8. Bijlage 5b 20210730 Bijlagenboek definitief plan van aanpak-het cooperatieve samenwerkingsverband.pdf

...................................................... 3 ......................................................... 12 .................................................................................. 51 .......................................... 64 .................. 89 .............................................................. 97 ....................................................... 102 ........................................................ 106

................................................................................................................................ 14 ......................................................................... 16 ............................................................................. 18 ......................................................................................18 ............................................................................................................... 19 .................................................................................................. 23 ........................................................................................................................ 25 ............................................................28 ............................................................ 28 ...............................................................................................................................32 ............................................................... 33 .................................................................................... 34 ............................................................................................................

37 ........................................................................................................37 .........................................................................................................39 .................................................................... 43 .................................................................................. 49

• • • • • • •

•

• • • • •

•

•

•

•

o o o

o o o o o o o o o o o o o o o o

o o o o

o

o o o o o o

• • • • • •

• • • • •

• • •

• • • • •

• • • •

NOTITIE

Landschappelijke inpassing windturbines

Project: Opdrachtgever: Projectnummer: Datum: Opgesteld door:

Windenergie Parkstad Zuid Energiecoöperatie De Omslag NL PA-21.02.01 28 juli 2021 Martijn Blaas, landschapsarchitect

De samenwerkende gemeentes van Parkstad Zuid, te weten Kerkrade, Heerlen en Simpelveld, hebben een gezamenlijke marktuitvraag gedaan voor de ontwikkeling van 4 tot 8 windturbines in de regio. Zij hebben middels een quickscan 5 zoekgebieden aangewezen en aan de markt de vraag gesteld om met een plan van aanpak voor de ontwikkeling van de windturbines te komen. Twee lokale energiecoöperaties De Omslag (Voerendaal) en Heerlen Duurzaam, ondersteund door REScoop Limburg, zijn de samenwerking aangegaan met elkaar en vervolgens ook met coöperatie Windunie. Deze landelijk opererende coöperatie levert de expertise in aanvulling op de expertise en lokale kennis van de energiecoöperaties. Het samenwerkingsverband van de drie genoemde coöperaties heeft zich kandidaat gesteld voor de ontwikkeling van windturbines in deze regio middels het indienen van een concept plan van aanpak op 23 april 2021. Als onderdeel van het definitief plan van aanpak dient een landschapsplan opgesteld te worden om tot een zo goed mogelijke inpassing van de windturbines in het landschap te komen. Daartoe is door bureau VERBEEK voorliggende notitie opgesteld. Deze gaat in op de visueel-ruimtelijke aspecten van de windturbines, zoals deze op verschillende schaalniveaus in het landschap ervaren worden.

In de RES1.0 is voor Parkstad een aantal zoekgebieden gedefinieerd waar kansen zijn voor het oprichten van windturbines. Figuur 1 duidt de zoekgebieden die relevant zijn in het kader van het project Windenergie Parkstad Zuid.

Figuur 1: Zoekgebieden opwek windenergie in het kader van project Windenergie Parkstad Zuid

1 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

1. Windturbines in (Eu)regionaal verband Om na te gaan hoe windturbines zich verhouden tot het landschap is het goed om na te gaan hoe de zoekgebieden: 1. Zich verhouden tot de dominante structuren in het landschap; 2. Zich verhouden tot de al aanwezige windturbines in de omgeving.

1.1 Zoekgebieden windenergie versus dominante structuren in het landschap van Parkstad Zuid De dominante structuren in het landschap zijn bepaald door die visuele-ruimtelijke eigenschappen van het landschap die op (boven)regionaal schaalniveau richtinggevend zijn en zijn geweest voor de ontwikkeling en het gebruik van het landschap. • Reliëf: Het zoekgebied Parkstad Zuid ligt in het reliëf dominant noordwest-zuidoost georiënteerd op de waterscheiding tussen het Wormdal-complex aan de ene zijde en het Geuldal-complex aan de andere zijde. De waterscheiding wordt gevormd door een langgerekt plateau met daarop de bedrijventerreinen Avantis-Trilandis en de Beitel, de A76 en de al aanwezige windturbines (DE). Het plateau wordt tevens aan weerszijden begrensd door twee breuken in de aardkorst (de Feldbiss aan de noordzijde en de Kunraderbreuk aan de zuidzijde; breuken die ook geologisch een scheiding hebben gecreëerd in het landschap). • Energielandschap: De ligging van de breuklijnen in de aardkorst en de aanwezigheid van bruinkool en steenkool in de ondergrond hebben ertoe geleid dat bovengronds een sterk landschappelijk onderscheid heeft kunnen ontstaan als gevolg van mijnbouw. De zoekgebieden van Parkstad Zuid liggen geologisch zodanig dat ze zich voegen naar het door de voormalige mijnzetels gevormde stedelijke landschap van Parkstad en het Aachener Revier.

