01 Programmabegroting 2026
Tekst van het document
•
•
•
•
46
Het ontwikkelpad Geleen Zuid is één van de 5 wijken waar de provincie Limburg zich langjarig aan verbindt in het kader van de provinciale wijkenaanpak. Het sociale (uitvoerings)programma in Geleen Zuid bestaat voornamelijk uit het anders en meer in samenhang uitvoeren van bestaande diensten door partners in de wijk. In 2026 werken we onder meer aan woningbouw en inrichting fysieke ruimte. In ontwikkelpad Geleen Centrum werken we aan verschillende projecten die elkaar versterken en bijdragen aan een aantrekkelijk, veilig en duurzaam stadscentrum. Dit doen we samen met bewoners, ondernemers en andere betrokkenen, en in samenwerking met partners als Brightlands, Chemelot, ZOwonen en de gemeente via de stuurgroep GL1. In het ontwikkelpad Sittard Centrum zijn bijzondere kwaliteiten van de stad in samenhang gebracht. Verbinding wordt nu gelegd met andere projecten in de binnenstad en stationsgebied, en samen maken we een samenhangend perspectief in een propositie. Binnen door de samenleving gestelde waarden, zijn in het ontwikkelpad Sittard West door de inwonersgroep projecten gestart. De gemeente faciliteert het gesprek in de wijk en de hieruit voortkomende initiatieven. We dragen zorg dat verbinding ontstaat met (de ontwikkelingen van) het stationsgebied. Vergelijkbaar met de aanpak van de ontwikkelpaden, is in 2025 gestart met de dorpenvisie in Guttecoven en Einighausen.
Met ‘de dorpen’ in de lead, kijken we samen naar de bestaande situatie én naar de toekomst. Op basis hiervan zijn initiatieven aangedragen die de samenleving in 2026 samen met ons uitwerkt. De werkwijze kan ook toegepast worden in andere kernen.
Het is belangrijk ‘dat iedereen die mee wil doen, ook mee moet kunnen doen’. In 2026 geven we daarom uitvoering aan de 'Lokale Inclusie Agenda 2025-2029‘ (zie ook Programma Sociaal Domein). Eerder is ook gestart met het onderzoek naar de klantreis binnen Vidar, met als doel om een impuls te geven aan de actieve klantrelatie en zodoende onze dienstverlening verder te verbeteren. In 2026 gaan we door met het implementeren van de aangedragen verbeterpunten. Om de informatieplicht van het college richting de raad verder te concretiseren, is in samenwerking tussen griffie en ambtelijke organisatie de notitie 'Afsprakenkader actieve en passieve informatieplicht' opgesteld. Na advies van de commissie Begroting en Verantwoording is deze vastgesteld, en zijn de openbare vergaderstukken van het college aangeleverd aan de raad. In 2026 wordt dit geëvalueerd. In 2026 start de uitvoering van stadsmarketing over het merkverhaal 'Waar maken betekenis geeft'. Inmiddels is de Stichting Sittard-Geleen Marketing opgericht. De focus ligt in 2026 op merkontwikkeling, het opbouwen van netwerken, coproductie met partners en de ontwikkeling van herkenbare beeld- en verhaallijnen. 2026 zal met name nog in het teken staan van de eerste implementatie. Daarbij hebben we aandacht voor talentbehoud, regionale profilering en het versterken van trots onder inwoners.
De stadsmarketingaanpak vraagt om integrale samenwerking tussen beleid, uitvoering en partners in de stad en sluit aan op de opgaven van de stad. Zie ook programmablad economie. Financiële toelichting:
bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal
Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025
Nr.
123 -4.488 -62
-4.426
Onderwerp
518 -4.999 -32 -4.513
Begroting voor bijstelling 2026
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
131 -4.608 -32 -4.509
-71 -71
131 -4.679 -32 -4.580
131 -4.679 -32 -4.580
131 -4.672 -32 -4.573
131 -4.672 -32 -4.573
2026 Bijstelling Begroting
2027 Bijstelling Begroting
2028 Bijstelling Begroting
2029 Bijstelling Begroting
1
Indexering Cao Rijk
-50
-50
-50
-50
2
Diverse kleine verschillen
-21
-21
-21
-21
Saldo
-71
-71
-71
-71
Nr. Onderwerp 1 Indexering Cao Rijk
2
Diverse kleine verschillen
Toelichting Betreft een administratieve aanpassing waarbij de salarissen van B&W geactualiseerd worden naar aanleiding van de CAO Rijk 2024-2025 voor boekjaar 2025 ten laste van de stelpost inflatie. Diverse kleine verschillen.
Bestuurlijke samenwerking Veel besluiten worden elders genomen – door de provincie, het Rijk de EU. Door structureel deel te nemen aan de diverse samenwerkingsverbanden, zorgen we ervoor dat de belangen van onze inwoners en ondernemers stevig worden meegenomen in beleid dat nu en in de toekomst vorm krijgt. Daarom zetten we structureel in op public affairs. We blijven ook investeren in strategische (inter)nationale netwerken. We zoeken hierin nadrukkelijk de samenwerking met adviseurs van andere grote steden en de provincie Limburg, omdat we door krachten te bundelen ons standpunt krachtiger kunnen uitdragen. In 2026 blijven we ons inzetten om onze gemeente te positioneren bij deelname in inhoudelijke netwerken zoals G40, VNG en Euregio’s. Als gemeente midden in het grensgebied verliezen we het contact met onze buitenlandse buren niet uit het oog. Daarom spreken we periodiek met elkaar over (Eu)regionaal-brede
47
Programmabegroting 2026-2029
onderwerpen. Thema's zijn; het verminderen van grensbelemmeringen, het stimuleren van (grensoverschrijdende) arbeidsmarkt en circulaire kennisintensieve economie. Daarnaast nemen we actief deel aan informele netwerken en evenementen in onze regio en daarbuiten. Via de Regio Deals versterken we het netwerk met de betrokken ministeries. In het najaar van 2025 is het convenant voor de 6e tranche Regio Deal gesloten. In 2026 starten we met de uitvoering van dit vierjarige programma. Tevens werken we in 2026 met het Rijk aan de agendabouw van het Nationaal Programma Vitale Regio’s. Daarmee openen we nieuwe mogelijkheden om de regionale opgaven onder de aandacht te brengen bij het Rijk. Het fundament onder deze samenwerking met het Rijk is de Agenda van Zuid-Limburg. Die is in 2024 ondertekend door de 16 gemeenten en de provincie Limburg. Als versterking van de regionale samenwerking is in 2025 besloten tot deelname aan de Stichting Samenwerking Zuid Limburg. Dit stelt ons in staat om vanaf 2026 regio brede opgaven ook op de juiste schaal van samenhang te beleggen en te voorzien van coördinatie of van actielijnen. Voorzien is dat de facilitering van de Regio Deals bij de Stichting worden belegd. Zie ook programmablad economie. Financiële toelichting:
bedragen x € 1.000 Baten Las ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal
Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 -206 -450
-656
-744 40 -704
Begroting voor bijstelling 2026
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-734 30 -704
-
-734 30 -704
-734 380 -354
-354 -354
-354 -354
Geen bijstellingen.
Dienstverlening Onze dienstverlening blijft zich in 2026 richten op het versterken van de relatie met de samenleving. Werkend als één organisatie, zorgen wij ervoor dat inwoners, organisaties en bedrijven klantgericht, snel en efficiënt geholpen worden (digitaal, telefonisch en/of persoonlijk). Onze diensten blijven voor iedereen gemakkelijk toegankelijk, waarbij we aandacht hebben voor begrijpelijkheid en laagdrempeligheid. We blijven investeren in het verbeteren en doorontwikkelen van onze dienstverlening. Zo breiden we het aantal producten en diensten dat digitaal beschikbaar is verder uit en zorgen we voor een veilige, betrouwbare en gebruiksvriendelijke omgeving. Ook implementeren we in 2026 de verbeterpunten voor onze telefonische bereikbaarheid, gebaseerd op een recent uitgevoerd onderzoek. Met de opgestelde iVisie 2026-2030 en iStrategie zorgen we verder voor continuïteit en de toekomstbestendigheid van de dienstverlening, het informatiebeheer, de sturing en informatieveiligheid; deze doelstelling realiseren we met Common Ground, datagedreven werken en AI. Daarnaast zijn noodzakelijke updates van ons financieel pakket aan de orde, vanwege dataveiligheid en betrouwbaarheid, met het doel om het nieuwe systeem in 2028 of 2029 toe te passen. In 2026 en 2027 moet daartoe ook extra ingezet worden op het bestaande systeem. Zie ook paragraaf 'Bedrijfsvoering'.
