VII-23 Bijlage 2 Bijgestelde begroting 2022.pdf
Tekst van het document
Bijstelling begroting 2022 concept
Voorlopige vaststelling in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 30 maart 2022. Voor te leggen aan de raden van de deelnemende gemeenten en het Algemeen Bestuur van het Waterschap Limburg per 31 maart 2022. Definitief vast te stellen in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 7 juli 2022.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
2
Inhoudsopgave
A. Inleiding ........................................................................................................................... 4 1. Algemeen ...................................................................................................................... 4 2. Het Gegevenshuis, missie en visie ................................................................................ 4 3. Organisatie .................................................................................................................... 5 4. Ontwikkelingen .............................................................................................................. 6 B. Beheer van Het Gegevenshuis....................................................................................... 8 Taakvelden ingevolge het BBV .......................................................................................... 8 Controle en verantwoording ............................................................................................... 9 C. Financieel .......................................................................................................................10 1.
De bijgestelde begroting 2022 .....................................................................................10
1.1
Toelichting op de lasten van de bijgestelde begroting 2022.........................................12
1.2
Toelichting op de baten in de bijgestelde begroting 2022 ............................................15
1.3
Overzicht van baten en lasten, totaal en verdeeld naar de taakvelden ........................17
1.4
Risico’s ........................................................................................................................18
D. Verplichte paragrafen ....................................................................................................19 Ad 1. Lokale heffingen ..........................................................................................................19 Ad 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................................................19 Ad 3. Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................23 Ad 4. Financiering ................................................................................................................23 Ad 5. Bedrijfsvoering ............................................................................................................29 Ad 6. Verbonden partijen ......................................................................................................29 Ad 7.
Grondbeleid ................................................................................................................29 Bijlage A ...............................................................................................................................30 Bijlage B ...............................................................................................................................35 Bijlage C ...............................................................................................................................36 Lijst afkortingen ....................................................................................................................37
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
3
A. Inleiding 1. Algemeen Voor 2022 werd de begroting vastgesteld op basis van voorcalculatie met behulp van de toen bekende gegevens en cijfers. Voor de indexering werd gebruik gemaakt van het bij de opmaak laatst bekende prijsindexpercentage bruto binnenlands product. Inmiddels hebben zich een aantal grotere wijzigingen voorgedaan: - De CAO SGO voor 2021 en 2022 werd vastgesteld op 31 januari 2022, hetgeen een verhoging van de post salarissen t.o.v. de primaire begroting van ruim € 108.000,-. Dit betreft in hoofdzaak eenmalige uitkering plus een nabetaling over 2021. Ter dekking kan hiervoor de bestemmingsreserve ‘gevolgen CAO-akkoord 2021-2022’ worden aangewend. Deze bestemmingsreserve werd opgenomen bij de resultaatbestemming van het positieve saldo van de jaarrekening 2021. - De gemeente Simpelveld heeft per 1 januari 2022 het databeheer grijs en groen bij Het Gegevenshuis belegd (ruim € 18.000,-) en tevens opdracht gegeven om de komende drie jaren de bestanden te actualiseren (ruim € 37.000,- in 2022). Lasten en baten dienen conform voorcalculatie hierop te worden aangepast. - De landmeetactiviteiten voor de gemeente Heerlen zijn minder zijn dan voorzien. De precieze omvang kan na een langere periode tijdschrijven worden bepaald. In de bijstelling wordt rekening gehouden met een mindere bijdrage ad € 35.000,-.
- Uit de cijfers van de jaarrekening 2021 blijkt dat de baten wegens opdrachten van deelnemers, niet voorzien in de vastgestelde bijdrage (DVO) in de primaire begroting met ca € 40.000,kunnen worden verhoogd. Het gaat hierbij om incidentele landmeetopdrachten, thematische tekeningen, advisering rioolinspecties en om het actualiseren van databeheer openbare ruimte. Daar staat tegenover dat uit de jaarrekening is gebleken dat de bijdrage derden te optimistisch was ingeschat en lijkt neerwaartse bijstelling met € 18.000,- realistisch. Dit betekent dat de begroting 2022 dient te worden bijgesteld. De kleinere wijzigingen zullen worden toegelicht bij de financiële overzichten. De bijstelling heeft overigens nauwelijks invloed op de totale bijdrage van de deelnemers (behalve zoals hiervoor aangegeven voor Simpelveld en Heerlen). Overall zien we een lichte daling van de bijdrage, maar daarbij gaat het vaak om enkele honderden euro’s. Voor een begrotingswijziging geldt net als bij de primaire begroting dat deze ingevolge de Wet gemeenschappelijke regelingen aan de Gemeenteraden en het Algemeen Bestuur van het Waterschap Limburg dient te worden gezonden voor hun zienswijze, waarvoor een termijn van 8 weken geldt. Opgemerkt wordt dat de 8-wekentermijn voor de meeste deelnemers in de praktijk niet haalbaar is.
Het besluitvormingstraject bij Het Gegevenshuis is zodanig opgezet dat feitelijk 11 weken ruimte hiervoor is tussen de voorlopige vaststelling door het AB en de definitieve vaststelling. Daarna wordt de begrotingswijziging gezonden aan GS. De begroting van Het Gegevenshuis moet in totaliteit als een éénprogrammabegroting worden gezien. Er is bij deze uitvoeringsorganisatie geen sprake van verschillende programma’s die verschillende maatschappelijke, economische, sociale of culturele effecten beogen. De sturing op dit soort programma’s berust bij de deelnemende gemeenten en het Waterschap Limburg. Het Gegevenshuis levert een bijdrage aan de verantwoordelijken voor programma’s van de in de vorm van wettelijke uitvoeringstaken of het leveren van geo-data. Vanuit die optiek zijn de lasten en baten wel verdeeld naar de taakvelden als bedoeld in het BBV.
2. Het Gegevenshuis, missie en visie Het Gegevenshuis ontzorgt (lokale) overheden op het gebied van het opzetten en het beheren van object- en ruimtegerelateerde (Basis-)registraties en geometrie, alsmede het daarmee samenhangende beeldmateriaal. Hiermee kunnen (lokale) overheden voldoen aan wettelijke verplichtingen op dit gebied en kunnen dienstverlening en bedrijfsvoering kwalitatief hoogwaardig en kosteneffectief worden uitgevoerd.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
4
Het Gegevenshuis is door de opdrachtgevende overheden tevens opgericht om innovatie in technologieën te vertalen naar de toepassing van object- en ruimtegerelateerde data in het publieke domein, waardoor Het Gegevenshuis een substantiële bijdrage kan leveren aan het imago van de regio en de regionale (economische) ontwikkelingen en bijbehorende werkgelegenheid. Als openbaar lichaam fungeert Het Gegevenshuis als shared service centre in het publieke domein en ligt de focus om continu te innoveren, de dienstverlening te verbeteren en lasten te reduceren. Het Gegevenshuis is een kwalitatief hoogwaardige en innovatieve uitvoeringsorganisatie die werkt op basis van dienstverleningsovereenkomsten met bijbehorende productbladen met duidelijk gedefinieerde kwaliteiten en kwantiteiten. Een en ander wordt onderstreept door het feit dat Het Gegevenshuis zowel ISO 9001 als ISO 27.001 gecertificeerd is.
Het onderscheidend vermogen van Het Gegevenshuis zit enerzijds in de integrale benadering van (basis)registraties in administratieve en geometrische zin en waar mogelijk en relevant bij te dragen aan datagestuurd beleid, - uitvoering en – dienstverlening door de deelnemers, anderzijds in het vermogen om nieuwe ontwikkelingen, nieuwe technologieën, nieuwe bedrijfs-voeringconcepten van lagere overheden en nieuwe vormen van (publieke) dienstverlening toepasbaar aan te bieden (uiteraard via de gemeentelijke portal). Nieuwe producten, nieuwe diensten en nieuwe afnemers vloeien hieruit voort. Voor alles geldt dat de levering van producten en diensten de marktconformiteitstoets moet doorstaan. Het Gegevenshuis fungeert als ware het in een profit-organisatie, solide en betrouwbaar. Hierbij staat evenwel de status, verplichtingen en (wettelijke) verantwoording als openbaar lichaam voorop.
