Document · PDF

Bijlage 2 - Accountantsverslag 2023

Gemeenteraad 4 juli 2024, gemeente sint-michielsgestelBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarverslag en jaarrekening 20235.447 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Accountantsverslag Gemeente Sint-Michielsgestel

7 juni 2024 Eindhoven

Aanbiedingsbrief Gemeente Sint-Michielsgestel t.a.v. gemeenteraad Postbus 10000 5270 GA SINT-MICHIELGESTEL Eindhoven, 7 juni 2024 Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2023

Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2023 van de Gemeente Sint-Michielsgestel. Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op het aspect getrouwheid. Vanaf 2023 is het college voor het eerst verantwoordelijk voor het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij hebben deze verantwoording betrokken in onze controle, maar geven zelf geen expliciet oordeel meer over de rechtmatigheid. In het kader van onze opdracht hebben wij in november 2023 een interim controle uitgevoerd. De bevindingen hieruit zijn reeds in een separate management letter gerapporteerd.

Aansluitend hebben wij in april 2024 de jaareindecontrole uitgevoerd. De jaareindecontrole is gericht op het vormen van een oordeel over de jaarrekening in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving. Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid van de jaarrekening 2023. Wij hebben dit verslag in concept besproken met de ambtelijke organisatie, de gemeentesecretaris en de verantwoordelijk wethouder. Wij zullen dit verslag toelichten aan de audit commissie. Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij uiteraard gaarne bereid. Wij danken de medewerkers van MGD voor de plezierige en constructieve samenwerking. Met vriendelijke groet, namens ons hele team, ValidSigned door T.M.M. van Lierop RA MSc op 07-06-2024

ValidSigned door M.H.J. van Heeswijk RA MSc op 07-06-2024

T.M.M. van Lierop RA MSc Extern accountant

M.H.J. van Heeswijk RA MSc Manager

Inhoudsopgave 1.

Samenvatting

Overige aspecten

Ons oordeel

Bijlages

1. 2.

Bevindingen jaarrekening 2023 1. 2. 3. 4. 5.

Rechtmatigheid Grondexploitaties Voorzieningen groot onderhoud Jeugdhulp en Wmo Overige bevindingen

10 12 13 15 16

Tabel fouten en onzekerheden SiSa Tabel fouten en onzekerheden TOZO

Totaal aantal pagina’s

20 23

1. Samenvatting – oordeel Ons oordeel Onderwerp

Goedkeurend

Afkeurend

Anders

Toelichting

De jaarrekening 2023 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2023 als van de activa en passiva per 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Wel bevindingen

Anders

Toelichting

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële rechtmatigheid en is opgesteld in overeenstemming met de kadernota rechtmatigheid en de met de raad gemaakte afspraken. Door het college zijn de financiële onrechtmatigheden gemeld en is, binnen de daarvoor gestelde grenzen, rechtmatig gehandeld.

Wij hebben vastgesteld dat de WNT-verantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.

Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.

Getrouw beeld

Onderwerp

Geen bevindingen

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT verantwoording

SISA bijlage

1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2023 Het gerealiseerde resultaat vóór mutatie reserves (saldo baten en lasten) bedraagt € 2,5 miljoen positief. Dit saldo valt € 3,7 miljoen positiever uit dan begroot na wijziging. Het belangrijkste voordeel zit op het programma Sociaal Domein. Dit voordeel is nagenoeg geheel (totaal € 3,2 miljoen) verrekend in de egalisatiereserves en komt niet terug in het resultaat na mutatie reserves.

Resultaat vóór mutatie reserves in k€ € 3.000 € 2.000 € 1.000 €0

2.521 160

-1.134

-€ 1.000 -€ 2.000

Primaire begroting Bijgestelde begroting Realisatie

Resultaat na mutatie reserves in k€

Wij merken op dat een deel van het resultaat wordt veroorzaakt door incidentele voor- nadelen en door vertraging in projecten die daarmee doorlopen naar 2024. In dit kader adviseren wij om het ambitieniveau van de gemeente beter af te stemmen op de mate waarin projecten kunnen worden gerealiseerd