Goede gemeentelijke huisvesting draagt bij aan de kwaliteit van onze dienstverlening. We werken aan een herinrichting van de bestuurlijke en ambtelijke huisvesting. In 2026 wordt de voormalige V&D-locatie (Markt, Sittard) vormgegeven tot het Huis aan de Markt. Het Stadhuis in Geleen wordt deels gesloopt en opnieuw opgebouwd. In 2026 starten we met de verbouwing van de Hanenhof in Geleen zodat in de loop van 2027 de ambtenaren hier kunnen werken. Vóór de zomer betrekken we ook het gebouw aan het Mauritspark 1 in Geleen. En aan de overkant van de Mijnweg starten we met de bouw van het nieuwe pand voor Vidar. Naast het ontwerpen en bouwen van de fysieke omgeving, is er nadrukkelijk aandacht voor de manier waarop inwoners en bezoekers de dienstverlening in de gebouwen ervaren. Daarom is een projectleider aangetrokken die een toekomstgericht dienstverleningsconcept ontwikkelt en gedragsverandering begeleidt.
48
In de werkgeverbelofte 'Veerkrachtig Vooruit' is eenduidig aangegeven wat de gemeente voor haar (toekomstige) medewerkers biedt in ruil voor inzet en talent. In 2026 geven wij invulling aan deze belofte via onder andere inzet op tools om je eigen veerkracht te ontwikkelen, een opleidingsaanbod, programma's voor het waarborgen van gezondheid en weerbaarheid, alsmede concrete jobmarketing. Deze inzet versterkt onze aantrekkelijkheid als werkgever. Vanuit de ambities uit de Omgevingsvisie vragen wij van onze samenleving een actieve inzet op het gebied van duurzaamheid en gezondheid. Als werkgever is het belangrijk dat de gemeente hierin zelf het goede voorbeeld geeft. Daarbij stelt de nieuwe cao Gemeenten 2025–2027, de verplichting voor de werkgever om een lokale regeling voor de vergoeding van woon-werkverkeer vast te stellen. Op basis van deze ontwikkelingen maken wij in 2026 een mobiliteitsplan. In 2022 is het ontvlechtingsproces gestart van het RegioArchief gemeente Sittard-Geleen uit het cultuurbedrijf De Domijnen. In 2026 ronden we dit proces af met de opname van een eigen exploitatiebudget voor het RegioArchief in de gemeentelijke begroting. Hiermee borgen we de continuïteit van onze wettelijke en cultuurhistorische archieftaken, inclusief de implementatie van eigentijdse digitale dienstverlening voor onze inwoners.
De inwerkingtreding van de nieuwe Archiefwet in 2026 omvat een taakverzwaring voor het RegioArchief, waardoor de beheerlast zal toenemen. Daarom investeren we in een robuuste en toekomstbestendige exploitatie. In Nederland wordt gewerkt aan het versterken van weerbaarheid in het licht van militaire en hybride dreigingen. Dit gaat over maatschappelijke weerbaarheid en militaire paraatheid. We noemen dit de weerbaarheidsopgave. De gemeenten hebben een rol binnen deze opgave; hierover zijn wij in goed contact met organisaties en werken we samen, bijvoorbeeld met de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. In 2026 maken wij de opgave voor onze gemeente inzichtelijk. Ook volgen we landelijke en regionale ontwikkelingen en zetten in op de bedrijfscontinuïteit van onze eigen organisatie. Voor deze eerste stappen op het gebied van weerbaarheid zijn middelen nodig, verwerkt in de begroting. Financiële toelichting:
bedragen x € 1.000 Baten Las ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal Nr.
1 2
Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 4.646 -5.704 20 -98
-1.137 Onderwerp
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
4.585 -5.601 -1.016
0 0
4.585 -5.601 -1.016
4.777 -5.658 -881
4.672 -5.598 -926
3.944 -4.984 -1.040
Reisdocumenten Burgerzaken Diverse kleine verschillen
-
-
-
2029 Bijstelling Begroting -117 3
Saldo
-
-
-
-114
Nr. Onderwerp 1 Reisdocumenten Burgerzaken 2
4.412 -5.513 -1.100
Begroting voor bijstelling 2026
Diverse kleine verschillen
2026 Bijstelling Begroting
2027 Bijstelling Begroting
2028 Bijstelling Begroting
Toelichting Incidentele bijstelling kopieerslag naar 2029 met betrekking tot de afname van de reisdocumenten in 2029. Diverse kleine verschillen.
Monitoring • Contactkanalen (contactmogelijkheden): Hoe nemen inwoners en ondernemers contact op, de verhouding online aanvragen/ fysieke aanvragen en de onderwerpen waarover de meeste vragen worden gesteld. • Telefonische dienstverlening: De ontwikkeling van de telefonische bereikbaarheid en hoe snel inwoners worden teruggebeld.
49
Programmabegroting 2026-2029 • •
Online dienstverlening: De groei in het aantal digitaal aan te vragen producten en de groei in aanvragen die inwoners via mijnSittardGeleen kunnen volgen. Bereikbaarheid en toegankelijkheid website: Hoe goed de website is te lezen (makkelijk of moeilijk), de technische beschikbaarheid van de website en of deze toegankelijk is voor mensen met een visuele beperking.
Algemene middelen De beleidsruimte 'Algemene dekkingsmiddelen' is beperkt. De belangrijkste regels zijn opgenomen in de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording, de Wet Financiering Decentrale Overheden en de Wet Waardering Onroerende Zaken. Voor zover de gemeente aanvullende lokale regels wil stellen voor het financiële beleid, vindt dat plaats in een aantal verordeningen en nota’s. Baten en lasten van de gemeente, die niet direct aan een programma zijn toe te rekenen, zijn in de algemene dekkingsmiddelen opgenomen. Het gaat hierbij om: • Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is. • Algemene uitkering uit het Gemeentefonds. • Deelnemingen (dividend). • De overige algemene dekkingsmiddelen. • Het bedrag voor onvoorzien. In onderstaande paragrafen wordt nadere toelichting gegeven op verschillende onderwerpen die vallen onder algemene middelen: • Lokale heffingen; • Bedrijfsvoering; • Onderhoud kapitaalgoederen; • Financiering; • Algemene dekkingsmiddelen; • Verbonden partijen (deelnemingen). Financiële toelichting:
bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal
Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 319.420 -58.630 11.089 -12.583
259.296
325.324 -76.322 16.344 -6.041 259.304
Nr.
Onderwerp
1 2
Meicirculaire 2025 Gemeentefonds Wijziging kostenstructuur Centrumregeling Vidar (CR Vidar) / Projecten Ondersteuning en Organisatie Aanbesteding Accountant Meerjarenonderhoud ambtelijke panden Indexering Cao Rijk Indexering Verbonden Partijen CAO 2025-2027 Kapitaallasten
3 4 5 6 7 8
50
Begroting voor bijstelling 2026
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
305.621 -51.282 12.050 -2.414 263.975
18.253 -17.256 997
323.874 -68.538 12.050 -2.414 264.972
321.704 -63.000 7.576 -2.312 263.968
315.513 -55.392 1.111 -2.340 258.891
317.241 -57.032 1.097 -2.340 258.966
2026 Bijstelling Begroting 3.485 -7.173
2027 Bijstelling Begroting 2.989 -7.175
2028 Bijstelling Begroting 2.613 -7.178
2029 Bijstelling Begroting 2.899 -7.177
-
-
-
-
50 420 -1.102
50 420 -744
50 420 -78
50 420 -985
Nr.