3. Organisatie Per 1 juli 2015 hebben de gemeenten Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Nuth, Onderbanken, Simpelveld en Voerendaal de gebiedsonafhankelijke gemeenschappelijke regeling opgericht en per die datum werden alle rechten, plichten, goederen en personeel overgenomen van de GBRD/BAG-Geo, onderdeel van de Stadsregio Parkstad Limburg. Per 1 januari 2016 is de gemeente Schinnen toegetreden, per 1 januari 2017 het Waterschap Limburg en per 1 januari 2018 de gemeente Eijsden-Margraten. Per 1 januari 2019 is de gemeente Vaals toegetreden en als gevolg van de gemeentelijke herindeling de gemeente Beekdaelen. Per 1 april 2020 is de gemeente Sittard-Geleen toegetreden. Het Algemeen Bestuur van Het Gegevenshuis wordt gevormd door de portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten en het Waterschap Limburg. Het aantal stemmen is gerelateerd aan de bijdrage aan Het Gegevenshuis en de bijdrage is gebaseerd op de afname van producten en diensten. Hiertoe wordt jaarlijks een dienstverleningsovereenkomst met iedere deelnemer apart afgesloten met daarbij behorende productbladen waarin per product de te leveren kwaliteiten, doorlooptijden en lasten zijn bepaald. Het aantal stemmen per deelnemer is terug te vinden in de bijlage.
Het Gegevenshuis is dan ook een typische uitvoeringsorganisatie, waarbij de deelnemers de rol van opdrachtgever en Het Gegevenshuis de rol van opdrachtnemer vervult. Behoudens de uitvoering van de BGT staat het de deelnemers vrij om de soort en omvang van de af te nemen producten te bepalen. Het Dagelijks Bestuur informeert het Algemeen Bestuur jaarlijks over de voortgang en legt verantwoording af over de bestede middelen. De directeur van Het Gegevenshuis is onder verantwoordelijkheid van het Dagelijks Bestuur belast met de leiding van de uitvoeringsorganisatie en met de zorg over de juiste taakvervulling. Er zijn twee afdelingshoofden die voor de operationele sturing zorgen. Ondersteunende functies op het gebied van de PIOFAH-taken zijn voor een belangrijk deel belegd bij de deelnemende gemeente dan wel worden op ad hoc basis ingehuurd. Voor financiën, informatiemanagement en privacy zijn 1,8 fte in eigen dienst. Daar waar bedrijfsvoeringstaken zijn uitbesteed, hebben deze medewerkers een regierol.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
5
4. Ontwikkelingen Algemeen m.b.t. huidige werkzaamheden Bij de opmaak van de bijgestelde begroting 2022 speelt het coronavirus nog steeds een grote rol. De wijze van intern en in de keten samenwerken werd in maart 2020 abrupt verstoord doordat iedereen van vandaag op morgen thuis moest werken en in het geval van Het Gegevenshuis daarbij zijn of haar persoonlijke devices of pc moest gebruiken. Toen bleek dat het niet om een periode van een paar weken of maanden ging, is ingezet op het technisch herinrichten van de werkplekken en op structurele oplossingen. In 2021 werden virtuele (CAD)werkplekken gerealiseerd en begin 2022 werden de vaste pc’s en vaste telefoons vervangen door mobiele devices waardoor nu alle medewerkers volledig plaatsonafhankelijk kunnen werken. Er werd een regeling opgesteld over de mogelijkheden en verplichtingen die gelden bij hybride werken en via de werkkostenregeling wordt ingezet op een ARBOtechnisch verantwoorde thuiswerkplek. Daarmee zijn grote stappen gezet en kan gesteld worden dat hybride werken in structurele zin is ingevoerd. Ook het hybride vergaderen/overleggen is in 2021 gerealiseerd. Samenhangende objectenregistratie BsGW heeft in 2021 Bureau Berenschot opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de organisatie/ positionering van de samenhangende objectenregistratie (SOR).
Dit onderzoek is evenwel on hold gesteld omdat op landelijk niveau tussen VNG en Ministerie van Binnenlandse zaken onenigheid is over de gouvernance en de financiering van de invoering van de SOR. Inhoudelijk wordt er wel doorgewerkt aan de totstandkoming ervan en dus is ook doorgewerkt samen met BsGW om te komen tot een regieportaal als voorloper op de SOR. Verwacht wordt dat dit portaal in de eerste helft van 2022 in gebruik kan worden genomen. Strategische pijler groei Groei blijft één van de pijlers van de strategische agenda. Groei dient verantwoord te zijn. Het uitgangspunt is en blijft dat de overeengekomen dienstverlening met de huidige deelnemers nimmer in het gedrang mag komen. Groei wordt nagestreefd door primair nieuwe toetreders en secundair uitbreiding van producten en diensten bij de huidige deelnemers. Voor 2022 en volgende jaren is de opdracht om acquisitie te doen bij deelnemers ten noorden van Sittard-Geleen en binnen de grenzen van Limburg. Daarbij wordt aangetekend dat door de coronamaatregelen het in de praktijk heel lastig is om acquisitie te voeren. Hoewel gerichte acquisitie pas kan worden opgepakt als de coronamaatregelen zijn opgeheven, hebben er wel in 2021 acquisitiegesprekken plaatsgevonden en overwegen bij de opmaak van dit document twee gemeenten toetreding tot Het Gegevenshuis aan hun bestuur voor te leggen.
Uitbreiding van producten en diensten bij de huidige deelnemers vindt nog op relatief kleine schaal plaats, zoals voor 2022 de afname van grijs- en groendatabeheer door de gemeente Simpelveld. Strategische pijler innovatie Op het gebied van innovatie is in 2021 verder gewerkt aan een eigen BOR-applicatie en aan het kunnen voldoen aan de eisen op gebied van ISO 27.001. Belangrijke aandachtspunten hierbij zijn de beveiliging van gegevens en het kunnen waarborgen van de continuïteit. In 2022 wordt verwacht dat de afronding inclusief riool gereed is en dat het contract met de huidige leverancier eind 2022 kan worden opgezegd. De deelnemers die nu reeds voor grijs en groen gebruik maken van de applicatie zijn in ieder geval enthousiast. Een in 2021 opgerichte projectgroep is aan de slag gegaan met driedimensionale gegevens die in een digital twin (een digitale tweeling van de werkelijkheid) moeten landen. In het project wordt niet uitsluitend gekeken hoe een digital twin kan worden gebouwd, maar wordt vooral bekeken hoe de processen van inwinnen, beheren en levering van data moeten worden ingericht op een zodanige wijze dat een digital twin steeds dezelfde actualiteit heeft als thans de basisregistraties.
In het tweede kwartaal 2022 is gepland dat dan met de deelnemers vanuit alle (gemeentelijke) domeinen de verkenning plaats zal vinden of en hoe een digital twin in te zetten is en meerwaarde kan bieden voor het beleid, de uitvoering en de dienstverlening. Meer specifiek zal onderzocht worden wat de meerwaarde is om een digital twin in te zetten bij grote projecten als herstructurering van wijken of circulaire bouw.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
6
Het gebruik van geodata in de diverse domeinen zal in 2022 verder worden opgepakt en uitgebreid, samen met de (beleids)verantwoordelijke medewerkers van de deelnemers. Primair staat het sociaal domein en openbare orde en veiligheid gepland. Voor grensoverschrijdende beleids- en uitvoeringstaken wordt onderzocht in hoeverre samenwerking met de stad Aken mogelijkheden biedt. En tenslotte zullen ook verdere stappen worden gezet richting samenhangende objectenregistratie via het regioportaal samen met BsGW en gaat Het Gegevenshuis mutatiedetectie herinrichten van project naar proces vanuit een integrale benadering als voorzien in de SOR.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
7
B. Beheer van Het Gegevenshuis Taakvelden ingevolge het BBV Een gemeenschappelijke regeling dient te voldoen aan de eisen van het BBV. In een programmabegroting geeft de gemeente of de gemeenschappelijke regeling aan wat ze willen bereiken, hoe ze dat gaan doen en hoeveel geld daarvoor wordt uitgetrokken. Bij hetgeen men wil bereiken gaat het om maatschappelijke, economische, sociale, of culturele effecten. In zoverre zou een programmabegroting voor een organisatie als Het Gegevenshuis enigszins gekunsteld overkomen. Het is immers een uitvoeringsorganisatie die levert aan de gemeentelijke afdelingen en functionarissen die sturing geven aan de programma’s als hiervoor bedoeld. Het is niet aan Het Gegevenshuis om te bepalen welke maatschappelijke of economisch effecten worden beoogd noch om verantwoording te nemen voor de uitvoering daarvan. Dit is en blijft de exclusieve verantwoordelijkheid van de deelnemende gemeenten en het Waterschap Limburg. Het Gegevenshuis levert hiervoor ondersteuning. In feite wordt de programmabegroting bepaald door de optelsom van de gesloten dienstverleningsovereenkomsten met bijbehorende productbladen. Hierin staat wat Het Gegevenshuis moet bereiken in elk begrotingsjaar van welke kwaliteit en met welke doorlooptijden en hiervoor stellen de deelnemers de middelen beschikbaar op basis van een transparante voorcalculatie.