€ 3.000 € 2.000 € 1.000 €0

-118

Het resultaat na mutatie reserves bedraagt nagenoeg nihil en ligt daarmee ook zeer sterk in lijn met de begroting. Desondanks zijn er enkele positieve en negatieve afwijkingen zichtbaar: • Resultaat opvang Oekraïne (na afroming reserve) € 500.000 (programma Sociaal Domein) • Lagere uitgaven op budgetten € 393.000 (diverse programma’s) • Rentebaten schatkistbankieren € 363.000 (programma Ruimtegevend Bestuur) • Lagere uitkering gemeentefonds -/- € 663.000 (programma Ruimtegevend Bestuur) • Negatief resultaat anterieure overeenkomsten -/- € 308.000 (programma Leefomgeving) • Diverse overige (per saldo) nadelen -/- € 166.000 (diverse programma’s)

-1

-€ 1.000

Ondanks dat de resultaatanalyse in het jaarverslag volgens ons van een goed niveau is, was een deel van de afwijkingen reeds gedurende het jaar bekend. Wij adviseren, onder andere vanwege de begrotingsrechtmatigheid, voortaan de bijgestelde begroting hierop aan te passen.

Met de structurele resultaten en afwijkingen houdt de gemeente rekening in de (meerjaren-)begroting. De gemeente heeft een sluitende begroting voor de komende jaren. Daarbij is rekening gehouden met de laatst bekende gegevens ten aanzien van het gemeentefonds. 5

1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2023 Opbouw eigen vermogen in € mln

Eigen vermogen in € mln

€40

€ 40,0

€ 20,0

27,4 19,3

29,9

22,1

2,0 5,7 19,7

€2020

€20

Resultaat

2021

2022

2023

€-

0,0 6,2 23,7

Algemene reserve Bestemmings reserve

Externe financiering in € mln

Solvabiliteit in % van

€2

€1

€0

100% balanstotaal

1,9

Vaste passiva

1,5

50% 37,7%

42,0% 47,7% 45,8%

34,8% 36,3% 38,9% 38,9% 0%

Gemidd elde in NL SintMichiel sgestel

2022 2023 2020 2021 2022 2023 2022 2023 Het eigen vermogen van de gemeente Sint-Michielsgestel neemt toe met € 2,5 miljoen als gevolg van het positieve resultaat en bedraagt € 29,9 miljoen eind 2023. De bestemmingsreserves nemen toe naar € 23,7 miljoen. De toename ziet vooral op de reserve Toekomstige investeringen onderwijshuisvesting van € 5,6 miljoen, de reserve Toekomstige investeringen van € 5,1 miljoen en de reserves Besteding- en egalisatie Sociaal Domein van samen € 4,2 miljoen. De totale externe financiering (vast en kortlopend) is zeer beperkt en bedraagt eind 2023 € 1,5 miljoen. De gemeente beschikt over liquide middelen van € 12,3 miljoen. Deze liquide middelen zijn nodig om de aankomende grote projecten te financieren.

De solvabiliteit bedraagt 45,8% en ligt hiermee boven het landelijke gemiddelde. Deze is – ondanks het positieve resultaat - gedaald ten opzichte van voorgaand jaar door een stijging van het balanstotaal. De totale weerstandscapaciteit van de gemeente bedraagt eind 2023 (na resultaat bestemming) op basis van de paragraaf weerstandsvermogen € 6,2 miljoen. Dit is volgens de paragraaf voldoende om de geïdentificeerde en gekwantificeerde risico’s ad € 2,8 miljoen af te dekken. In de toekomst worden binnen de gemeente een aantal grote projecten verwacht, waaronder de huisvesting van scholen. Momenteel wordt rekening gehouden in de begroting en de reservepositie met het huidig geldend integraal huisvestingsplan onderwijs. In 2024 wordt het integraal huisvestingsplan onderwijs geactualiseerd, waarna de financiële consequenties voor de toekomst duidelijk zullen worden. Gezien de omvang en daarbij gepaard gaande onzekerheden, vinden wij het belangrijk om de risico’s en het effect op de financiële positie nauwkeurig te blijven monitoren. © 2024 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Gehanteerde controle en rapporterings-tolerantie

Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2023 uitgevoerd met inachtneming van de volgende toleranties, zoals opgenomen in het controleprotocol. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven.

