CConstaterende datSimpelveld
Koppel je AI →
Document · PDF

VII-36 Bijlage 2 Begroting 2023 GGD Zuid-Limburg.pdf

Raadsvergadering 7 juli 2022, gemeente SimpelveldBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 2021 en Begroting 2023 GGD Zuid-Limburg15.498 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Begroting

2023

Voorwoord

“Als de coronacrisis ons de afgelopen jaren iets heeft geleerd, dan is het wel dat gezondheidsverschillen ertoe doen: mensen met een minder goede gezondheid worden eerder en harder door het virus geraakt. Meer dan ooit is duidelijk hoe belangrijk het is om te investeren in gezondheid en preventie. De urgentie en de verantwoordelijkheid die gemeenten hierin hebben, is alleen maar groter geworden. De begroting voor 2023, de eerste die de nieuwe gemeenteraden krijgen voorgelegd, weerspiegelt dat streven. Daarbij kijken we zowel naar een gezonde leefomgeving (bescherming) als naar preventie, zoals het bevorderen van een gezonde leefstijl. Het jaar 2023 is bovendien het eerste van een nieuwe vierjarenbeleidscyclus. Vanzelfsprekend zullen we met de gemeenteraden de dialoog aangaan om samen de koers voor de komende vier jaar te bepalen. Daarbij kampen we met onzekerheden, zoals de vraag welke inzet COVID-19 van ons zal vergen. Feitelijk zal de GGD zichzelf opnieuw moeten uitvinden. Die uitdaging gaan we graag met de gemeenteraden aan.” Frank Klaassen voorzitter directie GGD Zuid Limburg

Voor u ligt de begroting

van deze begroting kunt

“Duidelijk is dat de GGD Zuid Limburg zich ook de komende jaren zal inzetten voor de Trendbreuk. Met het aannemen van de nota ‘Zuid Springt er uit’ in 2019, kozen de zestien gemeenten in 2019 al eensgezind voor die Trendbreuk: het inhalen van de gezondheidsachterstand die de regio landelijk gezien heeft. Daarbij zetten de gemeenten in op de jeugd: vanaf het moment dat ouders een zwangerschapswens hebben tot en met de adolescentie. In 2023 gaan we door op de weg die we met zijn allen zijn ingeslagen. Er komt geen Trendbreuk in de Trendbreuk. Maar we gaan natuurlijk wel in overleg met de gemeenteraden vastleggen welke accenten we de komende jaren gaan zetten. Bovendien is de Trendbreuk alleen haalbaar als tal van andere partijen, zoals het onderwijs en het bedrijfsleven, hier nauw bij betrokken worden. Alleen met een integrale benadering hebben we een kans van slagen. De verantwoordelijkheid voor de gezondheidsverschillen is breed; dat heeft COVID-19 nog eens duidelijk gemaakt. Met de trendbreukbeweging zitten we op de goede weg.”

verwachten.

Fons Bovens directeur Publieke Gezondheid

van de GGD Zuid Limburg voor 2023. De directie van de GGD licht hier graag kort toe wat u

3

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

4

Inhoud Concern

Programma GGD

Jeugdgezondheidszorg

Acute zorg

Veilig thuis

5

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

6

Concern

Over de GGD De organistatie Personeel Basisprincipes van de GGD Kernelementen voor de GGD-koers GGD Zuid Limburg: een samenspel van gezondheid en veiligheid Positieve gezondheid als verbindende kracht Toelichting op de begroting 2023 Meerjarenraming Begroting per programma

Over de GGD

De organistatie

De GGD Zuid Limburg is een gemeenschappelijke regeling, die is ingesteld door de gemeenten in Zuid-Limburg. Gemeenten hebben de taak om de lokale publieke belangen op het gebied van publieke gezondheid te behartigen. Gemeenten bepalen het gezondheidsbeleid en voeren hierop regie. De GGD adviseert gemeenten, levert data en kennis, verbindt partijen en is aanjager van processen die moeten leiden tot een betere gezondheid van de Zuid-Limburgers. Ook zorgt de GGD voor de uitvoering van de wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid en aanvullende taken die door de gemeenten aan de GGD zijn opgedragen.

jk de

e

rs o

nen

e

Gezond Zuid-Limburg

d

ove rig

Bestuur Zoals bepaald in de Wet gemeenschappelijke regelingen bestaat de bestuursstructuur uit een Algemeen Bestuur, een Dagelijks Bestuur en een voorzitter. De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de GHOR ligt bij het Veiligheidsbestuur Zuid-Limburg. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de GHOR-taken is via een bestuursovereenkomst opgedragen aan de GGD Zuid Limburg.

ug

nd

pe

gezo

je

k w ets b

ar

e

en tak

besch er

en

m

Collectieve ambitie • De gezondheid en veiligheid van mensen en de samenleving gaan ons aan het hart. • We dragen daaraan bij op een manier die het verschil maakt, vandaag en morgen. • We staan midden in de maatschappij en zijn er als het nodig is.

Veilig thuis

GGD

wi

Missie De GGD Zuid Limburg beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van alle Zuid-Limburgers met speciale aandacht voor mensen in een kwetsbare positie. Daarmee wil de GGD eraan bijdragen dat iedereen, van jong tot oud, actief kan deelnemen aan onze samenleving.

Ondersteunende diensten

gezon

De GGD Zuid Limburg kent vier programma’s: GGD, Jeugdgezondheidszorg, Acute Zorg en Veilig Thuis. De taken van de GGD staan beschreven in het dienstverleningspakket en hebben een wettelijke grondslag in respectievelijk de Wet publieke gezondheid, de Wet ambulancezorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning.

Directie

JGZ

de t

aken

Acute zorg

Directie De directie bestaat uit twee leden en is verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en het beheer van de organisatie en legt hierover verantwoording af aan het Dagelijks Bestuur.

9

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

10

Personeel

Basisprincipes van de GGD

De GGD Zuid Limburg is een organisatie van mensen, voor mensen. Alleen met betrokken en bevlogen medewerkers zijn wij in staat onze missie te realiseren. Daarom is de visie van de GGD Zuid Limburg erop gericht om de vitaliteit, professionaliteit en wendbaarheid van haar medewerkers te stimuleren.

In haar werk hanteert de GGD de volgende basisprincipes:

De GGD creëert een positief en stimulerend werkklimaat met volop kansen voor flexibele professionals die zich willen ontwikkelen. De GGD is een lerende organisatie, hetgeen betekent dat wij iedere dag beter willen worden in wat we doen en leren van fouten. Een organisatie die vrijheid en vertrouwen geeft én waar van de medewerker wordt verwacht dat hij zelf verantwoordelijkheid neemt voor een goede balans en loopbaan.

•

Hiermee is persoonlijk leiderschap voor eenieder vanzelfsprekend. In het gedachtengoed van positieve gezondheid, dat de GGD omarmt, is het hebben van zinvol en plezierig werk één van de factoren die bijdragen aan gezondheid. De maatschappelijke veranderingen laten zien dat veranderen de constante factor is en daar speelt de GGD op in:

1. De GGD maakt zich sterk voor de gezondheid en veiligheid van de inwoners van Zuid-Limburg; 2. De GGD staat midden in de samenleving; 3. De GGD werkt in opdracht van de Zuid-Limburgse gemeenten; 4. De GGD werkt vanuit een regionale opdracht en anticipeert op regionale ontwikkelingen; 5. De GGD werkt vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid; 6. De GGD gaat professioneel te werk en hecht waarde aan een duurzame inzet van het personeel; 7. De GGD werkt minimaal op wettelijk basisniveau en respecteert landelijke richtlijnen en protocollen; 8. De GGD is een betrouwbare en sterke samenwerkingspartner; 9. De GGD bevordert de samenwerking en verbinding met de Euregio en maakt hiertoe de noodzakelijke afspraken; 10. De GGD levert input voor het regionale en lokale gezondheidsbeleid en is kernpartner in de realisatie van de doelstellingen uit dit beleid.

De ontwikkelingen op de krappe arbeidsmarkt in Zuid-Limburgvragen in 2023 om een aantal gerichte acties. Het vinden, binden en ontwikkelen van talenten is bijvoorbeeld een uitdaging die vraagt om een continu ‘employer branding’.

•

Een gedegen strategische personeelsplanning zowel in kwantitatief als kwalitatief

Kernelementen voor de GGD-koers

opzicht wordt vormgegeven. Het goed uitvoeren van strategische personeelsplanning is van belang om nu en in de toekomst ervoor te zorgen dat we medewerkers met de gewenste competenties en attitude in huis hebben die passen bij de gewenste organisatieontwikkeling.