Onderwerp
9 10
Kapitaallasten/Treasury Actualisatie investeringsprogramma Indexering unit ICT Ondersteuning SV-regelingen Indexatie centrale materiële HRbudgetten Vergoeding Leerplicht Deelgemeenten Taakstelling p-kosten team MO Taakstelling evenementenbureau Voorbereiding uitwerking iStrategie/ uitvoeringsprogramma's Deelneming Dividend Enexis Cumulatieve indexering OZB Post robuuste begroting Post onvoorzien Post robuuste begroting Taakmutaties gemeentefonds Borging uitvoeringskracht bestaande taken Detailhandelsbeleid 2025-2026 Aanschaf nieuw financieel pakket/ scansoftware (structureel) Indexatie Professionele instellingen Taakstelling ESCS Locatie Indexatie Leerlingenvervoer Indexatie verblijf jeugd Indexatie Jeugdbescherming en reclassering Indexatie huishoudelijke ondersteuning Ontwikkeling Salmstraat Noord Actualisatie investeringsprogramma Weerbaarheidsopgave 2026-2027 Borging uitvoeringskracht in voorbereiding zijnde dossiers / overig Beheerplannen openbare ruimte 2026-2029 Indexering IBOR 2026 exploitatie CAK eigen bijdrage Uitbreiding projectensysteem Tijdelijke Stadswinkel Herwaardering van functies Diverse kleine verschillen Saldo
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36
37 38 39 40 41 42 43
2026 Bijstelling Begroting 703 172
2027 Bijstelling Begroting 346 37
2028 Bijstelling Begroting 1.216 40
2029 Bijstelling Begroting 1.443 40
-75 -
-75 -
-75 -
-75 -
227
227
227
227
-142 -1.500
-142 -
-142 -
-142 -
250 1.391 1.647 -400 -680 273 -1.359
250 2.783 1.637 -400 -1.360 -1.359
250 4.174 1.637 -400 -2.360 -1.359
250 5.565 1.637 -402 -3.360 -359
1.865 -450
-450
-150
-
778 -1.200 70 406 124
778 -1.200 70 406 124
778 -1.200 70 406 124
778 -1.200 70 406 124
607
607
607
607
53 -
53 -
-
-90
-329 -1.011
-329 -1.011
-788
-788
2.200
2.200
2.200
2.200
363 1.176 -50 -250 328 130 997
362 -50 328 140 -488
362 -50 328 144 1.866
362 -50 328 164 1.942
Nr. Onderwerp Toelichting 1 Meicirculaire 2025 Gemeentefonds In de meicirculaire 2025 wordt vanaf 2026 het zogenoemde ‘ravijnjaar’ van het gemeentefonds tijdelijk gecompenseerd en is er vanaf dat jaar sprake van een positief structureel effect. De circulaire bevat daarnaast mutaties die samenhangen met volumeontwikkelingen, het verdeelmodel en overige compensaties.
51
Programmabegroting 2026-2029
Nr. Onderwerp 2 Wijziging kostenstructuur Centrumregeling Vidar (CR Vidar) / Projecten Ondersteuning en Organisatie
3
Aanbesteding Accountant
4
Meerjarenonderhoud ambtelijke panden
5
Indexering Cao Rijk
6
Indexering Verbonden Partijen
7
CAO 2025-2027
8
Kapitaallasten
9
Kapitaallasten/Treasury
10
Actualisatie investeringsprogramma
11
Indexering unit ICT
12
Ondersteuning SV-regelingen
13
Indexatie centrale materiële HRbudgetten
14
Vergoeding Leerplicht Deelgemeenten
15
Taakstelling p-kosten team MO
52
Toelichting Ten gevolge van de gewijzigde kostenstructuur worden de uitvoeringskosten van het Werkbedrijf en beide verloners (Vidar Loont BV en Vidar aan de Slag BV) in zijn geheel ondergebracht bij de Centrumgemeente: de gemeente SittardGeleen. Er zijn geen lasten meer doorberekend naar de drie BV's (Zie ook de toelichting onder het programma Sociaal Domein "Wijziging kostenstructuur Centrumregeling Vidar (CR Vidar)"). De investeringen in de ondersteuning en de organisatie zien toe op de randvoorwaarden gericht op het versterken om de professioneel, veilig en efficiënt kunnen werken, met actuele stuurinformatie, betrouwbare primaire en ondersteunende processen, ruimte voor een wendbare en schokbestendige financiering. De inwoner ervaart een organisatie die de inwoner ondersteunt om de volgende stap te maken in zijn of haar (talent)ontwikkeling en participatie. In 2025 wordt gestart met de voorbereiding op de implementatie van een nieuw HR systeem voor het Werkbedrijf en de beide verloners van Vidar. Definitieve gunning opdracht accountantsdiensten voor de periode 2025 t/m 2028 (€ 0,12-€0,13 mln.) met een optie op verlenging voor 2 jaar en gedekt vanuit de stelpost inflatie. Betreft een administratieve actualisatie van de onderhoudsplanning van de ambtelijke panden in de begroting. Mede in verband met de kopieerslag 2028 naar 2029. Deze wijziging is budgettair neutraal.
Betreft een administratieve aanpassing waarbij de salarissen van B&W geactualiseerd worden naar aanleiding van de CAO Rijk 2024-2025 voor boekjaar 2025 ten laste van de stelpost inflatie. Voor de uniformiteit en de inzichtelijkheid zijn alle financiële consequenties van alle gemeenschappelijke regelingen verwerkt in de begroting 2026. Voor de kosten van indexering is dekking gezocht bij de stelpost inflatie (VRZL-MCC + BsGW + RUD + KBL + GGD + HGH). Begin juni is de nieuwe CAO gemeenten voor de periode 1 april 2025 t/m 31 maart 2027 definitief geworden. De financiële impact (€ 5,6 mln. 2026 en € 7,7 mln. vanaf 2027) hiervan wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie. De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. In de jaren 2026 tm 2029 wordt de begroting van de rente-uitgaven voordelig bijgesteld omdat de realisatie van de investeringen achterblijft op de planning van de investeringen. Dit heeft tot gevolg dat er minder gefinancierd zal worden dan eerder verwacht en dat er minder rentekosten geraamd hoeven te worden. Op basis van de voortgang van het investeringsprogramma 2021-2024 en de uitvoeringsagenda 2024-2026 zijn de kapitaallasten geactualiseerd.
Resulterend in incidentele vrijval door latere start/ afronding van projecten respectievelijk het structureel oplossen van afwikkelverschillen. De centrale materiele budgetten binnen IM-ICT zijn structureel bijgesteld als gevolg van prijsstijgingen (€ 92.000) ten laste van de stelpost inflatie. De ontwikkeling en de complexiteit van de diverse SV (Sociale Verzekerings)regelingen in combinatie met de interne kwetsbaarheid qua continuïteit en kennis binnen Sittard-Geleen maakt dat we gebruik maken van externe expertise in de vorm van de Robidus adviesgroep. We worden zodoende ondersteund bij het volledig benutten van mogelijkheden binnen sociale wet- en regelgeving. Onder andere op het gebied van verzuim en WIA (onze re-integratieverplichting van 10 jaar voor medewerkers die ziek uit dienst gaan en de administratieve processen van en naar UWV en Loyalis). De noodzakelijke bijstelling van de budgetten hieromtrent is een autonome ontwikkeling. De centrale materiële HR-budgetten zoals arbo, opleidingsbudget en kosten voormalig personeel (onder andere ERD-WW) zijn bijgesteld als gevolg van prijsstijgingen (indexatie € 0,19 mln.) ten laste van de stelpost inflatie. Wij ontvangen voor de uitvoering van leerplicht een vergoeding van deelgemeenten. Deze vergoeding betreft inzet van personeel. Om deze reden verplaatsen wij de opbrengsten van leerplicht naar personeel.
(zie sociaal domein). Deze extra middelen worden overgeheveld naar het P-budget en dienen ter financiering voor de personele lasten. De oude en niet meer relevante taakstelling binnen de p-kosten MO komt te vervallen. Het betrof een taakstelling uit 2013 van medewerkers die bij externe
Nr.
