VII-16 Bijlage 1 Jaarstukken 2020.pdf

Via het voorstel resultaatbestemming wordt voorgesteld dit bedrag voor dit doel te reserveren. Totaal

Voordeel

Nadeel

29.853

10.000

44.136

30.000 69.853

44.136

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-58-

Jaarstukken 2020

Programma 6. Sociaal domein Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (Wmo), maatwerkdienstverlening 18+, en 18-, geëscaleerde zorg 18+ en 18-.

Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd. - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig. - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit. - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren. - Kracht van de maatschappij benutten. - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden. - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Sociaal domein benoemt de college-agenda (meerjarig) de volgende onderwerpen: − Kwaliteit van jeugdhulp / jeugdzorg borgen. − Borgen van kwalitatief goede kinderopvangvoorzieningen. − In regionaal verband inzetten op voorkomen en bestrijden van kindermishandeling. − Invulling geven aan een effectief, laagdrempelig, transparant en duidelijk minimabeleid. − WSP (Werkgevers Service Punt) steunen en verder uitbreiden. − Via ISD Kompas aandacht blijven richten op mensen met een minimuminkomen. − Jongeren uit minder financieel draagkrachtige gezinnen in gelegenheid stellen lid van verenigingen te worden / blijven. − Sociale activering: mensen motiveren en faciliteren om zich als vrijwilliger voor de gemeenschap in te zetten. − Doorontwikkeling van D’r Durpswinkel. − Zo lang als mogelijk handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken en zonodig hiertoe aanvullend budget vrijmaken (‘Sociale hulp mag nooit sluitpost zijn’). − Mantelzorgers ondersteunen / mantelzorgcompliment op de huidige wijze voortzetten.

-59-

Jaarstukken 2020

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: In de kadernotitie ‘SAMENLEVEN: Omvorming van het sociale domein’ (2014) staat de volgende doelstelling geformuleerd: In 2020 heeft onze gemeente grote sprongen gemaakt in de participatie van burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties op het sociale domein: a. Burgers participeren maximaal in de maatschappij en ontvangen zo nodig een passend en integraal ondersteuningsaanbod waar mogelijk op basis van eigen kracht; b. De eigen kracht van de burger en de maatschappij wordt maximaal benut, waarbij: - burgers elkaar vinden omdat de gemeente heeft gezorgd voor het matchen van vraag en aanbod; - burgers zelf met ideeën bij de gemeente komen voor wijkprojecten: de gemeente neemt hierbij een meedenkende houding aan, maar laat de uitvoering bij de burger; - de kracht van de maatschappij ervoor heeft gezorgd dat D’r Durpswinkel een succes is: de gemeente maakt terugtrekkende bewegingen. c. de organisaties die actief zijn op het gebied van wonen-welzijn-zorg hebben een systeem ontwikkeld waardoor er goed wordt samengewerkt en casuïstieken integraal worden opgepakt.

Hoofdambitie 1: De klant staat centraal! 1gezin-1plan-1regisseur Integraal werken: één organisatie / partner is regisseur, moet samenwerken met anderen (brede benadering van de situatie) en verbinden We kennen de klant Niemand valt buiten de boot: iedereen doet mee! Maatwerk in plaats van standaardpakketten Hoofdambitie 2: Voorzieningenpakket Meer collectief, minder individueel Meer richten op vroege signalering en preventie: licht waar het kan, zwaar waar het moet Laagdrempelige toegang Kwaliteit waarborgen met beperkte middelen Hoofdambitie 3: SAMENleven = eigen kracht Cultuuromslag bij burgers: • insteken op wat iemand wel nog kan (demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren) • inschakelen eigen netwerk • collectieve voorzieningen zijn voorliggend Cultuuromslag bij gemeente: • zorgen dat iedereen ergens ‘bij’ hoort • iedereen doet mee • insteek is de kwaliteiten van onze burgers (stimuleren van positief zelfbeeld) Cultuuromslag bij instellingen: • ‘gezamenlijke’ verantwoordelijkheid geven (niet instellingsbelang maar klantbelang is leidend) • samenwerken • regie nemen • budget is gemaximaliseerd en dus leidend • signaalfunctie is verplicht voor iedereen die een rol heeft! De rol van omgeving • Eigen kracht versterken, ook bij de omgeving • Bijzondere aandacht voor mantelzorgers (hoe ver reikt de eigen kracht?)

-60-

Jaarstukken 2020

Hoofdambitie 4: Rol van de gemeente Regie-rol Eindverantwoordelijk & budgetverantwoordelijk Inzetten op eigen kracht, van burgers én van instellingen: aanspreken op verantwoordelijkheden! Verbindingen leggen Steviger inzetten op resultaatgerichtheid (control-functie) BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Banen

% kinderen tot CBS 18 jaar in bijstandsgezin % 16 t/m 22 CBS jarigen % van alle CBS jongeren tot 18 jaar % van alle CBS jongeren tot 18 jaar

Netto arbeidsparticipatie

Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorziening en Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2016 2017 2018 2019

Realisatie 2020 SPV NL

4

4

4

4

n.b.

n.b.

n.b.

2

2

2

n.b.

n.b.

10,7

10,9*

11,4

10,7

10,3

9,7

2

2,3*

2,3

1,7

2,1

1,1

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

n.b.

0*

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

Aantal per 1.000 in de leeftijd 15-64 % van de werkzame beroepsbevol king t.o.v. de beroepsbevol king Aantal per 10.000 inwoners van 18 jaar e.o. Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

CBS / LISA

332,9

334*

335,2

348,0

n.b.

n.b.

CBS

63,1

63,8*

64,8

65,6

n.b.

n.b.

CBS

217,8

187*

176,3

170,6

180,8 (1 halfjaar 2020)

e

459,7

CBS

464,9

381,3*

276,8

372,9

420,2 (1e halfjaar 2020)

202,0

CBS

n.b.

110*

590

650

660 (1 halfjaar 2020)

e

640

Aantal per 10.000 inwoners

* via de website www.waarstaatjegemeente.nl

-61-

Jaarstukken 2020

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren: Indicator

Bron

Maatschappelijke participatie *

Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg Burgeronderzoek Parkstad Limburg

Eenzaamheid

Zelfredzaamheid

Streefwaarde 3,9

Realisatie 2015 3,8

Realisatie 2017 3,8

Realisatie 2019 3,6

Hoogste Parkstad 3,9

11%

15%

11%

9%

11%

8,7

8,1

8,4

8,5

8,7

* Score voor maatschappelijke participatie loopt van 0 (=zeer laag) t/m 10 (=zeer hoog).

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Kadernotitie Omvorming van het sociale domein Simpelveld - “Samenleven” (2014); 4. Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (2015); 5. Gemeenschappelijke regeling Werkgeverservicepunt Parkstad (2017); 6. Gemeenschappelijke regeling ISD Kompas (2020); 7. Nota Gemeentelijk Armoedebeleid (2015); 8. Beleidskader Werk, Inkomen en Sociale Zorg 2019/2022 (2018); 9. Beleidsplan 2019-2020 Kompas (2019); 10. Beleidskader Arbeidsmarktbeleid Parkstad Limburg 2016-2020 (2016); 11. Verordening Wet Inburgering (2013); 12. Beleidsplan WMO 2015 (2014); 13. Wmo-verordening 2018 (2018); 14. Besluit nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Simpelveld 2018 (2018); 15. Protocol Hulp bij het huishouden gemeente Simpelveld 2018 (2018); 16. Nadere regels Wmo opvang en Beschermd wonen gemeente Simpelveld 2017 (2016); 17. Notitie Vrijwilligerswerk en mantelzorg (2009); 18. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2010 (2009); 19. Visie Opvang & Beschermd wonen Parkstad 2017 (2018); 20. Personen met verward gedrag: Bouwstenen voor een gezamenlijke aanpak in Parkstad Limburg 2017 (2018); 21.

Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2019 – 2022 (2019); 22. Beleidsagenda Jeugdhulp Parkstad 2019 - 2022 (2019); 23. Verordening jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019); 24. Beleidsregels jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019).

Wat zouden we doen? Prioriteiten Doelstellingen Minimabeleid / Armoedebeleid Zorgdragen voor een integraal, efficiënt en adequaat samenstel van minimaregelingen, zodat eenieder in staat wordt gesteld om zoveel als mogelijk deel te nemen aan het maatschappelijk leven, te participeren in de maatschappij.

-62-

Activiteiten -Vergroten bereik Minimaregelingen; - Verbeteren regie schuldhulpverleningsproces; - Intensiveren samenwerking maatschappelijk middenveld.

Jaarstukken 2020

Prioriteiten Participatiewet

Doelstellingen Effectief en efficiënt uitvoering geven aan de Participatiewet, om daarmee onze burgers zoveel als mogelijk in staat te stellen een eigen inkomen te verwerven en een zinvolle bijdrage te leveren aan de maatschappij.

Inburgering

Zorgen dat inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk de taal leren, worden geactivieerd richting werk en volwaardig aan de Nederlandse samenleving gaan deelnemen. Ervoor zorg dragen dat alle burgers, ook burgers met één of meerdere beperkingen, kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven.

Wet Maatschappelijke Ondersteuning

Jeugdwet

Alle kinderen moeten gezond en veilig kunnen opgroeien, hun talenten ontwikkelen en naar vermogen participeren in de samenleving.

Activiteiten - Implementeren besluit gemeente Beekdaelen inzake GR ISD Kompas (toetreding dan wel uittreding); - Investeren in de groei en ontwikkeling van werkzoekenden; - Optimaliseren werkgeversdienstverlening. - Voorbereiden op de nieuwe wet Inburgering (naar verwachting in werking per 1-1-2021).

- Doorontwikkeling d’r Durpswinkel; - Sociale activering: mensen motiveren en faciliteren om zich als vrijwilliger voor de gemeenschap in te zetten; - Zo lang als mogelijk handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken; - Mantelzorgers ondersteunen / mantelzorgcompliment op de huidige wijze voortzetten; - Uitvoering nieuwe Wet verplichte GGZ per 1 januari 2020. - Verbeteren toegang jeugdhulp; - Aanpak kindermishandeling.

Wat hebben we gedaan? Minimabeleid/Armoedebeleid In het beleidsplan Werk, Inkomen en Sociale Zorg 2019-2022 zijn de kaders geschetst voor o.a. het armoedebeleid. Een belangrijk speerpunt hierin is het vergroten van het bereik van de minimaregelingen en het actief stimuleren van het gebruik. In dit kader is er een armoedemonitor uitgevoerd. Deze monitor schept inzicht in de omvang van de groep niet-gebruikers en de kenmerken van deze huishoudens. De uitkomsten van de armoedemonitor zullen in 2021 gebruikt gaan worden voor de herijking Armoedebeleid in samenwerking met de gemeenten Voerendaal en Beekdaelen en ISD Kompas. Vanwege de voortzetting van de Coronamaatregelen is het lastig om het bereik van de minimaregelingen te vergroten. Desondanks heeft ISD Kompas in 2020 gepoogd met verschillende initiatieven de doelgroep te ondersteunen. De kledingdagen van de Kledingbank zijn als gevolg van de coronamaatregelen in 2020 tot tweemaal toe niet door kunnen gaan. In plaats hiervan zijn mensen uit de doelgroep via de stichting Samen Delen en de Stichting Elk Kind Telt Mee voorzien van kleding. Tevens is er een extra donatie gedaan aan de Voedselbank Limburg. Per 1-1-2021 wordt de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening gewijzigd. Met de wetswijziging wordt de grondslag voor gegevensuitwisseling met als doel vroegsignalering wettelijk vastgelegd. Uitvoering van de WgS ligt bij Kompas.

Kompas stelt een plan van aanpak op m.b.t uitvoering van de wetswijziging en stemt dit af met de betrokken gemeenten, de maatschappelijke instanties (voor Simpelveld: Impuls) en de Kredietbank Limburg. Tevens zal er een administratief systeem (regiesoftware voor vroegsignalering van financiële problemen)

-63-

Jaarstukken 2020

aangeschaft worden om de meldingen m.b.t. vroegsignalering te ontvangen en te matchen (RIS Vroeg eropaf van Inforing). In 2020 heeft ISD Kompas samen met de gemeenten Simpelveld, Voerendaal en Beekdaelen de voorbereidingen op de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening getroffen. Participatiewet ISD Kompas voert in opdracht van de deelnemende gemeenten (Simpelveld, Voerendaal en Beekdaelen) de Participatiewet uit. In de collegeagenda heeft het college uitgesproken dat zij sociale activering belangrijk vindt. Dit is dan ook een belangrijk principe in de werkwijze van ISD Kompas. ISD Kompas streeft ernaar dat de uitkeringsgerechtigden zich actief inzetten voor hun traject en voor de gemeenschap. Betaald werk is de uiteindelijke doelstelling. Als dit (nog) niet haalbaar is, wordt gezocht naar bijvoorbeeld een werkervaringsplaats of vrijwilligerswerk. Vanwege de coronamaatregelen in 2020 en het hierdoor minder fysieke contact met de uitkeringsgerechtigden is 2020 voor ISD Kompas in de toeleiding naar werk een lastig jaar geweest. Met name in de tweede helft van 2020 lag bij ISD Kompas de focus op de cruciale processen, zoals het behandelen van nieuwe aanvragen, het verstrekken van uitkeringen (inclusief de tijdelijke regelingen die in het kader van de coronacrisis door het rijk zijn genomen) en bij het leveren van maatwerk dat in deze situatie nodig is.

Als gevolg van de coronacrisis zal het aantal uitkeringen naar verwachting gaan toenemen. De eerste tekenen hiervan waren eind 2020 al (voorzichtig) zichtbaar in de klantenaantallen, maar het zal nog enige tijd duren voordat de volledige omvang helder is (met name in 2021 gaan we dit merken). Deze toename wordt enerzijds veroorzaakt doordat mensen hun werk verliezen en er dus meer aanvragen tot bijstand zijn. Anderzijds doordat het bemiddelen van kandidaten naar betaald werk gedurende de coronacrisis maar beperkt mogelijk is. Het contact tussen de kandidaat en de werkgever was minder gemakkelijk. Bovendien hadden veel werkgevers het zelf moeilijk in 2020, omdat zij te kampen hadden met omzetverlies. Het aannemen van nieuw personeel was dan ook veelal niet aan de orde. Vanwege de Coronamaatregelen in 2020 was het voor ISD Kompas lastig om groepsbijeenkomsten te organiseren. De jobcoaches hebben de begeleiding van werkzoekenden aangepast aan de omstandigheden (van fysiek naar digitaal/ telefonisch waar mogelijk). Ook de individuele dienstverlening is verschoven van fysiek naar digitaal. Waar mogelijk zal weer langzaam overgegaan worden naar ‘live’ gesprekken om het contact en de begeleiding van de werkzoekenden zo optimaal mogelijk te houden. Op 7 juli 2020.

heeft de gemeenteraad van gemeente Beekdaelen ingestemd met een gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling ISD Kompas (voor het gehele grondgebied van de gemeente) met de bestaande stemverhouding 1:1:1. Dit vanwege het ontbreken van bestuurlijk draagvlak voor een gewijzigde stemverhouding en het belang van een constructieve samenwerking binnen de GR ISD Kompas. Met het besluit tot instemmen met de gewijzigde GR is de gemeente Beekdaelen dus in totaliteit toegetreden tot de GR ISD Kompas op basis van gelijkwaardige samenwerking. De toetreding gebeurt echter wel stapsgewijs, per 1-12021 zal het voormalig grondgebied Schinnen toetreden tot ISD Kompas en per 1-1-2022 het voormalig grondgebied Onderbanken en hiermee dus per 1-1-2022 de volledige nieuwe gemeente Beekdaelen. Ondanks de Coronabeperkingen heeft ISD Kompas in 2020 nauw samengewerkt met het werkgeversservicepunt Parkstad (WSP) bij het actief begeleiden van werkzoekenden naar werk. Vanwege het voortduren van de Coronacrisis, de druk op de economie en het hiermee gepaard gaande aantal beschikbare vacatures wordt wel verwacht dat de werkeloosheid, naarmate de crisis voortduurt na 2020, zal blijven stijgen. Inburgering Per 1-1-2022 treedt de nieuwe wet Inburgering inwerking. In het nieuwe stelsel krijgen gemeenten nadrukkelijk de regie over de inburgering.