•

Duurzame inzetbaarheid zal doorontwikkeld worden in 2023, zodat medewerkers continu kunnen werken aan hun persoonlijke en professionele ontwikkeling.

•

De ambitie van het regionale gezondheidsbeleid ‘Zuid springt eruit: Zuid-Limburg zet nieuwe trend in gezondheid’ is de leidraad voor het beleid van de GGD in de periode 2020-2023.

Om veranderingen en ontwikkelingen binnen de organisatie goed te kunnen leiden en begeleiden is inspirerend en daadkrachtig leiderschap van groot belang. In 2023 is investeren we in leiderschapsontwikkeling essentieel.

•

Ambitie Zuid Springt eruit!

Omdat de GGD het welzijn van medewerkers belangrijk vindt meten we sinds 2019 periodiek de werkbeleving en zetten op basis hiervan acties uit. Daarom vindt er cyclisch

•

een werkbelevingsonderzoek plaats.

Onze gezamenlijke ambitie is om in 2030 de achterstand van

Per 1 januari 2022 heeft de GGD 767 medewerkers verdeeld over 639 fte.

Zuid-Limburg ten opzichte van de rest van Nederland met 25% te hebben ingelopen. Daarbij leggen wij de focus op de periode van -1 jaar tot en met 18+ (jongvolwassenen). Zodat Zuid-Limburgse kinderen gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien!

11

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

12

Voor de manier waarop de GGD hierbij te werk gaat, gelden de negen beleidsuitgangspunten zoals vermeld in het regionale gezondheidsbeleid:

Beleidsuitgangspunt 1 Om de trend van jarenlange, intergenerationele achterstanden te breken, leggen we de focus op de jeugd: die staat centraal in onze Zuid-Limburgse aanpak. De overige leeftijdsgroepen maken onderdeel uit van de lokale aanpak.

Beleidsuitgangspunt 2 We erkennen dat de opgave zo fors is dat nauwe samenwerking met de Provincie Limburg en de rijksoverheid noodzakelijk is. We zetten daarom ook in op het smeden van stevige allianties met de Provincie Limburg en het Rijk.

Beleidsuitgangspunt 3 We tonen eigenaarschap om onze achterstanden in te lopen. We zetten daar met de zestien ZuidLimburgse gemeenten samen de schouders eronder. Dat doen we door een gezamenlijke regionale aanpak! We erkennen daarnaast dat gezondheid raakt aan belangrijke lokale beleidsvelden zoals bijvoorbeeld de inrichting van de openbare ruimte, armoede, arbeidsmarkt, onderwijs en sport en dat de keuze voor een Trendbreuk dus betekent dat we ook op die beleidsvelden bijdragen aan het breken van de trend.

Beleidsuitgangspunt 4 De regionale aanpak landt steeds in de wijk, de school en het gezin. Daar wordt het verschil gemaakt.

Beleidsuitgangspunt 5 De Zuid-Limburgse achterstanden zijn fors. De feiten tonen dat aan. Ze zetten ons aan om krachten stevig te bundelen en gericht en meerjarig te werken aan het inlopen ervan. Er is groot commitment om de trend te breken.

13

GGD Zuid Limburg: een samenspel van gezondheid en veiligheid

Beleidsuitgangspunt 6 Gezondheid is overal. Er liggen sterke raakvlakken met tal van andere beleidsterreinen: armoede, ruimtelijke ordening, sport, jeugd, onderwijs, arbeidsmarkt, economie en welzijn. Onze opgave vraagt om sterke verbindingen tussen deze domeinen.

Beleidsuitgangspunt 7 In onze aanpak staat de focus op de jeugd centraal. We werken, zo preventief als mogelijk, aan het versterken van het veilig, gezond en kansrijk opgroeien van onze kinderen in vijf opeenvolgende levensfasen.

Beleidsuitgangspunt 8 De komende jaren werken we aan het uitrollen van bewezen en/of kansrijke aanpakken zoals De Gezonde Basisschool van de Toekomst, Nu Niet Zwanger, VoorZorg, Stevig Ouderschap, TOPmama, de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein in de eerste 1.000 dagen, Your COACH Next Door, versterken knooppunten en een Zuid-Limburgs mentoren programma in samenwerking met Zuyd Hogeschool. We houden een open mind voor nieuwe kansen die zich aandienen en die een belangrijke bijdrage aan de Zuid-Limburgse Trendbreuk kunnen leveren.

Beleidsuitgangspunt 9 Uit het oogpunt van draagvlak, efficiency en effectiviteit werken we nauw samen met de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Limburg.

Vanuit eenieders verantwoordelijkheid werken we samen aan de Trendbreuk.

GGD Zuid Limburg

De GGD Zuid Limburg is de gezondheidsdienst van de ZuidLimburgse gemeenten. De kerntaak van de GGD is het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van de inwoners van Zuid-Limburg. Daarbij gaat speciale aandacht uit naar mensen in een kwetsbare positie, zoals jongeren, ouderen en mensen die op meerdere gebieden problemen hebben. De GGD Zuid Limburg draagt eraan bij dat iedereen kan deelnemen aan de samenleving, dat de Zuid-Limburgse jeugd gezond opgroeit en dat mensen zich veilig en prettig voelen in de wijk waarin ze wonen. De GGD staat midden in de samenleving en gaat in gesprek met burgers.

Al bij de totstandkoming van de GGD Zuid Limburg in 2006 is door gemeenten de expliciete keuze gemaakt om de GGD te positioneren als een zelfstandige en robuuste organisatie waarin (publieke) taken op het gebied van gezondheid worden ondergebracht. Dit alles onder gemeentelijke regie. Niet alleen de taken uit de Wet publieke gezondheid zijn bij de GGD belegd. Ook de jeugdgezondheidszorg (0 tot 18), de regionale ambulancevoorziening, de geneeskundige hulpverlening in de regio en Veilig Thuis maken deel uit van de organisatie, waarmee veiligheid een belangrijk onderdeel van het werk vormt. Al van oudsher is er een intensieve samenwerking met de Veiligheidsregio. Daarnaast werkt de GGD nauw samen met de Zuid-Limburgse gemeenten, universiteiten en andere kennisinstellingen om beleid, praktijk en wetenschappelijk onderzoek op elkaar af te stemmen. Wetenschappelijke kennis wordt ingezet om gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming in de praktijk te verbeteren. Praktijkervaring levert informatie op voor wetenschappelijk onderzoek. Dit alles gericht op het verbeteren van de gezondheid van de ZuidLimburgers.

Begroting 2023

De GGD heeft continu aandacht voor een zo effectief en efficiënt mogelijk ingerichte bedrijfsvoering met een optimale benutting van synergievoordelen. De samenwerking tussen de GGD Zuid Limburg en de Veiligheidsregio zorgt op dit moment al voor efficiency. Zo worden de diverse regelingen en verordeningen gezamenlijk geëvalueerd en geüniformeerd. Het volgen van en acteren op de landelijke ontwikkelingen die voor beide gemeenschappelijke regelingen van toepassing zijn, gebeurt door de samenwerking efficiënter en effectiever. Doelmatigheid en efficiency worden bovendien behaald door het aangaan van slimme samenwerkingsverbanden met GGD’en in ZuidNederland en gemeenten in Zuid-Limburg. Hierbij is het nodig om over de grenzen van de beleidsterreinen heen te organiseren en samen te werken. De Zuid-Limburgse ambitie om te komen tot een trendbreuk in de jarenlange achterstanden op het gebied van gezondheid en participatie is hierbij de leidraad.

14

GGD Zuid Limburg: samenspel van financiële stromen Hoewel gemeenten eigenaar zijn van de GGD, is slechts een deel van de GGD structureel gefinancierd met gemeentelijke middelen. De overige middelen zijn merendeels afkomstig van zorgverzekeraars en landelijke overheden. Mede door de omvang van het totale concern en slimme verbindingen van financiële stromen heeft de GGD aan de vele financiële taakstellingen van afgelopen jaren kunnen voldoen. Dit met een financiële kwetsbaarheid tot gevolg. Het weerstandsvermogen van alle onderdelen m.u.v. de RAV is te laag en in sommige gevallen zelfs negatief. De verwachting is dat dit ook de komende jaren zo zal blijven gezien het feit dat het Algemeen Bestuur, in afwijking van de gemeenschappelijke regeling, heeft besloten geen financiële reserve aan te vullen tenzij dit kan vanuit positieve jaarresultaten. De GGD bereidt zich voor op de landelijke vernieuwingen in de financiële sfeer. Naast het volgen van de (economische) effecten van COVID-19 worden de ontwikkelingen met betrekking tot de herijking van het gemeentefonds (herindeling clusters) met ingang van 1 januari 2023 nauwgezet gevolgd. GGD Zuid Limburg: samenwerking van en met bestuurders De GGD Zuid Limburg is een gemeenschappelijke regeling. De 16 Zuid-Limburgse gemeenten vormen het bestuur.