Dit landschap staat in vele opzichten in contrast met het meer ‘idyllische’ Nationaal Landschap Zuid-Limburg (NLZL) waar natuur, landbouw, cultuurhistorie en recreatie de boventoon voeren. Nu het fossiele energielandschap als geheel de transitie van kolenmijnbouw naar duurzame energie opwek doormaakt ontstaan kansen voor het herdefiniëren van de identiteit van het gebied, waarbij energie opwek een kenmerkend onderdeel blijft van het contrast met het aangrenzende NLZL. • Overgang stad-land: Het stedelijk gebied van Parkstad en de aangrenzende agglomeratie van Stadt Aachen vormen de tegenhanger van het Nationaal Landschap Zuid-Limburg. De zoekgebieden liggen geclusterd binnen en tegen het stedelijk gebied, zodanig dat ze tot de stedelijke omgeving te rekenen zijn. De positionering van de windturbines op de overgang stedelijk-landelijk is goed gekozen. Ze staan daarbij buiten het Nationaal Landschap als idyllisch belevingslandschap en in het stedelijk gebied die hier wordt bepaald door bedrijventerreinen. De overgang tussen Nationaal Landschap en het stedelijk gebied van Parkstad ligt noordwest-zuidoost georiënteerd, met dank aan de hoofdinfrastructuur tussen Parkstad en Aachen, zodat de overgang in het reliëf hier versterkt wordt in het door de mens geschapen landschap.

• Hoofdinfrastructuur: Het zoekgebied Parkstad Zuid ligt in de bundeling van oude en nieuwe hoofdinfrastructuur tussen Parkstad en Aachen. De infrastructuur draagt hier tevens bij aan het creëren van een scherpe grens tussen stad en land. De positionering van windturbines kan het contrast tussen stedelijk gebied en NLZL versterken. Het bundelen van infrastructuur en grootschalig energie opwek past in dat kader goed bij elkaar. Ook de infrastructuur ligt noordwest-zuidoost georiënteerd en volgt de scheiding Wormdal-complex / Geuldal-complex. Conclusie De dominante structuren in het landschap liggen noordwest-zuidoost georiënteerd in het landschap. De opstelling van windturbines dient zich te voegen naar deze oriëntatierichting. Daarnaast bestaat en sterk contrast tussen stad en land enerzijds en energielandschap en NLZL anderzijds. Deze heldere scheiding dient overeind te blijven. De A76 vormt daarbij de ‘natuurlijke’ scheiding. Windturbines westelijk van deze snelweg voegen zich daarom slecht naar de aanwezige kernkwaliteiten en de identiteit van het gebied dan windturbines oostelijk van de snelweg die daar juist kernkwaliteiten en identiteit kunnen versterken, mits goed geplaatst.

2 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Heerlen Wormdal

Geuldal

Aachen Figuur 2: Hoofdrichting landschap op basis van reliëf met rechts het Wormdal-complex en links het Geuldal-complex. De zwarte lijnen betreffen de Feldbiss (rechts) en de Kunraderbreuk (links).

Heerlen

Figuur 3: Indeling van de regio in landschappen op de schaal van het drielandenpark.

3 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

1.2 Windparken Parkstad Zuid versus windparken in de (Eu)regio Windmolens zijn in Parkstad een zeldzaamheid. De aanwezige molens betreffen ‘verouderde’ en/of kleine modellen, zodat ze niet representatief staan voor het huidige vraagstuk uit de RES1.0. In het aangrenzende Aachener Revier en de Jülicher Börde staat een groot aantal clusters van windturbines. Veelal betreft het semi- lijn- en vlakopstellingen, waarbij de bestaande ontsluiting en kavelindeling van het agrarisch gebied leidend is. In tegenstelling tot de zoekgebieden in Parkstad staan alle windturbines in redelijk grootschalig open agrarisch gebied.

Heerlen

Aachen

Figuur 4: Opstellingen van windturbines in het Aachener Revier en de Jülicher Börde (oranje stippen). Semi- lijn- en vlakopstellingen domineren. De zoekgebieden uit de RES 1.0 (transparant rode vlakken) sluiten wat betreft spreiding goed aan op de Duitse windparken. Als gevolg van de afstand tot een windpark die nodig is om een windpark volledig te kunnen overzien, lijken de windturbines veelal wel in lijn of grid te staan, terwijl dit in het bovenaanzicht niet zo is. Dit wordt vooral veroorzaakt door de verhouding afstand tot en hoogte van de masten gevolgd door de situatie dat de locatie van de voet van de mast als gevolg van de glooiingen in het terrein niet goed zichtbaar is, waardoor de onderlinge positionering vaag blijft. Ter hoogte van Avantis staat een vijftal windturbines die afhankelijk van de hoek van waarneming worden beleefd als één of als twee lijnopstellingen. In de directe nabijheid daarvan, tussen Bocholtz en Laurensberg is een cluster van kleine windturbines aanwezig, maar van een veel plomper model als de iele windturbines bij Avantis. De aanwezigheid van het cluster tussen Bocholtz en Laurensberg wordt daardoor veel intenser ervaren als het andere cluster. De lengte van mast en wieken zijn daarin bepalend, bij een breedte van beide onderdelen die verhoudingsgewijs niet veel verschil kent met de iele masten op Avantis.