Controleverschillen

Grondslag

Omvang

Tolerantie

Goedkeuringsgrens fouten

1% van de werkelijke lasten inclusief dotatie reserves

€ 88.318.000

€

Goedkeuringsgrens onzekerheden

3% van de werkelijke lasten inclusief dotatie reserves

€ 88.318.000

€ 2.650.000

Rapporteringsgrens

Controleprotocol

€

883.000

100.000

In de jaarrekening 2023 resteren onderstaande ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid. Omdat het totaal aan controleverschillen onder de toleranties blijft, heeft dit geen effect op ons oordeel. Omschrijving

Omvang fout

Richting

Omvang onzekerheid

Verwijzing

Voorziening wethouderspensioen*

€ 232.000

Positief

Voorziening debiteuren SoZa*

€ 141.000

Positief

Vaststellen levering zorg

€ 152.000

H. 3.4

Totaal getrouwheidsoordeel

€ 373.000

€ 152.000

*De voorzieningen wethouderspensioen en debiteuren SoZa zijn te hoog gewaardeerd in de jaarrekening. De voorziening wethouderspensioen is te hoog doordat per abuis de rekenrente per 31 december 2023 in plaats van de rekenrente per 30 september 2023 is gehanteerd. De voorziening debiteuren SoZa is te hoog doordat een onjuist percentage is gehanteerd. Om praktische reden en gezien de omvang van het bedrag is besloten dit niet meer te corrigeren. © 2024 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Jaarverslag verenigbaar

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. De programmaverantwoording hebben wij marginaal getoetst wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke belangrijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording. Wij denken in algemene zin dat de leesbaarheid en relevantie van uw jaarverslag en jaarrekening kan worden verbeterd door focus te leggen op de belangrijke onderwerpen en afwijkingen en daarmee het aantal pagina’s terug te brengen. In dit kader is de gemeente Sint-Michielsgestel voornemens om de verantwoording op lasten vanaf 2025 op programmaniveau te doen in plaats van beleidsproductniveau. Dit vereist nog een aanpassing in de financiële verordening.

Schattingen

De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd. In uw jaarrekening zijn de volgende belangrijke schattingen verwerkt: • De waardering van de grondexploitaties (zie bevinding 3.2); • De waardering van voorzieningen, in het bijzonder voor de voorzieningen groot onderhoud (zie bevinding 3.3); • De inschatting van inbaarheid van debiteuren(vorderingen) en de getroffen voorziening voor oninbaarheid.

2. Ons oordeel Onderwerp

Toelichting

Verbonden partijen

In uw jaarrekening zijn diverse bijdragen aan verbonden partijen verwerkt. De (op basis van de financiële impact en risicoprofiel) belangrijkste verbonden partijen betreffen: • GR MGD: bijdrage in de bedrijfsvoering € 22,6 miljoen + € 2,1 miljoen projectmatige bijdrage • WSD-Groep: bijdrage Participatie WSW € 4,1 miljoen + € 26.000 bijdrage in de bedrijfsvoering • GR Veiligheidsregio Brabant-Noord: bijdrage € 1,9 miljoen Bovengenoemde bedragen zijn verwerkt op basis van de (concept) jaarcijfers 2023 zoals opgeleverd door de verbonden partij. Wij hebben kennis genomen van deze jaarcijfers en stemmen in met de huidige verwerking in de jaarrekening en de toelichting van de risico’s in de paragraaf verbonden partijen. Wij wijzen u verder op de volgende zaken: • Bij GR MGD wordt geen eigen weerstandsvermogen aangehouden, waardoor ieder nadeel direct ten laste van uw resultaat komt. Het nadelig resultaat over 2023 (-/- € 665.000) is verwerkt binnen uw jaarrekening. In uw vermogen resteert nog een egalisatie reserve ICT van € 379.000 ter dekking van toekomstige ICT gerelateerde kosten. Verder zijn uw reserves beperkt om toekomstige tekorten en risico’s (personeel, inflatie etc.) op te vangen. • Uit de jaarstukken van WSD-groep blijkt een risicobedrag van € 10,5 miljoen. Dit risico kan ruim worden opgevangen binnen het eigen vermogen van WSD-groep (€ 31,8 miljoen).