Wat dan nog rest is de strategische agenda van Het Gegevenshuis die rust op de pijlers groei en innovatie. In de inleiding zijn de ontwikkelingen in dit kader opgenomen. Als deze ontwikkelingen tot positieve besluitvorming leiden, krijgen deze ook weer hun vertaling in de dienstverleningsovereenkomsten en bijbehorende productbladen en volgt de structurele beheersituatie. Bij Het Gegevenshuis is sprake van een hoofdtaak: het beheren van geo-data van object- en ruimtegerelateerde (basis)registraties. Het uitvoeren van deze taken vloeit voort uit de wettelijke verplichtingen binnen het stelsel van basisregistraties (b.v. BAG, BGT, Wkpb) dan wel uit het ondersteunen van beleid, uitvoering en publieke dienstverlening bij overheidstaken, zoals grijs, groen en riool. In het nieuwe BBV is sprake van een verdeling in taakvelden. De BAG en de BGT zijn één op één te koppelen aan taakvelden, maar dat geldt niet voor alle basisregistraties. Het geo-databeheer is volgens de beschrijvingen te koppelen aan het taakveld 040 Overhead. Dit betekent dan ook dat alle uitvoeringstaken die Het Gegevenshuis behartigt en niet rechtstreeks aan een taakveld te koppelen zijn, worden ondergebracht in het taakveld 040. De (bijgestelde) begroting kent de volgende taakvelden: 040 210 570 720 810 830
Overhead Verkeer en vervoer (databeheer grijs) Openbaar groen (databeheer groen) Riolering (databeheer statische rioolgegevens) Ruimtelijke ordening (beheer BGT) Wonen en bouwen (beheer BAG)
Voor de uitvoering van deze taken worden 3 hoofdactiviteiten onderscheiden: het inwinnen, het beheren en het uitleveren/informeren. Kernkwaliteit van Het Gegevenshuis is de integrale benadering van deze hoofdactiviteiten. Als een landmeter een gebied, gebouw of objecten gaat inmeten of als er sprake is van een bouwvergunning, dan is die inwinning zodanig opgezet dat meteen de data voor alle (basis-)registraties beschikbaar komen. Dit is uiteraard efficiënt, maar belangrijk is dat met deze kernkwaliteit tevens de belangrijke uitgangspunten gerealiseerd kunnen worden: actuele, juiste en volledige geo-data in de bestanden. De kans dat in 2 (basis-)registraties verschillende data voorkomen (toch een behoorlijk probleem in Nederland) wordt hiermee sterk gereduceerd. Met het toewerken naar een integrale objectenregistratie zet Het Gegevenshuis sterk in op uniforme en actuele data in alle registraties. Voor wat betreft het betrekken van de WOZ wordt nauw samengewerkt met BsGW.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
8
Controle en verantwoording Zoals eerder aangegeven, vormen de dienstverleningsovereenkomsten en bijbehorende productbladen de kern van de relatie opdrachtgever – opdrachtnemer. Deze kern heeft alleen maar zin als opdrachtnemer periodiek en transparant over de overeengekomen prestaties en aantallen rapporteert. Afgesproken is om deze dienstverleningsovereenkomsten en de productbladen twee keer per jaar met de contractmanagers te evalueren en te actualiseren.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
9
C. Financieel Algemeen De begroting 2022 is vastgesteld en gebaseerd op voorcalculatie op basis van de feitelijk in te zetten middelen behorende bij de eigen ontwikkelde kengetallen op het moment van de opmaak van de begroting. De ontwikkelingen in hoofdlijnen die nopen tot bijstelling van de begroting 2022 zijn in hoofdstuk A.1 benoemd. Voor de leesbaarheid worden ze hier nog eens opgenomen: -
-
-
-
De CAO SGO voor 2021 en 2022 werd vastgesteld op 31 januari 2022, hetgeen een verhoging van de post salarissen t.o.v. de primaire begroting van ruim € 108.000,-. Dit betreft in hoofdzaak eenmalige uitkering plus een nabetaling over 2021. Ter dekking kan hiervoor de bestemmingsreserve ‘gevolgen CAO-akkoord 2021-2022’ worden aangewend. Deze bestemmingsreserve werd opgenomen bij de resultaatbestemming van het positieve saldo van de jaarrekening 2021. De gemeente Simpelveld heeft per 1 januari 2022 het databeheer grijs en groen bij Het Gegevenshuis belegd (ruim € 18.000,-) en tevens opdracht gegeven om de komende drie jaren de bestanden te actualiseren (ruim € 37.000,- in 2022). Lasten en baten dienen conform voorcalculatie hierop te worden aangepast. De landmeetactiviteiten voor de gemeente Heerlen zijn minder zijn dan voorzien. De precieze omvang kan na een langere periode tijdschrijven worden bepaald. In de bijstelling wordt rekening gehouden met een mindere bijdrage ad € 35.000,-. Uit de cijfers van de jaarrekening 2021 blijkt dat de baten wegens opdrachten van deelnemers, niet voorzien in de vastgestelde bijdrage (DVO) in de primaire begroting met ca € 40.000,kunnen worden verhoogd. Het gaat hierbij om incidentele landmeetopdrachten, thematische tekeningen, advisering rioolinspecties en om het actualiseren van databeheer openbare ruimte.
Daar staat tegenover dat uit de jaarrekening is gebleken dat de bijdrage derden te optimistisch was ingeschat en lijkt neerwaartse bijstelling met € 18.000,- realistisch.
Verder zijn ook kleine wijzigingen in de voorcalculatie meegenomen. Een en ander betekent dat de begroting aan zowel de lasten- als de batenkant moet worden aangepast op de onderdelen personeel, ondersteuning bedrijfsvoering en software en aan de batenkant op de onderdelen bijdrage deelnemers en bijdrage derden moet worden aangepast.
1.
De bijgestelde begroting 2022 2022 primair
Begroting Lasten Personeel, PIOFAH, Software, Inhuur Totaal Baten Bijdragen deelnemers Bijdragen derden Subsidie Provincie informatiecentrum mijnbouw Totaal Geraamd totaal saldo van baten en lasten Aanwenden reserve ICT Bestemmingsreserve 'gevolgen CAO-akkoord 2021-2022' Structureel en reëel evenwicht
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
2022 bijgesteld
€ €
4.270.770 4.270.770
€ €
4.394.277 4.394.277
€ € € € € €
4.082.932 67.582 80.000 4.230.513 -40.256 40.256
€
-
€ € € € € € € €
4.125.319 39.767 80.000 4.245.086 -149.191 40.256 108.935 -
10
De incidentele lasten bestaan uit de eenmalige uitkering op de post salarissen gevolg van het CAOakkoord waarvoor een specifiek hiertoe gerealiseerde bestemmingsreserve kan worden aangewend. Incidentele lasten zijn er ook voor inhuur derden voor de na-ijlende effecten steenkolenwinning in het kader van het informatiecentrum mijnbouw. Hier staat ook hetzelfde bedrag als baat tegenover wegens de subsidie van de provincie. Tenslotte is er door de gemeente Simpelveld een opdracht gegeven voor het actualiseren en opwerken van BOR-bestanden. Hiervoor zal de flexibele schil via inhuur productie regulier worden aangewend. Daar staan voor hetzelfde bedrag baten van de gemeente tegenover.