Naast deze formele structuur van sturing en verantwoording is de GGD een bestuurlijk platform. Een platform waarin bestuurders met elkaar in gesprek gaan over belangrijke gezondheidsthema’s. Met de invulling van de bestuurlijke stuurgroepen Trendbreuk (gezondheidsbeleid) en één JGZ zijn de gemeenten in positie om koers te bepalen en te komen tot een optimale en eenduidige aanpak voor Zuid-Limburg. In aansluiting op de bestuurlijke verbindingen is er ook aandacht voor een optimalisatie van de ambtelijke samenwerking.

15

De GGD gaat vanzelfsprekend ook periodiek in gesprek met gemeenteraden en commissies, zoals bij raadsconferenties over de invulling van het gezondheidsbeleid, de raadsinformatie-avonden over inhoudelijke ontwikkelingen (toekomst ambulancezorg) en bij begrotingsbesprekingen. GGD Zuid Limburg: doelmatig en efficiënt samenspel van taakvelden De invulling van de GGD als robuuste organisatie waarin meerdere taakvelden zijn gekoppeld, maakt het mogelijk om doelmatig en efficiënt te werk te gaan. Niet alleen op het gebied van bedrijfsvoering kan slim samengewerkt worden. Juist ook op inhoudelijk vlak is de meerwaarde zichtbaar. De GGD heeft continu aandacht voor een zo effectief en efficiënt mogelijk ingerichte bedrijfsvoering met een optimale benutting van synergievoordelen. De samenwerking tussen de GGD Zuid Limburg en de Veiligheidsregio zorgt op dit moment al voor efficiency en zal worden voortgezet. Het volgen van en acteren op de landelijke ontwikkelingen die voor beide gemeenschappelijke regelingen van toepassing zijn, gebeurt door de samenwerking efficiënter en effectiever. Doelmatigheid en efficiency worden bovendien behaald door het aangaan van slimme samenwerkingsverbanden met GGD’en in ZuidNederland en met de gemeenten. Hierbij is het nodig om over de grenzen van de beleidsterreinen heen te organiseren en samen te werken.

De ZuidLimburgse ambitie om te komen tot een trendbreuk in de jarenlange achterstanden op gebied van gezondheid en participatie is hierbij de leidraad.

GGD Zuid Limburg

Zes pijlers van positieve gezondheid

Positieve gezondheid als verbindende kracht Gezondheid is een verbindende kracht in onze samenleving. De ontwikkelingen in de samenleving zijn erop gericht dat mensen meer zelf regie voeren over hun leven én hun gezondheid. Iedereen wil immers gezond zijn en zo vitaal mogelijk oud worden. Als je gezond en gelukkig bent, kun je beter meedoen in de maatschappij, zowel privé als op het werk. En omgekeerd: als je meedoet word je gezonder en gelukkiger. Kortom: gezond meedoen verbindt mensen en organisaties in de samenleving.

Lichaamsfuncties Ik voel me lichamelijk gezond 10 8 6

Dagelijks functioneren Ik kan voor mezelf zorgen

4 2

Mentaal welbevinden Ik voel me opgewekt

0

Bevorderen van een positieve kijk op gezondheid Gezondheid is al lang niet meer de afwezigheid van ziekte en een toestand van fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden. In Zuid-Limburg is het concept positieve gezondheid de basis. Hierbij gaat het om het vermogen je aan te passen aan de uitdagingen van het leven en zelf regie te voeren. We zien gezondheid in termen van veerkracht, functioneren en participatie. De aanpak richt zich dan ook op het ondersteunen en bevorderen van de regie van burgers.

We hebben oprechte belangstelling voor de inwoners van Zuid-Limburg en laten dat zien door met hen in gesprek te gaan over de zes uitgangspunten van positieve gezondheid. Zo krijgen we zicht op wat de Zuid-Limburgers beweegt en kunnen we gericht samenwerken aan gezondheid op een manier die hen aanspreekt. We integreren het gedachtengoed van positieve gezondheid in ons werk en dragen actief bij aan de versterking van de beweging ‘Limburg positief gezond’.

Zingeving

Sociaal maatschappelijk participeren

Ik heb vertrouwen in de toekomst

Ik heb goed contact met andere mensen Als je gezond en gelukkig bent, kun je beter meedoen in de maatschappij, zowel privé als op het werk. En omgekeerd: als je meedoet word je

Kwaliteit van leven

gezonder en gelukkiger. Kortom: gezond meedoen

Ik geniet van het leven

verbindt mensen en organisaties in de samenleving.

Bron: Institute for Positive Health (iPH)

17

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

18

Toelichting op de begroting 2023 De GGD stelt jaarlijks een zo realistisch mogelijke begroting op met daarin de baten en lasten voor het komend kalenderjaar. De algemene uitgangspunten bij de GGD voor de begroting zijn in de gemeenschappelijke regeling of besluiten van het Algemeen Bestuur vastgelegd. Voor de periode 2020-2023 hebben gemeenten de beleidsagenda bepaald. De regionale gezondheidsnota: ‘Zuid springt eruit, Zuid-Limburg zet nieuwe trend in gezondheid’ en het meerjarenperspectief 2020-2023 van de GGD Zuid Limburg zijn hierbij de leidende documenten.

Concern brede uitgangspunten die gelden voor alle onderdelen • De GGD stelt jaarlijks een begroting op conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) gemeenten. • Het begrotingsjaar loopt van 1 januari t/m 31 december. • Er wordt jaarlijks een begroting opgesteld met daarin vermeld de inkomsten en uitgaven voor het komende boekjaar, welke is voorzien van een toelichting en de nodige specificaties, waaronder overzichten van de ramingen van bijdragen van de gemeenten en van de opbrengsten van de verrichtingen die op tariefbasis aan de gemeenten en derden in rekening worden gebracht. • Een eventuele herrekening van de index zal plaatsvinden op basis van de septembercirculaire in het 4e kwartaal van het lopende jaar. • De begroting wordt op hoofdproductniveau, conform het dienstverleningspakket, opgesteld. • Vaststelling van de begroting door het Algemeen Bestuur gebeurt op programmaniveau waarbij de productbegroting ter informatie is toegevoegd. • De GGD gebruikt voor de meerjarenraming een standaard index percentage van 1,75%. • De effecten van COVID-19 voor de begroting 2023 zijn nu nog niet inzichtelijk. Deze zullen zo spoedig mogelijk worden verwerkt. Indien noodzakelijk zal hiervoor een begrotingswijziging worden gemaakt.

19

Uitgangspunten Acute Zorg De regionale ambulancevoorziening (= acute zorg m.u.v. de GHOR) wordt gefinancierd door de zorgverzekeraars. Uitgangspunt voor de begroting zijn de richtlijnen van de Nederlandse zorgautoriteit (Nza) en het op basis daarvan toegekende budget.

•

Uitgangspunten jeugdgezondheidszorg • De begroting 2023 zal de (financiële) basis vormen van de opdracht die aan de JGZ is gesteld. De meerjarenraming zal inzicht geven in de groei naar een volledig getransformeerde JGZ. • Bij het opstellen van de begroting wordt gebruik gemaakt van indexcijfers van het Centraal Planbureau. Van de indexpercentages voor loon en materieel wordt een gemiddelde index berekend op basis waarvan de opbrengsten (inclusief gemeentelijke bijdrage) worden geïndexeerd. • Voor 2023 hanteert de JGZ een index van 1,5% voor materieel en een index van 2% voor personele kosten. • De bijdrage van de gemeenten vanaf 2023 te berekenen op basis van jeugdigen (met een ingroeiscenario van 4 jaar).