Windturbines staan, zo lijkt het in de wegbeleving, vaak aan de landsgrens. Windturbines zijn in de euregio echter nergens bewust als poort/ entree benut. Ook voor het zoekgebied Parkstad Zuid ligt dit niet voor de hand. (Zuid)Limburg promoot zich nadrukkelijk om het ‘ongerepte’ heuvellandschap en als aantrekkelijke woonomgeving. Het benutten van windturbines om een soort poort te creëren in de A76 en daarmee een visitekaartje voor de regio af te geven, past hier niet bij.

4 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Conclusie Voor het creëren van de illusie van een lijn- of vlakopstelling is het niet noodzakelijk dat de windturbines exact op een rij staan. In het Aachener Revier zijn vlakopstellingen dominant aanwezig. Avantis biedt potenties voor het creëren van een schijnbare vlakopstelling met de windturbines aan de Duitse zijde van de grens. Eenheid in uitstraling van de windturbines is daarbij wel noodzakelijk. Het zoekgebied aan de Hamstraat ligt minder voor de hand, omdat dit leidt tot een solitaire opstelling. Het creëren van een poortopstelling met windturbines aan de A76 geeft een verkeerd signaal af met betrekking tot de uitstraling van de regio.

2. Windturbines in Parkstadverband Op basis van de beschouwing van windparken in (Eu)regionaal verband kunnen de volgende landschappelijke uitgangspunten worden gedefinieerd voor Parkstad Zuid: • Landschappelijk vormt de A76 de ‘grens’ tussen het Heuvelland en de stedelijke agglomeratie ParkstadAachen. Windparken zijn, mede gezien de historie als mijnstreek alleen in de agglomeratie gewenst. • (semi-) vlak- en rijopstellingen hebben de voorkeur, waarbij de dominante oriëntatierichting door het landschap is opgelegd, namelijk noordwest-zuidoost. • De windturbines op Avantis vormen een meekoppelkans voor het creëren van een vlakopstelling. Afstemming van het type en de eigenschappen van de windturbines, is daarbij gewenst.

Afslag Kerkrade aan de Buitenring De Beitel

Trilandis

Avantis

Cluster Horbach

Nationaal Landschap Zuid-Limburg

Cluster Vetschau

Figuur 5: Ligging van de zoekgebieden voor windparken in Parkstad Zuid (transparant rood) ten opzichte van de windparken net over de grens. Het zoekgebied aan de westkant van afslag Simpelveld is landschappelijk niet gepast, omdat de A76 zelf landschappelijk de scheiding vormt tussen stad en land en tussen energielandschap en NLZL. In tegenstelling tot de Aachener Revier en de Jülicher Börde maakt het agrarisch buitengebied in Parkstad Zuid geen onderdeel uit van het zoekgebied. De zoekgebieden in Parkstad Zuid die in aanmerking komen bestaan uit resthoeken op de bedrijventerreinen Beitel, Avantis en Trilandis, een tweetal plekken rondom de afslag Kerkrade op de Buitenring en enkele restruimtes westelijk van de afslag Simpelveld in de A76 (zie figuur 5). Dat houdt in dat de landschappelijke vrijheid om te komen tot een optimale opstelling van windturbines beperkt is tot de beschikbare vrije hoeken binnen de zoekgebieden en de bereikbaarheid daarvan voor het materieel dat benodigd is om

5 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

windturbines op te bouwen en af te breken. Deze vrije hoeken dienen daarnaast groot genoeg te zijn voor het oprichten van de hijsopstelling en de daarbij benodigde veiligheidszone. In figuur 6 zijn de locaties geduid die in beginsel geschikt zijn voor het oprichten van windturbines. De rode locaties bieden sowieso mogelijkheden. Van de gele locaties is dit nog niet duidelijk. Voor de windturbine op bedrijventerrein De Beitel heeft de realisatie van een tweetal masten de voorkeur om tot een clustering te komen. Op Avantis is dit geen noodzaak omdat de positionering van de twee windturbines zodanig is, dat ze van een afstand een gevoelsmatige eenheid vormen met de windturbines aan de Duitse zijde van de grens. De solitaire windturbine aan de Buitenring nabij afslag Kerkrade staat enigszins verloren in het landschap. Het dominant horizontale landschap biedt hier geen aanknopingspunten voor de landschappelijke integratie van een dominant verticale windturbine. Landschappelijke integratie ontstaat pas indien binnen het nabijgelegen zoekgebied Dentgenbach een lijn- of vlakopstelling wordt gerealiseerd. Vanaf dat moment gaat een windturbine bij afslag Kerkrade fungeren als ruimtelijk verbindende schakel met het cluster bij Avantis en ontstaat een patroon in het landschap.