Incidentele lasten en baten Lasten Eenmalige uitkering CAO 2021-2022 Inhuur expertise na-ijlende effecten steenkolenwinning en ondersteuning informatiecentrum mijnbouw Afschrijvingen Inhuur productie regulier voor incidentele opdracht Totaal Baten Subsidie Provincie informatiecentrum mijnbouw Vergoeding Simpelveld voor incidentele opdracht Totaal Saldo incidentele baten en lasten Aanwenden reserve ICT Bestemmingsreserve 'gevolgen CAO-akkoord 2021-2022' Structureel en reëel evenwicht
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
2022 bijgesteld € 108.935 € 80.000 € 40.256 € 37.600 € 266.791 € 80.000 € 37.600 € 117.600 -€ 149.191 € 40.256 € 108.935 €0
11
1.1 Toelichting op de lasten van de bijgestelde begroting 2022 Lasten Het Gegevenshuis
2022 primair
2022 bijgesteld
Salarissen totaal Vorming opleiding
€ 2.871.834
€ 2.980.769
€
86.155
€
70.000
Wagenpark/reiskosten
€
40.137
€
40.137
Overige personeelskosten
€
29.201
€
23.214
Arbo-verstrekkingen personeel
€
3.118
€
3.118
Kosten medezeggenschap
€
7.795
€
7.795
Totaal personeel
€ 3.038.241
€ 3.125.033
Ondersteuning bedrijfsvoering Huisvesting, facilitaire diensten, ICT/KA
€
492.858
€
494.594
Applicaties bedrijfsvoering
€
12.962
€
12.788
Afschrijving zaaksysteem
€
-
€
-
Facilities, randapparatuur buiten contracten
€
30.780
€
30.000
Totaal bedrijfsvoering
€
536.600
€
537.382
Licentiekosten bedrijfsapplicaties Afschrijvingen
€
316.431
€
316.740
€
40.256
€
40.256
Stelpost innovatie
€
38.565
€
38.565
Totaal software
€
395.252
€
395.562
Productie (regulier)
€
36.377
€
65.000
Productie (privacy en informatie)
€
8.000
€
10.000
Inhuur ivm uitvoering strategische agenda Inhuur BAG-BOR-BGT-Riool (onder meer extra werk als gevolg van meldingen waarderen naar gebruiksoppervlakte)
€
63.156
€
63.156
€
-
€
-
Inhuur expertise na-ijleffecten (incidenteel)
€
80.000
€
80.000
Accountant
€
16.629
€
16.629
P&O/Boekhouding
€
56.501
€
56.605
Archivering
€
4.104
€
9.000
Totaal inhuur derden
€
260.663
€
300.390
Onvoorzien
€
35.910
€
35.910
Totaal
€ 4.266.666
Personeel
Software
Inhuur derden
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
€ 4.394.277
12
Personeel Lasten Het Gegevenshuis Personeel Salarissen totaal Vorming opleiding Wagenpark/reiskosten Overige personeelskosten Arbo-verstrekkingen personeel Kosten medezeggenschap Totaal personeel
2022 primair
2022 bijgesteld
€ 2.871.834 € 86.155 € 40.137 € 29.201 € 3.118 € 7.795 € 3.038.241
€ 2.980.769 € 70.000 € 40.137 € 23.214 € 3.118 € 7.795 € 3.125.033
Verschil
€ € € € € € €
108.935 -16.155 -5.987 86.792
De begroting 2022 is gebaseerd op de feitelijke salarissen van het personeel zoals van toepassing was bij de opmaak begin 2021. Ten opzichte van die situatie hebben er geen wijzigingen plaatsgevonden in de formatie-omvang. In de primaire begroting was rekening gehouden met een indexering, maar de vastgestelde CAO per 31 januari 2022 gaat uit van een eenmalige uitkering per medewerker van € 1.200 in totaal (te vermeerderen met de werkgeverslasten). Daarnaast was in de primaire begroting geen rekening gehouden met gratificaties wegens ambtsjubileum. De bijgestelde begroting is gebaseerd op de feitelijke salarissen, plus eenmalige uitkering plus gratificaties. Voor deze incidentele aanpassing van de post salarissen is bij de bestemming van het batig saldo van de jaarrekening 2021 een bestemmingsreserve ‘gevolgen CAO 2021-2022’ ter hoogte van het bedrag dat nodig is voor de bijstelling van deze post. De post vorming en opleiding is ten opzichte van de begroting neerwaarts bijgesteld. Dit is gebeurd op basis van de werkelijke cijfers in de jaarrekening van met name 2021, maar ook de werkelijke cijfers van eerdere jaren. De post overige personeelskosten heeft vooral betrekking op de werkkostenregeling.
Deze landelijk geldende regeling bepaalt dat maximaal 1,18% van het totale fiscale loon belastingvrij kan worden ingezet voor vergoedingen aan medewerkers, zoals bijdrage vakbondscontributie, kerstpakketten, afdelingsuitstapjes, etentjes e.d. In de primaire begroting is uitgegaan van het percentage dat in 2020 en 2021 gold, hetgeen destijds in verband met de coronacrisis was verhoogd (3% over de eerste € 400.000,- en 1,2% over de rest van het fiscaal loon). Inmiddels is deze tijdelijke verhoging weer teruggedraaid, waardoor deze post in de bijgestelde neerwaarts kan worden aangepast De posten voor het wagenpark/reiskosten, arbo-verstrekkingen personeel en kosten medezeggenschap zijn ongewijzigd.
Ondersteuning bedrijfsvoering
Lasten Het Gegevenshuis Ondersteuning bedrijfsvoering Huisvesting, facilitaire diensten, ICT/KA Applicaties bedrijfsvoering Afschrijving zaaksysteem Facilities, randapparatuur buiten contracten Totaal bedrijfsvoering
€ € € € €
2022 primair
2022 bijgesteld
492.858 12.962 30.780 536.600
€ € € € €
494.594 12.788 30.000 537.382
Verschil € € € € €
1.737 -174 -780 782
De post ondersteuning bedrijfsvoering is nauwelijks gewijzigd ten opzichte van de primaire begroting de kleine wijzigingen die zijn doorgevoerd is een gevolg van het feit dat Het Gegevenshuis begroot op basis van voorcalculatie en dat er kleine wijzigingen hebben plaatsgevonden in met name de begrote indexering van toeleveranciers en de feitelijk toegepaste indexering.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
13
Software
Lasten Het Gegevenshuis Software Licentiekosten bedrijfsapplicaties Afschrijvingen Stelpost innovatie Totaal software
2022 primair € € € €
316.431 40.256 38.565 395.252
2022 bijgesteld € € € €
316.740 40.256 38.565 395.562
Verschil
€ € € €
309 309
Ook voor de post software geldt dat er geen afwijkingen zijn ten opzichte van de primaire begroting. Het kleine verschil bij licenties wordt veroorzaakt doordat Het Gegevenshuis deze bijgestelde begroting baseert op voorcalculatie. Hier geldt hetzelfde al bij de post ondersteuning bedrijfsvoering.
Inhuur derden
Lasten Het Gegevenshuis Inhuur derden Productie (regulier) Productie (privacy en informatie) Inhuur ivm uitvoering strategische agenda Inhuur BAG-BOR-BGT-Riool (onder meer extra werk als gevolg van meldingen waarderen naar gebruiksoppervlakte) Inhuur expertise na-ijleffecten (incidenteel) Accountant P&O/Boekhouding Archivering Totaal inhuur derden
2022 primair
2022 bijgesteld
Verschil
€ € €
36.377 8.000 63.156
€ € €
65.000 10.000 63.156
€ € €
28.623 2.000 -
€ € € € € €
80.000 16.629 56.501 4.104 264.767
€ € € € € €
80.000 16.629 56.605 9.000 300.390
€ € € € € €
-0 104 4.896 35.623
De bijstelling inhuur derden hangt voornamelijk samen met de opdracht van de gemeente Simpelveld om het BOR-databestand te actualiseren en op te werken. Omdat dit geen structurele werkzaamheden zijn, zal hiertoe voor een belangrijk gedeelte de flexibele schil aangesproken moeten worden. Vandaar dat de post inhuur productie (regulier) voor 2022 incidenteel wordt bijgesteld met ruim 28,5 duizend Euro. Verder zien we nog een bijstelling bij de post inhuur privacy en informatie en bij de post inhuur archivering. Dit heeft ermee te maken dat in het kader van de verdere professionalisering in 2022 het project informatiemanagement verder tot informatiebeleid en -uitvoering zal leiden, waarvoor extra inhuur externe know-how nodig zal zijn.