GGD Zuid Limburg

•

•

Op 14 februari heeft het Algemeen Bestuur besloten in meerderheid ingestemd met met de ontvlechting van de RAV uit de GGD ZL en fusie met de RAV Noord-Limburg. Omdat het fusieproces bij het opstellen van de begroting 2023 nog niet geheel is afgerond, is de RAV nog in de GGD-begroting 2023 opgenomen. Bij effectuering van de fusie op 1 januari 2023 zal de RAV middels een begrotingswijziging alsnog uit de begroting 2023 worden gehaald. De bijdrage van de gemeenten wordt voor het onderdeel GHOR gebaseerd op het aantal inwoners van Zuid-Limburg op basis van de CBS-cijfers per 1 januari van twee jaar voorafgaand aan het boekjaar (begroting 2023 is gebaseerd op het aantal inwoners van 2021). Voor 2023 hanteert de GHOR een index van 1,5% voor materieel en een index van 2% voor personele kosten.

Wet- en regelgeving Mede als gevolg van landelijke datalekken en fraudezaken zijn regelgeving en controles aangescherpt. Dit heeft direct gevolgen voor de bedrijfsvoering van de GGD. De functies in het kader van de AVG moeten worden uitgebreid. Daarbij gaat het met name om juristen die ondersteunen bij verwijderingsverzoeken, klachten, WOB-verzoeken etc. Daarnaast zal de NEN7510 niet alleen worden ingevoerd bij de RAV maar binnen de gehele GGDorganisatie. Bovenstaande heeft direct gevolgen voor de digitalisering van de GGD. Ook hierin zijn de uitdagingen als gevolg van de COVID-pandemie groter geworden. De verwachting is dat bovenstaande ontwikkeling leidt tot uitbreiding van de juridische capaciteit (inclusief Ciso) met 1 Fte, uitbreiding capaciteit in het kader van informatiebeveiliging met 1,5 Fte en uitbreiding kwaliteitsfunctionarissen in het kader van de NEN 7510 van 0,5 Fte. Tevens zal de verdergaande digitalisering leiden tot hogere automatiseringskosten.

Uitgangspunten Veilig Thuis Op verzoek van de gemeenten in Zuid-Limburg is Veilig Thuis per 1 januari 2015 ondergebracht bij de GGD Zuid Limburg. Het beleidskader voor Veilig Thuis ligt in de regiovisie Geweld hoort nergens thuis. • De bijdrage van de gemeenten voor het programma Veilig Thuis is gebaseerd op een aantal parameters uit het gemeentefonds en kent een peildatum van 1 januari van twee jaar voorafgaand aan het boekjaar (begroting 2023 is gebaseerd op parameters van 2021). • Voor 2023 hanteert de Veilig Thuis een index van 1,5% voor materieel en een index van 2% voor personeel.

Begroting 2023

20

Met ingang van 2022 is bovendien de wetgeving in het kader van de rechtmatigheid gewijzigd. De GGD heeft hiervoor altijd een geringe bezetting gehad. Met de wetswijziging en het uitbreiden/verleggen van taken van de accountant naar de GGD moet worden geïnvesteerd in personeel dat zich hiermee specifiek gaat bezighouden. Daarnaast is een duidelijke trend zichtbaar dat de accountantskosten als gevolg van deze ontwikkeling niet zullen afnemen. Vanaf 2022 zal rechtmatigheid binnen de GGD een aandachtspunt zijn om te kunnen voldoen aan de wettelijk gestelde kaders. Als gevolg van bovenstaande wetswijziging zal de interne controle anders worden ingericht. Deze zal niet meer alleen betrekking hebben op de financiële rechtmatigheid, maar uiteindelijk de volledige rechtmatigheid beslaan. De hiermee gepaard gaande capaciteitsuitbreiding bedraagt ongeveer 1 Fte.

Tevens zullen als gevolg van de rapportages, inzake de bevindingen, niet meer door de accountant maar intern gebeuren. Ook dit vergt extra capaciteit in het kader van de doorontwikkeling van de informatievoorziening (0,5 Fte). De totale effecten van bovenstaande wijzigingen in wet- en regelgeving leiden tot een indicatieve begrotingsbijstelling van € 450.000. Beleidsindicatoren De beleidsindicatoren uit het besluit Begroting en Verantwoording - zoals u die voor de gemeente kent - zijn niet van toepassing op de inhoudelijke taken van de GGD. Over de belangrijkste indicatoren op dit gebied wordt periodiek verantwoording afgelegd aan het bestuur van de GGD en deze zijn ook onderdeel van het jaaroverzicht.

Meerjarenraming Oorspronkelijke begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Opbrengsten Bijdragen gemeenten Tarieven gemeenten Inkomsten uit centrumgemeenten Bijdrage Rijk/Provincies Inkomsten NZA Overige bijdrage Onvoorzien Incidentele opbrengsten

31.183.709 3.660.000 1.107.000

33.021.588 4.290.000 1.128.310

34.243.991 4.365.075 1.148.055

35.043.469 4.441.464 1.168.146

35.620.230 4.519.189 1.188.589

3.818.500 24.596.000 4.220.000 95.000

3.889.000 26.061.559 3.629.000 97.000

3.957.058 26.517.636 3.692.508 98.698

4.026.306 26.981.695 3.757.126 100.425

4.096.766 27.453.875 3.822.876 102.182

Totaal opbrengsten

68.680.209

72.116.457

74.023.020

75.518.632

76.843.708

49.058.469 2.664.000 1.244.000 90.000 1.001.000

51.406.425 2.902.300 1.303.000 93.000 1.012.000

52.939.431 2.953.090 1.325.803 94.628 1.029.710

54.013.402 3.004.769 1.349.004 96.283 1.047.730

54.958.637 3.057.353 1.372.612 97.968 1.066.065

791.000 1.481.000 1.246.000 564.500 94.000 -

901.000 1.519.000 1.296.000 595.000 96.000 -

916.768 1.545.583 1.318.680 605.413 97.680

932.811 1.572.630 1.341.757 616.007 99.389

949.135 1.600.151 1.365.238 626.787 101.129

de Zuid-Limburgse gemeenten.

Exploitatiekosten Personeelskosten Huisvestingskosten Afschrijvingskosten Rente- en bankkosten Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering Kosten medische middelen Kosten uitvoering derden Onvoorzien Incidentele lasten Taakstelling

Om het voor u als lezer zo overzichtelijk mogelijk te houden kent de

Totaal exploitatiekosten

58.233.969

61.123.725

62.826.784

64.073.784

65.195.075

Algemene dekkingsmiddelen Overhead Heffing Vpb Bedrag onvoorzien

10.796.240 -

650.000 11.642.732 -

461.375 12.057.612 -

472.949 12.317.797 -

484.726 12.533.358 -

-350.000 350.000

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Coproductie van GGD en gemeenten De totstandkoming van de begroting 2023 is een coproductie van de GGD en een afvaardiging van beleidsmedewerkers en financieel deskundigen van

begroting een publieksvriendelijke opzet. Alle onderliggende documentatie is beschikbaar gesteld aan de ambtenaren van de gemeenten.

Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Resultaat

21

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

22

Begroting per programma GGD

Jeugdgezondheidszorg

Acute Zorg

Veilig Thuis

Totaal

Opbrengsten Bijdragen gemeenten Tarieven Gemeenten Bijdragen centrumgemeenten Bijdrage Rijk/Provincies Inkomsten NZA Overige bijdrage Onvoorzien Incidentele opbrengsten

7.181.248 3.236.000 2.037.000 1.043.000 97.000

18.316.561 1.054.000 242.000 891.000 -

1.093.384 1.610.000 26.061.559 1.695.000 -

6.430.395 1.128.310 -

33.021.588 4.290.000 1.128.310 3.889.000 26.061.559 3.629.000 97.000

Totaal opbrengsten

13.594.248

20.503.561

30.459.943

7.558.705

72.116.457

8.232.000 396.000 7.000 75.000

14.265.425 1.518.300 46.000 127.000

22.741.000 890.000 1.250.000 93.000 787.000

6.168.000 98.000 23.000

51.406.425 2.902.300 1.303.000 93.000 1.012.000

687.000 487.000 148.000 96.000

228.000 61.000 2.000 -

901.000 544.000 748.000 445.000 -

60.000 -

901.000 1.519.000 1.296.000 595.000 96.000

Totaal exploitatiekosten

10.128.000

16.247.725

28.399.000

6.349.000

61.123.725

Algemene dekkingsmiddelen Overhead Heffing Vpb Bedrag onvoorzien

650.000 4.116.248 -

4.255.836 -

2.060.943 -

1.209.705 -

650.000 11.642.732 -

Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve

-

-

-

-

-

Resultaat

-

-

-

-

-

Exploitatiekosten Personeelskosten Huisvestingskosten Afschrijvingskosten Rente- en bankkosten Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering Kosten medische middelen Kosten uitvoering derden Onvoorzien Incidentele lasten

