07.a - Begroting 2023 Sint-Michielsgestel

Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenramingen 2024-2026

Inhoudsopgave Algemeen ............................................................................................................................... 3 Inleiding begroting 2023...................................................................................................... 3 Leeswijzer begroting 2023 .................................................................................................. 7 Programma's .......................................................................................................................... 9 Duurzaamheid .................................................................................................................. 10 Sociaal domein ................................................................................................................. 27 Leefomgeving ................................................................................................................... 58 Economie, Toerisme, Recreatie, Cultuur en Sport ............................................................ 94 Ruimtegevend bestuur .................................................................................................... 114 Paragrafen .........................................................................................................................

127 Lokale heffingen ............................................................................................................. 128 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 137 Kapitaalgoederen............................................................................................................ 145 Financiering .................................................................................................................... 152 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 157 Verbonden partijen ......................................................................................................... 159 Grondbeleid .................................................................................................................... 180 Financiën............................................................................................................................ 185 Uitgangspunten en grondslagen begroting 2023 en meerjarenramingen 2024-2026 ...... 186 Samenvattend overzicht ontwikkeling begrotingssaldo ................................................... 187 Meerjarig overzicht van baten en lasten en de resultaatbestemming per programma .....

191 Incidentele baten en lasten op programmaniveau ........................................................... 193 Stand van zaken te realiseren taakstellingen en restant stelposten ................................ 197 Reserves ........................................................................................................................ 198 Voorzieningen ................................................................................................................. 203 Nieuw beleid, gehonoreerde wensen .............................................................................. 205 Investeringen .................................................................................................................. 205 Meerjarig overzicht balans .............................................................................................. 208 Overzicht van baten en lasten en presentatie structureel begrotingssaldo ...................... 209 Inzicht in baten en lasten Begroting 2023 ....................................................................... 211 Bijlagen .............................................................................................................................. 215 Verplichte BBV indicatoren .............................................................................................

216 Lijst van afkortingen ........................................................................................................ 221 Begrippenlijst .................................................................................................................. 225

2 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Algemeen

Inleiding begroting 2023 Begroting 2023 Voor u liggen de Programmabegroting 2023, de Financiële begroting 2023 en de meerjarenramingen 2024-2026 (hierna genoemd de Begroting 2023) van de gemeente SintMichielsgestel. In deze begroting geven we een overzicht van de taken en ambities waarvoor we als gemeente aan de lat staan. Dit zijn zowel vaste terugkerende opgaven, werk dat voortvloeit uit het Bestuursakkoord 2022-2026, als de uitwerking of uitvoering van nieuwe opgaven die bij onze gemeente terecht komen. Bestuursakkoord 2022-2026 Het Bestuursakkoord 2022-2026 is opgebouwd uit drie thema’s: Goed voor nu, Goed voor later en Goed voor elkaar. In het akkoord staan afspraken op hoofdlijnen, die de komende jaren verder vorm krijgen. Het is nadrukkelijk geen akkoord dat in beton gegoten is, maar een akkoord waar in de uitwerking en uitvoering nog volop geparticipeerd kan worden. Of zoals de coalitiepartijen het zelf verwoorden: "We nodigen u uit om er samen met ons de schouders onder te zetten. Denk mee, praat mee, doe mee!" Daarbij zijn twee randvoorwaarden genoemd: een sluitende begroting én voldoende capaciteit om het werk uit te voeren. Hierover later meer. 3 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

In het kader van Goed voor nu, pakken we in 2023 reeds een aantal zaken op. Die zijn, voor zover we daar al de benodigde financiële middelen aan kunnen koppelen, uitgewerkt in het onderdeel over het bestuursakkoord bij de beleidsproducten. Dit is bijvoorbeeld het geval bij De Meerse Plas, maar ook bij de bibliotheek. Verder hebben we in deze Begroting 2023 de concrete ambitie en gevolgen van het Bestuursakkoord toegelicht als voorgenomen beleid bij de betreffende beleidsproducten. Voor een aantal belangrijke keuzes uit het Bestuursakkoord worden de kosten pas op een later moment inzichtelijk. Neem bijvoorbeeld het oplossen van de verkeersknelpunten, die eerst geïnventariseerd moeten worden om vervolgens te kunnen prioriteren. Dit geldt ook voor het gewenste niveau van onze voorzieningen in relatie tot de betaalbaarheid ervan. Hierover willen we eerst met de gemeenteraad van gedachten wisselen. Op het gebied van duurzaamheid ligt er een forse uitdaging, maar het speelveld wijzigt voortdurend door zaken als de stikstofcrisis, de oorlog in Oekraïne en vooral de energiecrisis gekoppeld aan de problemen met het elektriciteitsnet in Brabant en Limburg. Hierdoor is nog geen reële inschatting te maken over de kosten die gemoeid zijn met uitvoering van een aantal belangrijke afspraken uit het bestuursakkoord.

Ook voor onderwijshuisvesting is bekend dat we komende jaren een paar grote investeringen voor de kiezen krijgen. Wel willen we, voor zover we kunnen binnen de financiële ruimte die we hebben, zorgen dat we deze investeringen in de nabije toekomst wel kunnen doen. Dat doen we door ervoor te sparen. Concreet betekent dit dat we de financiële ruimte uit de jaren 2023-2025 willen reserveren, bijvoorbeeld door versneld te sparen voor onderwijshuisvesting. Daarnaast reserveren we middelen voor het realiseren van nieuwe ambities en investeringen. Ook voor armoedebeleid maken we extra geld vrij. Goed voor nu, goed voor later en goed voor elkaar. Hoewel we dus nog niet het hele Bestuursakkoord 2022-2026 hebben kunnen vertalen in deze begroting, nemen we de verdere uitwerking ervan waar mogelijk mee in de Tweede bestuursrapportage of als 1e wijziging op de Begroting 2023. Verdere ambities en wensen werken we uit in de in de Kadernota 2024. Zo zorgen we niet alleen voor de benodigde flexibiliteit in de begroting, maar koppelen we onze ambities aan realisme en haalbaarheid. Oplopende inflatie De torenhoge inflatie van inmiddels 12% in augustus 2022 zal ongetwijfeld negatieve invloed hebben op het uiteindelijke jaarresultaat van 2022 en wellicht ook op dat van 2023.