Onvoorzien De post onvoorzien is niet bijgesteld en blijft op € 35.910,-.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
14
1.2 Toelichting op de baten in de bijgestelde begroting 2022 Baten Het Gegevenshuis Bijdrage deelnemers Bijdrage Beekdaelen Bijdrage Brunssum Bijdrage Eijsden-Margraten Bijdrage Heerlen Bijdrage Kerkrade Bijdrage Landgraaf Bijdrage Simpelveld Bijdrage Sittard-Geleen Bijdrage Voerendaal Bijdrage Vaals Bijdrage Waterschap Bijdrage deelnemers ad hoc opdrachten
2022 primair € 445.741 € 136.437 € 265.485 € 1.338.276 € 147.808 € 247.951 € 113.804 € 925.009 € 171.529 € 119.841 € 115.474 € 55.577
2022 bijgesteld € € € € € € € € € € € €
442.818 136.280 263.796 1.302.099 147.622 247.431 161.301 923.973 170.593 119.236 115.170 95.000
Verschil € € € € € € € € € € € €
-2.923 -158 -1.689 -36.176 -185 -520 47.497 -1.036 -936 -604 -305 39.423
Bijdragen deelnemers Bijdrage deelnemers Bijdrage Beekdaelen Bijdrage Brunssum Bijdrage Eijsden-Margraten Bijdrage Heerlen Bijdrage Kerkrade Bijdrage Landgraaf Bijdrage Simpelveld Bijdrage Sittard-Geleen Bijdrage Voerendaal Bijdrage Vaals Bijdrage Waterschap* Bijdrage deelnemers Bijdrage deelnemers ad hoc opdrachten Totaal bijdrage deelnemers
2022 Aandeel primair primair € 445.741 € 136.437 € 265.485 € 1.338.276 € 147.808 € 247.951 € 113.804 € 925.009 € 171.529 € 119.841 € 115.474 € 4.027.355 € 55.577 € 4.082.932
11% 3% 7% 33% 4% 6% 3% 23% 4% 3% 3% 100%
2022 Aandeel bijgesteld bijgesteld € 442.818 € 136.280 € 263.796 € 1.302.099 € 147.622 € 247.431 € 161.301 € 923.973 € 170.593 € 119.236 € 115.170 € 4.030.319 € 95.000 € 4.125.319
11% 3% 7% 32% 4% 6% 4% 23% 4% 3% 3% 100%
*Let op: voor het Waterschap Limburg is in deze bijgestelde begroting het bedrag opgenomen exclusief btw. De bijdrage inclusief btw bedraagt in de primaire begroting € 121.116,- en de bijgestelde begroting € 120.932, -. Alle structurele lasten worden toegerekend naar de producten en diensten waarvoor voor elk product/dienst een apart productblad is opgesteld. Sommige lasten, zoals personeel primaire proces en software- of licentiekosten zijn rechtstreeks toe te rekenen aan een product of dienst. Sommige lasten, met name de lasten voor ondersteuning bedrijfsvoering worden via een verrekensleutel toebedeeld aan de producten en diensten. Incidentele lasten worden niet in de kostprijs van de producten en diensten meegenomen. Per product of dienst zijn met de deelnemers afspraken gemaakt over de te hanteren onderlinge verdeelsleutel. Zo worden bijvoorbeeld de lasten van het product BAG tussen de deelnemers die dit product afnemen, verdeeld op basis van het aantal verblijfsobjecten en de BGT op basis van het aantal hectaren bebouwd. Voor het Waterschap Limburg is een apart productblad gemaakt omdat de te maken lasten voor het beheer van de BGT voor het waterschap een andere dimensie kent dan voor het gemeentelijk beheer van de BGT.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
15
Omdat Het Gegevenshuis de lasten begroot op basis van voorcalculatie en bij de bijgestelde begroting veelal definitieve inkoopprijzen zijn opgenomen, valt er een marginale neerwaartse bijstelling te constateren die overigens ook voor een klein gedeelte wordt veroorzaakt door de groei met de producten grijs en groen voor Simpelveld. Dit laatste verklaart ook de toename van de bijdrage van Simpelveld, waarbij wordt opgemerkt dat een gedeelte van de toename een incidenteel karakter heeft vanwege het actualiseren en opwerken van BOR-bestanden. Verder zien we dat de bijdrage van Heerlen is afgenomen. Dit heeft met name te maken met het product landmeten. De afgelopen jaren werden minder uren afgenomen dan op basis van de dienstverleningsovereenkomst en productblad was gecalculeerd. Over het algemeen wordt niet jaarlijks bijgesteld op basis van de feitelijk voor een deelnemer verrichte diensten in één jaar. Het aanbod van werk per deelnemer kan jaarlijks verschillen, maar door de toepassing van verdeelsleutels ontstaat een gemiddelde dat gezien over meerdere jaren wel de feitelijke werkzaamheden per deelnemer weergeeft. In het geval landmeten Heerlen valt een afname te bespeuren die een structureel karakter heeft. De exacte omvang kan worden bepaald door over een periode van enkele jaren nauwkeurig tijd te schrijven.
De omvang is bij de bijgestelde begroting bepaald op basis van ervaringscijfers van ad hoc landmeetopdrachten van andere deelnemers die uitgevoerd konden worden zonder dat daarvoor inhuur van externen noodzakelijk was. Bijdrage ad hoc opdrachten deelnemers Deelnemers die niet structureel een bepaald product of bepaalde dienst afnemen, geven wel soms op ad hoc basis opdracht voor een dergelijk product of dienst. Hierbij gaat het veelal om incidentele landmeetopdrachten, het inmeten van huisaansluitingen riool, het vervaardigen van thematische kaarten, het laten uitvoeren van GIS-analyses, of het laten actualiseren en opwerken van bepaalde bestanden (vaak-gerelateerd). Uit ervaringscijfers van de afgelopen jaren, kan gesteld worden dat het bedrag in de primaire begroting steeds ruim werd overschreden. Hoewel ad hoc opdrachten niet door voorcalculatie zijn vast te stellen, rechtvaardigen ervaringscijfers ophoging van deze post naar € 95.000,-. Overige baten
Overige baten Bijdragen derden Subsidie Provincie mijnbouw Totaal overige baten
2022 primair
2022 bijgesteld
€ 67.582 € 80.000 € 147.582
€ 39.767 € 80.000 € 119.767
Bij de overige baten zien we een bijstelling bijdrage derden. Uit de jaarrekening hebben we kunnen concluderen dat deze post te hoog is geprognosticeerd. In het verleden werden wel regelmatig de oorspronkelijke bedragen gerealiseerd, maar dat had er meestal mee te maken dat dan voor een gemeente die bezig was met besluitvormingsproces tot toetreding tot Het Gegevenshuis, reeds werkzaamheden werden uitgevoerd of dat medewerkers van Het Gegevenshuis werden ingezet op vacatureruimte bij die gemeente. Daarnaast is hier de subsidie opgenomen die Het Gegevenshuis ontvangt voor het informatiecentrum van de mijnbouw. Bijdragen derden Bijdrage derden Brandweer ROW/woningcorporaties Parkstad Mijnwater BSGW Overige opdrachtgevers Totaal bijdrage derden
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
2022 € € € € € € €
3.154 12.898 1.561 2.485 17.500 36.000 73.598
2022 bijgesteld €
3.154
€ € € € €
1.561 2.485 17.500 15.067 39.767
16
ROW/woningcorporaties heeft het contract met Het Gegevenshuis beëindigd. Verder zien we dat in structurele zin diensten worden afgenomen door de Brandweer, Parkstad Limburg, Mijnwater B.V. en een afname van de KaartViewer door BsGW. De post overige opdrachtgevers werd verlaagd (zie toelichting hiervoor). Aanwending reserve ICT
Mutaties reserve
2022 primair
2022 bijgesteld
Aanwenden reserve ICT
€
40.256
€
40.256
Totaal
€
40.256
€
40.256
Ter dekking van de afschrijvingslasten 2022 van de aangeschafte software wordt de (doel)reserve ICT voor een bedrag van € 40.256,- aangewend. Dit verandert in de bijgestelde begroting niet. Uitgangpunt is dat de reserve ICT wordt afgebouwd en dat in de toekomst de kosten voor rente en afschrijvingen rechtstreeks naar de producten worden toegerekend.