23

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

24

Programma GGD

Dag en nacht actief voor onze gezondheid COVID-19 Infectieziektebestrijding Begroting Infectieziektebestrijding Seksuele gezondheid Begroting Seksuele gezondheid Hygiëne en Inspectie Begroting Hygiëne en Inspectie Medische Milieukunde Begroting Medische milieukunde Publieke gezondheid Begroting Publieke gezondheid Sociaal Medische Advisering Begroting Sociaal Medische Advisering Openbare geestelijke gezondheid Begroting Openbare geestelijke gezondheid Forensische Geneeskunde Begroting Forensische Geneeskunde Begroting programma GGD

COVID-19

Dag en nacht actief voor onze gezondheid

Vaccineren blijft belangrijk Sinds februari 2020 is de wereld in de ban van COVID-19. Inmiddels is het virus diverse malen gemuteerd, is de samenleving diverse malen in lockdown gegaan en zijn de meeste burgers diverse malen gevaccineerd. Het beeld ontstaat daarmee dat COVID langere tijd onder ons blijft en vooral in de winter een virus is dat grote impact heeft op onze samenleving.

Als inwoner van Zuid-Limburg kun je voor veel verschillende onderwerpen bij de GGD terecht. Bijvoorbeeld bij vragen over gezondheid, gezond opgroeien en seksualiteit. Voor vaccinaties, voor ziektes als kinkhoest, bof en baarmoederhalskanker. Maar ook voor onderzoek naar seksueel overdraagbare aandoeningen of als je wordt geconfronteerd met de woningvervuiling van je buurman. Ook staat de GGD klaar om in te schatten of de stank in jouw woonomgeving van invloed is op je gezondheid, of dat de rook van een brand schadelijke stoffen bevat.

In 2021 is duidelijk geworden dat vaccineren een positieve invloed heeft op het aantal mensen dat ziek wordt en vervolgens opgenomen dient te worden in het ziekenhuis. Eind 2021 is de boostervaccinatie campagne van start gegaan om mensen extra te beschermen tegen de Omikronvariant. Het is waarschijnlijk dat er in 2022 nog extra gevaccineerd gaat worden tegen Omikron of als voorbereiding op de winter van 2022/23. Onderzoek nodig om virus beter te begrijpen en te bestrijden COVID-19 is als virus pas twee jaar bekend en ondanks dat er reeds veel onderzoek naar is gedaan om het virus te bestrijden, blijft veel onderzoek noodzakelijk om het virus te blijven te volgen en de behandel- en preventiemogelijkheden te verbeteren voor de toekomst. Via de GGD lopen er op dit moment vier onderzoeken (euPrevent COVID-19, euPrevent cross border, bloedonderzoek naar antistoffen en een onderzoek naar long COVID).

Bij de GGD werken professionals die er dag en nacht voor zorgen dat onze gezondheid wordt beschermd, bewaakt en bevorderd. Soms direct zichtbaar voor onze burgers, maar vaak ook op de achtergrond.

27

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

Langetermijnstrategie Door de grilligheid waarmee het virus zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld heeft de GGD voor de bestrijding van de pandemie haar personeelsbestand continu moeten op- en afschalen. In tijden van een lockdown waren er voldoende mensen beschikbaar om uit te helpen bij de kerntaken van een infectieziekte pandemie, namelijk het doen van bron en contactonderzoek (BCO), testen en vaccineren. Echter, wanneer de samenleving niet volledig in lockdown is, blijkt het veel moeilijker om snel op te schalen en voldoende inzetbaar personeel te vinden. Hopelijk kunnen we in 2022 een structurele schil van personeel behouden bij de GGD, die ingezet kan worden om gedurende het jaar 2022 (en indien noodzakelijk in 2023) te ondersteunen bij de infectieziektebestrijding (BCO, testen, vaccineren). Indien COVID-19 zich niet verder muteert zouden we dan wellicht een stabiele en meer planbare GGD inzet hiervoor kunnen vormgeven.

28

Infectieziektebestrijding Een infectieziekte is een ziekte die wordt veroorzaakt door levende ziektekiemen zoals bacteriën, virussen, schimmels of parasieten. Bekende infectieziekten zijn o.a. tuberculose, Q-koorts, kinkhoest en legionella en sinds 2 jaar ook COVID-19. Ze worden overgedragen van mens op mens of van dier op mens, maar ook vanuit de omgeving; bijvoorbeeld via bacteriën in straatvuil of in de bodem.

Infectieziektebestrijding essentiële schakel Artsen, laboratoria en hoofden van instellingen zoals basisscholen, kindercentra en zorgcentra moeten besmettelijke ziekten altijd melden bij de GGD. Hoe sneller de melding wordt gedaan, hoe eerder professionals aan het werk kunnen om de bron van de infectie op te sporen en na te gaan of contacten van de patiënt risico lopen op een besmetting. Daarna kunnen maatregelen genomen worden om deze contacten te beschermen en verdere verspreiding van de ziekte tegen te gaan. Het werk dat een melding voor de professionals van de GGD met zich meebrengt, verschilt van ziekte tot ziekte. De laatste jaren is een verschuiving zichtbaar naar ziekten die voor de GGD meer arbeidsintensief zijn, met als meest recent voorbeeld COVID-19. Daarnaast groeit het aantal verschillende infectieziekten. Dit vraagt om meer actuele kennis van professionals en een toenemend aantal protocollen en werkinstructies dat gevolgd moet worden. De GGD heeft hierbij ook een belangrijke taak in het informeren van en afstemmen met de zorgketen.

Begroting 2023

De ervaringen opgedaan bij het bestrijden van de COVID-19 pandemie (2020-2022) zijn belangrijk om goed te evalueren en koers te bepalen voor de toekomst. Hoe kan de GGD / infectieziektebestrijding in 2022/2023 snel op- en afschalen om dergelijke, vaak onverwachte en onvoorspelbare virussen goed te signaleren en de regionale verspreiding in te dammen. Antibioticaresistentie blijft speerpunt Alle mensen dragen bacteriën bij zich en van sommige bacteriën kun je ziek worden. Om te herstellen is soms antibiotica nodig. Een belangrijk nadeel van antibiotica is dat bacteriën er ongevoelig voor kunnen worden; dit heet antibioticaresistentie. Steeds meer bacteriën die infectieziekten veroorzaken, zijn ongevoelig voor bestaande antibiotica. Reguliere behandelingen werken dan niet goed genoeg meer. Veel voorkomende infecties, zoals een blaasontsteking, worden hierdoor steeds moeilijker te behandelen. In Nederland komen antibioticaresistente bacteriën nog relatief weinig voor, maar het internationale verkeer zorgt ervoor dat er steeds meer van deze bacteriën zijn. Zuid-Limburg grenst voor een groot deel aan België en Duitsland. Daar is dit probleem groter dan in Nederland. Bovendien kent ZuidLimburg een sterke vergrijzing; een kwetsbare populatie bij wie antibioticagebruik juist meer voorkomt en daarmee een belangrijke risicofactor voor resistentie van eigen bodem.

30

Antibioticaresistentie is een grote bedreiging voor de volksgezondheid. Het bevorderen van goed gebruik van antibiotica (alleen als het echt nodig is) en het monitoren van antibiotica-resistentie zijn ook voor 2022 / 2023 speerpunten. Veel tuberculose in Zuid-Limburg Tuberculose is een besmettelijke ziekte. Behandeling van de ziekte én het beperken van verspreiding zijn strikt noodzakelijk. De behandeling van tuberculose is tijdsintensief en daarmee kostbaar.

In Zuid-Limburg komt tuberculose relatief vaak voor, al heeft corona in 2020-2021 gezorgd voor een lichte daling in het aantal meldingen. De bestrijding van tuberculose is vaak heel complex. Bij steeds meer patiënten is sprake van multiproblematiek (HIV, zwanger en TBC, kanker en TBC), hetgeen veel afstemming met andere zorgprofessionals vraagt. Ook is sprake van meer resistentie voor de huidig gebruikte medicatie tegen tuberculose. De behandeling wordt daardoor moeilijker. Patiënten met een niet-westerse achtergrond zijn bovendien slechter bereikbaar en hebben vaak een taalbarrière.