Afslag Kerkrade aan de Buitenring De Beitel

Trilandis

Avantis

Figuur 6: De voorgestelde locaties voor de plaatsing van windturbines (rood) en twee aansluitend kansrijke locaties (geel) waarvan (nog) niet duidelijk is of deze haalbaar zijn. Als terugvaloptie is ook nog een tweetal locaties westelijk van de A76 in overweging, maar deze zijn landschappelijk gezien niet kansrijk.

6 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Figuur 7: Deze kaart geeft de locaties weer van waaraf de visualisaties gemaakt zijn. De nummers refereren aan de visualisaties op de volgende bladzijden. In rood de geplande windturbines, in oranje de bestaande windturbines aan Duitse zijde en de kleine bestaande windturbine op De Beitel. Locatiekeuze – De Beitel De keuze van de beide locaties binnen het zoekgebied van De Beitel is zodanig, dat de exacte locatie van de windturbine onzichtbaar blijft vanuit het openbaar domein. Het betreft één kansrijke locatie op het terrein van Wegenbouw Kurvers (Z5 – WGT-1) en een mogelijk tweede locatie op het terrein van Nippon Carbide (Z5 – WGT-2). De windturbines staan gepositioneerd achter bestaande groenstructuren en bestaande bedrijfspanden, op afstand van de openbare weg. Het voordeel daarvan is, dat de windturbines zich niet hoeven te voegen naar de maaten schaalverhouding van de bedrijventerrein zelf, maar zich kunnen voegen naar de regionale schaal van landschappelijke hoofdstructuren. De visualisaties op de volgende bladzijdes geven inzicht in het beeld van de windturbine (Z5 – WGT-1) op het terrein van Wegenbouw Kurvers.

7 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 1: Uitzicht vanuit noordelijke richting vanaf het begin van de Oude Roderweg aan de zijde van de Imstenraderweg. Vanuit deze richting wordt de windturbine vooral als solitair object ervaren en blijven de andere windturbines (bij Avantis) buiten beeld. Met het eventueel oprichten van nog minimaal 1 windturbine op De Beitel kan de beleving van een cluster worden gerealiseerd.

Visualisatie 2: Uitzicht op de windturbine vanaf het viaduct in de Beitel, over de N281. Gezien de afstand tot de windturbine wordt deze onderdeel van het ritme van masten dat reeds aanwezig is.

8 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 3: Vanaf het bedrijventerrein oostelijk van de N281 is de windturbine prominent in beeld, boven de groene rand van De Beitel. Clustering met meerdere windturbines heeft hier de voorkeur, om het contrast met de horizontale lijnvoering van het landschap te verzachten. Dit heeft ook gezien vanaf de Rode JC Ring bij het stadion de voorkeur, omdat anders een rommelig beeld gaat ontstaan met een diversiteit aan (reclame)masten op de voorgrond.

Visualisatie 4: De Drievogelstraat in Kerkrade-West biedt een wat diffuus beeld van de windturbine, omdat deze gezien het verschil in afstand mee gaat tellen in het ritme van de lantaarnpalen. Op deze locatie vormt de windturbine geen hinderlijk object op de horizon.

9 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 5: Vanaf de Imstenraderweg gezien, nabij het viaduct over de A76, lijkt de windturbine op De Beitel een relatie te leggen met de windturbines op Avantis. Ze worden daardoor als een soort eenheid ervaren. Dit wordt versterkt doordat hetzelfde model windturbine wordt toegepast. Locatiekeuze – Avantis Het bedrijventerrein Avantis heeft een groen karakter met een heldere structuur. Zo liggen alle bedrijven, gezien vanuit de richting Simpelveld en Bocholtz achter een aaneengesloten groenstructuur die zich in het beeld manifesteert als groene wand. Ook de windturbines aan de Duitse zijde van de grens worden zo ervaren. De overgang tussen het nationaal landschap en het bedrijventerrein heeft zodoende een natuurlijk karakter. Door ervoor te kiezen de nieuwe windturbines (Z1 Oost – WTG-1 en Z1 Oost – WTG-2) ook achter een groene wand te plaatsen worden ze ervaren als onderdeel van het bedrijventerrein en niet als onderdeel van het nationaal landschap. Daarnaast worden de nieuwe windturbines ook ervaren als behorend tot het cluster dat al aan de Duitse zijde van de grens aanwezig is. De windturbines aan de Duitse zijde van de grens staan in het open agrarisch gebied bij Horbach. Voor de weggebruiker is het niet duidelijk waar de nieuwe windturbines aan Nederlandse zijde exact staan.

Anders gezegd, ze lijken op of achter Avantis te staan, zodat ze beleefd worden als een natuurlijk onderdeel van een cluster windturbines rondom het bedrijventerrein.

10 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 6: Vanaf de Horbacher Strasse tussen Horbach en de grens is het reeds bestaande cluster windturbines goed zichtbaar. De bij Avantis voorgestelde windturbines (centraal op de achtergrond) passen naadloos in het cluster en zullen, wanneer een vergelijkbaar model turbine wordt gekozen, van deze afstand als een ruimtelijk samenhangend geheel worden ervaren.

