242A - Verslag Ronde 1a en b Participatie wind

Verslag informatiebijeenkomsten Ronde1a en 1b Participatie Sint-Michielsgestel

Verslag Online Participatie Sint-Michielsgestel Informatie sessie Ronde 1a en 1b Verslag van twee informatiebijeenkomsten die online gehouden zijn met de bewoners en stakeholder van de gemeente Sint-Michielsgestel over de verkenning van grootschalige windenergie binnen de gemeente Sint-Michielsgestel.

Versie 1.2 23 April 2021

Pagina 1 van 6

Verslag informatiebijeenkomsten Ronde1a en 1b Participatie Sint-Michielsgestel

Inhoudsopgave Aanwezigen

2

Doel

2

Opening

3

Welkomstwoord wethouder Eric van den Dungen

3

Poll vragen en resultaten

3

Presentatie bredere kader (de klimaatdoelen, de RES en de RES NOB)

3

Presentatie verkenning grootschalige windenergie in Sint-Michielsgestel

4

Toelichting op het vervolgtraject

5

Afsluiting

6

Bijlagen

Aanwezigen

Ronde 1a op maandag 15 maart 2021 48 Aanwezigen, waarvan 41 geïnteresseerden en 7 organisatie: • •

GE: Annemiek van Benthem, Marieke van Bommel, Nikki Mulder, SMG: Jan Bleumer, Fridthjof Leerdam, John van Zuijlen, Eric van den Dungen

Ronde 1b op dinsdag 23 maart 2021 44 Aanwezigen, waarvan 36 geïnteresseerden en 8 organisatie: • •

GE: Boris Hocks, Annemiek van Benthem, Marieke van Bommel, Nikki Mulder, SMG: Jan Bleumer, Fridthjof Leerdam, John van Zuijlen, Eric van den Dungen

De avond wordt georganiseerd vanuit de gemeente Sint-Michielsgestel, daarin bijgestaan door Generation.Energy.

Doel

Uitgangspunt is het houden van twee informatieve sessies over de verkenning van grootschalige windenergie binnen de gemeente Sint-Michielsgestel. De sessies zijn gehouden op verschillende weekdagen in opeenvolgende weken om een zo groot mogelijk bereik te hebben qua deelnemers. Eerst wordt het bredere kader geduid (de klimaatdoelen, de RES en de RES NOB) en vervolgens wordt de verkenning in Sint-Michielsgestel toegelicht. Dit geeft de deelnemers de nodige informatie om in Ronde 2 dieper in te gaan op de te bepalen zoekgebieden met zowel bewoners als belanghebbenden. De nadruk bij deze informatieve sessies zal liggen op het uiteenzetten wat er tot nu toe in dit proces heeft plaatsgevonden en waar de gemeente nu staat in dit proces. Uiteindelijk doel is om duidelijk te maken dat de gemeente Sint-Michielsgestel gezamenlijk wil optrekken met bewoners en dat de aanwezigen na deze informatie sessie up-to-date zijn en weten wat voor rol zij kunnen spelen in dit proces.

Pagina 2 van 6

Verslag informatiebijeenkomsten Ronde1a en 1b Participatie Sint-Michielsgestel

Opening

Welkom en huishoudelijke mededelingen door de dagvoorzitter, Annemiek van Benthem. Ze licht toe dat vragen kunnen alleen via de chat gesteld worden, en doet een voorstelronde en geeft een toelichting over het programma.

Welkomstwoord wethouder Eric van den Dungen

Van harte welkom bij de informatie bijeenkomst over windenergie in de gemeente SintMichielsgestel, u heeft zich aangemeld omdat u meer wilt weten, zich zorgen maakt of om andere redenen. Er kwamen na 17 December 2020 veel reacties en zorgen binnen, de gemeente heeft daarom besloten de wind visie niet aan te nemen, maar een participatietraject te starten. De uitkomsten van dit komen terug bij de raad. In deze sessie lichten we de verkenning naar wind toe. Dit onderwerp is geen makkelijke kost, en de meningen lopen uiteen. Laten we een constructief gesprek voeren. Er ligt nog niets vast, er zijn nog geen beslissingen genomen. De uiteindelijke beslissing ligt bij de gemeenteraad, tenzij Den Haag daar natuurlijk anders over denkt. We hopen op een open en constructief gesprek.

Poll vragen en resultaten

In de bijlage zijn de resultaten van de polls uit de beide sessies onder elkaar weergegeven, dit om een beeld te geven van de samenstelling van de verschillende avonden. De vragen 7 en 8 zijn tijdens Ronde 1b iets aangepast ten opzichte van Ronde 1a, vandaar dat er achter sommige antwoorden ‘niet van toepassing’ (n.v.t.) staat.

Presentatie bredere kader (de klimaatdoelen, de RES en de RES NOB) Jan Bleumer, gemeente Sint-Michielsgestel

Achtergrond informatie over de Energietransitie en klimaatadaptatie. De presentatie begint met het klimaatdoel van Parijs, en via het klimaatdoel in Nederland wordt ook de klimaatadaptatie en het bestuursakkoord Delta programma aangestipt. De presentatie is te vinden in de bijlage. De gevolgen van klimaatverandering zorgen voor meer extreem weer qua droogte, hitte stress, wateroverlast en stijging van de zeespiegel. De gevolgen daarvan spelen voor natuur, landbouw, gezondheid, binnenvaart, biodiversiteit, wonen, infrastructuur, landschap en migratie. Klimaatadaptatie is verbonden met de klimaatverandering en daarmee aan de energietransitie. De gemeente Sint-Michielsgestel heeft een klimaat stress test laten uitvoeren die gevonden kan worden op de site. We proberen de omgeving proberen weerbaar te maken tegen klimaatveranderingen als hitte stress, droogte en wateroverlast. Dit gebeurt deels door bijvoorbeeld gebieden te vergroenen en stenen uit de grond te halen. Binnen Sint-Michielsgestel vinden naast dit participatietraject ook klimaatdialogen plaats met inwoners en organisaties. De komende weken zal daar meer bekend over worden. Waar de dialogen vooral over gaan zijn wat we als eerste moeten aanpakken en het handelingsperspectief. Nederland is verdeeld in 30 RES Regio’s die ieder afzonderlijk een Regionale Energie Strategie (RES) opstellen.

In de verschillende sectoren zijn er afspraken gemaakt over de RES. Wat betreft elektriciteit en de gebouwde omgeving is de gemeente aan zet. Regio’s mogen zelf in de RES bepalen hoe ze duurzame energie opwekken: met wind of zon. Alle partijen streven ernaar dat bij lokale energieprojecten burgers en kleine plaatselijke bedrijven voor de helft eigenaar kunnen worden van het project. De sector heeft een Handreiking Participatie opgesteld. Daarin staat hoe burgers en lokale partijen mee kunnen doen aan een energieproject. Pagina 3 van 6

Verslag informatiebijeenkomsten Ronde1a en 1b Participatie Sint-Michielsgestel

Sint-Michielsgestel maakt met 14 andere gemeenten deel uit van de RES-Regio Noordoost Brabant (RES NOB), waarin afspraken zijn gemaakt voor lokale resultaat verplichtingen wat betreft besparen, de warmtetransitie en het duurzaam opwekken van energie. Het tijdpad loopt tot 2050 en de eerstvolgende stap is het vastleggen van het bod 1.0 dat de RES NOB namens de 15 gemeenten in zal dienen op 1 Juli 2021. De raad van Sint-Michielsgestel zal dat de maand ervoor, op 1 Juni 2021 bespreken. Het bod van alle RES Regio’s samen moet voldoen aan ten minste 35 TWh hernieuwbaar opgewekte energie. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) brengt hier vervolgens advies uit aan de regering, die bepaalt wat er verder gaat gebeuren. Uit de RES NOB komen de volgende punten naar voren: 1. Besparen (wooneigenaren hebben hier bijvoorbeeld een voucher voor ontvangen) 2. Warmte transitie (eind 2021 beeld voor eerste stappen richting aardgasvrij) 3. Opwek duurzame energie (hiervoor is deze sessie georganiseerd, daar valt windenergie onder) In de RES NOB is afgesproken dat elke aangesloten gemeente een resultaat verplichting heeft. Hierin staat hoeveel energie er in 2030 bespaard wordt en hoeveel er duurzaam opgewekt kan worden. De resultaatverplichting van Sint-Michielsgestel in 2030 is: • •

11% besparen op elektriciteit en warmte ten opzichte van 2017 (dit is het jaar dat de RESregio’s van start gingen). De opwek van 140 TJ (0,04 TWh) aan hernieuwbaar op te wekken elektriciteit.

