2028 Bijstelling Begroting -1 -1

2029 Bijstelling Begroting 2 2

Toelichting Diverse kleine verschillen

Stedelijk Groen In 2026 geven we aandacht aan het vergroenen van de openbare ruimte met bijzondere aandacht voor ontmoetingsplekken. Ook hebben we bijzondere aandacht voor het versterken van de landschappelijke overgang van onze wijken en dorpen naar het buitengebied. En ook voor een gezond, klimaatadaptief en toekomstbestendig bomenbestand. Zo werken we aan de ambitie ‘Groene wijken en dorpen’ uit onze omgevingsvisie. In de agenda groen hebben we in 2025 vastgelegd wat we moeten doen om de doelen uit de omgevingsvisie te realiseren. Voor het stedelijke groen focussen we ons in 2026 op drie hoofdzaken. • Meten: we gaan meten en informatietools inrichten om inzicht te krijgen waar we staan op het gebied van thema’s zoals vergroening, klimaatadaptatie, basiskwaliteit natuur en eco systeemdiensten van bomen. • Beleidsuitwerking: we starten met het formuleren van nieuwe beleidsuitwerkingen voor onze hoofd groenstructuren, bomen en wegbermen, en overige thema’s die geprioriteerd zijn in de agenda groen. • Quick wins: we kijken waar we direct quick wins kunnen halen binnen de onderhoudscontracten, projecten en samenwerkingsverbanden. De al eerder benoemde speerpunten “ontmoeten in de openbare ruimte” en “koesteren bijzondere groene plekken", onderzoeken we verder uit als onderdeel van de groenagenda.

We gaan onder andere in 2026 diverse nieuwe watertappunten in onze gemeente plaatsen in het licht van ontmoeten in de openbare ruimte. Tegelijkertijd houden we bij de herinrichting van de openbare ruimte ook rekening met ontmoeting en bewegen. Zoals bijvoorbeeld in Geleen Zuid of het burgemeester Damenpark. Financiële toelichting

bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal

Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 199 -9.223 -46

-9.069

28 -9.351 125 -9.198

Begroting voor bijstelling 2026

Bijstelling 2026

Begroting na bijstelling 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

28 -9.138 -9.110

-2.109 -2.109

28 -11.247 -11.219

28 -11.216 -11.188

28 -11.181 -11.153

28 -11.266 -11.238

83

Programmabegroting 2026-2029

Nr.

1 2 3 4 5 6

Onderwerp

Kapitaallasten IBOR vervangingsinvesteringen Groen Kapitaallasten Beheerplannen openbare ruimte 2026-2029 Indexering IBOR 2026 exploitatie Herwaardering van functies Diverse kleine verschillen Saldo

Nr. Onderwerp 1 Kapitaallasten IBOR vervangingsinvesteringen Groen

2

Kapitaallasten

3

Beheerplannen openbare ruimte 2026-2029

4

Indexering IBOR 2026 exploitatie

5

Herwaardering van functies

6

Diverse kleine verschillen

2026 Bijstelling Begroting -11 -1.873 -125 -103 3 -2.109

2027 Bijstelling Begroting 141 -1.873 -125 -103 37 -1.923

2028 Bijstelling Begroting 139 -1.873 -125 -103 17 -1.945

2029 Bijstelling Begroting -149 193 -1.873 -125 -103 27 -2.030

Toelichting IBOR jaarschijf; voor het juist en volledig ramen van de kapitaallasten gekoppeld aan de IBOR investeringen volgt na de kopie begroting van 2028 naar 2029 een bijstelling van IBOR kapitaallasten in 2029. Dit is jaarlijks aan de orde voor het investeringsbudget. Zoals is opgenomen in de meicirculaire gemeentefonds 2025, wordt conform de cijfers van het CPB uitgegaan van een indexering van het loon- en prijspeil van 2,22%. Afhankelijk van de feitelijke indexering, volgend uit de aanbestedingen van contracten is nadere bijstelling van de budgetten mogelijk noodzakelijk. Zie ook Programma’s Bestuur en ondersteuning en Verkeer, vervoer en Waterstaat. De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. De beheerplannen zoals vastgesteld door het College in 2022 zijn gebaseerd op het prijspeil 2021. In de daarop volgende jaren zijn zowel de exploitatiebudgetten als de investeringsbudgetten weliswaar geïndexeerd via de begroting, maar in onvoldoende mate om de daadwerkelijke prijsstijgingen te dekken. Zowel het jaarlijks exploitatiebudget als het investeringsbudget voor het beheer en onderhoud van de assets in de openbare ruimte dient daarom verhoogd te worden. Voorgesteld wordt om het additioneel benodigd exploitatiebudget ad € 2,2 mln.

ten gevolge van inflatie te dekken uit de stelpost inflatie. Daarnaast zorgen een aantal autonome ontwikkelingen ervoor dat het exploitatiebudget structureel verhoogd dient te worden met € 1,5 mln. om aan het beheerniveau te voldoen. Deze mutatie raakt diverse programma's. Indexering IBOR exploitatiemiddelen 2026 ten laste van stelpost inflatie. Zoals opgenomen in de meicirculaire gemeentefonds 2025 wordt conform de cijfers van het CPB uitgegaan van een indexering van het loon- en prijspeil van 2,22 %. Herwaardering functies n.a.v. Ontwikkelplan team IPOR en Wijkbeheer. Dit gaat t.l.v. de stelpost inflatie Diverse kleine verschillen

Erfgoed en Beeldkwaliteit In 2026 geven we extra aandacht aan het koesteren van plekken en objecten die de eigenheid van de gemeente bepalen. Hierbij stimuleren we dat de unieke kenmerken de basis vormen voor nieuwe ontwikkelingen. We beschermen ons erfgoed goed en duurzaam en maken het op een vernieuwende manier beleefbaar. De archeologische waarden beschermen en behouden we. Zo werken we aan de ambitie ‘Cultuur en erfgoed voor iedereen’ uit onze omgevingsvisie. De lopende projecten op het gebied van Erfgoed worden in 2026 afgerond, waaronder het onderhoud aan Fort Sanderbout. In 2025 is het loongebouw van de staatsmijn Maurits aan de Mijnweg door de gemeente aangekocht. Samen met het Erfgoedlab van de Provincie wordt een duurzame invulling van het Erfgoed ensemble in het Mauritspark, waar het loongebouw samen met watertoren en constructiehal onderdeel van uitmaakt, uitgewerkt. De actuele toestand van rijks- en gemeentemonumenten in eigendom van de gemeente vraagt bijzondere aandacht. Diverse van deze panden verkeren momenteel niet volledig in lijn met de gewenste staat van instandhouding, waardoor extra onderhouds- en herstelwerkzaamheden noodzakelijk zijn. Deze ingrepen zijn vaak kostbaar en vragen om een gerichte inzet van middelen en prioritering binnen het vastgoedbeheer. In 2026 brengen we in kaart welke monumenten dringend onderhoud behoeven en werken we aan een plan om