Visualisatie 7: Vanaf de Buitenring gezien maken de nieuwe windturbines (rechts in beeld) een natuurlijk onderdeel uit van het cluster windturbines aan de Duitse zijde van de grens en staan ze min of meer in lijn met de twee meest zuidelijke windturbines (links op de achtergrond).

11 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 8: De parallelweg langs de Buitenring die als ontsluiting van de woonwijk Gracht/Grachterheide dient wordt geflankeerd door een glazen geluidwering met een verticale lijnvoering. De windturbines worden ook vanuit deze positie ervaren als één ruimtelijk samenhangende cluster. De twee nieuwe windturbines op Avantis staan rechts in de visualisatie.

Visualisatie 9: De windturbines op Avantis, gezien vanaf het viaduct Beitel over de N281. De windturbines vallen hier grotendeels weg achter de robuuste groenstructuren langs de provinciale weg. De beide turbines die in het zicht van de weggebruiker staan, betreffen de reeds bestaande turbines aan de Duitse zijde van de grens. De beide nieuwe windturbines zijn vanaf deze locatie niet zichtbaar.

12 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 10: Wie via de A76 Nederland binnenrijdt ziet aan de rechter zijde de windturbines aan de Duitse zijde van Avantis staan. De windturbines aan Nederlandse zijde maken het geheel af en vormen zo een herkenningspunt voor afslag Simpelveld en de entree naar Parkstad. Links van de weg blijft de openheid van het Nationaal Landschap gehandhaafd, zodat een fraai contrast ontstaat met het stedelijk gebied van Heerlen en Parkstad.

Visualisatie 11: In oostelijke richting rijdend op de A76 komen de windturbines geleidelijk in beeld vanaf het Imstenraderbos. Ze worden vanuit deze richting vooral ervaren als cluster aan de Duitse grens. Doordat ze allemaal links van de weg staan, ontstaat geen dissonant met het andere model windturbines rechts van de snelweg op Duits grondgebied.

13 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 12: Uitzicht over het buitengebied tussen Bocholtz en Avantis, gezien vanuit de tuin van Zandberg 76. De bestaande windturbines aan de Duitse zijde van de grens bij Avantis vallen weg achter de bomen. De voorgestelde windturbines aan de zijde van de A76 staan iets dichterbij en komen daardoor boven de bomen uit. Dit hoeft niet als hinderlijk te worden ervaren, zeker niet omdat het er twee zijn en daardoor een soort balans bestaat ten aanzien van de meer horizontale oriëntatie van de groenstructuren. Het nachtelijke knipperlicht op de windturbines kan wel als hinderlijk worden ervaren.

Visualisatie 13: Vanuit de bebouwde omgeving zijn de windturbines slechts beperkt zichtbaar, zoals hier aan het einde van het bebouwingslint aan de Prickart in Bocholtz. De wieken draaien kalm hun rondjes en komen daarbij elke keer deels boven de bomen uit. In de winter zijn de windturbines iets beter zichtbaar.

14 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 14: Iets verder op de Prickart, in noordelijke richting voorbij het bosperceel, is pas een volledig overzicht aanwezig op de windturbines aan Nederlandse en Duitse zijde van de grens bij Avantis. De verschillende windturbines worden als een cluster ervaren.

Visualisatie 15: Vanaf de N281, komende vanaf Baneheide, is de beleving gelijkwaardig als aan de Prickart. De windturbines markeren zo vanuit het Heuvelland de ligging van Parkstad en daarmee de overgang naar stedelijk gebied.

15 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 16: Vanuit het Heuvelland gezien zijn de windturbines niet pas nabij de A76 zichtbaar, maar reeds eerder vanaf nabijgelegen plateaus zoals hier op de N281 bij Baneheide. De windturbines aan Nederlandse en Duitse zijde worden daarbij als één samenhangend geheel ervaren.

Visualisatie 17: De zichtbaarheid van de windturbines vanuit het landschap is ook afhankelijk van de oriëntatie van de hellingen en de aanwezige groenstructuren. Op een uitzichtpunt, zoals hier aan de Sint Remigiusstraat in Simpelveld, zijn de windturbines bijvoorbeeld nauwelijks zichtbaar. Links in de verte komen net bovenkanten van windturbines boven het groen uit, maar ze verstoren het uitzicht niet.

16 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 18: Iets verderop ten opzichte van visualisatie 17, aan de Molsberg ligt de helling net anders georiënteerd en zijn de windturbines op de achtergrond zichtbaar. Links is de nieuwe windturbine op De Beitel zichtbaar, met het kleinere bestaande model er rechts naast. Recht vooruit staan de windturbines aan de Duitse zijde van de grens, met rechts de twee geplande windturbines aan de Nederlandse zijde. Om eenheid te creëren op de horizon is het wenselijk om de kleine windturbine op De Beitel te vervangen door een groot model, zoals de nu geplande windturbine. Locatiekeuze – Buitenring thv afrit Kerkrade Alhoewel deze locatie zich niet direct leent voor een windturbine is weloverwogen een keuze gemaakt voor de plaatsing daarvan binnen het zoekgebied. De landschapsbeleving van de automobilist speelt daarbij een doorslaggevende rol. De blik van de automobilist is namelijk dominant richting Duitsland gericht, omdat daar het uitzicht is. Een windturbine in het zoekgebied aan de Crombacherbeek zou daarbij als hinderlijk element in het landschap worden ervaren. Overwogen is ook of de windturbine onderdeel kan zijn van afslag Kerkrade en zo onderdeel kan zijn van de entree van de gemeente. Nadeel daarbij is dat in verband met de oriëntatie en de verkeersveiligheid op de rotondes de nabij beleving een belangrijke rol speelt.