Onderwerp
16
Taakstelling evenementenbureau
17
Voorbereiding uitwerking iStrategie/ uitvoeringsprogramma's
18
Deelneming Dividend Enexis
19
Cumulatieve indexering OZB
20
Post robuuste begroting
21
Post onvoorzien
22
Post robuuste begroting
23
Taakmutaties gemeentefonds
24
Borging uitvoeringskracht bestaande taken
25
Detailhandelsbeleid 2025-2026
26
Aanschaf nieuw financieel pakket/ scansoftware (structureel)
27
Indexatie Professionele instellingen
Toelichting partijen ingezet werden en zo inkomsten voor de gemeente genereerden. Alle betreffende medewerkers zijn inmiddels uit dienst en de inkomsten worden daarmee niet meer gegenereerd. Met de implementatie van Stadsmarketing en de oprichting van de Stichting Sittard-Geleen Marketing komt de taakstelling op het evenementenbureau te vervallen De I-Visie/ I-strategie wordt uitgewerkt in een concreet uitvoeringsprogramma. Ingegeven door autonome ontwikkelingen ligt de focus hierbij op onderwerpen als Common Ground, Informatiebeheer en - beveiliging, Data en AI. De gevraagde middelen betreffen een werkbudget om tot een uitvoeringsprogramma te komen. Daarnaast wordt gestart met de uitvoering van projecten op het gebied van AI en data. Structurele bijraming dividend Enexis Holding NV berekend op basis van 50% over de bijgeraamde dividend ad € 0,50 mln. van het boekjaar 2024. Op basis van de meicirculaire 2025 Gemeentefonds wordt de OZB eigenaar woning, OZB gebruik niet-woning en OZB eigenaar niet-woning vanaf 2026 cumulatief geïndexeerd met 2,22% ten gunste van de begroting. Alternatieve benadering van de structureel geraamde post robuuste begroting. In het kader van de weerbaarheid en wendbaarheid wordt de post robuuste begroting als volgt ingezet: - Weerbaarheid: post onvoorzien structureel verhogen van € 0,1 mln. naar € 0,5 mln.
- Wendbaarheid: Restant budget post robuuste begroting structureel inzetten ten behoeve van stelpost nieuw beleid. In het kader van de weerbaarheid de post onvoorzien met ingang van 2026 structureel verhogen van € 0,1 mln. naar € 0,5 mln. Als dekking wordt de post robuuste begroting structureel ingezet. In het kader van de wendbaarheid de stelpost nieuw beleid met ingang 2026 structureel verhogen voor zowel nieuw beleid exploitatie als ook nieuw beleid investeringen. Als dekking wordt de post robuuste begroting structureel ingezet. In het collegevoorstel beschikking De Domijnen 2025 is een separate claim van de incidentele decentralisatie-uitkering Zorgplicht Bibliotheken opgenomen in 2025 en 2026. Zie programma 5. Als dekking wordt de beschikbare taakmutatie uit de septembercirculaire 2024 Gemeentefonds ingezet. De omvang van onze begroting is de laatste jaren verder gegroeid tot een bedrag van € 480 mln. in voorliggende begroting. Gekoppeld aan deze toename zien we zowel een toename van het takenpakket als een hogere complexiteit van taken. Organisatiebreed zijn niet alle onderdelen meegegroeid met deze ontwikkeling. Reparatie is noodzakelijk om continuïteit in de uitvoering van de bestaande in- en externe dienstverlening te kunnen borgen.
De resterende speerpuntmiddelen Detailhandelsbeleid worden middels deze rapportage voor de uitvoering opgenomen in de begroting 2025 en 2026. Zie ook het programma 3 economie. Zoals in de 1e rapportage 2025 aangegeven zijn noodzakelijke updates van ons financieel pakket aan de orde, waarna een Europese aanbesteding van het financiële informatiesysteem worden voorbereid. Dit nieuwe systeem is niet alleen wenselijk vanwege toenemende mogelijkheden maar ook noodzakelijk, in het kader van onder andere dataveiligheid en betrouwbaarheid van registratie. Er wordt nu op ingezet om met het nieuwe systeem in 2028 of 2029 live te gaan. Daarnaast moet extra ingezet worden op het bestaande systeem in 2026 en 2027. Vooruitlopend op het aanbestedingsresultaat worden de (extra) structurele lasten ingeschat op jaarlijks oplopend van € 0,15 mln. in 2026 en 2027 naar € 0,3 mln. vanaf 2028. De structureel hogere lasten van het nieuwe systeem worden gedekt uit de stelpost inflatie. Daarnaast wordt voor inrichting en implementatie rekening gehouden met indicatief € 1,2 mln. projectkosten (2025: € 0,15 mln.; 2026 en 2027 jaarlijks € 0,45 mln. en in 2028 € 0,15 mln.). Indexering professionele instellingen binnen Team Maatschappelijke Ontwikkeling (gedekt door stelpost inflatie).
53
Programmabegroting 2026-2029
Nr. Onderwerp 28 Taakstelling ESCS Locatie
29
Indexatie Leerlingenvervoer
30
Indexatie verblijf jeugd
31
Indexatie Jeugdbescherming en reclassering
32
Indexatie huishoudelijke ondersteuning
33
Ontwikkeling Salmstraat Noord
34
Actualisatie investeringsprogramma
35
Weerbaarheidsopgave 2026-2027
36
Borging uitvoeringskracht in voorbereiding zijnde dossiers / overig Beheerplannen openbare ruimte 2026-2029
37
38
54
Indexering IBOR 2026 exploitatie
Toelichting Per 1 mei 2026 start de nieuwe exploitatie van Glanerbrook. Hiermee is er in principe voldoende zwemwater aanwezig binnen de gemeente en kan de taakstelling op het zwembad De Nieuwe Hateboer op de ESCS-locatie ingevuld worden. Door de ontwikkelingen hoeft de Sportstichting namelijk het zwembad DNH niet meer te beheren en te exploiteren en kan de subsidie op dit onderdeel vervallen. Met de vrijval van het subsidiebedrag kan de taakstelling ingevuld worden. Vanaf het schooljaar 2025-2026 worden de tarieven voor het leerlingenvervoer geïndexeerd met 4,7%. Dit wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie. De tarieven voor pleegzorg, jeugdbescherming/reclassering en verblijf zijn nog niet geïndexeerd omdat bij de eerste ProRap nog geen duidelijkheid was van de stijging van de tarieven. Inmiddels zijn de tarieven 2025 voor deze segmenten bekend en dit leidt ertoe dat de tarieven voor de producten binnen verblijf worden geïndexeerd met 4,63%. Dit wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie. De tarieven voor pleegzorg, jeugdbescherming/reclassering en verblijf zijn nog niet geïndexeerd omdat bij de eerste ProRap nog geen duidelijkheid was van de stijging van de tarieven. Inmiddels zijn de tarieven 2025 voor deze segmenten bekend en dit leidt ertoe dat de tarieven voor pleegzorg en jeugdbescherming/reclassering over 2025 worden geïndexeerd met 4,9%.
Vanuit het rijk zijn structureel middelen toegevoegd aan het gemeentefonds om dit te dekken. In de eerste programma rapportage hebben wij de tarieven van huishoudelijke ondersteuning geïndexeerd op basis van de voorlopige cijfers. De reden daarvoor is gelegen in het feit dat de definitieve rekentool vanuit Berenschot/VNG pas beschikbaar werd gesteld op 3 juli 2025, omdat toen pas alle CAO onderhandeling die ten grondslag liggen aan de rekentool beschikbaar waren. Op basis van de voorlopige rekentool 2025 is een schatting gemaakt van de kostenstijging. Dit blijkt echter te laag te zijn. Om die reden wordt in de voorliggende rapportage voorgesteld een aanvullend bedrag van € 0,6 mln. ten laste te brengen van de stelpost inflatie. Exploitatie lasten van de aangekochte panden in de Salmstraat voor de ontwikkeling Salmstraat Noord, vooruitlopend op de afronding van de haalbaarheidsstudie. De exploitatielasten worden gedekt door de speerpuntmiddelen veerkrachtig Geleen Centrum. Zie ook Programma Economie. Op basis van de voortgang van het investeringsprogramma 2021-2024 en de uitvoeringsagenda 2024-2026 zijn de kapitaallasten geactualiseerd. Binnen het strategisch huisvestingsplan Ouder &Kind functies worden de kapitaallasten 2029 bijgeraamd als gevolg van de toevoeging van € 5,0 mln. investeringsruimte.