Interne beheersing

Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In onze management letter hebben wij enkele aandachtspunten opgenomen voor de verdere verbetering van processen die met name toezien op het inkoopproces, het sociaal domein en de invulling van de verbijzonderde interne controle functie in relatie tot de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij constateren dat hiervoor in de organisatie aandacht is.

SiSa-bijlage

De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. De verplichte tabellen voor fouten en onzekerheden die aangeleverd moeten worden bij het CBS zijn opgenomen achter in het verslag.

3.1 Rechtmatigheid Rechtmatigheid Algemeen

Onze rol

Onze verklaring

De rechtmatigheidsverantwoording is voor het eerst toegevoegd aan de jaarrekening 2023. Hiermee legt het college expliciet verantwoording af over drie aspecten van de financiële rechtmatigheid, met inachtneming van de algehele kaders (bijvoorbeeld de kadernota rechtmatigheid) en de gestelde kaders door de raad (o.a. de financiële verordening, het controleprotocol en het normenkader). Hierbij is rekening gehouden met een tolerantiegrens van 1% (zijnde € 885.295) voor de rechtmatigheidsverantwoording zelf en een rapporteringsgrens van € 100.000 voor afwijkingen die in de paragraaf bedrijfsvoering gemeld dienen te worden. Onze rol als accountant betreft het vaststellen dat afwijkingen juist en volledig zijn opgenomen en toegelicht, rekening houdend met bovenstaande grenzen. Wij hebben hiervoor de opzet en uitkomsten van de interne controles geïnspecteerd en de ingenomen standpunten van het college getoetst. Het college heeft uiteindelijk een totaalbedrag van € 594.000 aan lasten als onrechtmatig aangemerkt. Dit valt ruim binnen de tolerantiegrens, waardoor rechtmatig is gehandeld binnen de afspraken. Criteria

Bedrag

Valt binnen tolerantie?

Voorwaardencriterium

€ 334.000

Ja, zie tevens toelichting.

Begrotingscriterium

€ 260.000

Ja, zie tevens toelichting.

Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium

Totaal rechtmatigheidsoordeel

€ 594.000

Ons inziens zijn bovenstaande afwijkingen tot stand gekomen binnen de spelregels en zijn ze op getrouwe wijze weergegeven in de rechtmatigheidsverantwoording. De bijbehorende toelichtingen (vooral de paragraaf bedrijfsvoering) geven het gewenste inzicht. Dit hebben wij meegewogen in het afgeven van het goedkeurend oordeel bij de jaarrekening.

3.1 Rechtmatigheid Rechtmatigheid Bevinding Voorwaarden criterium

Begrotingscriterium

Ten aanzien van dit criterium zien de risico’s vooral toe op naleving van de aanbestedingswetgeving. Door de organisatie is een uitgebreide inkoopanalyse opgesteld waarbij is getoetst of is voldaan aan de aanbestedingswetgeving. Uit de inkoopanalyse volgt een onrechtmatigheid ter grootte van € 147.000 die toeziet op onderhoud van openbare verlichting. Deze opdracht is inmiddels Europees aanbesteed. Daarnaast is een subsidie ter hoogte van € 138.000 niet verantwoord conform de bepalingen in de subsidieverordening en is daarmee onrechtmatig. De overige onrechtmatigheden van in totaal € 49.000 vallen onder de rapporteringsgrens en zijn niet apart toegelicht. Wij zijn het eens met de getrokken conclusies en de opgenomen toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering. De gemeenteraad autoriseert de begroting op het niveau van beleidsproducten. Voor 2023 is bij de toetsing op het begrotingscriterium uitgegaan van de financiële verordening en de raadsinformatiebrief rechtmatigheid van het voorjaar 2024. In deze gemaakte afspraken zijn de kaders gesteld, waarin onder andere is bepaald welke onrechtmatigheden acceptabel zijn en dat acceptabele afwijkingen niet meetellen in het onrechtmatigheidsoordeel. Ondanks dat dit niet geheel in lijn is met de uitgangspunten van de Kadernota rechtmatigheid, doet dit wel recht aan de eigen gemaakte afspraken met de raad.