Automobilisten ervaren daardoor vooral een reusachtige paal bij de afslag en niet zozeer een windturbine. Om die reden is afgeraden de windturbine aan de afslag zelf te plaatsen. De oplossing kan worden gevonden door de reeds aanwezige groenstructuren van het voormalige voetbalterrein te benutten om de windturbine (Z3 – WTG-1) uit de invloedsfeer van de afslag te halen. De windturbine wordt daarmee voor de passant een logisch onderdeel van het ernaast gelegen bedrijventerrein, zoals dat ook op De Beitel en op Avantis het geval is. Samen met het zoekgebied bij Dentgenbach wordt zo een stukje eenduidigheid in het landschap en de landschapsbeleving van Parkstad (Zuid) gecreëerd: windturbines en bedrijventerreinen horen bij elkaar en dienen als integraal samenhangend geheel benaderd te worden.

17 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 19: Gezien vanuit de woonwijk Kaalheide (John Erkensstraat t.h.v. 1) staat de windturbine aan de Hamstraat als solitair element aan de horizon. De overige windturbines zijn niet in het zicht. De windturbine vormt daarmee een vreemd element in het landschap. Vanuit de meeste woonstraten zijn overigens alleen de bewegende wieken zichtbaar boven de huizen.

Visualisatie 20: vrijwel hetzelfde standpunt als hierboven, maar nu met doorzicht langs de woning, zodat de windturbine zichtbaar is zoals deze in de tuinen aan de rand van de wijk in potentie zichtbaar is. Het daadwerkelijke zicht op de windturbine is uiteraard ook afhankelijk van de tuininrichting, maar zichtbaar is de turbine zondermeer. De windturbine staat hier als vreemd element in het landschap. Daarbij kan het knipperlicht van de windturbine ’s-nachts als storend worden ervaren.

18 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 21: Vanaf de Schifferheidestraat is de rotor zichtbaar boven de beplantingen. De meeste weggebruikers zal dit ontgaan, omdat hun blik op de andere zijde van de straat is gericht. Aan die zijde is ruimer uitzicht aanwezig en ontbreekt de forse steilrand, zoals die hier op de foto zichtbaar is.

Visualisatie 22: De windturbine, gezien vanaf de Hamstraat vanuit Kerkrade, net voor de aansluiting op de Buitenring. Hier vormt de windturbine een soort baken voor de Buitenring. Links buiten beeld zijn in de verte ook de windturbines van Avantis zichtbaar, zodat de aanwezigheid van een windturbine vanuit deze zijde niet direct als onlogisch wordt ervaren. Ditzelfde geldt indien in de toekomst ook bij Dentgenbach windturbines worden geplaatst.

19 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Visualisatie 23: De Buitenring in oostelijke richting met links het bedrijventerrein Willem Sophia en recht vooruit afslag Kerkrade. De windturbine wordt hier min of meer ervaren als onderdeel van het bedrijventerrein.

3. Landschappelijke inpassing windturbines ter plekke Naast de clustering van de windturbines en het creëren van samenhang in uitstraling van de windturbines is het van belang aandacht te hebben voor de nabijbeleving. Hoe wordt de voet van de windturbine ervaren vanuit de directe omgeving? Op navolgende kaarten wordt inzicht gegeven in de mogelijkheden voor de landschappelijke inpassing van de windturbine binnen de landschappelijk structuren ter plekke. De landschappelijke inpassing is nog niet volledig uitgekristalliseerd, maar verbeeld een denklijn die bij de nadere positionering van de turbines in relatie tot het vigerende beleid en regelgeving en de benodigde ruimte voor opbouw en afbraak van de windturbine wordt uitgewerkt.

20 van 20

Windturbines Parkstad Zuid - Landschap

limmelderweg 6 6222 pb maastricht bureauverbeek.nl tel +31 43 450 30 45 info@bureauverbeek.nl

Windenergie Parkstad Zuid Landschappelijke inbedding Z5 - WTG-1 23-07-2021

Terrein binnen bestemming ‘Bedrijventerrein’ met potentie voor uitbreiding opslag Wegenbouw Curvers. Begroeid gronddepot Vriesveem dient daarvoor opgeruimd te worden. Bestaande zaksloot Vriesveem wordt dan nieuwe erfgrens

Bebosd talud tussen De Beitel en N281. Dit talud overbrugt 10 meter hoogteverschil. Beplanting in stand houden en herstellen na bouw windturbine. Onderste gedeelte windturbine blijft geheel onzichtbaar door hoogteverschil en beplanting.