In de visie is voor 2030 uitgegaan van 40 TJ grootschalig zon op dak. Dan blijft er nog 100 TJ over aan zon of wind op land. Dat gaat dan om 40 hectare zonnepark óf 3 windturbines (van 4.2 MW) óf een mix van beide. Er is een motie aangenomen voor 100 TJ grootschalig zon op dak, als dat zou lukken dan zouden windmolens of zonparken overbodig worden. Dit betekent niet dat ze dan volledig uit beeld zijn, gezien er na 2030 wellicht nog wind en/of zon als optie terugkeert. Gemeenteraad van Sint-Michielsgestel heeft opgenomen: •

•

Beschikbaar stellen van 10 hectare voor de opwek van zonne-energie. Na een besluit van de gemeenteraad over de evaluatie over de procedure voor inschrijving en gunning kan daar nog 10 hectare bij komen. Windenergie wordt niet opgenomen in het RES1.0 bod. De raad wil eerst de opbrengst van de online bijeenkomsten met inwoners in maart t/m mei 2021 afwachten. Die opbrengst wordt verwerkt in een visie voor windenergie.

Het vervolg van dit traject is een maatschappelijke en financiële uitwerking van participatie, om verder te kunnen praten met inwoners over windenergie. De vragen en antwoorden naar aanleiding van de presentatie staan in de bijlage.

Presentatie verkenning grootschalige windenergie in Sint-Michielsgestel Boris Hocks / Nikki Mulder, Generation.Energy

Generation.Energy is een bureau dat door heel Nederland onderzoek doet naar de ruimtelijke gevolgen van hernieuwbare energie. We hebben onderzoek gedaan voor Sint-Michielsgestel naar de mogelijkheden voor zon en wind, en we gaan nu in op het onderzoek naar wind.

Pagina 4 van 6

Verslag informatiebijeenkomsten Ronde1a en 1b Participatie Sint-Michielsgestel

Het verhaal is een uitleg van de technische analyse, het laat de mogelijkheden zien. Er is nog geen beslissing over genomen, en het brengt ook niet in kaart wat de wensen daarin zijn qua mooiste/beste of haalbare locaties. We hebben een analyse uitgevoerd voor drie verschillende type turbines, hier gaan we uit van de turbine van 4.2 MW. We kijken naar hoe een turbine op een bepaalde plek past, wat de afstanden zijn tussen bijvoorbeeld een weg, een woonkern of hoogspanningslijnen. Rond de gemeentegrens hebben we een zone van 1 km aangehouden om de mogelijkheden van de buurtgemeenten mee te nemen. Verder hebben we gekeken hoeveel windturbines er op een bepaalde plek kunnen staan. Als uitgangspunten hebben we aangenomen: buiten veiligheids- en geluidszones, en buiten NNB en NNN, verder is er een voorkeur voor een cluster of lijn van 3 of 5 turbines. Ook vanuit de RES zijn uitgangspunten meegegeven, die we deels hebben meegenomen en deels niet. Voor deze technische verkenning hebben we die als onderlegger gebruikt en niet als leidend principe. De eerste kaart geeft de maximale technische mogelijkheden weer qua veiligheid- en geluidszones, vervolgens hebben we daar de NNB en NNN vanaf getrokken en daarna hebben we gekeken waar clusters en/of lijnen van 3 of 5 turbines mogelijk zijn.

De RES NOB zegt dat wind goed mogelijk is in jonge heideontginningen, ten noorden van Berlicum en nabij grootschalige industrie. Verder is zorgvuldige inpassing nodig bij cultuurhistorische en archeologische gebieden, sommige locaties raken aan deze gebieden. De plaatsen waar gezocht wordt naar wind mogen vanuit de RES NOB niet te dicht bij elkaar liggen, de afstand ertussen moet minimaal tussen de 3 en de 5 km liggen. De zoekgebiedenkaart van de RES NOB geeft op een grotere schaal weer waar er verder gezocht wordt naar locatie voor wind. De kaart voor zon is toegevoegd omdat er mogelijk een combinatie tussen wind en zon mogelijk zou kunnen zijn, zo ook de waterberging locaties waardoor ook klimaatadaptatie mee genomen zou kunnen worden. De vragen en antwoorden naar aanleiding van de presentatie staan in de bijlage.

Toelichting op het vervolgtraject

Jan Bleumer, gemeente Sint-Michielsgestel Op 30 maart en 14 april 2021 worden Ronde 2a en Ronde 2b georganiseerd, inspreekbijeenkomst en die zullen draaien om het ophalen van informatie. Dit gebeurt deels door een simulatie over de zoekgebieden voor windenergie, maar ook in presentaties over de energietransitie. Er zijn meerdere sprekers uitgenodigd om toelichting te komen geven over een windpark, een energiecoöperatie, en wat je als bewoner zelf of samen kan doen. In Ronde 2a en Ronde 2b is er veel ruimte voor inbreng, discussie en meedenken. Daarna is er de gelegenheid voor de deelnemers en de raad om met elkaar in gesprek te gaan over deze participatie sessies. De richtdatum hiervoor is 12 mei 2021, hiervoor maken we een tussenverslag van ronde 1a/b en ronde 2a/b. Dat verslag wordt aan alle deelnemers toegezonden. Ronde 3 zal in mei gehouden worden. Pagina 5 van 6

Verslag informatiebijeenkomsten Ronde1a en 1b Participatie Sint-Michielsgestel

Datum Maart-Mei Juni Q3 2021

Onderwerp Gesprekken over windenergie Sint-Michielsgestel Eindverslag gesprekken windenergie Sint-Michielsgestel Bod 1.0 RES NOB Visie zon- en windenergie met nieuwe hoofdstukken over windenergie en eindverslag gesprekken voer windenergie Sint-Michielsgestel Raadsvoorstel financiële en maatschappelijke participatie inwoners windenergie.

Afsluiting

De dagvoorzitter dankt iedereen voor de deelname en actieve bijdrage en nodigt iedereen uit ook deel te nemen aan Ronde 2a of Ronde 2b.

Pagina 6 van 6

Bijlagen Bijlage 1: Poll resultaten uit beide sessies

De vragen 7 en 8 zijn tijdens Ronde 1b iets aangepast ten opzichte van Ronde 1a, vandaar dat er achter sommige antwoorden ‘niet van toepassing’ (n.v.t.) staat

Bijlage 1, pagina 1

Bijlage 1, pagina 2

Bijlage 1, pagina 3

Bijlage 1, pagina 4

Bijlage 2: Presentatie bredere kader

Bijlage 2

Bijeenkomsten windenergie | Ronde 1: 15 en 23 maart 2021

Energietransitie

Klimaatadaptatie

Aanpak klimaatdialogen Sint-Michielsgestel

• Start klimaatrisico dialogen met inwoners en organisaties • Landelijk en stedelijk gebied • Eindrapport (Werken): -wat moeten we als eerste aanpakken; -hoe doen we dat (handelingsperspectief).

Sint-Michielsgestel en de Regionale Energie Strategie

Uitwerking Klimaatakkoord

• Regio’s mogen in de Regionale Energie Strategie zelf bepalen of ze vooral met windmolens of vooral met zonnepanelen duurzame energie willen opwekken. • Alle partijen streven ernaar dat bij lokale energieprojecten burgers en kleine plaatselijke bedrijven voor de helft eigenaar kunnen worden van het project. • De sector heeft een Handreiking Participatie opgesteld. Daarin staat hoe burgers en lokale partijen mee kunnen doen aan een energieproject.

Resultaatverplichting 2030 Sint-Michielsgestel

• 11% besparen op elektriciteit en warmte ten opzichte van het jaar 2017. • De opwek van 140 TJ (0,04 Terawattuur) aan hernieuwbaar op te wekken elektriciteit. Wat betekent die opwek concreet? • In de visie is voor 2030 uitgegaan van 40 TJ grootschalig zon op dak. Dan blijft er nog 100 TJ over aan zon of wind op land. • Dat gaat dan om 40 hectare zonnepark óf 3 windturbines óf een mix van beide.

Bod 1.0 RES NOB Sint-Michielsgestel

• Beschikbaar stellen van 10 hectare voor de opwek van zonne-energie. Na een besluit van de gemeenteraad over de evaluatie over de procedure voor inschrijving en gunning kan daar nog 10 hectare bij komen. • Windenergie wordt niet opgenomen in het bod 1.0. De raad wil eerst de opbrengst van de online bijeenkomsten met inwoners in maart – mei afwachten. Die opbrengst wordt verwerkt in een nieuwe visie zon- en windenergie.