De explosief gestegen kosten van bouwmaterialen gaan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor beheer en onderhoud van ons vastgoed en de openbare ruimte. En zo zullen we op meer vlakken te maken krijgen met de effecten van de huidige inflatie. Op dit moment zijn deze effecten nog niet meegenomen in de begrotingscijfers, omdat nog niet duidelijk is met welke maatregelen het Rijk gaat komen ter compensatie. We vinden het daarom wel verstandig voldoende middelen achter de hand te houden om tegenvallers op te kunnen vangen Uitkering Gemeentefonds Zoals ook al bij de Eerste bestuursrapportage 2022 is toegelicht, zien we voor de jaren tot en met 2025 een positieve ontwikkeling van onze algemene uitkering uit het Gemeentefonds. 4 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Die zorgt ervoor dat we voor de jaren 2023-2025 een plus hebben in onze begroting. Het jaar 2026 geeft echter een ander beeld. In dat jaar krijgen we niet alleen minder inkomsten vanuit het Rijk door de aangekondigde opschalingskorting, maar is ook sprake van een negatieve ontwikkeling van het accres en het effect van de herverdeling van het gemeentefonds. De gemeente Sint-Michielsgestel is niet de enige gemeente die hierdoor vanaf 2026 in de rode cijfers duikt. Met name het accres zorgt voor begrotingsproblemen bij tal van gemeenten in Nederland. De VNG gaat nog met het Rijk in gesprek over de hoogte van de bijdrage die gemeenten vanuit het Rijk mogen verwachten. Bij het opstellen van deze begroting was de uitkomst van die gesprekken nog niet bekend. Hoewel we streven naar een duurzaam en meerjarig sluitende begroting, zien we daarom dan ook nu geen aanleiding om het tekort voor 2026 op te lossen met gerichte en technische maatregelen. Signaal aan de Rijksoverheid Door de jaarschijf voor 2026 niet sluitend te maken wordt duidelijk wat het effect is van de herverdeling, de opschalingskorting en de negatieve ontwikkeling van het accres. Beide ontwikkelingen samen kosten onze gemeente structureel € 3,7 miljoen aan inkomsten vanaf 2026, ofwel maar liefst 123 euro per inwoner per jaar.

We willen hiermee een signaal afgeven aan de Rijksoverheid om onze (en andere gemeenten in een vergelijkbare positie) voldoende en structureel financieel perspectief te bieden. Zodat we de taken waarvoor we aan de lat staan ook daadwerkelijk kunnen uitvoeren. Ontwikkeling begrotingssaldo voor en na 1e wijziging begroting 2023 Samenvattend zien we de volgende ontwikkeling van het begrotingssaldo voor en na de 1e wijziging op de begroting 2023: Ontwikkeling begrotingssaldo (x € 1.000) Begrotingssaldo begroting 2022-2025

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 981

162

217

276

868

Mutaties na vaststelling begroting 2022: 

2e bestuursrapportage 2021

-244

657

630

560

468



1e bestuursrapportage 2022

1.092

831

1.684

2.027

-2.198



rekenkamer onderzoek

-30

-15

1.799

1.635

2.531

2.862

-863

4

4

4

-7

Begrotingssaldo voor samenstellen begroting 2023 Mutaties verwerkt in deze begroting: 

diverse mutaties begroting 2023-2026



uitwerking bestuursakkoord

-50

-90

-40

-40

-40

Begrotingssaldo begroting 20232026 voor 1e wijziging

1.749

1.549

2.495

2.826

-910

5 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Ontwikkeling begrotingssaldo (x € 1.000)

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026

Gevolgen bestuursakkoord 1e wijziging begroting 2023:  

armoedebeleid: extra aandacht voor verborgen armoede en de toenemende problematiek van werkende armen reservering voor toekomstige onderwijsinvesteringen



reservering voor toekomstige investeringen



structurele gevolgen bestuursakkoord en dekkingsmaatregelen

Begrotingssaldo begroting 20232026 na 1e wijziging

-40

-40

-40

-504

-977

-1.143

-504

-977

-1.143 Pm

1.749

500

500

500

-910

Tot en met 2025 zien we een fors positief begrotingssaldo met vervolgens een negatief saldo in 2026 van ruim € 9 ton. Omdat het begrotingsjaar 2023 sluitend is, zal het tekort voor 2026 overigens geen gevolgen hebben voor het oordeel van de Provincie op onze Begroting 2023. De begrotingssaldi vanuit de begrotingsjaren 2023-2025 zetten we in tot een resterend saldo van maximaal € 500.000, ter dekking van het bestuursakkoord. Hiermee realiseren we flexibiliteit en ruimte in onze begroting voor de uitdagingen die de komende jaren op ons pad komen. Burgemeester en wethouders van Sint-Michielsgestel

6 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Leeswijzer begroting 2023 Deze begroting is opgebouwd uit een aantal onderdelen: Algemeen Dit onderdeel is de inleiding op deze begroting, waarin de belangrijkste punten zijn weergeven en een samenvatting is opgenomen van het financiële resultaat. Programma's De Begroting 2023 van de gemeente Sint-Michielsgestel kent 5 programma’s met daaronder 33 beleidsproducten. De raad autoriseert de baten en lasten per beleidsproduct. Enkele grote projecten worden apart benoemd. De opbouw van een programma ziet er als volgt uit:  Titel van het programma  Zo geeft dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel  Dit is het doel  Dit valt eronder  Dit kost het  Tabel bijdrage van het programma in relatie tot de begroting  Bijbehorende beleidsproducten en projecten. Voor alle beleidsproducten en projecten die onder een programma vallen, is opgenomen:  Verantwoordelijke portefeuillehouder(s)  Dit gaan we dit jaar doen  Zo maken we dit meetbaar (indien van toepassing)  Dit kost het  Financiële toelichting. Paragrafen De paragrafen gaan in op financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die meerdere programma’s raken. Alle paragrafen zijn wettelijk verplicht. De onderwerpen van de paragrafen zijn belangrijk voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente.

Financiën Dit onderdeel bevat een uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente SintMichielsgestel, waarbij allereerst ingegaan wordt op de ontwikkeling van het financiële begrotingsbeeld. Met verder onder andere de geprognosticeerde balans in meerjarenperspectief en ook de meerjarige ontwikkeling van het EMU-saldo. Tevens is het meerjarig overzicht van baten en lasten opgenomen. Ook de investeringsplanning en een overzicht van de reserves en voorzieningen worden gepresenteerd. De meeste overzichten in dit onderdeel zijn wettelijk voorgeschreven. Bijlagen Deze begroting wordt gecompleteerd met een aantal bijlagen, waarvan een deel is opgenomen in het afzonderlijk bij deze begroting behorend bijlagenboek. 7 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

MijnGemeenteDichtbij De volledige bestuursondersteuning voor onze gemeente wordt uitgevoerd door MijnGemeenteDichtbij (MGD). Meer informatie over MGD is terug te vinden in de begroting 2023 van MijnGemeenteDichtbij.

8 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Programma's

9 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Duurzaamheid

10 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Zo geeft dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel We geven ruimte aan een transitie van fossiele naar duurzame energie door energiebesparing en opwek en door het nemen van klimaat adaptievemaatregelen passen we ons aan het veranderende klimaat. We werken aan plattelandsvernieuwing door een transitie naar een duurzame en verbrede landbouw en de ontwikkeling van natuur en landschap. We streven naar minder restafval en meer circulariteit. We maken de riolering meer klimaatbestendig en streven naar een goed leefmilieu. Dit is uitgewerkt in het thema 'goed voor later' uit het bestuursakkoord 2022-2026.

Dit is het doel Het doel is minder gebruik van fossiele brandstoffen en daarmee een reductie van CO2, zodat we voldoen aan de nationale en regionale doelstellingen voor energiebesparing en opwek van duurzame energie. Verder streven we naar de landelijke doelen voor klimaatbestendigheid, een duurzame landbouw, meer natuur en landschap, minder restafval en meer circulariteit en voldoen we aan landelijke milieunormen.