Hoe sneller de melding wordt gedaan, hoe eerder professionals aan het werk kunnen om de bron van de infectie op te sporen en

Begroting Infectieziektebestrijding Staat van Baten en Lasten

24- uurs IZB

TBC

Totaal

Opbrengsten Bijdragen gemeenten Tarieven Gemeenten Inkomsten uit centrumgemeenten Bijdrage Rijk/Provincies Inkomsten NZA Overige bijdrage Onvoorzien Incidentele opbrengsten

1.476.869 53.000 131.000 97.000

681.390 227.000 -

2.158.259 53.000 131.000 227.000 97.000

Totaal opbrengsten

1.757.869

908.390

2.666.259

Exploitatiekosten Personeelskosten Huisvestingskosten Afschrijvingskosten Rente- en bankkosten Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering Kosten medische middelen Kosten uitvoering derden Onvoorzien Incidentele lasten

1.052.000 21.000 15.000 145.000 16.000 96.000

609.000 11.000 6.000 64.000 11.000 -

1.661.000 32.000 21.000 209.000 27.000 96.000

Totaal exploitatiekosten

1.345.000

701.000

2.046.000

Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve

412.869 -

207.390 -

620.259 -

Resultaat*

412.869

207.390

620.259

na te gaan of contacten van de patiënt risico lopen op een besmetting.

*Het resultaat dient ter dekking van de overhead kosten en betreft geen “winst”.

31

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

32

Seksuele gezondheid Jongeren tot 25 jaar, maar ook andere risicogroepen, zoals sekswerkers en mannen die seks hebben met mannen kunnen bij het Centrum voor Seksuele Gezondheid terecht voor een soa-test en met hun vragen over seksualiteit. Via de landelijke Sense-website kunnen jongeren bovendien gebruikmaken van digitale hulpverlening (E-Health in de vorm van chatten en counseling). Artsen en verpleegkundigen zien jaarlijks duizenden mensen die zich willen laten testen op seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) of die vragen hebben over seksualiteit. Naast de soa-zorg die op de drie polilocaties geboden wordt, gaan verpleegkundigen naar scholen, jongerenhulpverleningsorganisaties, AZC’s, sauna’s en seksclubs om voorlichting/ informatie en soatesten of Hepatitis-B-vaccinaties aan te bieden. Het Centrum voor Seksuele Gezondheid wordt grotendeels bekostigd uit een aanvullende landelijk subsidieregeling. De preventieen voorlichtingsactiviteiten worden gefinancierd door de regionale gemeenten.

Zorg op afstand Tijdens de coronapandemie heeft het Centrum voor Seksueel Gezondheid haar dienstverlening uitgebreid met telefonische consulten met een thuistestpakket voor soa testen. Dit zorgaanbod wordt in de toekomst gecontinueerd en uitgebreid met videobelconsulten. Deze nieuwe digitale vormen van hulpverlening worden in 2022/23 verder uitgebreid omdat de verwachting is dat we daarmee meer doelgroepen kunnen bereiken. Enquête onder jongeren na een pilot in 2019 wijst uit dat deze vorm van zorg gewaardeerd wordt en efficiënt werkt. Gemaakte afspraken worden zelden geannuleerd en het maakt de toegang tot zorgverlening toegankelijk en laagdrempelig.

Begroting 2023

Jongeren Vanuit Sekswijzerprogramma is er in 2021 een nieuwe training voor docenten en hulpverleners ontwikkeld, onder de titel “doe jij het?!”. Deze training maakt intermediairs bekwaam om op een interactieve manier met jongeren in gesprek te gaan over seksualiteit en daarbij alle voorkomende thema’s bespreekbaar te maken. Het Centrum voor Seksueel Gezondheid participeert voor de derde keer in het landelijke onderzoek “Seks onder je 25e” dat i.s.m. JGZ, GVB, Rutgers, SOAIDS NL wordt uitgevoerd. De uitvoering start najaar 2022 en de resultaten worden eind 2023 verwacht. In dit onderzoek wordt de invloed van Corona op het welbevinden en seksuele ontwikkeling van jongeren meegenomen.

34

Mannen die seks hebben met mannen Sinds medio 2019 verloopt ook de landelijke PrEP verstrekking (medicijn om hiv te voorkomen) via het Centrum Seksuele Gezondheid. Ook zorgverleners raadplegen het centrum vaak voor advies, informatie of om een client te verwijzen. Deze pilot loopt tot september 2024. In 2022 vindt er een tussenevaluatie op landelijk niveau plaats. De tussentijdse evaluatie geeft inzicht in hoe het proces verloopt en of er mogelijk in 2023 aanpassingen in de pilot de doorgevoerd dienen te worden. Voor 2022 heeft dit geen invloed meer, mogelijk wel voor 2023. De evaluatie heeft geen invloed op het al dan niet continueren van de pilot, maar wel de opzet ervan.

Nu niet Zwanger Het voorkómen van onbedoelde (tiener) zwangerschappen heeft landelijk de aandacht. Ook de gemeenten in Zuid-Limburg geven hieraan prioriteit. Als onderdeel van de aanpak ‘Kansrijke Start’ kent Zuid-Limburg sinds enkele jaren het programma ‘Nu Niet Zwanger’. Dit programma ondersteunt kwetsbare vrouwen en mannen om bewuste keuzes te maken over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Dit met als doel dat zij niet ongepland of ongewenst zwanger worden. De professionals van de GGD helpen vrouwen die de zwangerschap/ kinderwens willen uitstellen bij het regelen van anticonceptie. In 2022/23 ligt de focus op het structureel borgen van dit succesvolle programma, dat in Zuid-Limburg voorziet in een duidelijke behoefte. Een belangrijke voorwaarde van de huidige subsidie van de Provincie is dat vanaf 2023 gemeenten meebetalen aan de bekostiging van het programma.

Begroting Seksuele gezondheid Staat van Baten en Lasten

Opbrengsten Bijdragen gemeenten Tarieven Gemeenten Inkomsten uit centrumgemeenten Bijdrage Rijk/Provincies Inkomsten NZA Overige bijdrage Onvoorzien Incidentele opbrengsten

Totaal

1.192.048 1.906.000 233.000 -

Totaal opbrengsten

3.331.048

Exploitatiekosten Personeelskosten Huisvestingskosten Afschrijvingskosten Rente- en bankkosten Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering Kosten medische middelen Kosten uitvoering derden Onvoorzien Incidentele lasten

2.143.000 114.000 7.000 29.000 52.000 460.000 79.000 -

Totaal exploitatiekosten

2.884.000

Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve

447.048 -

Resultaat*

447.048

*Het resultaat dient ter dekking van de overhead kosten en betreft geen “winst”.

35

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

36

Hygiëne en Inspectie De inspecteurs van Hygiëne en Inspectie bezoeken naast kinderopvangcentra en gastouders, ook schoonheidssalons, tattoo- en piercingstudio’s, seksinrichtingen, kinderboerderijen, dak- en thuislozenopvang en asielzoekerscentra. Ook advisering bij publieksevenementen en het toezicht Wmo maken deel uit van het takenpakket.

Jaarlijkse controle kindercentra De Wet Kinderopvang en de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) regelen dat alle kindercentra minimaal jaarlijks door de GGD gecontroleerd moeten worden. Deze controles zijn ook in 2023 weer een belangrijk deel van het werk. Een onderdeel hiervan is het toezicht op de gastouderopvang. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) wil verbetermaatregelen met betrekking tot de gastouderopvang in 2023 verder vormgeven. Dit gebeurt mede door versterken van toezicht en het wettelijk verankeren van de nieuwe toezichtnorm. Ten aanzien van het versterken van het toezicht op de gastouderopvang wordt vanaf 2022 jaarlijks € 6,4 miljoen structureel extra beschikbaar gesteld. Dit bedrag komt bovenop de huidige storting in het gemeentefonds en is bedoeld voor toezicht en handhaving. Deze extra middelen geven gemeenten de mogelijkheid om de GGD opdracht te geven om meer gastouders met een jaarlijkse inspectie te bezoeken. Hiermee kan de GGD dieper ingaan op de kwaliteit en veiligheid van de gastoudervoorziening.