Planning besluitvorming

Wanner

Wat

Maart - Mei

• Gesprekken over windenergie Sint-Michielsgestel

Juni

• Eindverslag gesprekken windenergie Sint- Michielsgestel • Bod 1.0 RES NOB

Q3 2021

• Visie zon- en windenergie met nieuwe hoofdstukken over windenergie en eindverslag gesprekken over windenergie Sint-Michielsgestel

Q3 2021

• Raadsvoorstel financiële en maatschappelijke participatie inwoners windenergie.

Ronde 2 | 30 maart

Windenergie/gebieden:

Windenergie/participatie:

• Serious game (on)mogelijkheden windenergie in de gemeente Sint-Michielsgestel • Generation Energy

• Coöperatiemogelijkheden | belangen omgeving | Beleidskaders gemeente • Alex de Meijer | Natuur en Milieu Federatie Gelderland | mede initiatiefnemer Windpark Nijmegen-Betuwe

Energietransitie/collectief:

Energietransitie/Individueel:

• Mogelijkheden om samen te werken • Energiecoöperatie Dommelstroom/ metelkaarvoormekaar (onder voorbehoud)

• Wat kun je zelf doen • Brabant Woont Slim (onder voorbehoud)

Bijlage 3: Presentatie verkenning wind

Bijlage 3

Presentatie

Gemeente St Michielsgestel Ronde 1a en 1b: Informatie sessies 15 en 23 Maart 2021

inhoud • Windenergie: uitgangspunten • Wind: Waar kan/mag het? • Wat zegt de RES NOB? • Wind in combinatie met Zon

Windenergie: uitgangspunten

Gebaseerd op: Analysekaarten NP RES Aanname: Verbruik per huishouden: ca. 2830 KWh/jaar

Windenergie: uitgangspunten

Gebaseerd op: Analysekaarten NP RES Aanname: Verbruik per huishouden: ca. 2830 KWh/jaar

Windenergie: uitgangspunten

75 m

83 m

50/100 m

241 m

500 m

Windenergie: uitgangspunten Toelichting: opzet van de kaarten

Windenergie: uitgangspunten Uitgangspunten: • Buiten Veiligheid en geluidzone • Buiten Natuurnetwerk Brabant (NNB) / Natuurnetwerk Nederland (NNN) Buiten Veiligheid en geluid zone

• Cluster of lijn van 3 of 5 turbines • Binnen een vlak • Combinatie van vlakken

Buiten NNB en NNN

Binnen een vlak

Combinatie van vlakken

• Langs NNB én langs infrastructuur

Langs NNB én infra

Windenergie: uitgangspunten Uitgangspunten niet meegenomen: • De RES sluit een deel van gemeente St Michielsgestel uit. Voor deze verkenning is dit RES uitgangspunt gebruikt als onderlegger, niet als leidend principe. RES Uitgangspunten wel meegenomen: • Geschikte locaties • Locaties met zorgvuldige inpassing • Locaties waar wind niet mogelijk is • Locaties waar wind en/of zon mogelijk is • Toetsingsvlak radar

Wind Waar kan/mag het?

Windturbine 4.2 MW - Veiligheid en geluid Ruimte voor windturbines buiten veiligheids- en geluidsrestricties

Windturbine 4.2 MW – Interim Omgevingsverordening Ruimte voor windturbines buiten natuurgebieden: • Natuurnetwerk Brabant (NNB) / • Natuurnetwerk Nederland (NNN)

Windturbine 4.2 MW – Interim Omgevingsverordening & Opstellingsprincipes Potentievlakken met ruimte voor clusters van 3 en 5 turbines

Windturbine 4.2 MW – Interim Omgevingsverordening & Opstellingsprincipes Potentievlakken met ruimte voor clusters van 3 en 5 turbines

Wind Wat zegt de RES NOB?

Windturbine 4.2 MW – Concept-RES Noordoost Brabant Geschikt voor zon en wind: • Jonge heideontginning • (Nabij) grootschalige industrie

Windturbine 4.2 MW – Concept-RES Noordoost Brabant Zorgvuldige inpassing zon en wind: Nabij of in beschermde dorps- en stadsgezichten Nabij of in waardevolle gebieden qua • Cultuurhistorie • Archeologie

Windturbine 4.2 MW – Concept-RES Noordoost Brabant Onwenselijk voor wind: Bijzondere landschappen zoals • Loonse Drunense Duinen • Maasheggen • De Maashorst • Maasdal Oude zandontginningen Beken en beekdalen van • Dommel • Essche Stroom • Aa • Raam

Windturbine 4.2 MW – Relatie tot Omgeving “De minimale afstand tussen turbineclusters is tussen de 3 en 5 km” Landschapsbijlage van de RES NOB

Afstand tot potentiecluster

3KM 5KM

Bestaande windturbine (indicatief) Vergunde windturbine (indicatief) Lokaal bepaald zoekgebied windenergie (RES NOB, indicatief)

Zoekgebieden Wind – RES NOB

Zonne-energie in combinatie met zon

PV Zon – Tredes (voorrangsprincipe)

PV Zon – Gebied specifieke voorwaarden – Interim Omgevingsverordening

Windturbine 4.2 MW – Relatie tot Zon en Netwerk Potentievlakken wind in relatie tot potentiegebieden PV en onderstations

Potentievlakken met ruimte voor clusters van 3 en 5 turbines

Bijlage 4: Vragen en antwoorden Ronde 1a Vraag RES NOB = Regionale Energie Strategie Noordoost Brabant? Ik neem deel namens een collectief. Theederheyde Collectief met het doel een open en transparante communicatie mogelijk te maken. Tot op heden is de communicatie eenrichtingsverkeer. Ik hoop dat deze eerste sessie een startpunt is van een open en gelijkwaardige dialoog.

Antwoord Klopt. Dat is wel de insteek van deze online gesprekken. In de eerste ronde informeren we met name, in de tweede en derde ronde is er meer ruimte voor een dialoog. Daarnaast heeft in een gesprek op 3 maart met vertegenwoordigers van de gemeente het Theederheyde Collectief vooraf kunnen reageren op de aanpak van de online bijeenkomsten. Op grond van hun reactie hebben we het traject op de volgende onderdelen aangepast: •

• •

windenergie plaatsen in de context van de energietransitie. Energietransitie is in alle drie ronden van de online gesprekken als vast onderdeel toegevoegd; de kaart van de Regionale Energie Strategie Noordoost Brabant voor het bod 1.0 is het uitgangspunt voor het gesprek over de windenergie; meer tijd inruimen tussen ronde 2 en 3. De oorspronkelijke datum voor ronde 3 (14 april) wordt gebruikt voor een extra bijeenkomst in ronde 2. De datum voor ronde 3 moet nog worden bepaald. Tussen ronde 2 en 3 vindt er ook nog een gesprek plaats tussen de deelnemers en raadsleden. De geplande datum hiervoor is 12 mei.

Aanvulling cijfers doelen RES: Voormalig minister Er is 55 TWh geboden door de 30 RES regio's als doel voor 2030. Wiebes heeft aan de Tweede Kamer gecommuniceerd Dat zit dus nog niet in de pijplijn voor 2020 en dat is een bruto bod. dat er op dit moment al 55 TWh is behaald door al 35 TWh moet er in 2030 aan hernieuwbare elektriciteit opgewekt reeds toegekende gesubsidieerde projecten en die in worden. de pijplijn zitten t/m 2020. Waarom werkt de gemeente Sint-Michielsgestel samen Elke gemeente heeft een eigen verkenning uitgevoerd en heeft ook met Boxtel op dit dossier? eigen verplichtingen. Gemeenten moeten met elkaar in gesprek over mogelijke gebieden voor windenergie die liggen aan de rand van de gemeentegrens. Wat wordt bedoeld met een handelingsperspectief? Dat gaat over de wat en de hoe vraag. Wat gaan we doen en hoe gaan we het doen? Gemeente speelt toch ook een rol bij de elektrificering Dat klopt en heeft ook een taak in de elektrificering van de van de mobiliteit! Denk aan beleid voor het plaatsen warmtetransitie. Daarom dreigt transportschaarste op het van laadpalen in de gemeente! elektriciteitsnetwerk, dat gemeenten met de netbeheerders moeten oplossen. De mobiliteit houdt niet op bij de gemeentegrenzen en daarom is het geen RES taak. Met name de Rijksoverheid is met name aan zet om de doelen voor de mobiliteit uit het Klimaatakkoord te realiseren.