De bedoeling is dat nieuwkomers vanaf het eerste moment aan de slag gaan met hun inburgering en dat gemeenten hen daarbij activeren en begeleiden (uitvoering ligt bij ISD Kompas). In 2020 zijn de gemeenten in Zuid-Limburg gestart met de voorbereidingen op de nieuwe wet Inburgering (voorbereidingen op de aanbesteding van de inburgeringstrajecten). Er vindt structureel beleidsoverleg plaats tussen de gemeenten in Zuid-Limburg en in het beleidsoverleg met ISD Kompas staat dit structureel op de agenda.

-64-

Jaarstukken 2020

Wet Maatschappelijke Ondersteuning Het jaar 2020 heeft vooral in het teken gestaan van de coronacrisis en de daarmee gepaard gaande uitdagingen om de dienstverlening overeind te houden. Dat gold zowel voor onze gecontracteerde zorgaanbieders als voor onze partners in het voorliggend veld. Zij hebben hun werk voortgezet, waar mogelijk op reguliere wijze en waar nodig op alternatieve wijze. De VNG en het Rijk hebben kort na het uitbreken van de coronacrisis afspraken gemaakt over het bieden van financiële zekerheid en ruimte aan professionals en zorginstellingen binnen de Jeugdwet en Wmo. Die afspraken waren gericht op het organiseren van continuïteit van zorg en het borgen van het stelsel voor de langere termijn. De gemeente Simpelveld heeft gehandeld in de lijn van de door de VNG en het Rijk gemaakte afspraken. Doorontwikkeling d’r Durpswinkel Ten gevolge van de coronacrisis heeft d’r Durpswinkel de dienstverlening steeds aangepast. Zo is de fysieke bereikbaarheid omgezet naar een telefonische bereikbaarheid en zijn klanten actief telefonisch benaderd om te informeren naar vragen, knelpunten en eenzaamheid. Als versoepeling van de maatregelen aan de orde was, werden activiteiten weer opgestart. De vraag naar collectieve voorzieningen, zoals AutoMaatje en computerhulp, zijn door de coronacrisis fors gedaald ten opzichte van 2019.

In 2021 wordt onderzocht hoe d’r Durpswinkel de dienstverlening kan hervatten na de coronacrisis. Het uitgangspunt blijft dat d’r Durpswinkel een ontmoetingspunt is: een plek waar vraag en aanbod bij elkaar worden gebracht, inwoners kunnen in- en uitlopen voor de gezelligheid, voor een praatje, voor een kop koffie. Het voorzieningenaanbod wordt tegen het licht gehouden en waar nodig aangepast. Daarnaast krijgt de verbinding met diverse organisaties, verenigingen en vrijwilligers een duidelijke plek. Sociale activering: mensen motiveren en faciliteren om zich als vrijwilliger voor de gemeenschap in te zetten Zie onder het kopje ‘Doorontwikkeling d’r Durpswinkel’. Zo lang als mogelijk handhaven van de huidige kwaliteit van zorgtaken Tijdens de gesprekken in het kader van contractmanagement is aandacht voor de huidige kwaliteit en uitvoering van zorgtaken. Knelpunten die zorgaanbieders ervaren, worden dan besproken. Mantelzorgers ondersteunen / mantelzorgcompliment op de huidige wijze voortzetten In 2019 is besloten om binnen Parkstad gezamenlijk met de gemeenten Brunssum, Landgraaf, Heerlen en Voerendaal de instellingen voor informele zorg en steun te subsidiëren, en waar mogelijk ook gezamenlijk beleid te voeren. Deze samenwerking is in 2020 voortgezet. De coronacrisis heeft een grote impact op mantelzorgers.

Op initiatief van Steunpunt voor Mantelzorgers heeft televisiezender L1 uitgebreid aandacht besteed aan dit thema op de Dag van de Mantelzorg. Daarnaast heeft de gemeente Simpelveld de (jonge) mantelzorgers in het zonnetje gezet met een cadeaubon. Uitvoering nieuwe Wet verplichte GGZ (Wvggz) Op 1 januari 2020 is de Wet verplichte GGZ in werking getreden. De wet regelt dat mensen passende zorg ontvangen wanneer verplichte zorg in de GGZ noodzakelijk is. De Wvggz vervangt de Wet bijzondere opsluiting psychiatrische ziekenhuizen (Bopz) en regelt in samenhang met de Wet zorg en dwang (Wzd) en de Wet forensische zorg (Wfz) de gedwongen zorg. De Wvggz kent 2 onderdelen: de crisismaatregel (acute zorg) de zorgmachtiging (niet-acute zorg) In 2019 is gestart met de voorbereiding waarbij de Parkstadgemeenten gezamenlijk het proces hebben gevolgd. De uitvoering heeft in 2020 verder vorm gekregen. Jeugdwet Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet. De Jeugdwet gaat uit van de eigen kracht van het kind, het gezin en de omgeving. Het stelsel van jeugdhulp is erop gericht dat ieder kind gezond en veilig opgroeit en zo zelfstandig mogelijk kan deelnemen aan het maatschappelijk leven, rekening houdend met zijn of haar ontwikkelingsniveau. Kortom: dat het kind (en het gezin) kan participeren in de maatschappij.

Gemeenten zijn bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor alle vormen van jeugdhulp en de

-65-

Jaarstukken 2020

uitvoering van kinderbescherming en jeugdreclassering. De gemeenten in Zuid-Limburg werken samen op dit terrein. De gemeente Maastricht fungeert hierbij als centrumgemeente en draagt zorg voor alle zaken omtrent inkoop, contractering, facturatie en monitoring. Verbeteren toegang jeugdhulp Zoals in de begroting aangegeven, ligt in 2019 - 2022 de focus op het versterken van de algemene / vrij toegankelijke voorzieningen en het inzetten van preventie. In dit kader zijn we in 2020 gestart met het project Support@Home. Als gevolg van de coronamaatregelen heeft dit project vertraging opgelopen en derhalve wordt het project voortgezet in 2021. Verder heeft in 2020 vooral de focus gelegen op de personele component van het Team Jeugd. Er zijn diverse personele wisselingen geweest en is de personele samenwerking binnen het Team Jeugd met Voerendaal beëindigd. Onder leiding van de nieuwe afdelingsmanager en in samenwerking met alle betrokkenen is gestart met het bouwen aan een stabiel team. Dit proces loopt door in 2021. Aanpak kindermishandeling Door de coronacrisis nemen de zorgen over de toename van huiselijk geweld/kindermishandeling toe. Gemeenten nemen het initiatief om tot maatwerkoplossingen te komen bij het bieden van opvang, onderwijs en begeleiding voor kinderen voor wie thuis geen veilige basis is.