Wij adviseren deze afspraken in de toekomst te evalueren. De bruto onrechtmatigheden (overschrijdingen van de lasten inclusief stortingen in reserves en investeringskredieten) bedragen € 3.265.000, waarvan € 3.005.000 acceptabel is. Deze overschrijdingen zien met name op (1) hogere lasten afval € 198.000, (2) hogere lasten inkomensvoorzieningen € 362.000 en (3) hogere lasten € 199.000 door nadelig resultaat MGD die allen worden gecompenseerd door baten en daarmee acceptabel zijn. Daarnaast zijn een aantal overschrijdingen (m.n. programma Sociaal Domein) veroorzaakt door stortingen in reserves die niet begroot waren. Deze zijn conform de afspraken in de nota reserves en voorzieningen en zijn hiermee acceptabel. Hierna resteren netto onrechtmatigheden van € 260.000 welke met name toezien op het product sport en ruimtelijke ontwikkeling. Op basis van bovenstaande is het college van mening dat geen onrechtmatigheden zijn begaan. Wij stemmen hiermee in, gezien de uitleg die is gegeven in de paragraaf bedrijfsvoering alsmede het feit dat binnen de afspraken is bepaald dat bepaalde overschrijdingen acceptabel zijn.

3.2 Grondexploitaties Grondexploitaties Bevinding

Grond exploitatie

Centrumplan

€ 1,0

Jacobskamp € 0,5 € 0,0

0,2

De positie van de grondexploitaties bedraagt € 1,9 miljoen credit en betreft met name nog te maken kosten op het project Jacobskamp. De belangrijkste mutaties in het boekjaar betreffen: • Bouw- en woonrijp en plankosten + € 333.000 (m.n. Jacobskamp en Centrumplan) • Tussentijdse winst + € 90.000 (Centrumplan)

0,4 Het financiële risicoprofiel is gezien het totale geïnvesteerd vermogen in de grondexploitaties laag. Voor de jaarrekening 2023 zijn de doorrekeningen van de grondexploitaties wederom geactualiseerd. Wij stemmen in met de huidige waardering.

-€ 0,5 -€ 1,0

-2,6

-2,3

-€ 1,5 -€ 2,0 -€ 2,5 -€ 3,0

2023

De risico’s op de grondexploitaties zien met name toe op project Centrumplan en hangen samen met de eventuele kostenstijgingen (nog te realiseren kosten € 2,2 miljoen) en te realiseren verkopen (€ 2,3 miljoen). Wij merken hierbij op dat de onderliggende ramingen en eenheidsprijzen in enkele gevallen verouderd zijn. Anderzijds is er nog financiële ruimte aanwezig door opname van onvoorziene posten. Om deze reden stemmen wij in met de waardering. Desondanks benadrukken het belang van een actualisatie van de kosten tegen huidig prijspeil. Omdat de verwachte eindwaarde ongeveer nihil is kunnen grote tegenvallers in de kosten niet worden opgevangen en leidt dit direct tot een negatief resultaat en voorziening. De gemeente stelt zich op het standpunt dat het grondbedrijf niet belastingplichtig is voor de vennootschapsbelasting (VPB). Dit standpunt dient jaarlijks geëvalueerd te worden. 12

3.3 Voorzieningen groot onderhoud Voorzieningen groot onderhoud Bevinding

Voorzieningen groot onderhoud

De gemeente Sint-Michielsgestel heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan haar investeringen (gebouwen, wegen etc.) egalisatievoorzieningen gevormd. Een voorziening moet, in tegenstelling tot een bestemmingsreserve, volledig zijn. In het kader van onze jaarrekeningcontrole besteden wij nadrukkelijk aandacht aan de diverse onderhoudsvoorzieningen. Hierbij richten wij ons met name op de volgende vragen: 1. Zijn de jaarlijkse stortingen in de voorzieningen in overeenstemming met de begroting? 2. Zijn de onttrekkingen aan de voorziening in lijn met het doel van de voorziening? 3. Ligt het eindsaldo van de voorziening in lijn met het onderhoudsplan? De standen van de diverse onderhoudsvoorzieningen ultimo 2023 ten opzichte van het plan zijn als volgt: Plan