Wat is de CO2 foodprint van Gestel als zijnde nul Zie www.klimaatmonitor.databank.nl. In de Klimaatwet vergelijkt meting? men de doelen met de uitstoot in 1990, maar in de RES NOB worden de doelen voor 2030 vergeleken met 2017, omdat we toen met de RES begonnen zijn. De uitstoot in 2017 in SintMichielsgestel bedroeg 36.000 ton CO2 tgv elektriciteitsgebruik en 45.000 tgv aardgasverbruik.

Bijlage 4 pagina 1

Vraag Wat is overigens de totale energievraag van de NLsamenleving?

Antwoord Energieverbruik Gebouwde omgeving 650.000 TJ, Mobiliteit 580.000 TJ, Industrie 530.000 TJ en Landbouw 160.000 TJ. Zie klimaatmonitor. Zojuist wordt een drie-stappenplan gepresenteerd. Er is geen hiërarchie. We praten nu over opwek, maar de andere Met besparing op 1 en warmtetransitie op 2. Waarom zijn even belangrijk. is dan zo de focus gericht op energieopwekking? Wat gebeurt er als er geen bod wordt uitgebracht? Dan loop je als gemeente het risico dat er over je besloten wordt, want je zit niet aan tafel. Punten zijn niet leesbaar! We proberen dat in de volgende sessie te herstellen. We zetten deze cijferdiscussie graag in petit comité Door de RES regio's is samen 55 TWh geboden, terwijl in 2030 35 voort. Er zijn transparante rapporten beschikbaar n.a.v. TWh aan opwek elektriciteit gerealiseerd moet zijn. Of daarmee Kamervragen. het doel van 35 TWh in 2030 daadwerkelijk wordt gerealiseerd is moeilijk in te schatten volgens de minister. Daarbij spelen drie uitdagingen een rol: 1. Afweging tussen regionaal draagvlak, ruimte, netcapaciteit en kosten. 2. Voldoende participatie en draagvlak. 3. Maatwerk ruimtelijke inpassing vraagt samenwerking en creativiteit. Als gevolg van deze uitdagingen zal een deel van die 55 TWh afvallen, maar in de regio NOB is het bod gelijk aan de regionale doelstelling.

Begreep ik zojuist goed dat er deze maand een bod In de RES NOB 1.0, die in juni 2021 ter vaststelling aan de wordt uitgebracht namens Sint-Michielsgestel? Nee gemeenteraad wordt voorgelegd, is hetzelfde bod van 140 TJ toch? En indien ja, wat is dat bod? opwek elektriciteit in 2030 opgenomen als in de concept RES NOB uit juni 2020. Zonneparken werken niet mee aan CO2 reductie! Een hectare zonnepanelen reduceert 40 maal meer CO2 per jaar dan bv een bos compenseert door de CO2 opname. Waarom is er een resultaatverplichting aangegaan, Die 30 RES regio's moeten wel optellen tot 49% CO2 reductie in terwijl andere RES-en ook spreken over een 2030. Daarom moet bv wat opwek van elektriciteit betreft het inspanningsverplichting? landelijk optellen tot 35 TWh. Dat wordt verdeeld over 30 RES regio en in onze regio NOB is besloten die verdelen over de 15 gemeenten op basis van het energiegebruik van die gemeenten. Die resultaatverplichting is dus tevens een inspanningsverplichting. Volgens energieopwek.nl is de finale energiebehoefte van Nederland 1.600 TWh per dag. De opdracht van uit het rijk, was om het de RES niet De opgave voor de regio NOB is de optelsom van de opgaven voor verder te versnipperen, waarom doen de gemeente in de 15 gemeenten.

Deze opgave kan alleen gerealiseerd worden als NOB dat wel? de gemeenten, provincie, waterschappen en netbeheerders samenwerken en die samenwerking is ook opgenomen bij vaststelling van de RES NOB 1.0. De RES wordt dus niet versnipperd. Is het niet een cruciale tactische fout om een De regio NOB is geen gemeenschappelijke regeling, die één besluit "resultaatverplichting" voor energieopwekking per kan nemen over de regionale opgave. Daar is ook geen draagvlak gemeente af te spreken het is toch een landelijke en voor. Maar er is wel de wil om samen te werken om de lokale per regio? Dat is toch niet voor niets zo bedacht door opgave te realiseren. het Rijk? Namelijk om versnippering tegen te gaan? Pas parken als alle daken vol liggen. De zonneladder is weergegeven in het klimaatakkoord en was daarvoor al onderdeel van provinciaal beleid. Begin is zon op dak (16% van de daken is nu vol gelegd met zonnepanelen). We staan op 13e plaats van alle Brabantse gemeenten, maar we gaan daar de komende maanden zeker mee aan de slag. Waarom hanteren jullie de zonneladder niet, en praten De zonneladder is het uitgangspunt van landelijk, provinciaal en jullie meteen over wind en zonneparken? gemeentelijk beleid, maar zon op woningen wordt meegeteld als

Bijlage 4 pagina 2

Vraag

Antwoord besparing (achter de meter). Grootschalig zon op dak wordt gestimuleerd door de gemeente. Deloitte heeft berekend namens de Rekenkamer dat er Wat zon op bedrijfsdaken betreft liggen op 16% van de daken nog zeer veel ruimte is voor zon-op-dak in Sintzonnepalen. Daarmee staan we op de 13e plaats van de NoordMichielsgestel. Daar is nog maar een fractie van Brabantse en 59e plaats van de Nederlandse gemeenten. Kan dus gerealiseerd. Wat zijn de plannen van de gemeente om nog beter. dit op niveau te krijgen? Neem bijvoorbeeld een voorbeeld aan gemeente Tilburg en Nijmegen, die hier sterk op inzetten. Zijn er andere gemeenten die ook in RES 1.0 afzien van Een groot gedeelte van de regio NOB kent hoogtebeperkingen voor windenergie? windenergie vanwege radarverstoring van de vliegbasis Volkel en Eindhoven. Hierdoor is windenergie in een aantal gemeenten geen optie. De vraag is of er in SMG voldoende plek en draagvlak is Dat is ook de insteek uit de RES NOB: eerst onderzoeken waar door 3 windturbines? Volgens mij moet je beginnen technische potentie is, dan of windenergie op die locaties met beschikbare ruimte en dan kijken hoe ver je komt landschappelijk inpasbaar is en ruimtelijke verder onderbouwd kan met wind en zon.

Niet met doelen beginnen en dan worden en vervolgens of windenergie maatschappelijk mensen een windmolen in de maag splitsen op een geaccepteerd is op de mogelijke locaties. Het probleem is dat geen plek waar geen draagvlak voor is. Alles moet inderdaad enkele gemeente meer wil opwekken dan voor het eigen gebruik optellen tot 49%, maar er zijn ook plekken waar het noodzakelijk is. Om regionaal dan toch de doelstelling te halen, doel makkelijker te behalen is. Waarom daar niet mee houdt dit automatisch in dat geen enkele gemeente minder samenwerken? opwekt dan het eigen gebruik. Maar de verkenning is toch een kopie van het rapport De verkenning voor windenergie heeft op dezelfde wijze door van Boxtel? dezelfde adviseur plaatsgevonden. Alleen hebben ze betrekking op twee verschillende gemeenten. Waarom is er een bod 1.0 RES nog voordat de Er is door de stuurgroep RES NOB een concept voor de RES NOB 1.0 gemeente het bod heeft gedaan? Of begrijp ik het opgesteld, dat door de 15 gemeenteraden van de regio vastgesteld verkeerd. En waarom is er een regio-bod én een moet worden. Die 15 besluiten (inclusief eventuele moties en opdracht tot opwekking per gemeente? "Regio" amendementen) worden gebundeld en gaan naar het Nationaal veronderstelt meer mogelijkheden om echt passende Programma RES, die de RES 1.0 van alle regio's beoordelen. De locaties aan te wijzen.

regio kan geen passende locaties aanwijzen, omdat dit de autonomie van gemeenten waarin die locaties liggen zou aantasten. Ambtelijk is Boxtel en Sint-Michielstel toch 1. Dus praat Maar bestuurlijk zijn het twee afzonderlijke gemeenten, die wel je met jezelf? samenwerken en in dialoog zijn met de regio om hun eigen doelstellingen te behalen. Waarom is er voor de warmtetransitie wel We hebben gekeken naar gemeenten die een beetje op Sintsamenwerking met Boxtel en Vught en niet met ‘sMichielsgestel lijken, Den Bosch is een partner van een andere Hertogenbosch? orde van grootte (Boxtel en Vught). De gesprekken en de onderzoeken doen we in gezamenlijkheid (efficiëntie), vervolgens wordt er wel per gemeente een plan van aanpak opgesteld. En als je al samen zou willen werken met Boxtel, Die zorgen worden bestuurlijk gedeeld. waarom worden dan niet alle zorgen rondom wind op land die zijn ingestuurd bij Boxtel niet gedeeld met Sint-Michielsgestel en andersom? Als je meer bespaart (dan 11% in stap 1) hoef je dan Dat klopt, dan kan het bod lager zijn. ook minder duurzaam op te werken (grootschalig)? Gemeente Meijerstad is zojuist uit het traject gestapt. Er is inderdaad sprake van transportschaarste. En dat is weer een Met goede reden omdat er gen ruimte meer is in het resultaatverplichting voor de netwerkbeheerder (Enexis lokale energienetwerk.