1.3 Overzicht van baten en lasten, totaal en verdeeld naar de taakvelden 2022 primair
2022 bijgesteld
€ 4.270.770 € 4.230.514
€ 4.394.277 € 4.245.086
totaal saldo
€ -40.256
€ -149.190
onttrekkingen aan reserves bestemmingsreserve ‘gevolgen CAO-akkoord 2021-2022’ geraamd resultaat
€ 40.256
€ 40.256
€ €
-
€ 108.934 € -
Taakveld 040 Overhead
2022 primair
2022 bijgesteld
€ 1.511.222 € 1.507.622
€ 1.554.925 € 1.512.815
totaal saldo
€ -3.600
€ -42.110
onttrekkingen aan reserves bestemmingsreserve ‘gevolgen CAO-akkoord 2021-2022’ geraamd resultaat
€ 3.600
€ 3.600
€ €
-
€ 38.510 € -
Taakveld 210 Verkeer en vervoer (databeheer grijs)
2022 primair
2022 bijgesteld
€ 124.705 € 122.340
€ 128.311 € 122.761
totaal saldo
€ -2.365
€ -5.550
onttrekkingen aan reserves bestemmingsreserve ‘gevolgen CAO-akkoord 2021-2022’ geraamd resultaat
€ 2.365
€ 2.365
€ €
€ 3.185 € -
Totalen taakvelden lasten baten
lasten baten
lasten baten
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
-
17
Taakveld 570 Openbaar groen (databeheer groen)
2022 primair
2022 bijgesteld
€ 112.508 € 110.143
€ 115.762 € 110.522
totaal saldo
€ -2.365
€ -5.239
onttrekkingen aan reserves bestemmingsreserve ‘gevolgen CAO-akkoord 2021-2022’ geraamd resultaat
€ 2.365
€ 2.365
€
-
€ 2.874
€
-
€
Taakveld 720 Riolering (databeheer statische rioolgegevens)
2022 primair
2022 bijgesteld
lasten baten
€ 439.230 € 424.450
€ 451.932 € 425.912
totaal saldo
€ -14.780
€ -26.020
onttrekkingen aan reserves bestemmingsreserve ‘gevolgen CAO-akkoord 2021-2022’ geraamd resultaat
€ 14.780
€ 17.030
€
-
€ 8.990
€
-
€
Taakveld 810 Ruimtelijke ordening (BGT)
2022 primair
2022 bijgesteld
€ 1.112.000 € 1.094.855
€ 1.144.158 € 1.098.626
totaal saldo
€ -17.145
€ -45.532
onttrekkingen aan reserves bestemmingsreserve ‘gevolgen CAO-akkoord 2021-2022’ geraamd resultaat
€ 17.145
€ 17.145
€ -
€ 28.387
€ -
€
Taakveld 830 Wonen en bouwen (BAG)
2022 primair
2022 bijgesteld
€ 971.104 € 971.104
€ 999.187 € 974.449
totaal saldo
€
-
€ -24.738
onttrekkingen aan reserves bestemmingsreserve ‘gevolgen CAO-akkoord 2021-2022’ geraamd resultaat
€
-
€ 24.738
€
-
€
lasten baten
lasten baten
lasten baten
1.4
-
-
-
-
Risico’s
Bij de opmaak van deze bijgestelde begroting 2022 zijn in financiële zin geen risico’s te melden: Omdat Het Gegevenshuis begroot op basis van voorcalculatie (werkelijke salarissen en werkelijke contracten) en op basis van ontwikkelde kengetallen, is de kans op financiële risico’s zeer klein.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
18
D. Verplichte paragrafen In het Besluit Begroting- en Verantwoording staat aangegeven dat in de Programmabegroting ten minste de navolgende paragrafen opgenomen moeten zijn: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid De paragrafen “lokale heffingen” en “grondbeleid” zijn op Het Gegevenshuis niet van toepassing, omdat Het Gegevenshuis niet wordt gefinancierd door heffingen en geen gronden in bezit heeft. De overige paragrafen worden hieronder toegelicht.
Ad 1. Lokale heffingen Niet van toepassing.
Ad 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het Gegevenshuis is een openbaar lichaam als bedoeld in de Wet op de gemeenschappelijke regelingen en is verplicht in de begroting en jaarstukken de risico’s te vermelden die de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling kunnen beïnvloeden. Bij het opstellen van de begroting en de jaarstukken moet met deze voorzienbare en kwantificeerbare risico’s rekening worden gehouden. In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten is aangegeven dat de risicoparagraaf dient te worden uitgebreid tot een weerstandsvermogensparagraaf. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het Gegevenshuis is een uitvoeringsorganisatie die ten behoeve van de deelnemers wettelijke taken uitvoert in het kader van het stelsel van basisregistraties: (geo-)data worden ingewonnen, beheerd en weer uitgeleverd. Met deelnemers en afnemers worden vooraf afspraken gemaakt over de hoeveelheden en kwaliteiten van producten en diensten die in dit kader worden geleverd. Hieraan is gekoppeld een transparante voorcalculatie die de hoogte van de bijdrage van de deelnemers bepaalt. Dit alles is vervat in een dienstverleningsovereenkomst met productbladen.
Het Gegevenshuis levert alleen vooraf overeengekomen producten en diensten waar de bijdrage van de deelnemer tegenover staat. Dit maakt ook de risicobenadering van Het Gegevenshuis enigszins afwijkend ten opzichte van de meeste andere gemeenschappelijke regelingen. Weerstandscapaciteit gaat over de dekkingsmiddelen en -mogelijkheden waarover de dienst kan beschikken om niet begrote, onvoorziene lasten (risico’s) af te dekken, waarbij de weerstandscapaciteit in redelijke verhouding dient te staan tot de risico’s waarvoor geen voorziening is gevormd. De kans dat er sprake is van niet begrote, onvoorziene lasten (risico’s) is op basis van de inrichting en werkwijze van Het Gegevenshuis klein. Tegenover alle te leveren producten en diensten staan baten in de zin van bijdragen van de deelnemers. Alle lasten worden toegerekend naar deze producten en diensten via voorcalculatie op basis van ervaringsgegevens. Daar waar deze laatste ontbreken wordt een risicomarge in de prijs per product/dienst opgenomen. Mocht er desondanks nog sprake zijn van onvoorziene lasten (risico’s) dan dragen de deelnemers naar rato van de afname van het desbetreffend product of dienst bij aan deze onvoorziene lasten. Dit stelt het bij een gemeenschappelijke regeling op te bouwen weerstandsvermogen in een geheel ander daglicht.