De potentiële locatie voor de windturbine is ter plekke van de sorthoop

rotordiameter 162m rotordiameter 150m Door afstand en beperkt doorzicht blijft voet windturbine vrijwel onzichtbaar. Het begroeide gronddepot op het naast gelegen terrein

Beschermen fundering windturbine tegen zware machines

Terrein Wegenbouw Curvers Oude Roderweg 30

Voor de positionering van windturbine Z5 - WTG-1 is het perceel van Wegenbouw Kurvers kansrijk. De voorlopige locatie van de windturbine is bepaald op basis van de draaicirkel van de rotor en gesprekken die met Wegenbouw Kurvers en omliggende bedrijven gevoerd zijn. Als tegenprestatie ziet Wegenbouw Kurvers mogelijkheden om hun eigen terrein uit te breiden in noordelijke richting. Dit terreingedeelte vormt nu een begroeid gronddepot en behoort bij het bedrijf aan Oude Roderweg 23. Het gronddepot heeft geen aan dit bedrijf gerelateerde functie en is het resultaat van de bouw van het aanwezige pand. Het terrein wordt door Wegenbouw Kurvers gebruikt voor (tijdelijke) opslag van grondstoffen. De locatie van de windturbine is nagenoeg onzichtbaar als gevolg van de positionering van bedrijfspanden, een wand van betonblokken en de houtkant op het steile overgangstalud naar de N281 (tot 10 meter hoogteverschil). Landschappelijke inpassing binnen de dynamiek van het bedrijfsperceel is niet reëel. Hier is slechts een beschermde rand rondom de paal nodig ten aanzien van het groot materieel dat hier rond rijdt. De bestaande randen van het terrein blijven ongewijzigd, zodat de windturbine alleen van grote afstand waarneembaar is voor omwonenden en passanten.

Aandachtspunten voor deze locatie in het verdere proces: • Exacte locatie windturbine mede in relatie tot bedrijfsvoering Wegenbouw Kurvers en risico’s voor naburige bedrijven. • Actuele natuurwaarden gronddepot Oude Roderweg 23 en eventuele compensatie daarvan (in combi met eventuele gemeentelijke herplantverplichting te rooien beplantingen). • Actuele natuurwaarden houtkant langs N281 voor het geval het talud onderdeel is van het werkterrein voor de bouw van de windturbine en het herstel van de beplantingen na de bouw, zodat het terrein van Wegenbouw Kurvers en de voet van de windturbine weer uit het zicht verdwijnt.

Toegang terrein Ook tussen Oude Roderweg 23 en 25 blijft de voet van de windturbine grotendeels uit het zicht

Terrein is afgeschermd met muur, zodat zicht op voet windturbine niet mogelijk is.

Windenergie Parkstad Zuid Landschappelijke inbedding Z1 Oost - WTG-1 23-07-2021

rotordiameter 162m

Als voorlopige locatie voor de windturbine is hier gekozen voor een positie in het kruidenrijke grasveld op de oosthoek van de aansluiting A76/N281. Dit perceel was in het verleden onderdeel van het klaverblad, maar is tegenwoordig onderdeel van het bedrijventerrein Avantis. Voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein Avantis is in 2012 een landschapsplan vastgesteld dat voortborduurt op het landschapsplan voor de oorspronkelijke opzet van het bedrijventerrein. In de basis bestaat de toegepaste groenstructuur uit een heldere bomenstructuur langs de wegen, een ecologische verbinding in parkvorm langs de noordzijde van het forum en een groene, natuurlijke omzoming van bedrijfskavels. In de hoek A76/N281 is in het landschapsplan voorzien in het aanbrengen van landschapselementen die bijdragen aan een kwaliteitsverbetering van het leefgebied van de Das. De inrichting bestaat daarbij uit een afwisseling van fruitbomen de ovale bosperceeltjes. Het voorstel is om in samenhang met de bouw van de windturbine een deel van het landschapsplan te realiseren. Het uitgangspunt daarbij is een situatie te creëren waarbij de voet van de windturbine in het groen opgaat. Ontsluiting van de windturbine voor beheer en onderhoud gebeurt idealiter via de N281 of de zone voor de marechaussee langs de afrit van de A76.

Realisatie deel landschapsplan Avantis, zodat voet windturbine uit het zicht vanaf de A76 staat en niet direct in het zicht staat vanaf de N281 gezien.

De windturbine staat halverwege het bosje in het grasland is het voorstel

Aandachtspunt voor deze locatie in het verdere proces: • Exacte positie windturbine bepalen op basis van afweging ten aanzien van bestaande groenstructuur en groenstructuur uit landschapsplan.

Bestaand gebruik als akker handhaven. Vanaf de rand van de akker richting de stoplichten gezien.