Begroting 2023

Vanaf 2022 is volgens SZW mede hierdoor financiële ruimte om ieder jaar bij 50% van de gastouders een inspectie uit te voeren. Gezien de grote verschillen geldt dit nog als een overgangsjaar om toe te groeien naar 50%, want enkele gemeenten hanteren nu nog steeds het minimum percentage van 5%. In 2023 wordt 50% de wettelijke norm en dient dit gerealiseerd te zijn. Toezicht Wmo onder de loep Als zich bij een organisatie, die maatschappelijke ondersteuning aanbiedt, een calamiteit voordoet (denk aan ernstig letsel van een cliënt, vermissing van een cliënt of geweld tussen cliënten), moet hiervan melding worden gemaakt bij de GGD. Gemeenten en GGD zijn in gesprek om mogelijke verbeterpunten in kaart te brengen. Anderzijds omdat landelijke rapportages en actuele wet- en regelgeving, onder andere met betrekking tot beschermd wonen, vragen om kritisch te bezien of een herijking van de opdracht nodig is. De uitkomsten van deze evaluatie zijn richtinggevend voor de dienstverlening in 2023.

38

Begroting Hygiëne en Inspectie Staat van Baten en Lasten

Hygiëne & Inspectie

Toezicht WMO

Totaal

Opbrengsten Bijdragen gemeenten Tarieven Gemeenten Inkomsten uit centrumgemeenten Bijdrage Rijk/Provincies Inkomsten NZA Overige bijdrage Onvoorzien Incidentele opbrengsten

773.000 -

114.750 -

114.750 773.000 -

Totaal opbrengsten

773.000

114.750

887.750

Exploitatiekosten Personeelskosten Huisvestingskosten Afschrijvingskosten Rente- en bankkosten Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering Kosten medische middelen Kosten uitvoering derden Onvoorzien Incidentele lasten

481.000 61.000 1.000 51.000 -

68.000 9.000 7.000 -

549.000 70.000 1.000 58.000 -

Totaal exploitatiekosten

594.000

84.000

678.000

Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve

179.000 -

30.750 -

209.750 -

Resultaat*

179.000

30.750

209.750

*Het resultaat dient ter dekking van de overhead kosten en betreft geen “winst”.

39

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

40

Medische Milieukunde Omgevingsfactoren beïnvloeden de gezondheid. De specialisten op het gebied van Medische Milieukunde (MMK) proberen te voorkomen dat mensen ziek worden door invloeden in de omgeving. Zij adviseren gemeenten, scholen, woningbouwverenigingen en burgers over mogelijke gezondheidsrisico’s als gevolg van milieufactoren. Zij hebben hierbij aandacht voor hoe deze risico’s zoveel mogelijk beperkt of voorkomen kunnen worden. Professionals denken ook mee bij nieuwe ontwikkelingen, zoals klimaat gerelateerde projecten, de renovatie van woonwijken of een school. Ze zijn ook nauw betrokken bij de omgevingswet en de advisering van gemeenten op dit vlak. De GGD adviseert ook over maatregelen die genomen moeten worden als er risico’s voor de gezondheid ontstaan indien gevaarlijke stoffen vrij kunnen komen, bijvoorbeeld bij een grote brand. Er is een nauwe samenwerking met de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR).

Advisering omgevingswet en gezonde leefomgeving vereist specialistische kennis De verscheidenheid aan onderwerpen waar MMK mee te maken heeft, is groot. Specialistische kennis is van cruciaal belang om de juiste afwegingen te kunnen maken. Vraagstukken worden steeds complexer, kennen een duidelijke maatschappelijke impact, zijn arbeidsintensief en vragen om zeer specialistische kennis in een politiek dynamische omgeving. In 2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet (OW) in werking. Deze wet bundelt en vervangt 26 bestaande wetten in één wet voor de fysieke leefomgeving met één samenhangend stelsel van planning, besluitvorming en procedures. In de omgevingswet is gezondheid / een gezonde en veilige leefomgeving opgenomen als nieuw begrip zonder daarbij aan te geven wat dit begrip precies is en op welke manier dit betrokken moet worden bij het opstellen van nieuw beleid en nieuwe plannen. De Omgevingswet biedt gemeenten en provincies de mogelijkheid om expliciet en

Begroting 2023

vroegtijdig gezondheid en veiligheid te integreren in de ruimtelijke planvorming. Het belang van gezonde leefomgeving gaat verder dan alleen de omgevingswet. De gezondheid van mensen wordt door veel factoren beïnvloed, zowel in positieve als negatieve zin. Naast ongezond gedrag zijn ook een ongezond binnen- en buitenmilieu negatieve factoren. De leefomgeving speelt bij veel van deze factoren een rol. Wanneer de leefomgeving gezond wordt ingericht, levert dat een enorme bijdrage aan de publieke gezondheid. De Omgevingswet, de Landelijke nota gezondheidsbeleid, het Nationaal Preventieakkoord, het Sportakkoord en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) bieden een goed kader voor het werken aan gezonde steden en dorpen. Het zal in 2023 een uitdaging zijn om opgaven uit het fysiek domein (energietransitie, klimaatadaptatie, verstedelijking, krimp) en opgaven uit het sociaal domein (vergrijzing, eenzaamheid, overgewicht, gezondheidsachterstanden) met elkaar te verbinden. De GGD kan gemeenten helpen met het integraal kijken naar de leefomgeving en kijken wat

42

nodig is vanuit de inwoners, om deze taak goed uit te voeren is intensievere samenwerking tussen GGD en gemeenten nodig. De specialisten van MMK kunnen o.a. adviseren bij het opstellen van de omgevingsvisie en omgevingsplannen en bij het beoordelen van omgevingsvergunningen. Om goed te kunnen adviseren over een gezonde en veilige leefomgeving is het belangrijk dat de GGD in een zo vroeg mogelijke fase betrokken wordt bij processen die in de gemeente spelen. De implementatie van de omgevingswet en de advisering over gezonde leefomgeving heeft impact voor MMK. Het herhaaldelijk uitstellen van de invoering van deze wet belemmert MMK bij de voorbereidingen en concrete afspraken met gemeenten blijven uit. Uitstel van de invoering van de wet betekent echter niet dat vraagstukken uitgesteld kunnen worden. Om goed voorbereid te zijn op deze rol is het noodzakelijk om de bestaande kennis uit te breiden en mensen breder op te leiden. Het is een lastig dilemma om in te schatten of met de huidige formatie het voor MMK in 2023 mogelijk is om omvangrijke adviesvragen binnen wettelijke termijnen af te handelen. Mogelijk gaat de (implementatie van de) omgevingswet wel financieel effect hebben op de begroting 2024.

Klimaat en de relatie met gezondheid Veranderingen in de leefomgeving zijn direct van invloed op het werk van MMK. Dat het klimaat verandert merken we ook in Nederland. De watersnoodramp in de zomer van 2021 is hiervan helaas een voorbeeld. Het vaker voorkomen van extreme weersomstandigheden (zoals hitte, wateroverlast of droogte) heeft invloed op de kwaliteit van onze leefomgeving en daarmee op de volksgezondheid. Voor MMK is het een uitdaging om samen met gemeenten te bedenken hoe om te gaan met gezondheidsrisico’s door klimaatverandering en deze te beperken. Gezamenlijk moet worden gezocht naar oplossingen die de effecten verminderen en tegelijkertijd een gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving bevorderen. Groen en water zijn hierbij belangrijke thema’s.

Begroting Medische milieukunde Staat van Baten en Lasten

Totaal

Opbrengsten Bijdragen gemeenten Tarieven Gemeenten Inkomsten uit centrumgemeenten Bijdrage Rijk/Provincies Inkomsten NZA Overige bijdrage Onvoorzien Incidentele opbrengsten

546.951 66.000 -

Totaal opbrengsten

612.951

Exploitatiekosten Personeelskosten Huisvestingskosten Afschrijvingskosten Rente- en bankkosten Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering Kosten medische middelen Kosten uitvoering derden Onvoorzien Incidentele lasten

356.000 6.000 5.000 -

Totaal exploitatiekosten

367.000

Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve

245.951 -

Resultaat*

245.951

*Het resultaat dient ter dekking van de overhead kosten en betreft geen “winst”.

43

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

44

Publieke gezondheid Publieke gezondheid richt zich op de gezondheid van iedereen in de samenleving, met speciale aandacht voor risicogroepen.

