Bijlage 4 - RIB Begrotingsbeeld na Najaarsnota 2024

Raadsinformatiebrief Datum: 8 oktober 2024 Zaaknummer: 1359514 Portefeuillehouder: Peter Raaijmakers Contactpersoon: Oeke van Boekel, teammanager Financiën en Administratie

Onderwerp Begrotingsbeeld na Najaarsnota 2024

Aanleiding In de Begroting 2025 hebben we u een (financiële) doorkijk gegeven naar de jaren 2025 en verder. We hebben daarbij ook aangegeven dat met name het jaar 2026 een probleemjaar lijkt te worden, overigens voor heel veel gemeenten in Nederland. Bij het opstellen van de begroting gaven we daarom aan te hopen op een extra bijdrage van het Rijk om het financiële gat vanaf 2026 te dichten. Inmiddels weten we dat het Rijk die helpende hand niet biedt. Sterker nog, ook in andere jaren krijgen we minder inkomsten vanuit het Rijk, meldt de septembercirculaire. In de Najaarsnota hebben we de effecten voor u doorgerekend. Met deze Najaarsnota schrijven we rode cijfers vanaf 2025. Wanneer het Rijk volgend jaar in de meicirculaire geen extra middelen beschikbaar stelt zal hier geen verandering in komen en lijkt het financiële ravijn een feit te zijn waar we rekening mee moeten houden.

Inhoud De negatieve ontwikkeling van ons begrotingssaldo is niet meer beperkt tot alleen het jaar 2026, maar is structureel. Dit heeft een aantal oorzaken. De belangrijkste is de algemene uitkering van het Rijk. Vanaf 2026 daalt onze algemene uitkering vanwege de gewijzigde berekeningsmethodiek. Dit levert nu het volgende plaatje op: Ontwikkeling begrotingssaldo x € 1.000: - = nadeel en + = voordeel Begrotingssaldo, als startpunt Voorgestelde begrotingsmutaties: - Resultaat najaarsnota 2024 - Resultaat septembercirculaire 2024 Begrotingssaldo na begrotingsmutaties

begroting begroting begroting begroting begroting 2024 2025 2026 2027 2028 855,7 -36,1 4,6 498,9 349,8 -770,4 111,1 196,4

-668,3 -135,3 -839,7

-519,0 -415,9 -930,3

-504,8 -51,9 -57,8

-493,5 -141,0 -284,7

overschot

tekort

tekort

tekort

tekort

Zoals u ziet zijn er ook verschillende autonome ontwikkelingen die zorgen voor een negatief begrotingssaldo voor alle jaren na 2025. Meer hierover kunt u lezen in de Najaarsnota 2024. Daarnaast zien we voor de komende jaren ambities en ontwikkelingen op het terrein van onder andere onderwijshuisvesting, migratie, actualisatie beheerplannen en ontwikkelingen op het sociaal domein. Deze ambities en ontwikkelingen leggen op hun beurt een extra claim op onze begroting.

Spaarpot Zoals in de begroting al gesteld is het mogelijk om met inzet van begrotingssaldo en reservepositie (algemene reserve en reserve toekomstige investeringen) een aantal ambities voor de komende jaren te realiseren. Het college wil de spaarpot van de gemeente aanspreken nu dat nodig is, om de leefbaarheid in onze dorpen te verbeteren of op peil te houden. Maar ook hier geldt: op is op. Door het aanspreken van de reserves is de financiële ruimte voor toekomstige ontwikkelingen zeer beperkt. Dit maakt het noodzakelijk om terughoudend om te gaan met nieuwe ontwikkelingen, zeker daar waar we een keuze kunnen maken. Gedetailleerder beeld De komende periode gaan we gebruiken om een gedetailleerder beeld te krijgen van de consequenties van de recente ontwikkelingen en andere (financiële) vraagstukken die mogelijk op ons af komen. We zullen dat beeld uiteraard ook delen met uw raad en met onze inwoners.

Vervolg Andere keuzes maken Wij sluiten niet uit dat wij door de recente ontwikkelingen en het uitblijven van extra middelen vanuit het Rijk, komend jaar andere keuzes moeten gaan maken dan we graag zouden willen. Sterker nog, wanneer de meicirculaire geen beter beeld geeft, zal het noodzakelijk zijn om (her)overweging te maken van nu opgenomen beleid in de begroting vanaf 2026. Anders gezegd: dan zullen wij beleid en ambities moeten gaan bijstellen om toch tot een sluitende begroting voor 2026 te kunnen komen. Wij zullen voorafgaand aan het opstellen van de Voorjaarsnota alvast moeten voorsorteren op maatregelen waarmee we de begroting voor komende jaren toch sluitend kunnen krijgen. Wij beseffen dat deze ingrepen pijn kunnen doen. Wij willen uw raad daarom actief in dit proces betrekken en daarmee niet wachten tot de bespreking van de volgende Voorjaarsnota. Wij gaan graag met u in gesprek over hoe we dit proces kunnen vormgeven. Om dit proces goed te doorlopen besluit het college binnenkort om geen besluiten te nemen met directe structurele claims op de algemene middelen tenzij strikt noodzakelijk of autonoom. Ondanks de financiële uitdagingen waarmee we te maken hebben, blijven wij ons onverminderd inzetten om de ambities uit ons bestuursakkoord te realiseren. We spannen ons daarbij in om een stijging van de lasten voor onze inwoners zoveel mogelijk te voorkomen.

We zullen daarnaast komende tijd via de VNG, maar ook via andere kanalen breed aandacht vragen voor de noodzaak van een hogere bijdrage vanuit het Rijk. Nog steeds krijgen gemeenten nieuwe taken toebedeeld vanuit Den Haag. Die voeren we nu en in de toekomst graag uit, maar daar hebben we dan wel voldoende budget voor nodig.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Sint-Michielsgestel

D.C. van Eeten gemeentesecretaris

E. Smid burgemeester