Stand 31-12-2023 (plan)

Stand 31-12-2023 (realiteit)

Verschil

Onderhoud accommodaties *)

2019-2028

€ 338.000

€ 1.346.000

+ € 1.008.000

Riolering **)

2020-2024

€ 9.399.000

€ 9.935.000

+ € 536.000

Wegen (betreft een reserve)

2019-2023

€ 628.000

€ 725.000

+ € 97.000

*) De voorziening onderhoud accommodaties is ultimo 2023 fors hoger dan de raming in het oorspronkelijke plan. Dit wordt met name veroorzaakt door achterstanden die zijn opgelopen in de uitvoering van de plannen. **) De voorziening riolering is bedoeld om tarieven te egaliseren en is daarmee geen ‘zuivere’ onderhoudsvoorziening. De voorziening riolering dient enerzijds voor het onderhoud en anderzijds ter egalisatie van de tarieven. Ook hier is sprake van achterstanden in de uitvoering. © 2024 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.

3.3 Voorzieningen groot onderhoud (vervolg) Voorzieningen groot onderhoud Bevinding Ten aanzien van de voorzieningen groot onderhoud merken wij het volgende op: • De onderhoudsvoorzieningen zijn gebaseerd op beheerplannen welke periodiek moeten worden geactualiseerd. Hierin zijn ook (vervangings)investeringen opgenomen. Op dit moment zijn de plannen voor wegen, vastgoed en rioolwerken verouderd. De gemeente is bezig met een actualisatie hiervan. • Voor een optimale financiële beheersing van uitgaven aan groot onderhoud is het van belang dat een meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) realistisch is en dat de werkelijke uitgaven ten laste van de voorziening hiermee in de pas lopen. • In de onderhoudsplannen wordt al enkele jaren gerekend met een vaste kostenindexering van 2% over de kosten uit het oorspronkelijke plan. De prijsindexatie in afgelopen is in bepaalde gevallen veel hoger geweest. Dit is niet volledig doorgerekend in de gehele onderhoudsplanning. Wij adviseren de onderhoudsplanning naar het actuele prijsniveau door te rekenen. • Het onderhoud van de velden op sportparken (zowel klein onderhoud als groot onderhoud) wordt momenteel in beeld gebracht in een MJOP. De financiële uitwerking hiervan zal later dit jaar gereed zijn en worden voorgelegd aan de raad.

Op basis van bovenstaande vinden wij dat de gemeente op dit moment geen goed totaalbeeld heeft van benodigde middelen voor groot onderhoud en vervanging voor wegen, vastgoed en rioolwerken. Hierdoor zijn de financiële effecten (voorziening, investeringen, structurele lasten in de begroting etc) op dit moment nog onzeker, echter wordt wel een toename van lasten in de toekomst verwacht. Wij benadrukken, gezien de mogelijke financiële impact, het belang van een actualisatie van de beheer- en onderhoudsplannen in 2024. Dit is intern ook onderkend. Aanvullend merken wij op dat opname als een voorziening verslaggeving technisch niet meer toegestaan is als er geen actueel plan aan ten grondslag ligt.

3.4 Jeugdhulp en Wmo Jeugdhulp en Wmo

Lasten Jeugdhulp en Wmo €0

€5

Wmo

8,1 9,3 9,5 9,2

Jeugd hulp

6,7 6,7 8,3 7,9

€ 10 2022 Primaire begroting Begroting na wijziging Realisatie

Om te kunnen concluderen dat de zorglasten die zijn verantwoord ook getrouw zijn moet worden vastgesteld dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd. Hiertoe steunt de gemeente in belangrijke mate op de productieverantwoordingen (PV) en accountantsverklaringen (CV) die van de zorgaanbieders worden ontvangen.