In Nederland werken we aan de versterking van de samenleving en het leger bij militaire en andere dreigingen. Conform collegebesluit wordt voor 2026 en 2027 € 0,33 mln. per jaar ingezet. Dit geld wordt gebruikt voor personeel dat de taak voor de gemeente duidelijker maakt, ontwikkelingen op landelijk en regionaal niveau goed volgt (en waar mogelijk helpt sturen) en zorgt dat onze eigen organisatie blijft werken, ook in moeilijke situaties. Om invulling te kunnen geven aan de opgaven, projecten, opdrachten, prestaties en planningen die voortvloeien uit lopende en in voorbereiding zijnde dossiers is extra uitvoeringskracht op een aantal onderdelen/ beleidsterreinen benodigd. De beheerplannen zoals vastgesteld door College in 2022 zijn gebaseerd op het prijspeil 2021. In de daarop volgende jaren zijn zowel de exploitatiebudgetten als de investeringsbudgetten weliswaar geïndexeerd via de begroting, maar in onvoldoende mate om de daadwerkelijke prijsstijgingen te dekken. Zowel het jaarlijks exploitatiebudget als het investeringsbudget voor het beheer en onderhoud van de assets in de openbare ruimte dient daarom verhoogd te worden. Voorgesteld wordt om het additioneel benodigd exploitatiebudget ad € 2,2 mln. ten gevolge van inflatie te dekken uit de stelpost inflatie.
Daarnaast zorgen een aantal autonome ontwikkelingen ervoor dat het exploitatiebudget structureel verhoogd dient te worden met € 1,5 mln. om aan het beheerniveau te voldoen. Deze mutatie raakt diverse programma's. Indexering IBOR exploitatiemiddelen 2026 ten laste van stelpost inflatie. Zoals opgenomen in de meicirculaire gemeentefonds 2025 wordt conform de cijfers van het CPB uitgegaan van een indexering van het loon- en prijspeil van 2,22 %.
Nr. Onderwerp 39 CAK eigen bijdrage
40
Uitbreiding projectensysteem
41
Tijdelijke Stadswinkel
42
Herwaardering van functies
43
Diverse kleine verschillen
Toelichting De vervanging van het abonnementstarief Wmo door een inkomens-en vermogensafhankelijke eigen bijdrage is uitgesteld. Dit betekent dat de besparing uit de voorjaarnota 2023 in het gemeentefonds incidenteel komt te vervallen in 2026. Deze middelen zijn toegevoegd aan het gemeentefonds. De extra inkomsten voor de eigen bijdragen worden binnen het sociaal domein teruggedraaid. Recentelijk heeft een nieuwe aanbesteding voor de projectapplicatie plaatsgevonden. Naar aanleiding daarvan is besloten voor een bredere implementatie van de projectapplicatie binnen het fysieke domein van de organisatie. Hiervoor zijn aanvullende licenties aangevraagd. Betreft incidentele inrichtings- en ICT-kosten voor de tijdelijke Stadswinkel als gevolg van nieuwe ambtelijke huisvesting. Herwaardering functies n.a.v. Ontwikkelplan team IPOR en Wijkbeheer. Dit gaat t.l.v. de stelpost inflatie Diverse kleine verschillen.
Monitoring Onderstaande zijn de verplichte beleidsindicatoren (BBV) opgenomen: Naam indicator Eenheid Waarde Periode Waarde Periode
Waarde
Periode
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
11,1
2026
10,8
2025
10,6
2024
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
11,7
2026
11,4
2025
10,7
2024
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
1.304
2026
1.113
2025
1.104
2024
Kosten als % van totale loonsom
0,8%
2026
0,6%
2025
0,4%
2024
0,76 mln. 2026
0,59 mln.
2025
0,31 mln.
2024
7,7%
2025
8,8%
2024
Externe inhuur
Kosten inhuur externen Overhead
% van de totale lasten
9,7%
2026
55
Programmabegroting 2026-2029
Veiligheid
Het programma Veiligheid levert een belangrijke bijdrage aan de sociale veerkracht. In de kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026 is al veel geschreven over veiligheid in de Westelijke Mijnstreek en dus ook in SittardGeleen. Het gaat dan om onze missie en de prioriteiten. Die prioriteiten zijn: cybercrime, ondermijning (in het bijzonder drugscriminaliteit), sociale kwaliteit en externe veiligheid. De veiligheidsdoelen voor de fysieke leefomgeving zijn opgeschreven in de omgevingsvisie 2025-2040. Prioriteit hierin is het creëren van een leefomgeving waarin het veilig is op straat en iedereen zich veilig voelt door een inrichting die zorgt voor meer overzicht en zichtbaarheid, een eenduidige en duidelijke markering van ruimtes en brede toegankelijkheid. Waarin externe veiligheidsrisico’s van industrie en logistiek zo veel mogelijk beperkt zijn. En waarin het verkeer veilig is en waterveiligheid is gegarandeerd. In de kadernota staan ook onze doelen op het gebied van veiligheid. In de paragrafen over ‘Monitoring’ verwijzen we naar deze doelen. Om goed te kunnen monitoren werken we voortdurend aan onze informatiepositie en ontwikkelen we deze innovatief door. Iedere twee jaar wordt voor onze gemeente een Actieplan Integrale Veiligheid gemaakt. Voor de jaren 20252026 is dit actieplan ook weer gemaakt. In het plan laten we de acties op het gebied van veiligheid zien.
De toelichting op de sub programma’s is dan ook bijna hetzelfde als het actieplan. Financiële toelichting Het saldo van het programma Veiligheid bedraagt circa € 17,5 mln. Binnen het programma bedragen de lasten circa € 21 mln. De grootste posten hierbinnen zijn de bijdrage aan de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) (€ 9,1 mln), de inzet van de BOA’s (€ 2,5 mln), Sociale Veiligheid algemeen (€ 2,0 mln), de Ontwikkelpaden (€ 1,25 mln), het Zorg- en Veiligheidshuis (€ 3,0 mln) en Preventie met Gezag (€ 0,7 mln). Daartegenover staan circa € 3,6 mln. aan baten. De grootste posten hierbinnen zijn de inkomsten, voornamelijk bestaande uit verkregen subsidies binnen het Zorg- en Veiligheidshuis (€ 2,5 mln), de verkregen subsidie met betrekking tot Preventie met Gezag (€ 0,7 mln) en de inkomsten uit de verhuur van de brandwaarkazernes (€ 0,2 mln). Bedragen x1000 Jaarrekening 2024
Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal
56
3.354 -19.141 224 -1.339 € -16.902
Actuele begroting 2025
€
5.022 -22.654 190 -44 -17.486
Begroting voor bijstelling 2026 3.818 -21.145 0 -44 € -17.371
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-202 25 0 0 -177
3.616 -21.120 0 -44 € -17.548
2.822 -19.002 0 -44 € -16.224
2.747 -18.928 0 -44 € -16.225
2.747 -19.009 0 -44 € -16.305
€
Sociale Veiligheid Sociale veiligheid gaat over hoe veilig inwoners, ondernemers en bezoekers zich voelen. Als gemeente helpen we om het veiligheidsgevoel van mensen te vergroten. Bijvoorbeeld door samen met partners overlast en criminaliteit aan te pakken. We maken mensen ook bewust van wat ze zelf kunnen doen voor hun veiligheid. Dat doen we bijvoorbeeld tijdens de Week van de Veiligheid en op veiligheidsmarkten. En tijdens activiteiten die we samen met partners organiseren. Bijvoorbeeld over cybercriminaliteit. Ook in 2026 blijven we werken aan digitale veiligheid voor inwoners en ondernemers. In 2026 breiden we de buurtpreventieteams in onze gemeente verder uit. Zij helpen de sociale kwaliteit en leefbaarheid te verbeteren. We zorgen ook voor een veilige omgeving om te wonen, werken en leven. Bijvoorbeeld door aandacht te geven aan vuurwerkoverlast, de inzet van cameratoezicht en veilig beheer en ontwerp. Samen met onze partners werken we aan schoon, heel en veilig in onze uitgaansgebieden. Daarnaast zorgen we voor veilige bedrijventerreinen met ondersteuning van parkmanagement. Daarbij gebruiken we het Keurmerk Veilig Ondernemen. Financiële toelichting
bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal Nr.
1
Nr. 1
Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 132 -535 -43
-445
105 -546 -440
Onderwerp
Werkplekvergoedingen ZVH Saldo Onderwerp Werkplekvergoedingen ZVH
Begroting voor bijstelling 2026
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
105 -544 -439
1 1
105 -543 -438
105 -491 -385
105 -438 -333
105 -436 -330
2026 2027 Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting -83 -83 -83 -83
2028 2029 Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting -83 -83 -83 -83
Toelichting Structurele daling in de opbrengsten van de werkplekvergoedingen van de ketenpartners van het Zorg- en Veiligheidshuis.