Dit valt eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Duurzaamheid: 

Klimaatadaptatie en energietransitie



Plattelandsvernieuwing



Afval



Riolering



Milieu

Dit kost het Saldo x € 1.000

Plattelandsvernieuwing

-102

Begroting 2022 na wijziging -117

Afval

-44

0

0

0

0

0

Milieu

-811

-816

-952

Klimaatadaptatie en energietransitie

-263

-690

-279

-1.219

-1.623

-1.347

Riolering

Totaal saldo

Rekening 2021

Begroting 2023

11 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

-116

Programma in relatie tot de gehele begroting

12 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Klimaatadaptatie en energietransitie

Verantwoordelijke(n): Sam Goossens

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden 

Uitvoeren (wettelijke) taken duurzaamheid en klimaatadaptatie;



RES NOB 2.0 vaststellen en uitvoeren;



Opstellen en uitvoeren uitvoeringsagenda warmtetransitie;



Opstellen en uitvoeren klimaatadaptieve strategie met uitvoeringsagenda.

Bestuursakkoord 1. Klimaatneutraal in 2040 13 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

We maken minder gebruik van fossiele brandstoffen om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Hierbij zijn we niet blind voor de uitdagingen die nog op ons pad komen en is de beschikbaarheid van voldoende middelen van het Rijk een randvoorwaarde. Daarmee lopen we voor op het landelijke beleid om in 2050 energieneutraal te zijn. Dit vraagt een versnelling die we realiseren door een zo efficiënt mogelijke inzet van de beschikbare middelen met voldoende ambtelijke capaciteit als randvoorwaarde. Die ambities worden vastgelegd in een integraal plan voor de toekomst (2040) van onze gemeente in de vorm van een omgevingsvisie. 2. Opwek hernieuwbare energie Om in 2040 klimaatneutraal te zijn en hiervoor voldoende opwek te realiseren, zijn we afhankelijk van de capaciteit van netbeheerders en van de inzet van inwoners en bedrijven om energie op te wekken en te besparen en om vraag en aanbod van elektriciteit af te stemmen. We stimuleren de opwek van meer duurzame energie met zonnepanelen waar mogelijk, met de instrumenten die de Omgevingswet ons biedt. We streven naar 50% lokaal eigendom bij de grootschalige opwek van energie en stellen hiervoor beleid vast in de Visie zonne- en windenergie. 3. RES opgave We halen de opgave uit de Regionale Energie Strategie (RES) in 2030.

Hiervoor leveren we ambtelijke capaciteit en stemmen we regionaal de realisatie van de opgave af in de RES NOB 2.0 in het tweede kwartaal van 2023. Hiervoor stemmen we de beschikbare netwerkcapaciteit af met de buurgemeenten. We monitoren de doelstelling aan de hand van de RES NOB monitoring en landelijke kengetallen en maken deze openbaar. 4. Warmtetransitie naar aardgasvrij We voeren de in 2022 vastgestelde uitvoeringsagenda warmtetransitie uit samen met onze inwoners en (maatschappelijke) ondernemers. 5. Communicatie en participatie We nemen een actieve rol op ons om het thema duurzaamheid samen met onze inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) instellingen op te pakken. Hierover communiceren we regelmatig in de nieuwsbrief duurzaamheid en met het participatie panel. 6. Klimaatadaptatie We leggen de ambitie om klimaatadaptief te worden vast in een strategie en uitvoeringsagenda en voeren deze uit. 7. Circulair bouwen We geven vorm aan de landelijke doelstelling om in 2050 circulair te zijn, door in 2030 50% van de einddoelstelling te realiseren en door afspraken met ontwikkelaars en woningcorporaties te maken. 8. Duurzaam vervoer in en tussen onze dorpen Op projectbasis worden hiervoor maatregelen getroffen. 14 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

9. Duurzamere landbouw Onder regie van de provincie wordt de transitie van de landbouw uitgevoerd (zie 1.6.2.2). 10. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Vanuit onze voorbeeldfunctie verduurzamen we gemeentelijk vastgoed. Hiervoor wordt een beleid opgesteld waarin binnen de meerjaren onderhoudsplannen middelen worden gereserveerd voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed of waarin vastgoedbeheerders worden gestimuleerd en gefaciliteerd om dit vastgoed te verduurzamen. Een ambtelijke werkgroep draagt zorg voor de uitvoering. 11. Natuur Om de leefomgeving en de biodiversiteit te versterken en om de CO2-uitstoot te compenseren zetten we in op de uitbreiding van natuur. Hiervoor versterken we ecologische verbindingszones en geven meer invulling aan het Natuur Netwerk Brabant we werken hiervoor samen met landschapsbeheerders en de Natuurgroep Gestel. Ook hebben we ene samenwerkingsverband met de Stichting Landschapsbeheer Aa dal voor een voedselbos en natuurcompensatie N279 in Berlicum, die we gaan uitbreiden. 12. Afval Voor de vermindering van restafval zetten we in op meerdere sporen: a. We evalueren of vaker ophalen van gft afval leidt tot minder restafval. b. We intensiveren de communicatie met inwoners en ondernemers over circulariteit, het beperken van afval én over de opbrengsten van beter afval scheiden.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen)

Omschrijving indicator/kengetal

Energiebesparing tov 2017:  Elektriciteit  Aardgas Opwek hernieuwbare elektriciteit: realisatie percentage van doel 0,04 TWH opwek in 2030

Realisatie 2021

Verwachting 2022

Doel 2023

Doel 2026

3% 7%

2% 9%

2% 12%

2% 15%

10%

15%

30%

50%

Toelichting: In de RES NOB 1.0 zijn lokale resultaatverplichtingen voor energiebesparing en de hernieuwbare opwek van elektriciteit en warmte in 2030 opgenomen. Uit de monitoring RES NOB blijkt dat door de elektrificatie (m.n. warmtepompen en elektrisch vervoer) de 15 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

besparingsopgave voor elektriciteit niet wordt behaald ten gunste van de besparingsopgave voor aardgas. Omgerekend in eenheden energie wordt de totale besparingsopgave van 11% in 2030 naar verwachting wel behaald.

Dit kost het Klimaatadaptatie en energietransitie

Rekening 2021

Baten

236

Begroting 2022 na wijziging 297

Begroting 2023

Lasten

498

987

279

Saldo voor bestemming x € 1.000

-263

-690

-279

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

-263

-690

-279

Begroting 2022 -690

Begroting 2023 -279

Verschil

0

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2023 - begroting 2022) x € 1.000 Klimaatadaptatie en energietransitie

411

Hier worden de belangrijkste verschillen toegelicht. In 2022 is € 455.000 ontvangen voor de aanpak energiearmoede door stimulering energiebesparing (onder andere project Klusbus). Deze middelen moeten in 2022 en 2023 besteed worden en via SISA verantwoord worden. In de Meicirculaire 2022 is voor de uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord (met name warmtetransitie) een bijdrage van € 223.000 en voor het Nationaal Isolatieprogramma een bijdrage van € 103.000 beschikbaar gesteld. Voor de uitvoering in 2023 worden aanvullende budgetten beschikbaar gesteld. Daarnaast kunnen gemeenten voor actielijnen uit het Nationale Isolatieprogramma aanvullende financiering aanvragen. De overige afwijkingen hebben betrekking op de kapitaallasten, toerekening MGD, administratieve mutaties en/of mutaties reserves.