De oprichters hebben niet de bedoeling gehad om onvoorziene tekorten te voldoen via een weerstandsvermogen, maar via het bijstorten op basis van de feitelijke afname van producten en diensten. Dit vloeit ook voort uit het feit dat Het Gegevenshuis als een shared service centre functioneert en dat de pakketten van afname van producten en diensten per deelnemer zelf is samen te stellen (behalve de verplichte afname van de BGT). Uiteraard zijn hieraan voorwaarden gekoppeld via de gemeenschappelijke regeling en de dienstverleningsovereenkomsten.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
19
Zo komen bijvoorbeeld risico’s voor Het Gegevenshuis bij een afname van producten en diensten te liggen bij de deelnemer die hiertoe besluit. Bovendien zullen alleen structurele verplichtingen worden aangegaan of medewerkers in vast dienstverband worden genomen als hier via een dienstverleningsovereenkomst structurele afname van producten en diensten tegenover staan. Bij incidentele afname van producten en diensten zal er altijd gewerkt worden met huur van applicaties en licenties en inhuur van personeel. Algemene reserve De deelnemers aan Het Gegevenshuis zijn verantwoordelijk voor een eventueel overschot of tekort in een bepaald jaar naar rato van de afname van producten en diensten en de daaraan gekoppelde bijdrage. Daar waar sprake is van een reserve is dit een door het Algemeen Bestuur gelabelde reserve (bestemde reserve), maar géén algemene reserve. In de eerder aangegeven systematiek is hier ook geen noodzaak voor. Dit betekent niet dat niet wordt gekeken naar incidentele noodzakelijke middelen voor het opvangen van ontwikkelingen vanaf 2021, maar deze worden in de begroting opgenomen. Reserve ICT-investeringen De reserve ICT-voorziening is ooit gevormd bij de overgang van Parkstad naar Het Gegevenshuis en was bedoeld voor het kunnen voldoen van de kosten van rente en afschrijving van de landmeetapparatuur en software.
Als er nieuwe software of apparatuur werd aangeschaft, meestal samenhangende met de invoering van nieuwe producten of diensten of uitbreiding daarvan, werden de incidentele kosten voor aanschaf incidenteel bij de afnemers in rekening gebracht en deze gestort in de reserve ICT-investeringen zodat vanuit die reserve in meerjarenperspectief de rente en afschrijving kon worden voldaan. In 2018 heeft het Algemeen Bestuur bij de bijgestelde begroting besloten dat in 2018 de laatste storting in de ICT-reserve zal plaatsvinden. Deze reserve zal daarna worden afgebouwd en de kosten die samenhangen met software en apparatuur zullen dan direct ten laste worden gelegd van producten en diensten. Bestemmingsreserve gevolgen CAO-akkoord 2021-2022 Bij de jaarrekening 2021 werd een gedeelte van het batig saldo bestemd als ‘bestemmingsreserve gevolgen CAO-akkoord 2021-2022’. Dit akkoord werd eerst officieel bereikt op 31 januari 2022 en naast een algehele loonsverhoging (ook nog over december 2021) is in dit akkoord afgesproken dat medewerkers een eenmalige uitkering ontvangen van € 1.300,- bruto. Inclusief salarislast en inclusief jubileumgratificaties van medewerkers (die niet waren meegenomen in de primaire begroting), gaat het hierbij in totaal om een eenmalige betaling inclusief werkgeverslasten ad € 108.934,-.
Deze bestemmingsreserve zal in 2022 volledig worden aangewend om de incidentele salarislasten te kunnen voldoen. Daarmee wordt voorkomen dat ter hoogte van dit bedrag eerste een terugstorting naar de deelnemers plaatsvindt over 2021 en vervolgens voor ditzelfde bedrag weer aanvullende bijdrage in 2022 in rekening wordt gebracht. Indicatoren Aan de hand van de volgende indicatoren kan een beeld gegeven worden van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis. De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio betreft de verhouding tussen het eigen vermogen en het totaal vermogen op de balans. Op basis van de solvabiliteit kan worden beoordeeld of de organisatie in staat is om op korte en lange termijn te voldoen aan haar betalingsverplichtingen.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
20
Solvabiliteitsratio Eigen vermogen Totaal vermogen Solvabiliteitsratio
Solvabiliteitsratio
(A) (B) (A/B)
€ €
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70%
01-01-2021
31-12-2021
182.507,57 € 2.231.287,13 € 8,18%
318.556,96 1.397.852,44 22,79%
80%
90%
100%
De solvabiliteitsratio wordt sterk beïnvloed door de rekening courant met de gemeente Landgraaf. Het rekening courantsaldo ultimo 2020 is in het eerste kwartaal van 2021 vereffend. Het gedurende 2021 opgebouwde rekening courant saldo is in december 2021 deels vereffend, het restant saldo zal in 2022 vereffend worden. De stijging van de solvabiliteitsratio van 8,18% naar 22,79% (ultimo) kan door de gedeeltelijke vereffening eind 2021 verklaard worden. Een reële weergave van de solvabiliteitsratio wordt verkregen door de rekening courant met de gemeente Landgraaf geheel buiten de berekening te houden. Ons inziens is dit verantwoord omdat Het Gegevenshuis over voldoende liquide middelen beschikt om de rekeningcourant vrijwel ineens af te rekenen. De solvabiliteitsratio ziet er dan als volgt uit: Solvabiliteitsratio Eigen vermogen Totaal vermogen Solvabiliteitsratio Solvabiliteitsratio
(A) (B) (A/B) 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60%
€ €
70%
01-01-2021
31-12-2021
182.507,57 € 358.117,91 € 50,96%
318.556,96 609.587,27 52,26%
80% 90% 100%
Doordat Het Gegevenshuis geen algemene reserves kent en door het afbouwen van de reserves ICT en innovatie zal het eigen vermogen van Het Gegevenshuis echter wel afnemen. Dit is een bestuurlijk besluit. Het resultaat 2021 wordt gedeeltelijk bestemd als ‘bestemmingsreserve gevolgen CAO-akkoord 2021-2022. Het gaat hierbij om een bedrag ad € 108.934,-, waardoor het eigen vermogen per 01-01-2022 stijgt naar € 427.490,96 en de solvabiliteitsratio naar 70%. Los van deze bestemmingsreserve wordt door het Algemeen Bestuur het positief resultaat bestemd voor terugbetaling aan deelnemers naar rato van de bijdrage en telt dit dus ook niet mee in het eigen vermogen. De netto schuldquote (NSQ) Een goed aanvullende indicator om de hoogte van de schulden van een organisatie te beoordelen is de netto schuld als aandeel van de inkomsten (netto schuldquote). De netto schuld betreft de totale schuld met in mindering de omvang van de geldelijke bezittingen die niet zijn ingezet t.b.v. de publieke zaak. Omdat dit per organisatie sterk kan verschillen is het raadzaam de netto schuld te gebruiken. De hoogte van de inkomsten bepaalt in belangrijke mate hoeveel schulden een organisatie kan dragen. Hoe hoger het inkomen des te meer schuld een organisatie kan aangaan. Dit kengetal uitgedrukt in procenten wordt de netto schuldquote genoemd.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
21
Schuldratio
01-01-2021 €
-
1.876.798,15
€
793.809,59
€
171.981,41
€
285.485,89
Vorderingen
€
-418.302,25
€
-297.167,18
Liquide middelen
€ -1.666.290,10
€
-989.340,06
Overlopende activa
€
-29.558,60
€
-51.114,05
Schulden -/- vorderingen Inkomsten voor bestemming reserves
(A) (B)
€ €
-65.371,39 3.906.364,95
€ €
-258.325,81 4.197.338,66
Netto schuldquote
(A/B)
Schulden:
Vorderingen:
Langlopende schulden
€
Vlottende passiva
€
Overlopende passiva
31-12-2021
-
-1,67%
-6,15%
Voor een organisatie geldt dat het licht op rood springt als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt. Er is dan sprake van een zeer hoge schuld. Al bij een netto schuldquote boven de 100% springt het licht voor een organisatie op oranje. Er blijft dan weinig leencapaciteit over om de gevolgen van financiële tegenvallers door bijvoorbeeld een economische recessie op te vangen. Normaal bevindt de netto schuldquote van een organisatie zich ergens tussen de 0% en 100%.
Op 01-01-2022 was de netto schuldquote -6,15%. In meerjarig perspectief wordt niet verwacht dat de netto schuldquote toeneemt, aangezien Het Gegevenshuis geen langlopende leningen gaat afsluiten. De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte geldleningen (NSQ) Omdat Het Gegevenshuis géén leningen verstrekt, is een gecorrigeerde netto schuldquote niet aan de orde. Grondexploitatie Het Gegevenshuis exploiteert noch bouwgrond, noch grond op industrieterreinen. De indicator “grondexploitatie” kan daarom ook niet verstrekt worden. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de (structurele) vrije ruimte binnen de vastgestelde begroting is. Daarnaast geeft het ook aan of een organisatie in staat is om structurele tegenvallers op te vangen, dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid. Voor Het Gegevenshuis dat begroot op basis van de overeengekomen dienstverleningsovereenkomsten, is dit lastig om in deze definitie te vatten. De vaststelling van het kengetal structurele exploitatieruimte in % gaat als volgt: ((B-A) + (D-C)) / (E)*100% A: structurele lasten (gerealiseerd totaal van lasten); B: structurele baten (gerealiseerd totaal van baten); C: totaal structurele toevoegingen aan de reserves; D: totaal structurele onttrekkingen aan de reserves; E: gerealiseerd totaal van de baten.