De gemeente Simpelveld heeft in dit kader extra publiciteit gegeven aan het thema kindermishandeling, o.a. in de Week tegen Kindermishandeling. Ook hebben we de lokale verenigingen opgeroepen een gratis e-learning te volgen en een vertrouwenspersoon aan te stellen rondom dit thema. KENGETALLEN Uitkeringsgerechtigden per trede participatieladder* - Trede 1: Geïsoleerd - Trede 2: Sociale contacten buiten de deur - Trede 3: Deelname georganiseerde activit. - Trede 4: Onbetaald werk - Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Niet ingedeeld** Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) - Taakstelling / gerealiseerde arbeidsplaatsen Hulpvragen Wmo - binnengekomen bij de gemeente - binnengekomen bij d’r Durpswinkel Maatschappelijk Werk - uren maatschappelijk werk Ouderenwerk - uren ouderenwerk

Bron Kompas

2016 145

2017 138

2018 134

2019 141

2020 145

Kompas Kompas

1% 25%

2% 35%

1,1% 31,4%

0,7% 34,8%

2,8% 37,2%

Kompas

32%

27%

25,8%

26,2%

21,4%

Kompas

28%

24%

29,4%

24,1%

20%

Kompas

13%

12%

10,4%

5,0%

8,3%

Kompas

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

10,3%

WOZL

113,29

107,70

100,52

97,29

85,82

406

402

486

543

456

416

593

356

Zorg-Ned / Gemeente Impuls

Impuls

2.410

1.937

1.937

2.017

2.217

Impuls

917

916

916

771

920

* Tredes participatieladder: - Trede 1 Geïsoleerd: Heeft niet of nauwelijks contact met anderen dan huisgenoten. - Trede 2 Sociale contacten buiten de deur: Heeft minimaal één keer per week fysiek contact met mensen die geen huisgenoten zijn. - Trede 3 Deelname aan georganiseerde activiteiten: Neemt deel aan activiteiten in georganiseerd verband zoals verenigingen of opleiding. - Trede 4 Onbetaald werk: Doet onbetaald werk. - Trede 5 Betaald werk met ondersteuning: Heeft een arbeidscontract met een werkgever of is zzp’er en ontvangt daarbij ondersteuning. ** Uitkeringsgerechtigden waarvan nog niet is bepaald in welke trede hij/zij wordt opgenomen.

-66-

Jaarstukken 2020

Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN

La s ten excl. kvs t. & ka pita a l ls t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Kapi ta a ll as ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting 2019 2020 2020 2021 2022 2023 11.473.077 13.821.300 12.133.382 11.895.595 11.711.188 11.643.784 2.242.045 3.825.205 2.170.342 2.180.362 2.182.172 2.184.002 -9.231.032 -9.996.094 -9.963.040 -9.715.233 -9.529.016 -9.459.782 544.165 690.580 666.720 594.893 594.893 594.893 42.797 41.428 39.736 34.693 34.098 33.466 -9.817.994 -10.728.102 -10.669.496 -10.344.819 -10.158.007 -10.088.141 0 180.000 180.000 0 0 0 0 199.475 199.475 20.000 0 0 -9.817.994 -10.708.627 -10.650.021 -10.324.819 -10.158.007 -10.088.141

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2019

Rekening 2020

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Saldo van baten en lasten: 6.1 s a menkra cht en burgerparti cipa ti e jeugdzorg / al gemene voorzieningen -94.173 -114.826 -99.891 -102.872 -103.512 -104.182 WMO / a l gemene voorzieningen -551.271 -573.411 -697.539 -664.918 -669.648 -674.078 kinderopva ng 50.746 71.375 54.947 58.579 59.989 61.443 voor & vroegs chools e educa tie -25.544 -43.385 -160.755 -159.610 -161.560 -163.540 jeugd- & jongerenwerk 0 0 0 0 0 0 s ubs idies jeugd -12.751 -13.701 -11.340 -11.843 -11.933 -12.063 vluchtel ingen -1.766 -19.230 -19.147 -29.126 -45.306 -48.246 mfc Op de Boor -15.337 -13.515 -227.116 -22.815 -22.588 -22.369 6.2 Wijktea ms eers teli jns l oket - toega ng tot zorg -273.956 -302.291 -276.109 -267.187 -267.187 -267.187 6.3 inkomens regel ingen inkomen -6.923 -56.981 -239.828 -226.907 -226.907 -226.907 s ocia le zorg -611.724 -622.426 -672.077 -660.436 -660.436 -660.436 6.4 begel eide pa rtici patie bes chut werk -2.819.556 -2.628.947 -2.553.028 -2.653.844 -2.420.057 -2.344.453 6.5 a rbeids pa rti cipa ti e a rbeids pa rti cipa ti e -463.268 -496.072 -471.963 -509.648 -509.648 -509.648 6.6 ma a twerkvoorzieningen (WMO) WMO / ma atwerkvoorzi eni ngen -134.598 -147.734 -100.781 -100.614 -100.614 -100.614 natura ma teri eel 6.71 ma a twerkdiens tverlening 18+ WMO / ma atwerkvoorzi eni ngen -1.399.028 -1.518.808 -1.506.688 -1.353.758 -1.378.780 -1.376.041 natura i mmaterieel WMO / pgb

-115.377 -138.478 -119.012 -114.371 -114.371 -114.371 6.72 ma a twerkdiens tverlening 18jeugdzorg / pgb -51.169 -59.770 -53.337 -59.246 -59.246 -59.246 jeugdzorg / indivi duel e -3.278.789 -4.038.281 -3.459.566 -3.417.484 -3.417.484 -3.417.484 voorzi eni ngen na tura jeugdzorg / ouderbi jdra ge 0 0 0 0 0 0 indivi duel e voorzieningen en opva ng 6.81 geës ca leerde zorg 18+ WMO / opva ng en bes chermd -13.510 -11.621 -56.266 -48.719 -48.719 -48.719 wonen Gerealiseerd / geraamd resultaat -9.817.994 -10.728.102 -10.669.496 -10.344.819 -10.158.007 -10.088.141

-67-

Jaarstukken 2020

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2019 Toevoegingen (lasten) res erve s ocia a l domein Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) res erve s ocia a l domein Subtotaal onttrekkingen Totaal

Rekening 2019

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

0

180.000 180.000

180.000 180.000

0

0

0

0 0 0

199.475 199.475 -19.475

199.475 199.475 -19.475

20.000 20.000 -20.000

0 0 0

0 0 0

INVESTERINGEN In de programmabegroting waren geen investeringen voorzien.

VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2020 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving
Product sociale zorg: uit de jaarstukken van Kompas blijkt een voordeel. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen.
Product werk: de bijdragen aan WOZL en WSP Parkstad waren iets hoger dan geraamd. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar het betreffende raadsvoorstel met bijlagen. Zie ook de toelichting bij programma 0 m.b.t. hogere integratie-uitkering participatie sociaal domein van € 65.504. Per saldo een nadeel van € 10.234.
Product wmo-totaal: sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor een groot aantal extra taken in het kader van de wmo (-begeleiding). De taken konden binnen de geraamde budgetten konden worden uitgevoerd. Product jeugdzorg-totaal: Bij de jeugdzorg is sprake van een open einde regeling. Het beschikbare budget bleek in 2020 niet toereikend. De uitgaven kunnen jaarlijks sterk fluctueren. Zo zijn er in het boekjaar ter illustratie een tweetal bijzonder kostbare casussen geweest. Van deze twee cliënten zal er een zich binnen afzienbare tijd in een andere gemeente vestigen. Bij de andere cliënt loopt een traject om de kosten te beperken, uiteraard zonder de kwaliteit van de noodzakelijk zorg aan te tasten.