16 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Plattelandsvernieuwing

Verantwoordelijke(n): Sam Goossens en Lianne van der Aa

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden 

Volgen van maatschappelijke ontwikkelingen, waaronder de gevolgen van de het nieuwe landelijke stikstofbeleid en daarop inspelen met nieuw beleid;



Faciliteren van initiatieven die een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied van Sint-Michielsgestel, waaronder stoppende bedrijven;



Deelname aan landelijke en regionale werkgroepen op het gebied van natuur en landschap, landbouw en gezondheid;



Stimuleren van vergroening van het buitengebied;



We werken aan nieuw beleid voor de VAB locaties;



We ontwikkelen nieuw beleid ten aanzien van plattelandsvernieuwing in het kader van de omgevingsvisie.

17 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Bestuursakkoord 

We vinden een oplossing voor de agrarische bebouwing die de komende 10 jaar vrij komt



In 2023 stellen we beleid vast voor Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB),

waarbij we: - kiezen voor een gebiedsgerichte benadering - de mogelijkheden bekijken voor kleinschalige woonvormen in het buitengebied - de groenstructuren tussen de dorpen versterken

Dit kost het Plattelandsvernieuwing

Rekening 2021

Baten

205

Begroting 2022 na wijziging 1.484

Begroting 2023

Lasten

625

911

155

Saldo voor bestemming x € 1.000

-420

573

-155

Onttrekkingen aan reserves

328

331

39

Storting in reserves

10

1.021

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

318

-690

39

Saldo na bestemming x € 1.000

-102

-117

-116

Begroting 2022 -117

Begroting 2023 -116

Verschil

0

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2023 - begroting 2022) x € 1.000 Plattelandsvernieuwing

Er zijn geen verschillen toe te lichten.

18 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

0

Afval

Verantwoordelijke(n): Sam Goossens

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden 

Advisering reinigingstaken en projecten: wij geven sturing aan de verschillende nieuwe (inrichting)projecten waarbij een goede grondstoffeninzameling en het (beleidsmatig) schoon houden van de openbare ruimte van belang is. Dit zijn vaste werkzaamheden door het hele jaar heen.



Uitvoering reinigingstaken en directe dienstverlening: Wij geven uitvoering aan ons grondstoffenplan en het adequaat reageren op meldingen in de openbare ruimte (inclusief containerbeheer). Hetzelfde geldt voor de vele burgerinitiatieven en de woningbouwopgave. Dit zijn vaste werkzaamheden door het hele jaar heen.

19 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Bestuursakkoord We verkleinen de afvalberg door in te zetten op het verminderen van restafval door hergebruik van grondstoffen. We bepalen hoe we doeltreffend de communicatie met onze inwoners en ondernemers over circulariteit kunnen vormgeven. Daarnaast onderzoeken we of de inzamelfrequentie van GFT leidt tot minder restafval.

Nieuw beleid en ambities 

Tijdens het bespreken van scenario's voor het grondstoffenplan heeft de raad in 2021 via een amendement besloten om vanaf 2022, het diftartarief op GFT af te schaffen, over te stappen op een vierwekelijkse inzameling van restafval en een wekelijkse inzameling van GFT in de zomermaanden. De inzameling van GFT in de rest van het jaar en de inzameling van PMD worden niet gewijzigd en blijven tweewekelijks. Ook de vierwekelijkse inzameling van oud papier in en karton blijft ongewijzigd. De verwachting is dat met deze wijziging de eerder genoemde VANG doelstelling van 100 kilogram per inwoner in 2023 bereikt kan worden. In 2023 evalueren wij de in 2022 ingevoerde beleidswijzigingen en stellen zo nodig nieuw beleid voor.

Nieuw beleid en ambities Voor 2023 zijn de volgende ontwikkelingen te verwachten: Algemeen 

De kosten voor de verwerking van afval en inzet van mens en materieel zullen naar verwachting in 2023 verder stijgen terwijl de opbrengst van diverse recyclestromen ook in 2023 onder druk blijven staan.

Huis-aan-huis inzameling (haalsysteem) 

Het invoeren van een statiegeldtarief op kleine flesjes zal naar verwachting zorgen voor een verlaging van de vergoeding per ton vanuit het Afvalfonds en een afname van hoeveelheid ingezamelde tonnen. De kosten blijven echter wel doorlopen omdat de inzamelroutes ongewijzigd uitgevoerd zullen moeten worden. De verwachting is dat de geplande invoering van statiegeld op blikjes per 2023 dit effect verder zal versterken.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen)

Omschrijving indicator/kengetal

Realisatie 2021

Verwachting 2022

Doel 2023

Doel 2026

Hoeveelheid huishoudelijk restafval in kilogram per inwoner

140

100

100

30

20 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Dit kost het Afval

Rekening 2021

Begroting 2023

3.857

Begroting 2022 na wijziging 3.731

Baten Lasten

3.901

3.731

3.830

-44

0

0

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

-44

0

0

Begroting 2022 0

Begroting 2023 0

Verschil

Saldo voor bestemming x € 1.000

3.830

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2023 - begroting 2022) x € 1.000 Afval

0

Het uitgangspunt is 100%-kostendekkendheid. Er zijn geen verschillen toe te lichten, anders dan de toegepaste indexering op zowel de uitgaven als de inkomsten en de doorbelasting vanuit MGD.

21 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Riolering

Verantwoordelijke(n): Lianne van der Aa

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden Planmatig beheer 

Het rioolstelsel, pompgemalen en alle hierin opgenomen voorzieningen worden het hele jaar beheerd, geïnspecteerd en onderhouden volgens de wettelijke eisen. Hierdoor blijft de functionele werking gegarandeerd.



Om wateroverlast te voorkomen monitoren we continu de hydraulische werking. Noodzakelijke verbeteringen voeren we zo snel mogelijk door.



We voeren werkzaamheden uit die voortkomen uit de beleidsvisie en uitvoeringsplanning van het vastgestelde verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP6 2020- 2024). 22 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026



Klachten en meldingen over rioolverstoppingen en wateroverlast worden zo snel mogelijk maar uiterlijk binnen 24 uur afgehandeld.

Projecten 

Overeenkomstig de planning van het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP6) zijn vanaf 2020 en verder de grootschalige vervangingen van het vrijvervalriool op wijkniveau in uitvoering. In 2020 zijn we met de eerste jaarschijf gestart in Middelrode. De uitvoering geschiedt op basis van jaarschijven met een gemiddelde investering van circa € 1.380.000 per jaarschijf.