Onzekerheid zorglevering in €K Op basis van PV en CV

153

Door het ontbreken van ervaringscijfers als gevolg van de gewijzigde facturatiewijze, was het ook in 2023 lastig om de kosten voor Jeugdhulp en Wmo te begroten. Op basis van de realisatiecijfers blijkt dat zowel de kosten van Jeugdhulp als van Wmo toenemen ten opzichte van vorig jaar. In de bijgestelde begroting was hiermee rekening gehouden. Het voordeel van de lasten Jeugd en Wmo van € 639.000 is binnen de egalisatie reserves afgewikkeld. Ondanks dat in 2023 binnen de begroting is gewerkt, zijn wij van mening dat het budgetbeheer verbeterd kan worden, zodat tussentijds beter zicht is op ontwikkelingen en – eventueel – kan worden bijgestuurd. In april 2024 zijn de productieverantwoordingen van zorgaanbieders ontvangen en is de gemeente gestart met het afstemmen van deze verantwoordingen met de eigen zorg administratie. Doel hiervan is onder andere om te bepalen wat er met verschillende zorgaanbieders nog moet worden verrekend over de zorglevering 2023. Wij hebben de afstemming zorgkosten gecontroleerd en concluderen dat bij deze inschatting voorzichtigheid in acht is genomen. Uit onze controle zijn geen materiële verschillen gebleken.

541

Door de gemeente zijn in 2023 en 2024 extra werkzaamheden verricht om de zorglevering zelf aan te tonen, waaronder een risico analyse en gerichte cliëntonderzoeken. Wij vinden dit een goede ontwikkeling.

Rest onzekerheid

151

€0

- 25

€ 200

Jeugd

Wmo

€ 400

PGB's

€ 600

€ 800

Op basis van aanbieders zonder (goedkeurende) controleverklaring bedraagt de onzekerheid over de geleverde zorg op totaal niveau € 694.000. Door het uitvoeren van aanvullende werkzaamheden door de gemeente is deze onzekerheid teruggebracht naar € 152.000. Wij hebben dit bedrag aangemerkt als resterende onzekerheid in de controle voor rechtmatigheid en getrouwheid. 15

3.5 Overige bevindingen Overige bevindingen Vastgoed

Tijdens onze controle hebben wij in het bijzonder aandacht gehad voor financiële stromen (zowel baten als lasten) die samenhangen met het vastgoed van de gemeente. In dit kader melden wij het volgende: • De verhuuropbrengsten per verhuurd object zijn in beeld gebracht. Het hieraan gekoppelde inzicht in de lasten per object ontbreekt echter nog. Hierdoor is onvoldoende zicht op de kostendekkendheid van de objecten. Dit hangt samen met het onderstaande punt. • Uitgaven voor vervanging en/of groot onderhoud zijn uitgevoerd binnen de daarvoor geldende uitgangspunten zoals investeringsplannen, onderhoudsplannen of incidentele kredieten. Zoals bij bevinding 3.3 reeds vermeld zijn de beheerplannen voor onder andere het vastgoed verouderd. Wij adviseren de plannen te actualiseren en na te gaan wat de financiële impact hiervan is. Ondanks dat wij vaststellen dat de jaarrekening op dit punt vrij is van materiële fouten, vinden wij het belangrijk dat de organisatie verder werkt om het vastgoedbeheer op orde te krijgen. Hierbij is het allereerst belangrijk om de verplichtingen volledig in kaart te brengen. Vanuit daar kunnen beleidsmatige keuzes worden gemaakt rondom vastgoed die invloed hebben op de onderhoudsvoorziening vastgoed. Zie voor de huidige stand van deze voorziening bevinding 3.3. Dit project loopt al enige jaren.

Ondanks dat er stappen zijn gezet vinden wij het van belang dat bovenstaande punten op korte termijn worden opgepakt.

Fiscaliteiten

In 2023 is het boekenonderzoek naar de BTW verwerking van het maatschappelijk vastgoed afgerond. De financiële afwikkeling heeft in 2023 plaatsgevonden en de BTW is gecorrigeerd met de lopende aangiftes. De financiële impact hiervan is per beperkt tot een extra last van € 60.000. Wij hebben geconstateerd dat de verwerking in de jaarrekening hiervan juist heeft plaatsgevonden. Aanvullend hebben wij begrepen dat de noodzakelijke vervolgacties omtrent de BTW belaste verhuur c.q. vrijgestelde verhuur (waaronder het actualiseren van huurovereenkomsten) hebben plaatsgevonden. Momenteel loopt er nog een discussie rondom het mengpercentage met de belastingdienst. De gemeente wordt hier bijgestaan door een externe fiscaal deskundige. De uitkomst hiervan is nog onbekend en onzeker en dus niet verwerkt in de jaarrekening.