Om negatieve financiële uitschieters te kunnen opvangen is de reserve sociaal domein beschikbaar. Daarnaast wordt het sociaal domein breed beoordeeld en zijn de financiële middelen ontschot. Voordelen bij bijvoorbeeld de wmo kunnen tevens worden ingezet voor eventuele nadelen bij de jeugdzorg. M.b.t. de kosten jeugdzorg is recent een uitspraak in een arbitrage gedaan in het voordeel van gemeenten. Omdat in 2021 extra rijksmiddelen worden ontvangen en tevens m.i.v. van 2022 het woonplaatsbeginsel voor de jeugdzorg wordt ingevoerd, gaan wij er op dit moment van uit dat er sprake is van een incidentele overschrijding.
Product kinderopvang en voor & vroegschoolse opvang: vanaf 2019 ontvangt onze gemeente van het Rijk onderwijsachterstandsmiddelen. In 2020 € 117.299. Daarnaast kent onze begroting de reguliere budgetten voor peuteropvang. Door de extra onderwijsachterstandsmiddelen laten de reguliere budgetten een overschot zien.
Mfc Op de Boor: in december 2020 is door uw raad het krediet beschikbaar gesteld voor het verbouwen van de voormalige bibliotheek

-68-

Voordeel

Nadeel

185.669

75.738

44.017

554.177

116.590

Jaarstukken 2020

en het voormalige raadhuis aan de Wilhelminastraat in Bocholtz. Voor de verbouwing van het voormalige raadhuis worden de uitgaven, naast de voorziening voor groot onderhoud gebouwen, gedekt door de inzet van de reserve investeringen fysieke leefomgeving. Aangezien de verbouwing nog niet is gestart ontstaat er bij dit programma een voordeel. Echter doordat ook de reserve bij programma 0 niet vrijvalt, is e.e.a. in totaliteit budgettair neutraal. Totaal

203.000 549.276

629.915

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Sociaal domein: zorgplicht en open einde regelingen − Lagere rijksbijdrage gebundelde uitkering door daling aantal cliënten (Kompas) − Ontwikkeling wsw-populatie (WOZL/WSP Parkstad) Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-69-

Jaarstukken 2020

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer en begraafplaatsen.

Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met het volgende speerpunt: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoudt het groene karakter. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma Volksgezondheid en milieu benoemt de college-agenda voor 2020 (meerjarig) de volgende onderwerpen: − Thema duurzaamheid: ontwikkelen klimaatbeleid met gerichte aandacht voor windenergie, zonneakkers en het in regionaal verband opstellen van een waterplan. − Duurzaam waterbeheer en afkoppeling van hemelwater van het riool stimuleren. − In regionaal verband (Rd4) vormgeven aan planmatige aanpak van het afvalbeleid met gerichte aandacht voor het uitgangspunt dat de vervuiler betaalt, voor het stimuleren van hergebruik van grondstoffen en voor het terugdringen van restafval. − Weren van milieubelastende bedrijfsactiviteiten in de directe woonomgeving. − Onderzoek naar het instellen van een nivelleringsfonds voor wat betreft stijgende rioolrechten.

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities:

-70-

Jaarstukken 2020

1.

2.

3.

Het blijven garanderen van de milieukwaliteit voor onderdelen als bodem, geluid, gezondheid en veiligheid; het voldoen aan de (wettelijke) milieukwaliteiten en dat voor de toekomst zo houden; het behalen van de wettelijke eisen op het gebied van lucht, geluid, water, bodem, afval, veiligheid en risico’s. Aansluitend op de basismilieukwaliteit voortdurend zoeken naar kansen om de leefkwaliteit, en op de langere termijn de duurzaamheid, te verbeteren: het verhogen van de milieukwaliteit draagt bij aan een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatieve omgeving; per gebied wordt gestreefd naar verschillende milieu- en leefkwaliteitskenmerken, passend bij de kenmerken en mogelijkheden van de gebieden. Bewust maken van de eigen verantwoordelijkheid van burgers door in te zetten op preventie (inclusief communicatie) over o.a. gezondheid, veilig wonen en ouder worden.

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2016 2017 2018 2019

Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

Kg. per inwoner CBS

133,2

127,7

112,1

114,7

121,7*

n.b.

%

n.b.

7,3

11,9

n.b.

n.b.

n.b.

RWS

Realisatie 2020 SPV NL

* De omvang van het huishoudelijk restafval is in 2020 hoger vanwege het thuiswerken i.v.m. de Covid-19 pandemie.

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Milieu-overlast * Energiebesparing woningen: - gas - elektriciteit Energieopwekking (hernieuwbare energie) Negatieve gezondheidsbeleving **

Streefwaarde

Realisatie 2015

Realisatie 2017

Realisatie 2019

Beste van Parkstad

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

2,6

1,5

2,7

3,5

2,6

Klimaatmonitor RWS *** Klimaatmonitor RWS *** RWS ****

19,6%

n.b.

n.b.

14,3%

19,6%

17,5%

n.b.

n.b.

19,1%

17,5%

4,4%

n.b.

n.b.

6,9%

4,4%

Burgeronderzoek Parkstad Limburg

16%

18%

20%

14%

16%

* De score wordt weergegeven op een schaal van 0 (= komt niet voor) tot 10 (= komt heel vaak voor). ** Percentage dat de eigen gezondheidsbeleving als matig of slecht waardeert. *** Over de periode 2010-2018 **** Realisatie 2018

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2018-2022 (2018); 3. Verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan 2010-2015 (2009); 4. Basisrioleringsplan Zuiveringskring Wijlré (2018); 5. Afvalbeheersplan 2014-2020 (2013); 6. Integraal Waterplan Regio Parkstad Limburg en Watertakenplan Simpelveld 2020-2024; 7. Regionaal gezondheidsbeleid “Zuid blinkt uit” (vaststelling eind 2019); 8. Begroting 2020 GGD Zuid-Limburg (2019); 9. Beleidsnotitie “Samen Actief Sport- en beweegbeleid 2018-2021 Gemeente Simpelveld” (2018).

-71-

Jaarstukken 2020

Wat zouden we doen? Prioriteiten Gezondheidsbeleid

Doelstellingen De achterstand van Zuid-Limburg op het gebied van gezondheid aanzienlijk inlopen, zodat meer Zuid-Limburgse kinderen een kansrijke start krijgen.

Thematiek duurzaamheid / klimaat

Toekomstbestendig regionaal/lokaal klimaatbeleid ontwikkelen.

Project Aanpak zwerfafval

Structureel terugdringen van zwerfafval door gedragsverandering en zo de kosten van het verwijderen van zwerfafval te verminderen. Doelstelling / ambitie om als regio Parkstad in 2040 energieneutraal te zijn.

Project Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET)

Activiteiten - Implementatie nieuw regionaal gezondheidsbeleid “Zuid blinkt uit” / participatie in programma Trendbreuk; - Uitvoering lokale gezondheidsactiviteiten, conform de beleidsnotitie ‘Samen Actief Sport- en beweegbeleid 2018-2021 Gemeente Simpelveld’. - Oriëntatie hoe op regionale / lokale schaal invulling kan worden gegeven aan de totstandkoming van toekomstbestendig klimaatbeleid; - Verkenning windenergie Parkstad-Zuid; - Opstellen van een (regionaal) waterplan; - Deelname WoonWijzerWinkel Parkstad. - Project Zwerfafval voortzetten.

- Het project PALET voortzetten.

Wat hebben we gedaan? Gezondheidsbeleid In 2020 is gestart met de uitvoering van het nieuwe regionale gezondheidsbeleid, vastgelegd in de regionale beleidsnotitie “Zuid springt eruit”. Deze beleidsnotitie is in december 2019 vastgesteld door de gemeenteraad. De doelstelling is het aanpakken van de gezondheidsachterstanden in onze regio en het realiseren van een Trendbreuk. De implementatie van deze nieuwe koers wordt op Zuid-Limburgse schaal opgepakt. Via nieuwsbrieven, informatiebijeenkomsten en de rapportagecyclus van de GGD bent u op de hoogte gehouden van de voortgang. Hierbij moet worden opgemerkt dat de coronapandemie ook op dit dossier invloed heeft gehad. De GGD ZL is namelijk zeer belangrijke partner in dit kader en heeft veel aandacht en tijd nodig gehad voor haar werkzaamheden ten aanzien van Covid-19. Op lokaal niveau hebben we het afgelopen jaar een start gemaakt met de gesprekken over de Gezonde Basisscholen voor de Toekomst. Als gevolg van de coronapandemie en de gevolgen hiervan voor de scholen en als gevolg van de beperkingen voor fysieke ontmoetingen zijn bijeenkomsten met de teams noodgedwongen uitgesteld. In 2021 zal aan dit proces een vervolg worden gegeven. Zo hebben er inmiddels wel digitale startbijeenkomsten plaatsgevonden.