In 2023 starten we in het oostelijk deel van Middelrode met de 4de jaarschijf waarmee we tevens de werkzaamheden in Middelrode kunnen afronden. In 2024 maken we de overstap naar de wijk Theereheide in Sint-Michielsgestel. Binnen deze meerjarige aanpak koppelen we zoveel mogelijk panden af van de riolering waarbij we tevens beperkt bestaande knelpunten in de bestrating met betrekking tot toegankelijkheid mindervaliden en groen op integrale wijze oplossen. In die synergie worden ook de aanwezige lichtmasten omgebouwd naar LED.



De elektro- mechanische pomprenovaties zijn planmatig en financieel voorzien in het vGRP in de periode van 2020 t/m 2025. In 2023 richten we ons voornamelijk op de renovaties van randvoorzieningen, hoofdgemalen en drukriool gemalen.



In de Sint-Lambertusweg in Gemonde vervangen we een deel van de riolering.

Nieuw beleid en ambities De klimaatadaptieve subsidie is door het Rijk beschikbaar gesteld om door middel van cofinanciering fysieke inrichting in het openbaar gebied mogelijk te maken. De subsidie aanvraag loopt via de regionale samenwerking "Doelmatig Waterbeheer De Meierij" en betreft een bijdrage van € 490.000. In 2024 starten we op integrale wijze met de grootschalige rioolvervanging in de wijk Theereheide te Sint-Michielsgestel. De financiële bijdrage zal in dit gebied als versterking van de klimaatadaptatie opgaven worden ingezet.

23 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen) Omschrijving indicator/kengetal

Realisatie 2021

Verwachting 2022

Doel 2023

Doel 2026

Lengte vrijvervalriool in km

151

155

160

180

Aantal klachten/meldingen van storingen drukriool en rioolverstoppingen

250

190

190

190

Aantal afgekoppelde panden

14%

18%

22%

30%

Controle functioneren drukriool door opsporen illegale hemelwateraansluitingen

75

150

160

180

Toelichting: Van 2020 tot en met 2025 wordt een aanzienlijk deel van het drukriool gerenoveerd (circa 100 kleinere gemalen per jaar) hierdoor zullen klachten/meldingen afnemen.

Dit kost het Riolering

Rekening 2021

Baten

1.898

Begroting 2022 na wijziging 1.943

Lasten

1.898

1.943

1.985

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

Saldo na bestemming x € 1.000

0

0

0

Begroting 2022 0

Begroting 2023 0

Verschil

Saldo voor bestemming x € 1.000

Begroting 2023 1.985

Resultaatbestemming

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2023 - begroting 2022) x € 1.000 Riolering

0

Het uitgangspunt is 100%-kostendekkendheid. Als gevolg van een toename van de lasten en dus ook een toename van de baten, worden de effecten opgevangen via de voorziening Riolering. 24 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Milieu

Verantwoordelijke(n): Lianne van der Aa

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden 

We volgen en ondersteunen de invoering van de Basisregistratie Ondergrond (BRO) en we dragen bij aan het inzichtelijk maken van de ondergrond zodat we met dit thema kunnen werken volgens de Omgevingswet.



We dragen bij aan het waarborgen van de (chemische) kwaliteit van de bodem. Waaronder omgang met zorgwekkende stoffen zoals PFAS, de overgang van de bevoegdheid van de provincie naar de gemeenten om te beslissen over ernstige gevallen van bodemverontreinigingen bij in werking treden van de Omgevingswet en registratie van en advisering over bodemonderzoeken.



We ondersteunen de verduurzaming van de agrarische sector. Verduurzaming van de voedselketen komt tot uiting bij de innovatie en duurzame ontwikkeling van de landbouw en de veeteelt tot circulaire landbouw. In regionaal verband (kopgroep 25 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

landbouw) wordt bijgedragen aan deze ontwikkeling die wij ondersteunen. Op basis van een gemeentelijk projectplan wordt een pro actieve uitvoeringsagenda opgesteld om ondernemers te ondersteunen bij hun keuze voor de toekomst. Hierin wordt onder meer de stikstofproblematiek, de gebiedsgerichte aanpak en de vanaf 2024 geldende provinciale emissienormen meegenomen. 

We toetsen ruimtelijke ontwikkelingen op externe veiligheid, geluid, bodem, luchtkwaliteit, stikstofdepositie en bedrijven en milieuzonering.



We gaan door met de geluidsanering van woningen die in aanmerking komen voor maatregelen vanwege wegverkeerslawaai.



We nemen actief deel aan het Schone Lucht Akkoord en benutten de kansen voor de verbetering van de luchtkwaliteit. We geven voorlichting over het stoken van hout en maken gebruik van stookwijzer.nu en het stookalert om inwoners te informeren over wanneer beter niet gestookt wordt. Met de gemeenten in de RNOB wordt daarnaast ingezet op de thema's landbouw, mobiliteit en mobiele werktuigen, industrie en meten/participatie. In Sint-Michielsgestel zetten we in op landbouw en specifiek de ontwikkeling Laar – Nieuw Laar en de Hezelaar.

Dit kost het Milieu

Rekening 2021

Begroting 2023

64

Begroting 2022 na wijziging 2

Baten Lasten

875

818

954

Saldo voor bestemming x € 1.000

-811

-816

-952

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

-811

-816

-952

Begroting 2022 -816

Begroting 2023 -952

Verschil

2

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2023 - begroting 2022) x € 1.000 Milieu

-135

Het benodigde budget voor 2023 bedraagt € 87.000 meer op het reeds bestaande budget voor de ODBN van € 436.000. Oorzaak hiervoor is onder andere de combinatie van meer arbeidsvolume en een lagere productiviteit wat tot meer benodigde formatie leidt. Hierdoor stijgt de personeelslast aanzienlijk. De overige afwijkingen hebben betrekking op de kapitaallasten, toerekening MGD, administratieve mutaties en/of mutaties reserves. 26 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Sociaal domein

27 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Zo geeft dit programma ruimte in Sint-Michielsgestel Onze dorpen kennen een goede sociale samenhang. Veel inwoners, verenigingen en initiatiefnemers zijn bereid iets voor de ander te doen. We sluiten aan bij de kracht van de samenleving en versterken en ondersteunen waar nodig. Samen met inwoners kijken we hoe we hun directe leefomgeving verder kunnen versterken. Hoe we inwoners meer hun eigen kracht kunnen laten pakken en hoe we ze de ruimte kunnen geven om hun mogelijkheden goed te gebruiken. Is dit onvoldoende mogelijk? Dan proberen we ondersteuning te bieden via maatwerkoplossingen. Op die manier geven we iedereen de kans om mee te doen Zó draagt dit programma bij aan Sint-Michielsgestel geeft ruimte.