Het doel is mensen in staat te stellen zo goed mogelijk mee te doen in de samenleving. Een goede gezondheid is daarbij belangrijk. Het gaat er dan vooral om dat mensen zich kunnen aanpassen aan de uitdagingen van het leven en over het vermogen beschikken om zelf regie te voeren. Publieke gezondheid staat naast de individugerichte zorg die met name gericht is op de behandeling ter genezing en verzorging van mensen (de zorg via de zorgverzekering). De publieke gezondheid is een wettelijke taak van gemeenten en richt zich op preventie en daarmee het voorkomen van ziekten en ongezondheid door ervoor te zorgen dat mensen bewuster met gezondheid omgaan of door aandacht te geven aan factoren in de maatschappij die van invloed zijn op gezondheid, zoals een gezonde leefomgeving. Onderzoek, beleid en praktijk gaan hand-in-hand Meten is weten; de GGD monitort vanuit haar wettelijke taak de ontwikkelingen en trends in de gezondheidssituatie in Zuid-Limburg. Gegevens uit de vierjaarlijkse jongerenmonitor en volwassenmonitor worden digitaal beschikbaar gesteld via de Gezondheidsatlas Zuid-Limburg. De GGD draagt bij aan onderzoek en de vertaling van onderzoek naar praktijk. Hierbij is het vormen en onderhouden van een functioneel netwerk van groot belang en vervult de GGD de rol van verbinder tussen het medisch en sociaal domein.

Vanuit haar expertise adviseert de GGD gemeenten en partner-organisaties over een effectieve aanpak ten behoeve van een gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving, zowel op regionaal, gemeentelijk, wijk- en organisatieniveau. Daarbij heeft de GGD extra aandacht voor mensen die meer hulp nodig

Begroting 2023

hebben, bijvoorbeeld omdat ze kwetsbaar zijn of zorg mijden. De GGD pakt waar wenselijk of nodig de voortrekkers- en/of coördinatierol op regionaal niveau en ondersteunt de lokale praktijk. Zuid springt eruit als inhoudsagenda De inzet van de GGD is afgeleid van de regionale opgave om de trend te breken. De gezondheidsnota, met de focus op jeugd, is de inhoudsagenda voor de komende jaren. Onze adviseurs Gezondheidsbevordering pakken een voortrekkers en/of coördinatierol bij de JOGGaanpak, Gezonde Kinderopvang en Gezonde School Aanpak en Gezonde Basisschool van de toekomst. Vanuit deze rol ondersteunen we de lokale praktijk. We monitoren en onderzoeken de effecten op de gezondheidssituatie van onze jeugd. Op basis hiervan adviseren we gemeenten en samenwerkingspartners over een preventieve aanpak en effectieve interventies vanuit een brede domein overstijgende blik. Het gesprek over keuzes wordt gevoed vanuit de vraag waarmee de meeste impact bereikt kan worden. De monitoring door de GGD geeft hierbij antwoord op vragen als: Wat zorgt voor de meeste gezondheidswinst? Wat heeft het meeste effect? Wat is het meest kansrijk?

46

Begroting Publieke gezondheid Staat van Baten en Lasten

Monitoring en onderzoek

Beleidsadvisering

Gezondheidsbevordering

Totaal

Opbrengsten Bijdragen gemeenten Tarieven Gemeenten Bijdragen centrumgemeenten Bijdrage Rijk/Provincies Inkomsten NZA Overige bijdrage Onvoorzien Incidentele opbrengsten

1.324.177 38.000 100.000 -

1.234.693 99.000 -

507.988 258.000 -

3.066.858 38.000 457.000 -

Totaal opbrengsten

1.462.177

1.333.693

765.988

3.561.858

Exploitatiekosten Personeelskosten Huisvestingskosten Afschrijvingskosten Rente- en bankkosten Beheers- en administratiekosten

769.000 68.000 -

671.000 66.000 -

403.000 5.000 9.000

1.843.000 139.000 9.000

Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering Kosten medische middelen Kosten uitvoering derden Onvoorzien Incidentele lasten

140.000 -

137.000 6.000 -

29.000 -

306.000 6.000 -

Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve

485.177 -

453.693 -

319.988 -

1.258.858 -

Resultaat

485.177

453.693

319.988

1.258.858

*Het resultaat dient ter dekking van de overhead kosten en betreft geen “winst”.

47

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

48

Sociaal Medische Advisering Van oudsher is de GGD actief als adviseur sociaal medische voorzieningen en uitvoerder van medische keuringen daar waar gemeentelijke voorzieningen aan burgers worden verstrekt. Dat is ook het geval in Zuid-Limburg. De advisering biedt de gemeenten ondersteuning om de beschikbare middelen efficiënt in te zetten zodanig dat mensen met een beperking langer zelfstandig kunnen functioneren en zo goed mogelijk kunnen participeren in de maatschappij.

Concreet gaat het dan om het afgeven van medische indicaties op het terrein van onder andere vervoersvoorzieningen, woningaanpassingen, rolstoelen, huishoudelijke hulp, gehandicaptenparkeerkaart, inburgering, leerlingenvervoer, vrijstelling leerplicht en (bijzondere) bijstand.

Begroting 2023

De toekomst van de SMA Er is een duidelijke behoefte om anders naar de sociaal-medische expertise te kijken; dit met positieve gezondheid als uitgangspunt. In het meerjarenperspectief 2020-2023 is aangegeven dat in gezamenlijkheid bepaald moet worden of en op welke wijze sociaal medische advisering uitgevoerd door de GGD toegevoegde waarde kan hebben, waarbij nadrukkelijk ook aandacht is voor de (noodzakelijke) schaalgrootte. Het startpunt voor een fundamenteel gesprek is al in 2019 met een bestuurlijke opdracht verstrekt om een gedegen analyse te maken van de huidige situatie. COVID heeft het maken van deze analyse vertraagd. Hoewel steeds meer gemeenten de samenwerking met de GGD aangaande sociaal medische advisering vernieuwen, is deze dienstverlening onderwerp van gesprek als het gaat om de herinrichting van de GGD organisatie. In 2023 moet deze dienstverlening wel kostendekkend zijn.

50

Begroting Sociaal Medische Advisering Staat van Baten en Lasten

Totaal

Opbrengsten Bijdragen gemeenten Tarieven Gemeenten Inkomsten uit centrumgemeenten Bijdrage Rijk/Provincies Inkomsten NZA Overige bijdrage Onvoorzien Incidentele opbrengsten

947.000 -

Totaal opbrengsten

947.000

Exploitatiekosten Personeelskosten Huisvestingskosten Afschrijvingskosten Rente- en bankkosten Beheers- en administratiekosten Kosten vervoermiddelen Kosten automatisering Kosten medische middelen Kosten uitvoering derden Onvoorzien Incidentele lasten

666.000 11.000 5.000 10.000 61.000 -

Totaal exploitatiekosten

753.000

Saldo baten en lasten Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve

194.000 -

Resultaat*

194.000

*Het resultaat dient ter dekking van de overhead kosten en betreft geen “winst”.

51

GGD Zuid Limburg

Begroting 2023

52

Openbare geestelijke gezondheid Voor mensen in een kwetsbare positie is deelnemen aan de samenleving niet vanzelfsprekend. Ze hebben vaak meerdere problemen en vinden het moeilijk om goed voor zichzelf te zorgen. Denk hierbij aan mensen met verward gedrag, daklozen, verslaafden en onverzekerden, maar ook aan mensen met lichamelijke, psychische en/of verstandelijke beperkingen. Door hun gedrag veroorzaken ze vaak overlast en kunnen ze een gevaar vormen voor zichzelf en/of hun omgeving. Voor veel van deze mensen geldt dat zij niet makkelijk de weg naar hulp weten te vinden of daarom vragen en dus - al dan niet professionele - zorg mijden.

Vangnet OGGZ voor mensen die zelf geen hulp zoeken Voor de gemeenten in de Westelijke Mijnstreek en Maastricht Heuvelland verzorgt de GGD het Vangnet Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ). Het vangnet is een meldpunt speciaal voor mensen die zelf geen hulp zoeken en zorgwekkend gedrag vertonen. De medewerkers schatten samen met de cliënt in op welke domeinen hulp nodig is. Omdat de GGD zelf geen zorgaanbieder is, zorgen de medewerkers vervolgens voor toeleiding naar passende zorg. Het vangnet valt onder het takenpakket van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Zowel professionals als burgers kunnen er terecht. Het landelijke meldpunt zorgwekkend gedrag wordt ook door het vangnet vormgegeven voor 7 gemeenten in Zuid-Limburg.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Simpelveld&id=f844204f-4ca7-4ce4-91f9-6ada04aba30c