Thematiek duurzaamheid / klimaat In het kader van de klimaatafspraken van Parijs heeft Nederland zich ten doel gesteld om in 2030 een CO2reductie van 49% ten opzichte van 1990 te halen, oplopend tot een reductie van 95% in 2050. Ter invulling hiervan zijn in het Klimaatakkoord (dat 28 juni 2019 door het kabinet is gepresenteerd) maatregelen

-72-

Jaarstukken 2020

opgenomen waarmee de CO2-emissiedoelstellingen kunnen worden gehaald. Eén van de maatregelen om dit te bereiken is het opwekken van 35TWh duurzame energie op land. En een andere maatregel is het vóór 2030 aardgasvrij maken van 1,5 miljoen woningen en utiliteitsgebouwen. Eén van de maatregelen voortkomend uit het nationaal Klimaatakkoord is het voor 2030 opwekken van 35 TWh (terawattuur) duurzame energie uit wind en zon op land. Hiervoor zijn landelijk dertig regio’s aangewezen, waarin gemeenten, provincies en waterschappen samenwerken aan een Regionale Energie Strategie (RES). Het Rijk verwacht dat iedere regio met de RES een bod uitbrengt waarmee een substantiële bijdrage aan de landelijke doelstelling van 35 TWh wordt geleverd. Met de RES wordt ook inzicht gegeven in de regionale warmtevraag en het warmteaanbod. De concept-RES Zuid-Limburg is voorbereid door de drie subregio’s Maastricht-Heuvelland, Parkstad Limburg en Westelijke Mijnstreek. In oktober 2020 is de concept-RES – bestuurlijk vastgesteld door de colleges van B&W’s, GS van Limburg en het DB van Waterschap Limburg – formeel aan het Rijk aangeboden. Een concept-RES waarmee een bod van 1,1 tot 1,9 TWh is uitgebracht. Een bod met een bandbreedte vanwege enerzijds de beperkingen in m.n.

het beschermingsgebied Nationaal Landschap Zuid-Limburg en anderzijds de overtuiging om (toch) onder strikte voorwaarden grootschalige opwek van duurzame energie te realiseren zonder de kernkwaliteiten van dat landschap aan te tasten. Het bod is in overleg met de netbeheer Enexis afgestemd op de mogelijkheden ten aanzien van de infrastructuur in Zuid-Limburg. Na de concept-RES volgt het uiterlijk op 1 juli 2021 vast te stellen. Deze zal anders dan de drie delen waaruit de concept-RES is opgebouwd uit één geïntegreerd document bestaan. Een andere maatregel voortkomend uit het nationaal Klimaatakkoord is het verduurzamen van de warmtevoorziening van 1,5 miljoen woningen en gebouwen vóór 2030. Aan gemeenten de taak om uiterlijk eind 2021 een transitievisie warmte (TVW) vast te stellen. Het opstellen van de TVW wordt met specialistische kennis vanuit de Parkstad-samenwerking ondersteund. Allereerst is gewerkt aan een regionale TVW Parkstad Limburg, waarbij met stakeholders leidende principes zijn geformuleerd. Vervolgens is en wordt deze aangevuld met een per Parkstadgemeente op te stellen deelplan waarin op buurtniveau een beeld wordt gegeven welke duurzame bronnen op welke termijn beschikbaar zijn en welke buurten kansrijk zijn om tot 2030 aardgasvrij te worden. Tenslotte wordt bepaald voor welke buurt(en) gestart wordt met de ontwikkeling van een uitvoeringsplan.

Dat is het vervolg op de TVW. Voor het opstellen van het (lokale) deelplan worden – met deelname van diverse in- en externe belanghebbenden – drie werksessies gehouden. Mede door de beperkingen vanwege Corona en de herbezetting van een aantal bij dit proces betrokken interne functies heeft de eerste sessie in Simpelveld pas november 2020 plaatsgevonden. Vervolgens is in december 2020 gestart met de uitvoering van een draagvlakonderzoek. Dit als onderdeel van het proces om te komen tot een gedragen TVW. Het draagvlakonderzoek is via een online-enquête onder de inwoners uitgezet. De planning is erop gericht om medio 2021 een conceptversie van de TVW gereed te hebben waarmee het besluitvormingstraject tot vaststelling door de raad kan worden ingegaan. Verkenning windenergie Parkstad-Zuid Vanwege het gemeente overstijgende karakter worden samen met de gemeenten Heerlen en Kerkrade de mogelijkheden voor windenergie in ‘Parkstad-Zuid’ verkend. Gemeenten gaan met elkaar, met omwonenden en andere belanghebbenden in het ‘gebied Parkstad-Zuid’ in gesprek over de technische en ruimtelijke mogelijkheden en de wijze waarop omwonenden maximaal zouden kunnen profiteren van windenergie.

Doel is om gezamenlijk één of meerdere zoekgebieden aan te wijzen en te komen tot realisatie van een breed gedragen en haalbaar windenergieproject in Parkstad-Zuid en daarmee bij te dragen aan de gezamenlijke energietransitieopgave in Heerlen, Kerkrade en Simpelveld. Waterbeheer Zoals bekend wordt het (afval)waterbeheer verzorgd door verschillende beheerders. Door in samenwerking met andere (afval)waterbeheerders maatregelen op elkaar af te stemmen kan efficiëntievoordeel worden behaald. Sinds 2016 wordt samengewerkt met de Parkstadgemeenten, Waterschap Limburg en Waterschapsbedrijf Limburg. Door middel van diverse gezamenlijke onderzoeks- en uitvoeringsprojecten worden efficiëntievoordelen op de 3 k’s (kosten, kwaliteit en kwetsbaarheid) nagestreefd. Op provinciale schaal wordt een verkenning uitgevoerd naar thema’s waarbinnen op Limburg-brede schaal samenwerking kansrijk wordt geacht.

-73-

Jaarstukken 2020

Waterbeleid In het kader van de Kaderrichtlijn Water (KRW) en het Deltaprogramma Hoge Zandgronden (DHZ) zijn maatregelen getroffen om respectievelijk de vuiluitworp van het gemeentelijke afvalwatersysteem op de beken zoveel als mogelijk te reduceren en verdroging van de bodem te beperken door het hemelwater af te koppelen van het gemeentelijke afvalwatersysteem. Dit past ook in het beleid om de openbare ruimte klimaatadaptief te ontwikkelen en in te richten. Het vastgestelde Integraal Waterplan Regio Parkstad Limburg en het Watertakenplan Simpelveld 2020-2024 beschrijft de doelstellingen die we willen bereiken en de aanpak. Bijdrage WoonWijzerWinkel Parkstad Begin 2020 hebben alle Parkstadraden ingestemd met de oprichting van de WoonWijzerWinkel (WWW). Een fysieke winkel met als doel om zoveel mogelijk m.n. particuliere woningeigenaren te stimuleren en te ontzorgen bij de verduurzaming van hun woning. De WWW aan de Rodaboulevard te Kerkrade heeft – o.a. vanwege Corona wat later dan oorspronkelijk gepland – in oktober 2020 haar deuren geopend. Dit heeft plaatsgevonden met de uitgifte van de RRE-vouchers. RRE staat voor de Regeling Reductie Energie van het Rijk op grond waarvan de Parkstadgemeenten een subsidie ten behoeve van de WWW is toegekend. Het doel van de regeling is activiteiten op te zetten die leiden tot een CO2-reductie in de particuliere woningvoorraad.