Dit is het doel De vergrijzing neemt de komende jaren toe in onze gemeente en dat heeft invloed op de vraag naar zorg en op de woonbehoefte. Samenwerking met de professionele en vrijwilligers organisaties is nodig om te zorgen dat er voor de groeiende groep ouderen adequate huisvesting is, maar ook om te zorgen dat de zorg beschikbaar en betaalbaar blijft. De zorg voor onze jeugd staat onder druk. Er is zowel een gebrek aan geld als aan personeel in de jeugdzorg. Dat terwijl goede en tijdige inzet van zorg erger kan voorkomen. Het wordt de uitdaging om de komende jaren nog meer de verbinding met het voorliggend veld te realiseren en tegelijk goed te sturen op de inzet en inkoop van zorg. Nu het economisch tij onzeker is, wordt de situatie er voor mensen met een kleiner inkomen en/of schulden niet eenvoudiger op. Een betere invulling aan de regierol van de gemeente helpt om armoede eerder op het spoor te komen en grote schuldenproblematieken te voorkomen. Daar is extra inzet voor nodig. De voorbije coronajaren hebben het belang van een goede gezondheid al te meer duidelijk gemaakt. Er wordt een groeiend belang gelegd bij de fysieke en mentale gezondheid. Samen met partners in het veld willen we hier extra werk van maken. Denk aan het versterken en verbreden van de aanpak tegen eenzaamheid en het stimuleren van een goede gezondheid en een goede levensstijl bij onze inwoners.

Ook in onze gemeente is de huisvesting van statushouders actueel. We halen in samenwerking met de corporaties jaarlijks onze taakstelling, maar dit blijft een uitdaging vanwege het relatief lage aantal beschikbare huurwoningen. Hier bovenop komt de vraag om vluchtelingen op te vangen, op dit moment voornamelijk uit Oekraïne.

28 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Dit valt eronder Deze producten en diensten dragen bij aan het programma Sociaal domein: 

Maatschappelijk werk



Minderheden (vluchtelingen/statushouders)



Jeugdzorg



Wmo



Inkomensvoorziening



Participatie



Volksgezondheid



Onderwijs

Dit kost het Saldo x € 1.000

Rekening 2021

Maatschappelijk werk

412

Begroting 2022 na wijziging -446

Begroting 2023

Minderheden

-280

-335

-306

Jeugdzorg

-7.014

-6.240

-6.350

Onderwijs

-3.261

-3.298

-3.090

Participatie

-4.794

-4.341

-4.239

Inkomensvoorziening

-2.501

-2.965

-2.459

WMO

-9.007

-9.162

-9.533

Volksgezondheid

-1.024

-1.131

-1.135

Totaal saldo

-27.469

-27.917

-28.089

-978

29 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Programma in relatie tot de gehele begroting

30 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Maatschappelijk werk

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden 

We ondersteunen vrijwilligers en mantelzorgers.



We werken met de welzijnsinstelling en vrijwilligers- en ouderenorganisaties aan gezond en vitaal ouder worden en voorkomen van eenzaamheid bij de kwetsbare doelgroepen, zoals jongeren en ouderen.



We werken samen met onze zorg- en welzijnpartners aan de thema’s dementievriendelijke gemeenschap en langer zelfstandig thuis. Langer Zelfstandig Thuis wordt in 2023 uitgerold.



De wijkteams, primaire partners en ketenpartners werken nauw samen zodat optimaal gebruik wordt gemaakt van het aanbod in het voorliggend veld (algemene en vrij toegankelijke voorzieningen). We zorgen ervoor dat de Verwijsgids, de sociale kaart voor wijkteams en professionele partners, volop wordt ingezet.

31 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026



De primaire partners werken samen vanuit een gezamenlijk uitvoeringsplan en betrekken hier andere ketenpartners bij. Dit uitvoeringsplan wordt in 2023 doorontwikkeld naar een integraal uitvoeringsplan. Het integraal beleidsplan en de integrale subsidieopdracht van de gemeente Sint-Michielsgestel dienen als onderleggers voor het integraal uitvoeringsplan van de primaire partners.



Door het wijkgericht werken zorgen we ervoor dat het informele netwerk optimaal wordt ingezet en de sociale cohesie in de wijken wordt bevorderd.

Bestuursakkoord 

We dragen bij aan een gemeenschap waar iedereen op zijn/haar manier mee kan doen. We kijken naar wat iemand wel kan en helpen inwoners om in hun kracht te komen. Op deze manier sluiten we aan op de kracht van de samenleving en versterken en ondersteunen we deze waar nodig.



We bereiden ons samen met onze primaire-, en ketenpartners voor op de vergrijzing, waarbij we kijken naar het anders organiseren van bestaande zorgvormen en voorzieningen. Zo zijn we onder andere bezig met het doorontwikkelen van de (welzijns)dagbesteding. Ook hebben we een strategische vergrijzingstafel waar verschillende partijen bij aansluiten om het ouderenbeleid vorm en inhoud te geven voor de toekomst.



We bereiden de ouderen van nu en de ouderen van de toekomst voor op het langer zelfstandig thuiswonen. In 2023 rollen we het projectplan Langer Zelfstandig Thuis uit in samenwerking met onze ketenpartners.



Uit de evaluatie is gebleken dat we volwaardig meedoen voortzetten van 2023 tot en met 2026.

Dit kost het Maatschappelijk werk

Rekening 2021

Baten

0

Begroting 2022 na wijziging 0

Begroting 2023

Lasten

793

1.101

1.127

Saldo voor bestemming x € 1.000

-793

-1.101

-732

1.205

1.077

331

0

422

577

1.205

656

-246

412

-446

-978

395

Resultaatbestemming Onttrekkingen aan reserves Storting in reserves Saldo resultaatbestemming x € 1.000 Saldo na bestemming x € 1.000

32 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2023 - begroting 2022) x € 1.000 Maatschappelijk werk

Begroting 2022 -446

Begroting 2023 -978

Verschil -532

Per saldo zijn de uitgaven in 2023 hoger dan in het vorige jaar. De subsidies van de subsidiestaat staan op diverse plaatsen in de begroting. De structurele uitgaven voor deze subsidies stijgen in 2023 door indexering van de subsidiebedragen. Voor deze indexering is in totaal € 62.000 opgenomen. De incidentele uitgaven op het beleidsonderdeel maatschappelijk werk zijn € 40.000 lager in 2023 omdat het project volwaardig meedoen is afgerond. Vooruitlopend op een structurele inkomst van het rijk is er voor 2023 € 395.000 in de begroting opgenomen. De overige afwijkingen hebben betrekking op de toerekening MGD, Corona-gerelateerde budgetten, administratieve mutaties en/of mutaties reserves.

33 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Minderheden

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers en Han Looijen

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden Huisvesting statushouders (Han Looijen) 

We bieden met de wooncorporaties huisvesting aan nieuwe statushouders om de wettelijke taakstelling te realiseren. We verwachten dat de taakstelling van 2023 op het niveau ligt van 2022.



We zoeken naar tijdelijke locaties voor de huisvesting van statushouders, gezien het beperkte aantal sociale huurwoningen in onze gemeente en de aanhoudende asielstroom.

34 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Participatie, integratie en inburgering (Peter Raaijmakers) 

We voeren de nieuwe Wet inburgering uit. Dat betekent dat we inwoners, die inburgeringsplichtig zijn, actief ondersteunen bij: - hun vestiging in de gemeente en het praktisch wegwijs worden; - het leren van de Nederlandse taal; - het actief meedoen in de samenleving, liefst door betaald werk of een opleiding.