Dus heeft het geen zin om middenspanning en TenneT hoogspanningsnet). Meierijstad is niet grootschalige energie op te wekken. Hoe ziet uit het traject gestapt, maar heeft de tweede tender voor 50 gemeente Sint-Michielsgestel dat? zonneparken uitgesteld vanwege transportschaarste. Elders kan daar ook reden voor zijn.

Bijlage 4 pagina 3

Vraag Antwoord Jullie hoeven niet bang te zijn om overruled te worden Als die 55 TWh van alle regio's in 2030 wordt gerealiseerd, is het door hogere overheid. Want het aantal Watt is allang niet erg als een regio minder opwekt, maar als alle regio's zo behaald!! handelen, halen we daarmee het doel van 35 TWh niet. Bovendien is die 35 TWh nog niet behaald. Het betreft bruto biedingen, waar netto 35 TWh van over moet blijven. Inderdaad beter een resultaatverplichting. De urgentie is zo groot dat we niet langer kunnen uitstellen, afschuiven of wegkijken. Waar blijkt het uit dat de zonneladder wordt gevolgd? De zonneladder is opgenomen in het Klimaatakkoord, provinciaal Wat zijn de concrete plannen? beleid, RES NOB en gemeentelijk beleid (visie Zonne- en windenergie). Zon op dak wordt actief door de gemeente gestimuleerd en gelijktijdig wordt een tender voor 10 hectare zonneparken voorbereid. Ja zeker. Voor iedere watt die je bespaart hoef je er 4 Besparing is in ieder geval effectiever en vaak ook goedkoper dan niet op te wekken!! de opwek van energie, maar we moeten beide doen: maximaal besparen en vervolgens opwekken wat we dan nog nodig hebben.

In Lent draaien 3 molens waarbij de opgewekte Die energie kan wel afgevoerd worden, alleen kunnen pieken in energie niet afgevoerd wordt omdat het netwerk het teruggeleverde energie wel tot problemen leiden als we die niet aankan! teruglevering opschalen. Anderzijds, wanneer bedrijven en woonhuizen Ter kennisgeving. zonnepanelen leggen zullen deze, vanuit het net bezien, minder stroom afnemen dan voorheen. Hierdoor wordt het net, op kleine schaal, juist ontlast i.p.v. belast. Het netwerk moet worden uitgebreid voor 500 miljoen euro in Brabant. Dat kan pas in 2027 worden opgelost door de netwerkbeheerder. Daarom is het extra belangrijk om te kijken naar wat WEL kan. Wat heeft voor de gemeente voorrang? De stroom die Ter kennisgeving. de burgers en bedrijven zelf opwekken en geld terug krijgen bij over productie. Of de stroom van windmolens die die het netwerk belasten? De vraag stellen is hem beantwoorden lijkt me. Dat is een heel goed punt. Wat de windmolen die Een mix van wind en zon kan het netwerk ontlasten. Ten slotte grootschalig zouden innemen in het lokale netwerk is 1 waait het bijna nooit hard én schijnt de zon tegelijkertijd. op 1 in concurrentie met de eigen energieopwekking Windenergie concurreert daarom niet met zon op daken van door bewoners. Hoe ziet de gemeente dit? woningen.

Je kunt eventueel het teveel aan opwek tijdelijk Tijdelijke opslag kan inderdaad een oplossing bieden, maar dan opslaan. moet er wel een verdienmodel tegenover staan. Dit moet in de toekomst gestimuleerd dan wel gesubsidieerd worden. Wat de windmolen die grootschalig zouden innemen in Een mix van wind en zon kan het netwerk ontlasten. Ten slotte het lokale netwerk is 1 op 1 in concurrentie met de waait het bijna nooit hard én schijnt de zon tegelijkertijd. eigen energieopwekking door bewoners. Hoe ziet de Windenergie concurreert daarom niet met zon op daken van gemeente dit? woningen. Mooie middenmoot? En de beekdalen? Op grond van het afwegingskader Landschap bij de RES NOB is grootschalige opwek in beekdalen ongewenst. Dat wil niet zeggen dat het onmogelijk is, maar om een goede afweging vraagt. Bufferzone t.o.v. NNN of NNB? Een bufferzone tussen windturbines en NNB is niet opgenomen, maar in een onderzoek dient wel afdoende onderzocht te worden of er geen sprake is van verstoring van flora en fauna in het natuurgebied. Deze toets is onderdeel van het nadere onderzoek. Waarom wordt de richtlijnen en zorg van de Dat is ook de insteek van het Afwegingskader landschap bij de RES rijksambtenaren niet genoemd dat het NOOIT de NOB. Dit zou pleiten voor een bovenlokale opgave aan windenergie

Bijlage 4 pagina 4

Vraag bedoeling is geweest dat er windmolens als hagelslag over landschap worden geplaatst. Middelrode geen woonkern??

Antwoord in de Duurzame polder, maar daarvoor is geen draagvlak in de gemeenten 's-Hertogenbosch en Oss. Middelrode is wel degelijk een woonkern, maar op de kaart als onderdeel van Berlicum gezien. Er is nu grote ophef in tal van andere gemeenten over Die ophef richt zich niet zo zeer op de uitgangspunten die deze omstreden uitleg en interpretatie van de Generation.Energy hanteert. Die zijn over het algemeen gebaseerd "technische mogelijkheden" van zoekgebieden en op geldende wet- en regelgeving. De ophef richt zich met name op plaatsing van windturbines. Welke gemeenten heeft de vraag of daarmee een goed woon- en leefklimaat gecreëerd Generation.Energy bijgestaan en met welk resultaat wordt. Vaak ontbreekt het aan draagvlak ongeacht de adviseur die qua draagvlak? daarbij betrokken is. Afstand van windmolens tot bebouwing in Duitsland is De RVO veiligheidsnorm uit 2014 is aangehouden. 10x de tiphoogte van de windmolen, dus minder kans op geluidsoverlast Waarom wordt er niet meteen gekeken wat ook Dat is de volgende stap, maar dan moet eerst duidelijk of we landschappelijk wenselijk is? Techniek is toch niet überhaupt die stap bij een mogelijke locatie willen zetten. alleen maar relevant? De onderlegger voor NNB is verouderd. De gemeente NNB in gebiedsvisie Theereheide kijken we na.

SMG heeft in raadsvergadering van 10 december een gebiedsvisie voor het buitengebied Theereheide vastgesteld. Hierin is een plek aangewezen om toe te voegen aan het NNB waardoor een ‘blauwe’ plek komt te vervallen nabij Volmeer. Waarom is er voor een zoekgebied een buffer van 1 km Daarom is juist die buffer van 1 km onderzocht. Om mogelijke aangehouden tussen gemeentegrenzen? Je zou daar grensoverschrijdende windparken in beeld te krijgen. juist kunnen samenwerken met buurgemeenten? Wat is de uitleg van een zorgvuldige manier? Is het niet De ruimte voor windturbines is aangeduid met de blauwe vlakken zo dat er nu ook een "geschikt zoekgebied" is in de visie betreft theoretisch technische potentie. Dat wil niet aangewezen dat op de Golfclub de Dommel ligt. En een zeggen dat overal in de blauwe vlakken ook de plaatsing van paar meter net buiten de beekdalen van de Essche windturbines voor de hand ligt. Dit vergt een zorgvuldige Stroom en de Dommel, waar het Wilhelminapark ligt ontwerpopgave. ingeklemd. Is dit niet de DEFINITIE van versplintering van GE heeft alleen de technische potentie onderzocht als eerste stap. windturbines op de kaart die nu wordt getoond? Is dit Een tweede stap is onderzoek naar de landschappelijke inpassing onderzoek van Generation.Energy voor een second en wenselijkheid.