De subsidie – ter hoogte van ca. € 900.000 – is toegekend, waarbij is voorzien in het aan woningeigenaren verstrekken van vouchers voor resp. een duurzaamheidspakket, een online duurzaamheidsscan of een persoonlijk adviesgesprek. Daarnaast wordt de subsidie ingezet ten behoeve van communicatie over de RRE en voor het (tijdelijk) aanstellen van extra klantadviseurs in de WWW. De verdeling van de vouchers over de Parkstadgemeenten is naar rato van de particuliere woningvoorraad. Oorspronkelijk zou de regeling per 31 maart 2021 aflopen, waarbij een restantbudget naar het ministerie van BZK terugvloeit. Vanwege Corona is de regeling verlengd tot 1 januari 2022. De vouchers voor de duurzaamheidspakketten zijn – op een enkele gemeente na – inmiddels uitgegeven. Project ‘Aanpak zwerfafval’ De extra aanpak om zwerfafval te verminderen is in de gemeente Simpelveld opgepakt over de ‘bewustwordings-boeg’. Middels communicatie houden we onze eigen inwoners scherp en laten we bezoekers weten wat de norm is. Met verschillende projecten willen we het primaire doel bereiken: bewustwording en gedragsverandering bij inwoners en bezoekers van de gemeente. Op deze wijze hopen we resultaten te boeken die effect hebben voor de langere termijn. In 2020 zijn veel projecten niet of maar deels uitgevoerd vanwege de coronamaatregelen. Zo zijn alle evenementen geschrapt.

De volgende activiteiten zijn uitgevoerd dan wel opgepakt: • In plaats van twee is er maar één magazine uitgebracht met daarin boodschappen over zwerfafval om bewustwording te realiseren. • De afvalzakjes uit de displays worden goed gebruikt om afval te verzamelen tijdens toeristische activiteiten (wandel- en fietstochten) in de buitenlucht. • De basisscholen zijn benaderd om te inventariseren of er interesse is in deelname aan een scholenproject om bewustwording onder de jonge burgers te realiseren. Hierop is positief gereageerd. • In de gemeente heeft een monitoring plaatsgevonden conform de vereisten. • Op basis van monitorresultaten zijn drie locaties aangewezen waar de blow up afvalbak geplaatst is. Er is een speciale poster voor ontwikkeld die voorbijgangers aanspreekt en wijst op de gedragsnorm m.b.t. zwerfafval. Project ‘Parkstad Limburg Energie Transitie (PALET)’ Met de RES en de TVW als uitvloeisel van het Klimaatakkoord heeft het Rijk gemeenten verplichtingen opgelegd die van gemeenten extra capaciteit vergen. Een extra belasting waar (nog) geen compensatie tegenover is gesteld en waarvoor dus ‘slechts’ de aanwezige capaciteit kan worden ingezet. Dit heeft met name in 2020 dermate parten gespeeld dat uitvoering van het project PALET op een heel laag pitje heeft gestaan. Er zijn daaromtrent dan ook geen noemenswaardige ontwikkelingen te melden.

-74-

Jaarstukken 2020

KENGETALLEN Lengte vrijvervalriool (in km.) Lengte persriolen (in km.) Aantal straatkolken;

Bron vGRP / Watertakenplan vGRP / Watertakenplan Rd4

2016 65,8

2017 65,8

2018 65,8

2019 65,8

2020 65,8

5,6

5,6

5,6

5,6

5,6

± 2.675

± 2.675

± 2.400

± 2.400

2.693

- Machinale kolken - Handmatige kolken - Zandvangers - Lijngoten Afval (in tonnen)

- totaal grof en huishoudelijk restafval: - huishoudelijk restafval halen aan huis - huishoudelijk restafval milieupark - grof huishoudelijk restafval halen aan huis - grof huishoudelijk restafval milieupark

- gft - oud papier en karton halen aan huis - verpakkingsglas via ondergrondse - PMD halen aan huis (ongesorteerd) - plastic gesorteerd - metaal - drankenkartons

2.319 220 98 56

Rd4

1.661

1.528

1.277

1.305

1.367

Rd4

1.366

1.304

1.115

1.062

1.095

Rd4

65

46

69

144

190

Rd4

12*

12

18

18 1)

13 1)

Rd4

218**

166

168

92

Rd4 Rd4

1.492 687

1.528 656

1.485 640

1.703 580

1.772 553

Rd4

248

260

254

262

290

Rd4

256

274

318

331

357

169 21 20

174 29 25

199 32 3) 29

176 30 21

246 50 31

Rd4 Rd4 Rd4

0)

2)

78

2)

* Als gevolg van nascheiding (50%) bedraagt het definitieve aantal grof huishoudelijk restafval opgehaald aan huis 6 ton. ** Als gevolg van nascheiding (50%) bedraagt het definitieve aantal grof huishoudelijk restafval gebracht naar het milieupark 109 ton. 0) Totaal 210 ton, dus scheidingspercentage van 210 / 256 = 82% 1) Als gevolg van nascheiding (10%) bedraagt de hoeveelheid huishoudelijk restafval opgehaald aan huis 16 ton. 2) Als gevolg van nascheiding (10%) bedraagt de hoeveelheid grof huishoudelijk restafval gebracht naar het milieupark 83 ton. 3) Vanwege een brand in de sorteerinstallatie in Duitsland is nog niet alle in 2019 ingezamelde PMD gesorteerd.

Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN

La s ten excl. kvs t. & ka pita a l ls t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La s ten kos tenverdeel s ta a t Kapi ta a ll as ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekki ngen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening 2019 1.487.089 2.339.831 852.743 250.826 697.211 -95.294 0 0 -95.294

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2020 2021 2022 2023 1.858.564 1.829.970 1.681.490 1.713.270 1.726.490 2.531.523 2.487.990 2.431.640 2.481.760 2.551.410 672.958 658.020 750.150 768.490 824.920 237.783 270.982 274.723 274.723 270.618 683.183 675.875 559.152 576.878 633.610 -248.007 -288.837 -83.725 -83.111 -79.308 0 0 0 0 0 82.100 152.160 0 0 0 -165.907 -136.677 -83.725 -83.111 -79.308

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven:

-75-

Jaarstukken 2020

Rekening 2019 Saldo van baten en lasten: 7.1 volks gezondheid GGD-gezondheids beleid ma ntelzorg & vri jwill igers werk jeugdgezondhei ds zorg 7.2 riol ering riol ering & wa terbeheer riool heffing 7.3 a fva l a fva lbelei d & i nza meli ng inza mel ing zwerfvuil a fva ls toffenheffing 7.4 mil ieubeheer mil ieubeheer ongedi ertebes trijdi ng hondenpoepbel ei d 7.5 begra a fpla a ts en en crema tori a begra a fpla a ts onderhoud begra a fpla a ts del ven gra ven begra a fpl aa ts Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening 2020

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

-202.096 -9.310 -139.998

-120.316 -7.018 -262.343

-210.014 -7.008 -152.816

-116.252 -10.053 -249.041

-116.252 -10.053 -249.001

-116.252 -10.053 -249.021

-992.443 1.265.725

-1.028.881 1.289.091

-1.014.773 1.280.260

-921.893 1.207.240

-929.277 1.210.270

-974.433 1.253.710

-797.411 -17.340 1.020.729

-945.579 -15.699 1.193.481

-936.577 -11.991 1.162.730

-918.864 -14.203 1.179.400

-961.911 -14.203 1.226.490

-985.127 -14.203 1.252.700

-199.145 -13.043 -3.173

-309.460 -10.179 -7.466

-368.729 -11.425 -7.012

-218.702 -11.948 -6.707

-217.846 -11.948 -6.707

-216.654 -11.841 -6.707

29.015 -35.029 -1.778 -95.294

29.937 -50.032 -3.542 -248.007

40.000 -46.402 -5.080 -288.837

40.000 -37.622 -5.080 -83.725

40.000 -37.593 -5.080 -83.111

40.000 -36.347 -5.080 -79.308

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2019

Rekening 2020

Begroting 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Toevoegingen (lasten) Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) res erve duurza a mheid res erve a fva l Subtotaal onttrekkingen Totaal