We ondersteunen via het Taalhuis inwoners met een migratie-achtergrond met spreken, lezen, schrijven en meedoen in de digitale samenleving. Dit doen we ook vanwege de Wet Taaleis (Participatiewet).



We spelen in op de specifieke behoeften van deze doelgroep en benutten tegelijk zoveel mogelijk algemene voorzieningen in de wijk.



We wisselen actief kennis uit met buurgemeenten om te leren en door te ontwikkelen. En we pakken, waar mogelijk, samen initiatieven op.

Bestuursakkoord 

Onze gemeente biedt de gevraagde woonruimte en faciliteiten op het gebied van zorg en welzijn voor statushouders en vluchtelingen.



We willen bijdragen aan gemeenschappen waar iedereen een plek heeft en iedereen op zijn of haar manier mee kan doen.

Nieuw beleid en ambities 

We zetten extra in op goede samenwerking en overdracht tussen de diverse ketenpartners en het aantrekken van meer vrijwilligers rond deze doelgroep.



Vanwege de oorlog in Oekraïne vraagt het Rijk de gemeenten om vluchtelingen op te vangen. Voor gemeente Sint-Michielsgestel en Boxtel ging het eerder om de opvang van 270 Oekraïense vluchtelingen. Dat worden er in 2023 naar verwachting nog meer. De opvang in onze gemeente vindt tot februari 2023 plaats in Kentalis. Daarnaast onderzoeken we de geschiktheid van leegstaande gebouwen in onze gemeente als opvanglocatie. Tot slot ondersteunen we gastgezinnen die Oekraïense vluchtelingen in of aan huis opvangen. Het is nog niet bekend hoe het Rijk de gemeenten compenseert in 2023. Vooralsnog verwachten we geen effect op de begroting. Deze opdracht voeren we uit met de Veiligheidsregio en in nauwe samenwerking met buurgemeente Boxtel.

35 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen)

Omschrijving indicator/kengetal

Realisatie 2021

Verwachting 2022

Doel 2023

Doel 2026

Taakstelling huisvesting statushouders Realisatie taakstelling

45

40

Nog niet bekend

Nog niet bekend.

46

40

Statushouders met werk (%) Benchmark

41 31

39

42

44

Statushouders met bijstand (%) Benchmark

46 57

50

50

45

Statushouders (18-65 jaar) die onderwijs volgen (%) Benchmark

10

13

18

23

15

Toelichting: 

Rijk publiceert halfjaarlijks de taakstelling huisvesting statushouders rond oktober en april. In de tabel vindt u de cijfers op jaarbasis.



De cijfers over werk, bijstand en onderwijs zijn gebaseerd op de Benchmark Divosa Statushouders juli 2021, waar ruim 150 gemeenten aan meedoen (CBS). Het gaat hier om alle statushouders die sinds 2014 in de gemeente ingeschreven staan en die een verblijfsvergunning asiel hebben ontvangen, inclusief nagereisde gezinsleden.



De aanhoudende piek in de taakstelling huisvesting van 2023 leidt (tijdelijk) tot een hoger aantal statushouders met een uitkering en een lager aantal statushouders met werk.



We verwachten een stijging van het aantal jonge statushouders dat onderwijs volgt (stapeleffect). Een gemiddelde opleiding duurt vaak minimaal 2-3 jaar. Hierdoor neemt het aantal jonge statushouders in het onderwijs over de jaren heen sneller toe.

Dit kost het Minderheden

Rekening 2021

Baten

0

Begroting 2022 na wijziging 679

Begroting 2023

Lasten

280

1.013

484

Saldo voor bestemming x € 1.000

-280

-335

-306

36 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

179

Resultaatbestemming Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

Storting in reserves

0

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

0

0

0

-280

-335

-306

Begroting 2022 -335

Begroting 2023 -306

Verschil

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2023 - begroting 2022) x € 1.000 Minderheden

29

Per saldo zijn de uitgaven in 2023 lager dan in het vorige jaar. De incidentele uitgaven dalen in 2023 met € 39.000 omdat in 2022 een overheveling van het budget wet inburgering beschikbaar was. De overige afwijkingen hebben betrekking op de toerekening MGD, Corona-gerelateerde budgetten, administratieve mutaties en/of mutaties reserves.

37 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Jeugdzorg

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden 

We volgen landelijke ontwikkelingen op het gebied van de Jeugdwet zoals de financiering van extra middelen en de reikwijdte van de Jeugdwet. Als gemeente zullen we meedenken en meewerken aan de noodzakelijke hervormingen van de zorg voor jeugd die de staatssecretaris heeft beschreven in een Kamerbrief, op de onderdelen die binnen onze invloedssfeer liggen.



Het Regionale Beleidsteam Jeugdhulp geeft uitvoering aan activiteiten en beleidsprojecten op het gebied van specialistische jeugdhulp (iedere gemeente levert naar rato capaciteit). Zo werken we gezamenlijk aan de aanpak van wachtlijstproblematiek bij jeugdzorgaanbieders, de doorbraakaanpak bij de Jeugdbescherming en jeugdproblematiek bij complexe scheidingen. Ook wordt er een meerjarenplan aanpak Huiselijk Geweld Kindermishandeling voor de regio Brabant Noordoost ontwikkeld. 38 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026



In 2022 hebben we een monitoringsmodel ontwikkeld om te kunnen (bij)sturen op basis van lokale (financiële) cijfers. Reden hiervoor was de invoering van de PxQ financiering van de inkoop van de jeugdhulp. Dit monitoringsmodel gaan we in 2023 verder verfijnen. We gaan dan ook meer de koppeling leggen met beleid.



We geven uitvoering aan het jongerenwerk. Naast de reguliere activiteiten richten we ons in 2023 op: de doorontwikkeling van de maatschappelijke oriëntatie op scholen, het bevorderen van een gezonde leefstijl onder primair- en voortgezet onderwijsleerlingen en 18+, middels jongerenwerk op maat bieden we aanvullende ondersteuning aan het toegenomen aantal zorgleerlingen in nauwe afstemming met scholen en partners zoals GGD, Farent en de jeugdconsulenten.

Bestuursakkoord 

In het nieuwe bestuursakkoord staat de ambitie dat ieder kind in de gemeente SintMichielsgestel zijn of haar talenten moet kunnen ontwikkelen. Eén van de afspraken voor de jeugd is de volgende: 

Samen met huisartsen en de gemeentelijke toegang verbeteren we de weg naar professionele ondersteuning. De juiste zorg op de juiste plek en met innovatie en pilots andere manieren van ondersteuning ontwikkelen.



Om dit te bewerkstelligen zijn in 2022 in een aantal huisartsenpraktijken uren ingezet van een jeugdconsulent van de gemeente. In 2023 gaan we dit verder uitrollen en gaan we effecten van deze inzet meten.



Daarnaast loopt de pilot Jeugdhulp Dichtbij. Deze pilot loopt af in maart 2023 en moet eerst nog geëvalueerd worden voordat we weten of er een vervolg komt en of daar vanaf 2023 extra middelen voor nodig zijn.