opinion voorgelegd aan bijvoorbeeld aan Rijks adviseurs die aan de meet staan van de energietransitie? Als alle plaatjes op elkaar gelegd worden, waar Dat moet blijken uit nader onderzoek. kunnen/mogen dan molens geplaatst worden? In de introductie van Nikki (GE) geeft zij aan dat GE Het college vindt windenergie op aantal locaties waar dat technisch enkel een technische beschouwing heeft gedaan voor mogelijk is, niet voor de hand liggend. de mogelijkheden voor windenergie. Dus geen ruimtelijke beschouwing. Uit het onderzoek van GE blijken 5 locaties binnen gemeente Sint-Michielsgestel ‘technisch geschikt’. Gelet op de fase waarin we ons bevinden, waarom onderzoekt Sint-Michielsgestel dan niet alle 5 de technische locaties? Vanaf 25 km afstand! Alle drie de onderzochte typen windturbines zijn in een open landschap op grote afstand zichtbaar. Wie heeft de conclusies geschreven in het Het college heeft in hoofdstuk 2 (dat niet is vastgesteld door de visiedocument Windenergie (paragraaf 2.3). Daar gemeenteraad) die conclusies opgesteld. wordt geconcludeerd dat de locaties worden weggeschreven, argumentatie daarvoor liggen allemaal

Bijlage 4 pagina 5

Vraag Antwoord in de sfeer van ruimtelijke afweging. Hieronder een letterlijk uitsnede uit het visiedocument: 2.3 Conclusie verkenning potentieel wind. Uit deze beschouwing kunnen de volgende conclusies getrokken worden: 1. De locaties Koesteeg en ´t Woud liggen in kleinschalige landschappen en genieten om die reden niet de voorkeur in het provinciale beleid. Daarnaast zijn deze locaties niet wenselijk op grond van het afwegingskader Landschap bij de RES omdat in de locatie Koesteeg geen 5 turbines, maar slechts 3 passen en omdat de locatie ´t Woud in een oude ontginning ligt. Daarnaast staat de ontwikkeling windparken op deze locaties de ontwikkeling van andere windparken in grootschalige landschappen in de nabijheid in de in de weg (zie figuur 2). Dit is ook niet wenselijk op grond van het afwegingskader Landschap. Wordt er ook door gerekend, zonder subsidies en De inpassing in het netwerk is bij zon duurder dan wind. rekening houdend met netwerk aanleg per KM en uitbreiding netwerk. Wat het meest efficiënt is als maatschappelijke investering? Is het mogelijk om een visuele interpretatie te krijgen Dit kan pas in beeld gebracht worden als de exacte locaties en type van hoe die windmolens er dan uit zouden zien vanuit windturbine bekend zijn.

het beekdal van de Essche stroom, Halder, de Eikenlaan en het omliggende landschap als aanblik van de entree van Sint-Michielsgestel en het Groene Woud? Het accentueren van lijnen in het landschap", zoals het In de provinciale interim omgevingsverordening is als voorwaarde accenturen van de A2 bijvoorbeeld die al 10 onder andere gesteld dat windturbines inpasbaar zijn in de landgoederen doorsnijdt? omgeving. Daarin staat: 'In het algemeen geldt dat hierbij zo veel als mogelijk wordt aangesloten bij de karakteristiek van het landschap. Vanwege het grootschalige karakter van de turbines heeft de ontwikkeling bij zogenaamde grootschalige landschappen, zoals grootschalige (middel)zware bedrijventerreinen, hoofdinfrastructuur en het grootschalige polderlandschap de voorkeur". Dit houdt echter niet automatisch in dat locaties langs snelwegen inpasbaar zijn in de omgeving. Het Europese Hof heeft bepaald en de interpretatie in Het arrest van het Europees Hof van 25 juni 2020 bevestigt dat Nederland niet voldoet niet aan de Europese wet en windmolenparken naar Europees recht vallen onder de SMB RL regelgeving. 2001/42/EU waarin ook de VN Verdragen van Aarhus en Espo zijn geïncorporeerd. Dit houdt echter niet in dat de interpretatie in de Nederlandse wet- en regelgeving hieraan niet voldoet. (Hoe) wordt op voorhand ook rekening gehouden met Zon en wind binnen NNN en NNB is uitgesloten.

natuurbelangen (flora/fauna)? In Flevoland staan veel turbines naast de snelweg of In onze gemeente is er sprake van meer verspreid liggende provinciale wegen. Hier wonen meestal weinig mensen woningen in het buitengebied dan in Flevoland. De locatie nabij de in de directe omgeving, Uit de plaatjes voor SMG lijken Kloosterstraat is technisch een mogelijke locatie voor windenergie deze gebieden weinig kansrijk. Is daar een specifieke en is ook opgenomen in de Visie energielandschap van de reden voor. Zou een locatie tegenover het provincie gemeente 's-Hertogenbosch. huis aan "onze kant van de A2 niet passen? Kan provinciale staten er tevreden naar kijken Worden alle potentiële gebieden verder verkend of Op grond van de regelgeving ziet het college alleen mogelijkheden alleen de nu benoemde zoekgebieden? Of zelfs alleen voor windenergie in de gebieden: Kloosterstraat, Maximakanaal en één bepaalde locatie? Wilhelminapark. De gemeenteraad neemt grond van de nieuwe

Bijlage 4 pagina 6

Vraag

Antwoord visie zon- en windenergie volgens planning in het derde kwartaal van dit jaar een besluit over de mogelijke gebieden voor windenergie. Of windmolens van afstand zichtbaar zijn lijkt me niet De Meijerij en het Groene Woud zijn geen open landschappen, zo'n discussiepunt. Hoogspanningslijnen, gsm masten, waardoor windenergie minder zichtbaar is in de omgeving op grote kerken, hoge flats, er zit al hoogte in de bestaande afstand, maar op korte afstand wel. zichtbare omgeving. Zouden niet ook de kosten van de aanleg van De maatschappelijke kosten en baten van de energietransitie zijn windmolens inclusief de kosten van transport moeten onderdeel van het overwegingskader van de RES NOB en in de RES worden meegenomen? Namelijk 3 miljoen euro per NOB 1.0 is daarvoor een handreiking opgenomen. De kosten voor windmolen? En de kosten voor de kabels: 3 miljoen de inpassing van een goede mix van zon en wind zijn echter veel euro per km kabel door de lucht en vijf maal zoveel lager dan wanneer de opgave in een gebied alleen wordt ingevuld door de grond. Hoe neemt de gemeente de met zonne-energie.

economische impact mee in alle afwegingen? Wilde 's-Hertogenbosch daar niet juist windmolens De gemeente Sint-Michielgestel is geen voorstander voor bouwen en is Gestel daar voor gaan liggen? windenergie in het grensgebied van de gemeente 'sHertogenbosch, maar ter voldoening van de lokale opgave kan het wel een overweging zijn. Dan moet er wel sprake zijn van een goede verdeling van de lusten en lasten. Wie betaalt straks de uitbreidingskosten van het Die kosten worden inderdaad verdeeld over alle aansluitingen. Bij netwerk? Volgens mij de burger toch? Dit hoeft niet of een opwek die meer in evenwicht is met de vraag naar elektriciteit, veel minder als iedereen thuis d.m.v. zonnepanelen kunnen die maatschappelijke kosten daarmee beperkt worden. zelf stroom op wekt. 's-Hertogenbosch is op dit moment 4 windmolens aan Aan de noordzijde van 's-Hertogenbosch inderdaad, maar voor de het bouwen (op het moment werkt men aan de zuidzijde zijn nog geen concrete plannen. fundering van de molens). Wat is het criterium om door te gaan of te stoppen Daarvoor zijn meerdere criteria, die als pijlers in het met het zoeken naar locaties? overwegingskader van de RES NOB 1.0 zijn opgenomen. Samen bepalen we per locatie of in voldoende mate aan die criteria is voldaan. De 5 pijlers zijn: • • •

•

•

Kunnen er 3 naast geplaatst worden?

POTENTIE - theoretische potentie op basis van techniek en wet- en regelgeving voor warmte en elektriciteit. LANDSCHAP - behoud en versterking van belangrijke landschappelijke waarden en beleving en betekenis van de leefomgeving voor mens en dier. MAATSCHAPPELIJKE KOSTEN & BATEN - de effecten van de energietransitie uitgedrukt in ‘harde data’ (geld of andere kwantiteiten) gecombineerd met ‘zachte data’ (maatschappelijke effecten, leefbaarheid en kwaliteit). KOPPELKANSEN - gebiedsgerichte aanpak van kansen en knelpunten met andere (regionale - en lokale) opgaven, zoals landbouwtransitie, natuurlijkontwikkeling, goed waterbeheer en klimaatadaptatie. Het gaat om ruimtebeslag en het effectief benutten hiervan. MAATSCHAPPELIJKE ACCEPTATIE - het gaat om het betrekken van inwoners, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties, waardoor de verandering in de leefomgeving door de energietransitie geaccepteerd wordt.