3.5 Overige bevindingen Overige bevindingen Opvang Oekraïense vluchtelingen

In 2022 hebben de gemeenten in Nederland als taak gekregen om opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen en overige asielzoekers te realiseren en exploiteren. Wij merken ten aanzien van deze regeling het volgende op: • De uitvoering van de opvang van Oekraïense vluchtelingen is in de praktijk neergelegd bij MGD. Op basis van een afspraak worden de kosten en opbrengsten voor 50% toegerekend aan uw gemeente, los van het werkelijk aandeel van uw gemeente in de opvang. De financiering hiervan verloopt via het Rijk gebaseerd op normbedragen en moet worden verantwoord middels SiSa. • De totale lasten binnen MGD voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen bedragen circa € 4,1 miljoen. De lasten bestaan voornamelijk uit de realisatie van de opvanglocaties en overige ingekochte diensten zoals schoonmaak, catering, huur, beveiliging, onderhoud aan panden etc. De bekostiging op basis van de normbedragen is € 8,0 miljoen, waardoor er een voordeel is ontstaan van € 4,0 miljoen. Hiervoor komt circa de helft (€ 2,0 miljoen) ten gunste van Sint-Michielsgestel. Dit bedrag is in basis vrij besteedbaar. • Binnen de jaarrekening zijn vanwege de afrekening via SiSa nog diverse balansposities opgenomen. Wij stemmen in met deze diverse opgenomen balansposities.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle

Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Fraude

De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt primair bij het college. Onze rol als accountant is om vast te stellen dat de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, omdat fraude vaak samen gaat met activiteiten om de fraude te verhullen. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: • Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; • Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management en college; • Het uitvoeren van een analyse op handmatige journaalposten, onder andere om ingrijpen van het bestuur in de interne beheersing te kunnen identificeren; • Het uitvoeren van controlewerkzaamheden op schattingsposten, onder andere om oneigenlijke beïnvloeding door het management en college te kunnen identificeren; • Het beoordelen van rechten in de financiële administratie en de bankapplicatie alsmede het uitvoeren van een bankanalyse, met als doel om fouten en fraude in de uitgaande betalingen te kunnen identificeren. Er zijn gedurende 2023 door ons geen materiële fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend. Daarnaast heeft het college aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen.

Wij hebben in de management letter geadviseerd om een fraudebeleid op te stellen.

Claims en juridische procedures

Er zijn geen belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiele impact op de cijfers per ultimo 2023.

4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp

Toelichting

Gebeurtenissen na balansdatum

Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum.

Geautomatiseerde gegevensverwerking

Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.

Onafhankelijkheid

Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (VIO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.

Openstaande punten

Definitieve jaarrekening LOR

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

Specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

n.v.t.

C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

n.v.t.

C41B

Regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw

n.v.t.

C55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

n.v.t.

C75B

Regiodeals 3e tranche

n.v.t.

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

n.v.t.

C94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming […] van eigenaars, woonvereniging en wooncoöperaties

n.v.t.

C209

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

n.v.t.

C210B

Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw

n.v.t.

Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

n.v.t.

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

D19

Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

n.v.t.

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

n.v.t.

F28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

n.v.t.

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023

n.v.t.

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2023

n.v.t.

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeenteldeel 2023

G10

Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2023

n.v.t.

G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel

n.v.t.

G13

Onderwijsroute_ deel gemeente 2023

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

n.v.t.

H21

Specifieke uitkering cliëntondersteuning

n.v.t.

H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

n.v.t.

H31

Regeling specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

Zie bijlage 2

5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer

Specifieke uitkering of overig

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

H32

Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden

n.v.t.

H35B

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

5. Bijlage 2 – Tabel fouten en onzekerheden TOZO Nummer

Specifieke uitkering of overig

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

n.v.t.

Tozo 2

n.v.t.

Tozo 3

n.v.t.

Tozo 4

n.v.t.

Tozo 5

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar T

n.v.t.

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in €

Toelichting fout / onzekerheid

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14277476/1