Monitoring De gemeenteraad heeft in december 2022 de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek voor de jaren 2023-2026 vastgesteld. In de kadernota zijn diverse SMART doelen opgenomen, gericht op thema’s. Daar werken we aan tot en met 2026. Voor de monitoring wordt daarom verwezen naar de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2023-2026. In april 2025 is het Actieplan Integrale Veiligheid 2025-2026 vastgesteld. Dit document beschrijft hoe we de veiligheid in Sittard-Geleen willen verbeteren. Het actieplan is een vervolg op de doelen uit de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek en bevat maatregelen die zowel criminaliteit als overlast aanpakken. De nadruk ligt op preventie: door criminaliteit te voorkomen en kwetsbare groepen te ondersteunen, zorgen we voor een samenleving waarin iedereen zich veilig voelt.
Zorg en Veiligheid Bij zorg en veiligheid lopen daderschap en slachtofferschap soms door elkaar. Dat betekent dat iemand slachtoffer kan zijn van misbruik of criminaliteit, maar tegelijk ook zelf overlast kan veroorzaken of kan zorgen voor onveilige situaties. We pakken dit aan door zorg en veiligheid samen te brengen in één gezamenlijke sluitende aanpak. Dit lukt alleen als zorgverleners en mensen van justitie goed samenwerken. Denk aan politie, Openbaar Ministerie, Veilig Thuis, geestelijke gezondheidszorg, reclassering en de Dienst Justitiële Inrichtingen. In 2026 richten we ons op de volgende onderwerpen:
57
Programmabegroting 2026-2029 •
Radicalisering en extremisme: we maken beleid, waarin we onze huidige aanpak vastleggen. Daarbij kijken we ook wat beter kan en wat we extra moeten doen om problemen te voorkomen en aan te pakken. Preventie met Gezag: met dit programma proberen we ervoor te zorgen dat jongeren niet in aanraking komen met criminaliteit of daarin doorgroeien. We helpen jongeren en stellen grenzen. Doordat er meer zicht is op de jongeren groeit het aantal casussen. Het Jeugd Preventie Platform wordt daarom verder ontwikkeld en geborgd. Mensenhandel: dit betekent dat mensen worden uitgebuit, bijvoorbeeld voor werk, seks of criminele activiteiten. We voeren een plan uit om dit tegen te gaan en versterken de rol van de zorgcoördinator mensenhandel. We verbeteren de uitvoering, zodat we veiligheidsmeldingen en -signalen die raakvlak hebben met zorg effectiever en efficiënter op kunnen pakken.
•
•
•
De Commissie Zorg en Veiligheid Zuid-Limburg volgt de praktijk. Ze signaleert knelpunten, deelt kennis en geeft sturing aan de regionale onderwerpen op het snijvlak van zorg en veiligheid. We sluiten aan bij deze commissie wanneer (beleids)knelpunten worden ervaren en bovenlokale acties nodig zijn. Zo onderzoeken we de mogelijkheden van een multidisciplinair interventie team in de Westelijke Mijnstreek. Ook implementeren we de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE-model). En zoeken we naar oplossingen voor personen met verward gedrag op verschillende leefgebieden, waaronder wonen. Financiële toelichting
bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal
Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 2.531 -2.739 -303
-511
Nr.
1
4.535 -5.115 -579
Begroting voor bijstelling 2026
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
3.331 -3.840 -509
-83 -83
3.248 -3.840 -592
2.455 -3.046 -592
2.379 -3.029 -649
2.379 -3.029 -649
2026 2027 Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting 1 1
2028 Bijstelling Begroting 1
2029 Bijstelling Begroting 3
1
3
Onderwerp
Diverse kleine verschillen Saldo
1
Nr.
Onderwerp
1
Diverse kleine verschillen
1
Toelichting Diverse kleine verschillen
Monitoring De gemeenteraad heeft in december 2022 de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek voor de jaren 2023-2026 vastgesteld. In de kadernota zijn diverse SMART doelen opgenomen, gericht op thema’s. Daar werken we aan tot en met 2026. Voor de monitoring wordt daarom verwezen naar de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2023-2026. In april 2025 is het Actieplan Integrale Veiligheid 2025-2026 vastgesteld. Dit document beschrijft hoe we de veiligheid in Sittard-Geleen willen verbeteren. Het actieplan is een vervolg op de doelen uit de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek en bevat maatregelen die zowel criminaliteit als overlast aanpakken. De nadruk ligt op preventie: door criminaliteit te voorkomen en kwetsbare groepen te ondersteunen, zorgen we voor een samenleving waarin iedereen zich veilig voelt.
Ondermijning Als gemeente pakken we ondermijning flink aan. Dat doen we samen met partners als de politie, het Openbaar Ministerie, de belastingdienst, het Platform Veilig Ondernemen en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Limburg. Ons doel is om onze gemeente zo onaantrekkelijk mogelijk te maken voor criminelen.
58
We richten ons op zaken als witwassen, criminele motorclubs, mensenhandel, spookburgers en drugscriminaliteit. We zorgen dat ondermijning beter zichtbaar wordt en maken verschillende groepen in de gemeente weerbaarder, zoals inwoners, ondernemers en onze eigen organisatie. We vergroten kennis en maken mensen bewuster van ondermijning. Ook houden we toezicht en handhaven we de regels. We sluiten bijvoorbeeld drugspanden en gebruiken de Wet Bibob. Signalen van ondermijning, zoals drugscriminaliteit, bespreken we met de politie en pakken we aan. We blijven kijken wat we als gemeente zelf kunnen doen tegen ondermijning, bijvoorbeeld met onze Inspecteurs Ondermijning. Aan straatdealers leggen we een dwangsom op. Ook bedrijven en bedrijventerreinen krijgen aandacht. Financiële toelichting
bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal Nr.
1
Nr. 1
Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 32 -110 -25
-103
-189 50 -139
Onderwerp
Werkplekvergoedingen ZVH Saldo Onderwerp Werkplekvergoedingen ZVH
Begroting voor bijstelling 2026
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-139 -139
-5 -5
-144 -144
-119 -119
-69 -69
-69 -69
2026 2027 Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting -83 -83 -83 -83
2028 2029 Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting -83 -83 -83 -83
Toelichting Structurele daling in de opbrengsten van de werkplekvergoedingen van de ketenpartners van het Zorg- en Veiligheidshuis.
Monitoring De gemeenteraad heeft in december 2022 de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek voor de jaren 2023-2026 vastgesteld. In de kadernota zijn diverse SMART doelen opgenomen, gericht op thema’s. Daar werken we aan tot en met 2026. Voor de monitoring wordt daarom verwezen naar de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2023-2026. In april 2025 is het Actieplan Integrale Veiligheid 2025-2026 vastgesteld. Dit document beschrijft hoe we de veiligheid in Sittard-Geleen willen verbeteren. Het actieplan is een vervolg op de doelen uit de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek en bevat maatregelen die zowel criminaliteit als overlast aanpakken. De nadruk ligt op preventie: door criminaliteit te voorkomen en kwetsbare groepen te ondersteunen, zorgen we voor een samenleving waarin iedereen zich veilig voelt.