Clusters van minimaal 3 windturbines is wel een harde eis uit het provinciaal beleid. In het Afwegingskader landschap is uitgewerkt, hoe je daar lokaal uitvoering aan kan geven.

Bijlage 4 pagina 7

Vraag Antwoord De zichtbaarheid lijkt me toch wel degelijk een punt. Die zijn niet alleen tegen windmolens vanwege het verminderd Zelfs de Amsterdamse GroenLinks stemmers willen woongenot, maar vooral vanwege de nabijheid van een Natura geen windmolens in hun achtertuin. 2000 gebied en de mogelijke gezondheidseffecten. Natuur komt pas "in de tweede ronde" aan bod. Is dat Er is dan niet gekozen voor definitieve locaties, maar voor locaties na het kiezen van de locatie, dan is dat mosterd na de die we verder gaan onderzoeken. De verstoring van flora en fauna maaltijd. is onderdeel van dit onderzoek. Bomen zijn onderdeel van onze natuur en landschap Bomen in bestaande natuur en landschap kunnen de visuele hinder en windmolens niet. van windmolens wel verminderen. Dus er is over 1 week 1 kans om deel te nemen aan Vanwege de grote belangstelling vindt er een extra bijeenkomst in ronde 2? Waarom wordt deze mogelijkheid zo de tweede ronde plaats op 14 april. beperkt? Veel bewoners kunnen toch niet op zo'n korte termijn? Waarom geen tweede mogelijkheid? s het dossier niet veel en veel te belangrijk om dat in enkele weken af te ronden? Onze 'natuur' is net zo ontworpen en toegewezen als Het realiseren van nieuwe natuur kan een koppelkans zijn bij de we vanavond zagen bij de inplanning van windenergie. realisatie van zon- en windparken. Het is geen oerbos o.i.d.

Wel heel belangrijk in de hele energiediscussie natuurlijk als co2 buffer. Er mogen veel meer bomen komen dan we nu in het landschap hebben, maar dat bijt deze plannen m.b.t. windenergie niet wat mij betreft. Sociale innovatie (deel van de opbrengsten Jazeker, het streven naar 50% lokaal eigenaarschap uit het terugsluizen naar inwoners) is dan ook onderwerp van Klimaatakkoord is ook onderdeel van de RES NOB 1.0 en daarvoor gesprek? is een handreiking opgenomen. Zonder lusten geen lasten. De vorm van een digitale sessie is echt niet geschikt om De regels rondom Covid maken fysieke bijeenkomsten met grotere te spreken van participatie. Waarom vinden er geen groepen voorlopig niet mogelijk. Binnen de beperkingen die de open gesprekken plaats waarin de zorgen van de maatregelen ons opleggen is het wel degelijk mogelijk -ook bewoners echt worden gehoord? En komt er ook nog digitaal- met elkaar in gesprek te gaan over windenergie. Als een gelegenheid om samen na te denken hoe dan wel? vervolg op de online gesprekken over windenergie willen we graag met inwoners en organisaties verder denken over de energietransitie in de gemeente Sint-Michielsgestel. In de derde van deze online bijeenkomsten ronde besteden we hier aandacht aan.

Ronde twee: wel heel erg gericht op regels en In ronde 2 kan wel aandacht gevraagd worden voor het bovendien we spreken met wel erg veel onbekenden, natuurbelang op een specifieke locatie. Op die manier kan dit waaronder het natuurbelang op diverse plekken, is nog meegewogen worden bij de afweging of een locatie verder wordt niet onderzocht en in beeld, kan dus ook niet worden onderzocht. Dit geldt ook voor andere belangen die een rol spelen. meegewogen. Zo vast ook andere elementen.

Bijlage 4 pagina 8

Bijlage 5: Vragen en antwoorden Ronde 1b Vragen Antwoorden Mijn vragen heb ik vanmiddag grotendeels De reactie op het blog is opgenomen in deze rubriek. doorgegeven. Mag ik er vanuit gaan dat deze vragen in goede orde zijn ontvangen en deze vragen meelopen in de beantwoording? Ik heb net een deel van de toelichting gemist, dus wellicht is mijn vraag al beantwoord. Waar kun je meer Dat kun je vinden op www.operatiesteenbreek.nl en op onze informatie vinden over programma 'steen breken', zo pagina tegels eruit, groen erin. noemde Jan het geloof ik. Gaat over toepassing van half-open verharding toch? Onderzoekt gemeente om hiervoor pilots te draaien? Bijvoorbeeld op plekken waar zich veel verharding bevindt? Voor de Meander, Wij zijn als gemeente aangesloten bij Operatie Steenbreek. Helaas in het nieuwe centrum plan, p-plaatsen bij hebben wij vorig jaar geen acties op kunnen zetten in verband met supermarkten, op bedrijventerreinen etc. de coronamaatregelen. We gaan ervan uit dat wel lukt in de loop van dit jaar. Als ik de wethouder goed heb begrepen, dan maakt Klopt. De raad heeft in een motie het college verzocht om een deze sessie geen onderdeel uit van het beleid op te stellen over de maatschappelijke en financiële participatiebeleid als door de raad verzocht en moet participatie van inwoners bij de ontwikkeling van windparken.

dat participatiebeleid nog worden opgesteld alvorens Tijdens deze bijeenkomsten halen we de reacties op van de het participatietraject van start gaat? inwoners over windenergie in de gemeente. Daarmee geeft het college uitvoering aan het raadsbesluit van 17 december 2020. Hoe wordt de vorige week aangenomen motie tot zon College is nu aan zet, de motie is unaniem aangenomen, hoe dat er op grootschalig dak verwerkt in het participatiebeleid precies uit gaat zien weten we nog niet, maar de motie krijgt en heeft dat ook de voorkeur van het college boven sowieso een plek in die nieuwe visie zon/wind. wind? Klopt het dat er binnen onze RES regio gekozen is om Nee, de opgave is regionaal afgestemd, maar wordt lokaal af te stappen van een regionale benadering om de gerealiseerd. Dit principe staat centraal in de RES NOB 1.0. Dat die opgave te bereiken? In feite wat de RES methode opgave moeilijk realiseerbaar in de Meierij wordt onderkend, maar beoogde, een regionale aanpak. Er is binnen RES NOB in een groot gebied rondom Volkel is geen mogelijkheid voor besloten dat uiteindelijk iedere gemeente voor zich windenergie en in de gebieden waar wel mogelijkheden zijn is geen een opgave moet behalen naar verhouding van eigen draagvlak voor een bovenlokale opgave. energie verbruik.

Dit terwijl dit voor gemeenten als Boxtel, Sint-Michielsgestel, Vught (bijna) niet uitvoerbaar is omdat er nauwelijks ruimte is voor grootschalige opwek. Waarom staat windenergie in Theereheide centraal Dat is niet het geval. Het lijkt alsof wind centraal staat in terwijl er in december nog een visie buitengebied is Wilhelminapark, maar we willen het niet alleen over wind hebben, vastgesteld waarin is opgenomen dat er in maar over alle thema’s: adaptatie, besparen, opwek (waaronder Theereheide geen plaats is voor windenergie? wind). Een eerste verkenning wil niet zeggen dat het er komt. Is er subsidie voor: 1. Meer groen? 2. Herbouw naar Vanuit het rijk is er de ISDE vanuit RVO, ook bijvoorbeeld energieneutraal huis? warmtepomp in het kader van het gas af. Is 40 TJ zon op dak ook het maximaal haalbare of is dat In de RES is de potentie voor grootschalig zon op dak ingeschat op een keuze? 79 TJ. Die 40 TJ is een inschatting van wat haalbaar is in 2030. Nu liggen er op 16% van de grote daken zonnepanelen, goed voor 17 TJ. We moeten streven naar de benutting van alle potentieel. Daarom moeten we dit stimuleren, maar we kunnen het niet afdwingen. Waarom wordt deze sessie nu toch gekoppeld aan de Dit is de uitvoering van het raadsbesluit op 17 december 2020. het verzoek van de raad?