0

0

0

0

0

0

0 0 0

82.100 0 82.100 -82.100

127.360 24.800 152.160 -152.160

0 0 0

0 0

0 0

INVESTERINGEN In de programmabegroting waren de volgende investeringen voor 2020 voorzien: - KRW-maatregelen Bocholtz - Aanleg RWA Herver/Wilhelminastraat - Aanpassen doorvoer (4x) - Afkoppelen Bulkemstraat/Bulkemsbroek - Vervanging vrijverval riolen - Maatregel sportpark Bocholtz - KRW-buffer Rodeput - Aanpassen doorvoer - Afkoppelen Station-/Irmstraat fase 1 incl. Schiffelder-/Cochemstraat - Aanpassen doorvoer - Vervanging vrijverval riolen

959.740 491.880 39.390 219.820 286.120 149.220 397.500 19.700 305.190 16.710 114.500

Met betrekking tot de hiervoor genoemde investeringen 2020 het volgende: KRW-maatregelen Bocholtz Aanleg RWA Herver / Wilhelminastraat Aanpassen doorvoer (4x)

− − −

-76-

Jaarstukken 2020

−

−

−

−

− − −

−

Voorgaande maatregelen vormen een integraal onderdeel van de reconstructie van het dorpshart Bocholtz. De daadwerkelijk uitvoering is in april 2021 gestart. 2020 heeft in het teken gestaan van de voorbereiding. In 2020 hebben de uitgaven € 111.695 bedragen. Afkoppelen Bulkemstraat / Bulkemsbroek Het project is aanvankelijk vertraagd omdat er complex onderzoek diende te worden uitgevoerd naar de stabiliteit en geohydrologische eigenschappen van de ondergrond. In verband met een risico assessment zijn er op basis van nieuwe parameters herberekeningen gemaakt waaruit blijkt dat er geen KRW-buffer meer behoeft te worden gemaakt. Hiermee is het meest risicovolle en dure onderdeel uit de werkzaamheden gehaald. Omdat dit project samenhangt met het totaal van de te treffen KRWmaatregelen, wordt een pas op de plaats gemaakt. Eerst dient het KRW-maatregelenpakket geïnventariseerd te worden om zodoende overzicht te krijgen. De uitgaven hebben in 2020 € € 52.385 bedragen. Vervanging vrijverval rioleringen Dit is een doorlopende opgaaf die parallel loopt met andere projecten, voornamelijk vanuit wegen. Op basis van de geplande wegwerkzaamheden zullen de projecten worden geprogrammeerd. Maatregel sportpark Bocholtz Dit project maakt deel uit van de opgave vanuit de kader Richtlijn Water (KRW). De uitgangspunten hiervan dateren echter van 2016.

Op dit moment wordt een herberekening uitgevoerd op basis van actuele gegevens en uitgangspunten zoals die eerder in het Basis Rioleringsplan (BRP) zijn vastgesteld in de raad. Op basis van deze herberekeningen zal worden bezien of en welke restopgaaf er nog dient te worden gerealiseerd. KRW-buffer Rodeput Dit is een KRW opgaaf die momenteel wordt herberekend op basis van actuele gegevens en andere gewijzigde uitgangspunten. Dit betekend dat er delen van het project niet worden uitgevoerd of anders ingevuld. Daarnaast zit Rodeput ook in het wegenbeheerplan opgenomen waarmee wellicht een integrale projectopgaaf ontstaat. Aanpassen doorvoer Dit project is nog niet opgestart. Afkoppelen Station-/Irmstraat fase 1 incl. Schiffelder-/Cochemstraat Aanpassen doorvoer Deze beide werken worden parallel voorbereid aan de herinrichting van de stationsomgeving Simpelveld. Aangezien het opstellen van een technisch DO hiervan nog niet is opgestart zijn de aanpalende projecten ook nog niet opgestart. Vervanging vrijverval rioleringen Dit is een doorlopende opgaaf die parallel loopt met andere projecten, voornamelijk vanuit wegen. Op basis van de geplande wegwerkzaamheden zullen de projecten worden geprogrammeerd. Zie tekst hiervoor.

Verder is in 2017 gestart met het zonnepanelenproject Parkstad. Door de gemeente is in 2020 voor een bedrag van ruim € 117.000 aan leningen voor particuliere aanschaf van zonnepanelen verstrekt. Eind 2020 stond nog een bedrag van circa € 1.420.000 aan verstrekte leningen open. Per ultimo 2020 zijn in de gemeente Simpelveld inmiddels ruim 3.600 zonnepanelen in het kader van het zonnepalenproject geplaatst. Tevens is het boekjaar het 1e deel van de lening aan de WoonwijzerWinkel verstrekt ad. € 15.661. Tot en met 1 januari 2024 zal de lening conform afspraak groeien naar € 53.161 VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2020 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving
Milieubeheer: de uitgaven voor onderzoeken m.b.t. milieubeheer zijn binnen het beschikbare budget gebleven. Daarnaast is het budget voor het opstellen van een gemeentelijk waterplan in het boekjaar nog niet ingezet.
Begraafplaats: de opbrengst begraafrechten blijft achter bij de raming. Daarnaast is in de begroting een budget voor de aanschaf van een nieuwe begraafplaatsadministratie opgenomen. Deze aanschaf heeft

-77-

Voordeel

Nadeel

12.685 10.000 10.063

Jaarstukken 2020

nog niet plaatsgevonden. Via het voorstel resultaatbestemming wordt voorgesteld dit budget over te hevelen naar 2021. Totaal

8.000 30.685

10.063

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd: − Majeure projecten GGD − Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan voor rioleringen is actueel. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-78-

Jaarstukken 2020

Programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV) Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Ruimtelijke ordening, grondexploitatie en wonen en bouwen.

Strategische visie In de Strategische visie 2013-2023 staat een viertal speerpunten benoemd. De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Toerisme en recreatie - De gemeente behoort tot één van de mooiste plekjes in Zuid-Limburg; - De gemeente ontwikkelt en profileert zich als toeristische gemeente; - Voor de regio Parkstad is de gemeente dé uitvalsbasis (slapen in Simpelveld, dagattracties in Parkstad); - We zetten in op het behoud van de ZLSM als uniek toeristisch element; - We leggen een verbinding tussen de toeristische elementen en het centrum van beide kernen; - We zetten in op het creëren van een unieke camping in Bocholtz met een verwijzing naar het Romeins verleden. Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Elke kern behoudt zijn eigen identiteit; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - We streven naar behoud van historische panden; - De ruimtelijke omgeving krijgt een sterke kwaliteitsimpuls en behoud het groene karakter; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit.

Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. Kleinschalig en startend ondernemerschap - Meedenken met en adviseren van startende ondernemers: maken van een ondernemersloket.

College-agenda In zijn meerjarige college-agenda heeft het college de uitgangs- en actiepunten uit het coalitieakkoord 20182022 op hoofdlijnen verwoord en voorzien van een grofmazige meerjarige planning. Voor wat betreft het programma VHROSV benoemt de college-agenda voor 2019 (meerjarig) de volgende onderwerpen: − Omgevingswet. − Als gevolg van krimp inspelen op het woningaanbod om leegstand en waardedaling zoveel als mogelijk te voorkomen. − Woonvisie / uitvoeringsprogramma uitvoeren. − Starterslening en blijverslening. − Realisatie zorgappartementen Zorgcentrum Bocholtz.