Vanuit die insteek kan de structurele exploitatieruimte 2021 als volgt worden berekend: ( ( € 3.864.208 - € 3.830.060 ) + ( € 0 - € 0 ) ) / € 4.186.097 * 100% = 0,82% Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
22
Belastingcapaciteit Op basis van de begroting dragen de deelnemers bij in de kosten van de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis. Het Gegevenshuis heft géén belastingen. De indicator “belastingcapaciteit” is dan ook niet van toepassing.
Ad 3. Onderhoud kapitaalgoederen Het Gegevenshuis heeft bij haar formele start per 1 juli 2015 alle goederen en contracten overgenomen van de GBRD/BAG-Geo. Voor wat betreft het wagenpark betreft het auto’s via een leaseconstructie. In de begroting is voorzien in de kosten voor het onderhoud. De overgenomen (kantoor)inventaris was ook al afgeschreven. Hardware wordt via dienstverleningsovereenkomst afgenomen van Parkstad IT waar een jaarlijkse vergoeding tegenover staat. De te activeren investeringen zijn beperkt tot de landmeetkundige apparatuur en bijbehorende software en alle overige applicaties. Hiervoor is een reserve opgenomen (zie ook resultaat ICT-reserve). In de toekomst zullen de afschrijvingskosten rechtstreeks aan de producten en diensten worden toegerekend en zal afbouw van de ICT-reserve plaatsvinden. Alle kosten die Het Gegevenshuis maakt, worden toegerekend naar de te leveren producten en diensten conform dienstverleningsovereenkomst en bijbehorende productbladen. Dit geldt ook voor de kapitaalgoederen. Zo worden de kosten voor apparatuur en het wagenpark volledig toegerekend. Hiermee wordt dus steeds voorzien in de onderhoudskosten van de kapitaalgoederen. Bij verandering in de omvang b.v. bij uitbreiding of de hoogte van de kosten b.v. bij vervanging, verandert dus naar evenredigheid ook de bijdrage voor de afnemers.
Vandaar dat ook jaarlijks de dienstverleningsovereenkomst en bijbehorende productbladen worden vastgesteld alvorens de begroting kan worden opgemaakt.
Ad 4. Financiering Algemeen De in januari 2001 in werking getreden Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) verplicht een gemeenschappelijke regeling om een financieringsparagraaf in begroting en jaarrekening op te nemen. Voor Het Gegevenshuis is de financieringssystematiek dat de deelnemers een voorschot per kwartaal betalen, gebaseerd op de totale bijdrage conform begroting/dienst-verleningsovereenkomst. Betalingen werden verricht door de gemeente Landgraaf, aan welke gemeente de financiële- en salarisadministratie en het uitvoeren van het betalingsverkeer is uitbesteed. Hiervoor is een rekening courant verhouding ontstaan tussen Het Gegevenshuis en de gemeente Landgraaf. Het is de bedoeling dat uiteindelijk de voorschotten van de deelnemers zodanig worden gefactureerd dat Het Gegevenshuis steeds over voldoende liquide middelen beschikt en dat de rekening courantpositie met de gemeente Landgraaf maandelijks op nul wordt teruggebracht. Dit zal niet altijd het geval kunnen zijn omdat de lasten niet gelijkmatig over het jaar verdeeld zijn. Risicobeheer Met risico’s worden bedoeld renterisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitenrisico’s, koersrisico’s en debiteurenrisico’s. Om het risico in algemene zin in te perken dient de uitvoering van de financieringsfunctie alleen de publieke taak.
Het beheersen van risico’s komt tot uitdrukking via het gebruik van de instrumenten kasgeldlimiet en renterisiconorm. Beide instrumenten hebben tot doel het renterisico te begrenzen dat verbonden is aan de financiering door middel van korte en lange schuld. Renterisico op vlottende schuld Om het renterisico op de netto vlottende schuld te beheersen mogen gemeenschappelijke regelingen voor hun financieringsbehoefte niet onbeperkt kort geld aantrekken. Het aantrekken van kort geld is normaliter goedkoper dan lang geld, maar is ook sterker aan fluctuaties onderhevig. De maximaal toegestane netto vlottende schuld wordt bepaald door de zogenaamde kasgeldlimiet. Onder kasgeldlimiet wordt verstaan het bedrag dat maximaal als kasgeld mag worden opgenomen. Voor 2022 bedraagt de kasgeldlimiet voor Het Gegevenshuis: a. Omvang van de programmabegroting per 01-01-2022: € 4.245.086 b. Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage: 8,20% Toegestane kasgeldlimiet voor 2022 (a) x (b): € 348.097
Bijstelling begroting 2022, versie 2.0
23
Dit bedrag wordt berekend door middel van een door het Ministerie van Financiën vastgesteld percentage van 8,2% te vermenigvuldigen met tot totaal van de jaarbegroting van Het Gegevenshuis bij aanvang van het jaar. Bij overschrijding van deze limiet moet er in langlopende financieringsmiddelen worden voorzien. De kasgeldlimiet wordt aan het begin van het dienstjaar vastgesteld en geldt voor het gehele jaar. De kasgeldlimiet bedroeg de afgelopen jaren: Jaar 2017 2018 2019 2020 2021
Kasgeldlimiet € € € € €
179.529 174.612 280.627 340.739 345.867
Elk kwartaal toetsen we de werkelijke liquiditeitspositie aan de kasgeldlimiet. Als meer dan twee achtereenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet wordt overschreden, moet de toezichthouder (Provincie) hiervan op de hoogte worden gesteld. Overschrijden we de kasgeldlimiet drie kwartalen op rij dan moeten we via een plan van aanpak aantonen dat we de korte financiering terugbrengen binnen de norm van de kasgeldlimit. Uit dit plan kan blijken dat de overschrijding maar tijdelijk is, zodat we de overschrijding zonder maatregelen kunnen oplossen. Is de overschrijding echter structureel dan zal dit moeten leiden tot het aflossen van kort geld c.q. het consolideren door middel van het aantrekken van vaste geldleningen. De werkelijke ruimte c.q. overschrijding van de kasgeldlimiet in 2021 was als volgt:
Jaar
1e kwartaal 2021 2e kwartaal 2021 3e kwartaal 2021 4e kwartaal 2021
Gemiddelde netto vlottende schuld (- = overschot)
Kasgeldlimiet
Ruimte binnen de kasgeldlimiet (- = overschrijding)
-1.014.560 -1.180.683 -1.343.254 -838.735
345.867 345.867 345.867 345.867
1.360.427 1.526.550 1.689.121 1.184.602
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de gemiddelde netto vlottende schuld alle kwartalen van 2021 binnen de kasgeldlimiet is gebleven. Een minusteken betekent in deze tabel een overschot. Het aantrekken van vaste geldleningen was daarom dan ook niet aan de orde. Renterisico op vaste schuld De renterisiconorm is bestemd om het renterisico op de vaste schuld inzichtelijk te maken. De wettelijk vastgestelde renterisico-norm van 20% houdt in dat in enig jaar de aflossing van de lange schuld niet hoger mag zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Omdat Het Gegevenshuis geen langlopende leningen heeft aangetrokken komt dit risico niet voor. Omslagrente De omslagrente wordt bepaald door de externe rentelasten te delen door het totaal van de activa. Zoals aangegeven heeft Het Gegevenshuis geen externe rentelasten. De berekening van de omslagrente is daarmee niet van toepassing voor Het Gegevenshuis. Kredietrisico's Dit betreft de risico’s op een waardedaling van verstrekte kredieten ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de verplichtingen door de tegenpartij. Omdat Het Gegevenshuis geen leningen en garanties aan derden verstrekt speelt dit risico niet.