Nieuw beleid en ambities 

In 2022 wordt een nota integraal jeugdbeleid 2022-2025 opgesteld met als onderlegger het concept positieve gezondheid. Maatschappelijke organisaties zijn hierbij betrokken. Het integrale jeugdbeleid voldoet aan de behoefte aan meer integraliteit en verbinding tussen de verschillende dossiers in het jeugdveld. De nota komt eind 2022 in het college en daarna weten we of een uitvoeringsplan noodzakelijk is met extra middelen. In 2023 rollen we dit verder uit.



Regionaal staat het onderwerp complexe scheidingen op de agenda. Lokaal willen we in 2023 een pilot vechtscheidingen uitvoeren. We verkennen daarbij of we vanuit preventie/vroegsignalering aan de slag kunnen met de vele kinderen/jongeren die thuis in een (v)echtscheidingssituatie van hun ouders zitten.

39 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen)

Omschrijving indicator/kengetal

Realisatie 2021

Verwachting 2022

Doel 2023

Doel 2026

Afname van cliënten in jeugdzorg (gemiddeld over het jaar) van 2% per jaar.

411

403

395

opnieuw bepalen in 2023

Verlaging % indicaties jeugd door huisartsen

30%

28%

26%

opnieuw bepalen in 2023

Toelichting: We nemen voor jeugdhulp de volgende indicatoren op: 

Om de jeugdzorg meer meetbaar te maken hebben we in 2022 een monitoringsmodel ontwikkeld. In 2023 hebben we gegevens over een heel jaar en kunnen we opvallendheden uit het model halen. We maken dan een analyse, die we gebruiken om de kosten beheersbaar te houden. Waar nodig passen we het beleid of de uitvoering hierop aan.



We realiseren een afname van cliënten in jeugdzorg van 2% per jaar tot en met 2023, gebaseerd op het werkelijke aantal unieke cliënten van 411 in 2021. In 2023 bepalen we of deze dalende lijn reëel is om door te trekken tot 2026. Als het monitoringsmodel verfijnd is maken we een koppeling met de bevolkingsprognoses van de gemeente.



We werken samen met de huisartsen om gerichte verwijzingen te bewerkstelligen, met de nadruk op lichte hulp en het verminderen van verwijzingen naar specialistische zorg. Om dit voor elkaar te krijgen zijn in 2022 in een aantal huisartsenpraktijken uren ingezet van een jeugdconsulent van de gemeente. Deels is dit gerealiseerd en deels rollen we dit nog uit. We stellen als doel het verlagen van het % indicaties jeugdhulp door huisartsen met 2% per jaar tot en met 2023. In 2023 bepalen we of deze lijn reëel is en doorgetrokken kan worden.

40 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Dit kost het Jeugdzorg

Rekening 2021

Baten

4

Begroting 2022 na wijziging 4

Begroting 2023

Lasten

7.183

6.801

6.717

Saldo voor bestemming x € 1.000

-7.179

-6.797

-6.713

Onttrekkingen aan reserves

793

557

363

Storting in reserves

628

0

0

Saldo resultaatbestemming x € 1.000

165

557

363

-7.014

-6.240

-6.350

Begroting 2022 -6.240

Begroting 2023 -6.350

Verschil

4

Resultaatbestemming

Saldo na bestemming x € 1.000

Financiële toelichting Product (verschil begroting 2023 - begroting 2022) x € 1.000 Jeugdzorg

-110

Per saldo zijn de uitgaven in 2023 hoger dan in het vorige jaar. De structurele uitgaven aan jeugdhulp stijgen in 2023 met € 156.000 door indexering van de jeugdhulp PxQ en de regionale samenwerking. De overige afwijkingen hebben betrekking op de toerekening MGD, Corona-gerelateerde budgetten, administratieve mutaties en/of mutaties reserves.

41 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

WMO

Verantwoordelijke(n): Peter Raaijmakers

Dit gaan we dit jaar doen Vaste werkzaamheden 

De ondersteuning die een inwoner op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning krijgt , wordt individueel bepaald en draagt bij aan zijn of haar zelfredzaamheid.



We geven uitvoering aan het regionale 'Uitvoeringsprogramma beschermd wonen en maatschappelijk opvang (2020-2023)'. Dit omvat een integrale aanpak op het gebied van preventie GGZ/VZ (Geestelijke Gezondheidszorg en Verslavingszorg), toegang tot en transformatie van de maatschappelijke opvang, regionalisering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang én de doordecentralisatie van beschermd wonen.



We houden grip op de uitgaven o.a. door deze goed te monitoren. Hiervoor hebben we een monitoringsmodel ontwikkeld dat inzicht geeft in de uitgaven op kortere en langere termijn. 42 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026



De contracten voor huishoudelijke hulp en regiotaxivervoer eindigen per 1 januari 2024. Er zijn geen verlengingsopties, waardoor opnieuw aanbesteden in 2023 nodig is.

Bestuursakkoord 

De toegang tot zorg regelen we via loket WegWijs en de integraal werkende wijkteams. Loket WegWijs doet een quickscan en schakelt een wijkteam in waar nodig. Vanuit het wijkteam wordt integraal en samen met de inwoner bekeken welke zorg passend is.



We zetten in op het anders organiseren van bestaande zorgvormen. Dit in de vorm van voorzieningen die laagdrempeliger en goedkoper zijn, zoals het voorliggend organiseren van dagbesteding en de uitleen van hulpmiddelen. Hierdoor werken we aan een toekomstbestendig sociaal domein.



De wijkteams werken in en vanuit dorpen en wijken. Zij werken samen met lokale partnerorganisaties om de inwoner zo goed mogelijk van dienst te kunnen zijn. Hierbij staat de eigen kracht van de inwoner centraal. De ondersteuning die ingezet wordt is zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig.

Zo maken we dit meetbaar (indicatoren/kengetallen)

Omschrijving indicator/kengetal

Realisatie 2021

Verwachting 2022

Verwachting 2023

Verwachting 2026

Aantal inwoners met een Wmo voorziening

1498

1573

1652

1911

Percentage Wmo-gebruikers met 1 of 2 voorzieningen

88%

89%

90%

93%

Toelichting: 

Aantal inwoners met een Wmo voorziening: er is een autonome groei van 7% per jaar. We verwachten deze met uitvoering van het huidige maatregelenpakket met 2% te kunnen verminderen, waardoor de groei nog maar 5% per jaar is.



Percentage Wmo gebruikers met 1 of 2 voorzieningen: we streven naar een toename van 1% per jaar. Dit betekent dat het percentage Wmo-gebruikers, dat meer dan 2 voorzieningen heeft, afneemt.

43 ____________________________________________________________ Programmabegroting 2023 en financiële begroting 2023 inclusief meerjarenbegroting 2024-2026

Dit kost het WMO

Rekening 2021

Begroting 2023

172

Begroting 2022 na wijziging 205

Baten Lasten

8.327

8.898

9.308

Saldo voor bestemming x € 1.000