Externe Veiligheid Externe veiligheid heeft te maken met de risico’s voor mensen en het milieu bij het gebruik, de opslag en het vervoer van gevaarlijke stoffen. In onze Omgevingsvisie staat onze ambitie als het gaat over externe veiligheid. In 2040 zijn externe veiligheidsrisico’s zo veel mogelijk beperkt. Dit gebeurt door het treffen van maatregelen aan de bron en in de omgeving. Daarnaast houden we rekening met effecten mocht zich ondanks de kleine kans toch een incident voordoen. Als gemeente zoeken we steeds weer naar manieren om de externe veiligheid voor onze inwoners te verbeteren. Dit doen we samen met andere partijen, zoals het Rijk, de Provincie, ProRail, Gasunie en Chemelot. Wij hebben daarin een voornamelijk rechtmatige rol als het gaat om het borgen van externe veiligheid in het omgevingsplan. Daar gaan we mee door. Het bevoegde gezag voor Chemelot is de provincie. Eén van de activiteiten die wij samen met andere partijen doen, is het uitwerken van het convenant “voor een veilige ontwikkeling van Chemelot en haar omgeving”. Dat doen we sinds 2023. Op 25 mei 2023 tekenden de provincie Limburg, de gemeenten Beek, Stein en Sittard-Geleen, Stichting Chemelot, Chemelot Site Permit en
59
Programmabegroting 2026-2029
DSM het convenant. We blijven in 2026 werken aan de uitwerking en opvolging van het convenant. We verwerken de afspraken uit het veiligheidsconvenant in ons Omgevingsprogramma en in het Omgevingsplandeel Chemelot. Ook bekijken we hoe we omgaan met nieuwe ontwikkelingen op het Chemelot terrein die horen bij circulariteit en de energietransitie. De Omgevingsvisie is in 2025 vastgesteld. Daarom zijn we in 2025 begonnen met het uitwerken van de doelen uit de Omgevingsvisie in een omgevingsprogramma. Ook in 2026 loopt dit project en wij koersen op vaststelling eind 2026. Tegelijk werken we aan het uitwerken van onderdelen over externe veiligheid in het Omgevingsplan. De stationsomgeving (inclusief het rangeerterrein) in Sittard krijgt ook in 2026 extra aandacht. Zo voeren we een onderzoek uit naar belanghebbenden en richten wij een gesprekstafel in met deze belanghebbenden. Ook onderzoeken wij de belangrijkste ongevallen die kunnen ontstaan en hoe wij daar rekening mee kunnen houden. In het omgevingsprogramma vernieuwen wij ons beleid en geven we aan welke maatregelen nodig zijn om het spoor en het rangeerterrein veilig te houden. We werken eraan om het stationsgebied te veranderen in een levendige plek om te wonen en te werken. Om dit mogelijk te maken werken we aan het verder verkleinen van de veiligheidsrisico’s van het rangeerterrein op de omgeving.
Samenwerking met het Rijk, ProRail, Provincie en Chemelot is hierbij belangrijk. Financiële toelichting
bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal
Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 -200 -42
-242
Nr.
1
Nr. 1
-196 -196
Begroting voor bijstelling 2026
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-197 -197
-23 -23
-221 -221
-220 -220
-219 -219
-218 -218
Onderwerp
2026 2027 Bijstelling Bijstelling Begroting Begroting
2028 Bijstelling Begroting
2029 Bijstelling Begroting
Diverse kleine verschillen
-23
-23
-23
-23
Saldo
-23
-23
-23
-23
Onderwerp Diverse kleine verschillen
Toelichting Diverse kleine verschillen
Monitoring De gemeenteraad heeft in december 2022 de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek voor de jaren 2023-2026 vastgesteld. In de kadernota zijn diverse SMART doelen opgenomen, gericht op thema’s. Daar werken we aan tot en met 2026. Voor de monitoring wordt daarom verwezen naar de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2023-2026. In april 2025 is het Actieplan Integrale Veiligheid 2025-2026 vastgesteld. Dit document beschrijft hoe we de veiligheid in Sittard-Geleen willen verbeteren. Het actieplan is een vervolg op de doelen uit de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek en bevat maatregelen die zowel criminaliteit als overlast aanpakken. De nadruk ligt op preventie: door criminaliteit te voorkomen en kwetsbare groepen te ondersteunen, zorgen we voor een samenleving waarin iedereen zich veilig voelt.
60
Toezicht en handhaving leefbaarheid Onze Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s) zijn belangrijk voor veilige en leefbare buurten en centra. Ze zijn vaak in de wijk te zien, kennen de mensen en zijn makkelijk aan te spreken. BOA’s controleren of mensen zich aan de regels houden. Ze lossen verschillende problemen op, zoals fout parkeren, rommel op straat, lawaai of ruzie tussen buren. Als het nodig is, mogen ze een boete geven of ingrijpen bij een conflict. BOA’s werken ook op vaste plekken, zoals scholen en winkelcentra. Ze letten op overlast en proberen problemen vroeg te zien en op te lossen. Ze praten met bewoners en ondernemers, zodat problemen niet groter worden. Ook houden ze spreekuren en werken ze samen met buurtpreventieteams. Soms organiseren ze acties om mensen te leren hoe ze verdachte situaties kunnen herkennen en melden. Het werk van BOA’s wordt steeds moeilijker. Daarom geven we in 2026 extra aandacht aan hun opleiding. Ze krijgen trainingen in praten met mensen, omgaan met lastige situaties en het oplossen van ruzies. Ook zoeken we in 2026 naar nieuwe manieren om goed samen te werken. Bijvoorbeeld door BOA’s vaker in te zetten op meldingen over de leefomgeving. De zogenaamde leefbaarheidsmeldingen. Op deze manier kan de politie zich meer richten op (grotere) veiligheidsproblemen.
Samen met andere organisaties en inwoners zorgen BOA’s ervoor dat Sittard-Geleen ook in 2026 een leefbare en veilige gemeente blijft om te wonen en te bezoeken. Financiële toelichting
bedragen x € 1.000 Baten Las ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal
Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 29 -2.954 18 -
-2.907
5 -2.874 18 -2.851
Begroting voor bijstelling 2026
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
5 -2.874 -2.869
-
5 -2.874 -2.869
5 -2.874 -2.869
5 -2.874 -2.869
5 -2.874 -2.869
Geen financiële bijstellingen. Monitoring De gemeenteraad heeft in december 2022 de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek voor de jaren 2023-2026 vastgesteld. In de kadernota zijn diverse SMART doelen opgenomen, gericht op thema’s. Daar werken we aan tot en met 2026. Voor de monitoring wordt daarom verwezen naar de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2023-2026. In april 2025 is het Actieplan Integrale Veiligheid 2025-2026 vastgesteld. Dit document beschrijft hoe we de veiligheid in Sittard-Geleen willen verbeteren. Het actieplan is een vervolg op de doelen uit de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek en bevat maatregelen die zowel criminaliteit als overlast aanpakken. De nadruk ligt op preventie: door criminaliteit te voorkomen en kwetsbare groepen te ondersteunen, zorgen we voor een samenleving waarin iedereen zich veilig voelt.
Andere veiligheidsthema’s Het programma Veiligheid kent ook andere veiligheidsthema’s. We noemen er een paar. Evenementen en betaald voetbal Samen met Fortuna Sittard, de supporters, de politie, de brandweer en het Openbaar Ministerie werken we aan betere veiligheid bij voetbalwedstrijden. Ons doel is in 2026 opnieuw dat de wedstrijden toegankelijk, gastvrij en veilig zijn. Zo is er weinig politie en zijn er weinig veiligheidsmaatregelen nodig. Ook werken we aan het verbeteren van de veiligheidsplannen voor evenementen in onze gemeente. Bij grote evenementen nemen we maatregelen, zoals minder verkeer rondom het evenement. We helpen organisatoren waar nodig met advies en expertise. Bij sommige grote evenementen organiseren we een bijeenkomst met de organisator en andere partners. We bespreken dan de risico’s en oefenen samen.
61
Programmabegroting 2026-2029
Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Crisisbeheersing en rampenbestrijding gaat over het voorbereiden op en aanpakken van rampen of incidenten. De Veiligheidsregio Zuid-Limburg zorgt voor de voorbereiding en coördinatie hiervan. Het meeste geld voor ‘andere veiligheidsthema’s’ gaat naar de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. De gemeente speelt ook een belangrijke rol bij rampen of incidenten. Daarom geven we extra opleidingen aan onze medewerkers en het college. In 2022 startte de campagne ‘Samen Veilig Rondom Chemelot’. Dit is een campagne samen met Chemelot, de Provincie, de Veiligheidsregio Zuid-Limburg en de gemeenten Beek en Stein. Eind 2025 wordt een nieuw onderzoek gedaan naar de veiligheidsbeleving rondom Chemelot. In 2026 beslissen we daarna hoe we verder gaan met risicocommunicatie. Ontwikkelpaden In 2026 gaan we door met de extra aandacht voor veiligheid en leefbaarheid voor Geleen-Zuid, GeleenCentrum, Sittard-West en Sittard-Centrum. Op verschillende onderwerpen doen we extra activiteiten, ook met een gemeentelijk team. In Geleen-Centrum richten we ons vooral op ondermijning. We proberen mensen bewuster te maken en zorgen voor extra controles. In Sittard-West richten we ons op sociale veiligheid en jongeren. In Geleen-Zuid richten we ons op sociale en fysieke veiligheid, zoals de aanpak van overlast rondom Zuidhof.