Bijlage 5 pagina 1

Vragen Antwoorden Planning Besluitvorming: Q3: vindt er terugkoppeling De nieuwe visie zon- en windenergie wordt gedurende 6 weken plaats in richting van burgers over de nieuwe voor inspraak ter inzage gelegd en samen met een nota van hoofdstukken van de visie zon- en windenergie. In het inspraakreacties ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. najaar 2020 was heir slechts 10 dagen ruimte voor ingeruimd. Wat vindt de gemeente van de aangenomen visie van In het beleidsakkoord van het nieuwe college in Boxtel is hierover de gemeente Boxtel om direct aan de grenst van de het volgende opgenomen: Een beperkte mate van windenergie is gemeente Sint Michielsgestel windmolens te plaatsen? niet uitgesloten. Daarbij hanteren ze de volgende randvoorwaarden: het betreft enkel de locatie langs de A2 in het noorden van Boxtel, waarbij dit in samenwerking met de gemeenten Vught en Sint-Michielsgestel gaat en er tevens sprake is van het noodzakelijke draagvlak en lokale participatie. Dat is ook de strekking van al gemaakte RES afspraken. Die samenwerking moet dus nog vorm krijgen en de resultaten van het participatietraject windenergie vormen daarvoor de uitwerking. Klopt het dat gemeente Sint-Michielsgestel een Ja, in het kader van de Visie energielandschap van de gemeente 'sinspraakreactie heeft ingediend tegen de Hertogenbosch.

Als belangrijkste grond is aangevoerd dat de planvorming/visie van de gemeente Den Bosch Dungense polder cultuurhistorisch onderdeel uitmaakt van het rondom het plaatsen van windmolens aan de Bossche Broek en belangrijke natuurwaarden als weidevogelgebied gemeentegrens. Kort gezegd heeft de gemeente Sint- bezit. Het toepassen van de strategieën transformeren en inpassen Michielsgestel daartegen bezwaar gemaakt. Wat doet afbreuk aan deze waarden. waren de gronden van dat bezwaar en waarom heeft De groene long bezit ook belangrijke ecologische en hierdoor ook de Sint- Michielsgestel geen inspraakreactie ingediend recreatieve waarden. Daarom wordt voorgesteld om vanuit het en bezwaar gemaakt tegen de planvorming / de voorzorgsprincipe hiervoor de strategie “vrijwaren” van toepassing vaststelling van de visie aangaande windenergie bij de te verklaren en geen wind en zon toe te staan in deze gebieden. gemeente Boxtel, waarbij de windmolens nog dichter Die inspraakreactie is ingediend voordat er sprake was van een tegen de dorpskern zouden moeten komen? lokale resultaatverplichting voor de RES opgave. Er is niet gereageerd op de visie van de gemeente Boxtel, omdat het slechts een verkenning betreft die elke gemeente in het kader van de RES 1.0 moet maken. Waarom is het Wilhelminapark dan opgenomen als Het is een mogelijke locatie en niet een voorkeurslocatie.

voorkeurslocatie in de visie? En wat vindt de gemeente Ook het Wilhelminapark bezit natuur- en cultuurhistorische van de natuurwaarde van het Wilhelminapark? Vind de waarden. Daarmee is het een waardevol en dus kwetsbaar gebied. gemeente dit waardevol en kwetsbaar gebied? Dit laat onverlet dat je een open discussie moet kunnen voeren over alle gebieden die technisch potentie voor windenergie hebben. Is het Wilhelminapark de voorkeurslocatie? Zo ja, hoe Het is een mogelijke locatie en niet een voorkeurslocatie. Vanwege heeft die afweging plaatsgevonden? de ligging in een grootschalig landschap (langs A2) geniet deze volgens provinciaal beleid wel de voorkeur. Overigens waardeer ik bijzonder de rust die we met Dank! elkaar nemen om de vragen in te brengen en deze ook met alle ruimte beantwoorden. Erg prettig! Mag en kan. Wat betekent dat? Op sommige locaties mag het technisch, maar dat geeft niet aan of het gewenst is, alleen de locatie waar het kan. Bestaan er normen die op schrift gesteld zijn? De verantwoording/onderbouwing van de normen is online terug te vinden bij de Analyse kaarten die opgesteld zijn voor het Nationaal Programma RES. Wat is de minimale afstand tot een woning? Minimale afstand tot een woning, en minimale afstand tot NNB: er Welke afstand wordt aangehouden tot NNB gebied? wordt een onderscheid gemaakt tussen woningen/kwetsbare gebouwen (minimaal 241 meter).

Deel van die beperking gaan over geluid, deel gaat over veiligheid. Voor ieder van die objecten zijn ze beschreven vanaf pagina 69 en worden voor heel Nederland in het NP RES toegepast.

Bijlage 5 pagina 2

Vragen Wat als een gebied wel aan NNB grenst?

Antwoorden Dan moet onderzocht worden of er sprake is van verstoring van de flora en fauna, of deze verstoring toelaatbaar of te compenseren is, als de noodzaak voldoende is aangetoond. Waar zijn deze uitgangspunten die aan De door GE gehanteerde uitgangspunten zijn vermeld bij de Generation.Energy zijn meegegeven te vinden? kaarten in de visie. Geen windmolens binnen NNB en NNN wordt Op grond van provinciaal beleid mogen windmolens niet binnen de genoemd, is dat alleen niet IN deze gebieden of wordt NNB/NNN gebieden kunnen, wel op de grens. Maar als onderdeel er ook een afstand aangehouden TOT deze gebieden van een ruimtelijke onderbouwing van een mogelijk plan moet nog zoals bijvoorbeeld bij woningen het geval is? De een onderzoek naar de verstoring van de flora en fauna in die ervaring van een dergelijk gebied, wordt namelijk ook gebieden worden gedaan. beïnvloed door verstoringen aan de randen? Als wordt gesproken over een rij windturbines zo dicht Er wordt gezocht naar locaties met NNB/NNN en eventueel mogelijk langs de A2, dan kan dat niet op grondgebied infrastructuur. van de gemeente Sint Michielsgestel. Eens? Er wordt gezocht naar locaties met NNB/NNN en Wat wordt bedoeld met afweging is niet duidelijk. Het gaat om een eventueel infrastructuur. Op basis waarvan heeft de technische verkenning. gemeente deze afweging gemaakt als er technisch meer opties zijn.

Dan is het toch meer dan slechts een technische verkenning? Wordt er bij de zoekgebieden ook meegenomen dat er In heel NL wordt geprobeerd te voorkomen dit door een ondergrondse hoogspanningskabels dienen ingegraven natuurgebied komt te liggen. Ontwikkelaars van energieparken en te worden mogelijk dichtbij of zelfs door kwetsbare netbeheerders moeten zich aan de wet en regelgeving houden. natuurgebieden? En wellicht ook door privéterreinen? Hoe ver rijkt de slagschaduw van windturbines per In de Activiteitenregeling milieubeheer (Activiteitenbesluit) staat soort bij zowel hoogstaande als laagstaande zon? hoe vaak en hoe lang per dag de slagschaduw van een windturbine een woning mag raken. Een windturbine moet van een automatische stilstandvoorziening voorzien zijn, als: • •

•

Hoe breed is de zone van een beekdal dat wordt uitgesloten?

De afstand tussen de windturbine en het gevoelige gebouw minder dan twaalf maal de rotordiameter bedraagt; en Slagschaduw gemiddeld meer dan 17 dagen per jaar gedurende meer dan 20 minuten per dag kan optreden. In de rechtspraak wordt vaak een maximale duur van 6 uur gehanteerd. Een automatische stilstandvoorziening moet ervoor zorgen dat de duur van de hinder binnen de norm blijft. De duur kan tot een minimum worden terug geregeld, maar dat is niet verplicht, zoals ook blijkt ook uit de uitspraken van rechtbanken.

De breedte van het beekdal, zoals aangegeven op de kaarten voor windenergie in de visie. Het is overigens niet zo dat beekdalen worden uitgesloten, maar ongewenst zijn. Mis ik nu in de kaart het geplande grote windpark in de Dat staat niet op de kaart, dat gaat maar tot 1 km buiten Sintregio Oss / Rosmalen? Michielsgestel Dit staat wel op de kaart van RES NOB. Wat als een plek technisch geschikt is maar niet voor Er worden momenteel geen gebieden uitgesloten, er moet alleen wat betreft cultuurhistorie en waardevolle zorgvuldigheid betracht worden. Het is dan aan de gemeente. De landschappen? Is zo'n gebied dan uitgesloten? windturbine mag dan geplaatst worden, mits… (en die invulling is dan aan de gemeente). Hoe zit het met het al dan niet geschikt zijn van Het al dan niet geschikt zijn van gebieden binnen die zone is ook gebieden in de 1 km zone rondom de gemeentegrens? onderdeel van het participatietraject. Iedere gemeente is autonoom over het eigen grondgebied, maar de opgave die lokaal