Ook in Sittard-Centrum richten we ons op sociale en fysieke veiligheid. Hier pakken we bijvoorbeeld overlast in het winkelgebied aan. Financiële toelichting
bedragen x € 1.000 Ba ten La s ten Onttrekki ngen Toevoegi ngen Totaal
Jaarrekening Actuele 2024 begroting 2025 631 -12.604 206 -926
-12.693
Nr.
1 2 3 4 5
376 -13.735 122 -44 -13.280
Onderwerp
VRZL VRZL VRZL toekomstige huisvesting Brandweer Geleen Diverse kleine verschillen Saldo
Nr. 1 VRZL 2 VRZL
Onderwerp
3
VRZL toekomstige huisvesting
4
Brandweer Geleen
5
Diverse kleine verschillen
Begroting voor bijstelling 2026
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
376 -13.550 -44 -13.217
-119 52 -67
257 -13.498 -44 -13.285
257 -12.253 -44 -12.039
257 -12.299 -44 -12.086
257 -12.383 -44 -12.169
2028 Bijstelling Begroting 69 -100 -104 -21 -156
2029 Bijstelling Begroting 69 -168 -104 -37 -240
2026 Bijstelling Begroting 273 -204 -104 -32 -67
2027 Bijstelling Begroting 69 -37 -104 -21 -93
Toelichting Structurele daling begroting 2026 e.v. door bezuinigingsmaatregelen. Structurele daling begroting 2026 e.v. door de toegepaste indexering. Deze bijstelling wordt gedekt door de stelpost inflatie (zie programma 0). Structurele stijging door wijziging in de financiering van de huisvesting brandweerkazernes. Besluitvorming heeft plaatsgevonden in het AB VRZL van 4 juli 2025. Verlaging inkomsten huur door normaliseringsafspraken VRZL. Besluitvorming heeft plaatsgevonden in het AB VRZL van 4 juli 2025. Diverse kleine verschillen
Monitoring De gemeenteraad heeft in december 2022 de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek voor de jaren 2023-2026 vastgesteld. In de kadernota zijn diverse SMART doelen opgenomen, gericht op thema’s. Daar werken we aan tot en met 2026. Voor de monitoring wordt daarom verwezen naar de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2023-2026.
62
In april 2025 is het Actieplan Integrale Veiligheid 2025-2026 vastgesteld. Dit document beschrijft hoe we de veiligheid in Sittard-Geleen willen verbeteren. Het actieplan is een vervolg op de doelen uit de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek en bevat maatregelen die zowel criminaliteit als overlast aanpakken. De nadruk ligt op preventie: door criminaliteit te voorkomen en kwetsbare groepen te ondersteunen, zorgen we voor een samenleving waarin iedereen zich veilig voelt.
63
Programmabegroting 2026-2029
Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Met het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat dragen we bij aan alle drie de veerkrachten van SittardGeleen. We werken aan de ambitie ‘gezond bewegen’ en ‘duurzame logistiek’ uit de omgevingsvisie. We creëren (steeds meer) een omgeving waarin onze inwoners, bezoekers en ondernemers actief, duurzaam en veilig kunnen reizen naar hun woning, school, werkplek, ontmoetingsplekken in hun wijk of het centrum en naar voorzieningen zoals een supermarkt of huisarts. Dit is vooral urgent vanwege de gezondheidsopgave in onze gemeente. We werken daarom aan een omgeving die uitnodigt om gezond te bewegen en die voldoende alternatieven biedt voor het gebruik van de eigen auto. Het helpt mensen om een gezonde leefstijl te (kunnen) ontwikkelen. Bovendien draagt het bij aan schonere lucht en minder lawaai in de omgeving. Ook werken we aan een duurzame manier van het aan- en afvoeren van goederen met respect voor onze gezondheid en ons milieu. Dit is hard nodig om de verandering naar een toekomstbestendige circulaire economie mogelijk te maken. Financiële toelichting: Het saldo van het programma verkeer, vervoer en waterstaat bedraagt ongeveer € 32 mln. Binnen het programma bedragen de lasten circa € 37 mln.
De grootste posten hierbinnen zijn de kapitaallasten (€ 12 mln.), onderhoudskosten (€ 11 mln.), diensten derden (€ 4,8 mln.) en interne doorverrekeningen waarvan de dekking binnen andere programma's is opgenomen (€ 5mln.). Daartegenover staan circa € 4,4 mln. aan baten. De grootste posten hierbinnen zijn de parkeerinkomsten (€ 3 mln), de havengelden (€ 0,58 mln.) en de toeslag van een energiemaatschappij (€ 0,3 mln.). Belangrijke structurele thema’s binnen dit programma zijn verkeersveiligheid en parkeerbeleid en daarnaast zijn er een aantal projecten zoals ontsluiting Absbroek. Een actueel thema binnen dit programma betreft de beheerplannen Openbare ruimte. Zowel op basis van het theoretisch model als ook uit de inspecties die jaarlijks uitgevoerd worden, van met name onze verhardingen en bomen, blijkt dat de komende jaren aanzienlijke vervangingen noodzakelijk zijn om aan het door de Raad vastgestelde beheerniveau te blijven voldoen. Dit betekent dat zowel het jaarlijks exploitatiebudget als ook het investeringsbudget voor het beheer en onderhoud van de assets in de openbare ruimte verhoogd moet worden middels besluitvorming in deze begroting. Deze mutatie raakt ook programma Sport. Bedragen x1000 Jaarrekening 2024
Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal
64
€
7.392 -31.944 735 -1.798 -25.615
Actuele begroting 2025
€
5.260 -32.974 1.163 -223 -26.774
Begroting voor bijstelling 2026 4.346 -33.443 20 -223 € -29.301
Bijstelling 2026
Begroting na bijstelling 2026
Begroting 2027
0 -1.837 0 0 -1.837
4.346 -35.281 20 -223 -31.138
4.358 -37.622 20 -223 € -33.467
€
€
Begroting 2028
€
4.371 -38.778 20 -223 -34.611
Begroting 2029
€
4.384 -39.648 20 -223 -35.467
Onderstaande Kredieten worden in het programma Verkeer afgeroepen. Onderwerp
Ontsluiting Absbroek
Toelichting
De woningbouwontwikkeling in het middengebied, Absbroek, vindt plaats in meerdere fasen. Fase 1 is nagenoeg afgerond, fase 2a is in uitvoering en de fase 2b staat in verkoop. Het eerder toegekende krediet voor de ontsluiting van de wijk wordt verruimd in verband externe omgevingsfactoren en indexatie. Met de aanleg van de ovonde wordt gezorgd voor een betere en veiligere doorstroom van alle verkeersdeelnemers op dit knooppunt. Vloercoating De vervanging van de vloercoating in parkeergarages de parkeergarages Hub Dassenplein (2026), Odaparking (2027), Marktgarage Geleen (2027) en Zuyderland (2028) komt circa eens per twintig jaar voor. Omdat het hier om een duurzame ingreep gaat, wordt dit niet meer als regulier onderhoud opgenomen in de exploitatie, maar als investering geactiveerd. Beheerplannen Op basis van het theoretisch model, openbare ruimte maar zeker ook uit de inspecties die 2026-2029 we jaarlijks uitvoeren van met name Investeringskrediet onze verhardingen en bomen, concluderen we dat de komende jaren aanzienlijke vervangingen noodzakelijk zijn om aan het door de Raad vastgestelde beheerniveau te blijven voldoen. We stellen voor om het investeringsbudget structureel te verhogen zodat met name ook de komende jaren nieuwe herinrichtingsprojecten opgestart kunnen worden en bomen vervangen indien nodig.
Proeftuin De proeftuin Zeeheldenbuurt zal Zeeheldenbuurt eind 2025 / begin 2026 worden innovatie afgerond. 1 van de projecten die voortvloeit uit deze proeftuin is de pilot “herinrichting 4 klimaat robuuste straten”. Voor dit project zal in 2026 de uitvoering starten. Om deze werkzaamheden op een innovatieve, duurzame wijze te kunnen realiseren en voltooien, willen we de resterende investering van € 0,55 mln. voor 2026 afroepen. Zodra de werkzaamheden van de proeftuin gereed zijn, zullen we de rapportage met de raad delen. Saldo