6WHYHQ

VZHJ

%

%

6WHYHQVZHJHQRPJHYLQJ

Windenergie Parkstad Zuid Landschappelijke inbedding Z1 oost - WTG-2 23-07-2021

Rechts voor het gebouw is de beoogde positie van de windturbine

rotordiameter 162m

'RRUVQHGH$$· SULQFLSHGRRUVQHGH

VFKDDO

Hoogteverschil en rij Lindes (niet opgekroond) blokkeert zicht op Avantis vanaf A76.

1







YRRUPDOLJ ILHWVSDG



 6WHYHQVZHJ FDODPLWHLWHQZHJ



 EHVWHPPLQJV SODQJUHQV JURHQ

OHLGLQJHQVWURRN

Herpositioneren aan te leggen poel binnen ecologische verbinding en completeren inrichting op basis van landschapsplan Avantis.

toegangspad voor beheer en onderhoud windturbine

Positionering windturbine in verlengde bedrijfskavel, zodat ecologische verbinding Avantis in tact blijft.

'RRUVQHGH%%· SULQFLSHGRRUVQHGH

VFKDDO

 YRRUPDOLJ ILHWVSDG

$

$



 6WHYHQVZHJ FDODPLWHLWHQZHJ

 OHLGLQJHQVWURRN

 EHVWHPPLQJV SODQJUHQV JURHQ

Voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein Avantis is in 2012 een landschapsplan vastgesteld dat voortborduurt op het landschapsplan voor de oorspronkelijke opzet van het bedrijventerrein. In de basis bestaat de toegepaste groenstructuur uit een heldere bomenstructuur langs de wegen, een ecologische verbinding in parkvorm langs de noordzijde van het forum en een groene, natuurlijke omzoming van bedrijfskavels. Als gevolg van het doorzicht in de ecologische verbindingszone is ervoor gekozen de windturbine te plaatsen in lijn met de aanwezige bedrijfskavels. Daarmee blijft de ecologische verbinding als groen element op het bedrijventerrein ongetast. De gekozen positionering is ook zodanig dat de windturbine vanuit het pand Tesla 5 niet zichtbaar is. Overlast door schaduwwerking is evenmin aanwezig. De windturbine wordt in de groenstructuur van Avantis gepositioneerd. Als tegenprestatie daarvoor wordt een deel van de groenstructuur uit het landschapsplan gerealiseerd. In zoverre, dat de windturbine op natuurlijke wijze in de groenstructuur lijkt te staan. Aandachtspunt voor deze locatie in het verdere proces: • Positionering windturbine en landschappelijke inpassing nader afstemmen met het bedrijf ter plekke van Tesla 5. Hemelwaterbuffer

Windenergie Parkstad Zuid Landschappelijke inbedding Z3 - WTG-1 23-07-2021

herdenkingsboomgaard rotordiameter 162m

Vanaf de Frohnratherweg is de voet van de windturbine niet zichtbaar.

Plaatsing windturbine binnen Goudgroene Natuurzone levert noodzaak tot compensatie. Voorstel: natuurontwikkeling op westelijk deel perceel binnen Zilvergroene Natuurzone. positionering windturbine in verlengde Grisenweg tbv relatie met bedrijventerrein.

Aandachtspunten voor deze locatie in het verdere proces: • De optimale locatie voor de windturbine heeft de bestemming Natuur in het provinciaal inpassingsplan voor de Buitenring en behoort tot de Goudgroene Natuurzone in het POL2014. Natuurcompensatie in de Zilvergroene Natuurzone heeft hier de voorkeur ten opzichte van verplaatsing van de windturbine naar de Zilvergroene Natuurzone, omdat deze daarmee veel meer in het zicht komt te staan vanuit de omgeving. Ook ontstaan in het laatste geval enige aandachtspunten vanuit veiligheid, omdat de rotorcirkel dan over enkele bedrijfsplanden komt te liggen.

De volwassen bomenstructuur houdt de voet van de windturbine uit het zicht

Windturbine wordt zo achter bestaande houtkant voormalig voetbalterrein geplaatst dat de voet van de mast uit het zicht blijft vanuit omgeving.

De windturbine staat achter de houtkant op de achtergrond, zodat deze geen relatie heeft met de herdenkingsboomgaard op de voorgrond.

Voor de aanleg van de Buitenring is een aantal percelen voormalige landbouwgrond omgevormd in een natuurgebied alias herdenkingsboomgaard. Ook het hier aanwezige voetbalterrein is omgevormd in een naargebied. De opgaande groenstructuren rondom het voormalige voetbalterrein zijn daarbij behouden gebleven. Deze groenstructuur biedt een fraaie groene mantel om de windturbine uit het directe zicht te plaatsen vanuit de herdenkingsboomgaard. Beide functies liggen nu eenmaal niet in elkaars natuurlijke verlengde. Vanwege de positionering van het merendeel van de zoekgebied voor opwek van windenergie op of bij bedrijventerreinen wordt ook hier een relatie gelegd met het bedrijventerrein. Gezien de positionering van de bestaande groenstructuren is ervoor gekozen de windturbine in het verlengde van de Grisenstraat te plaatsen en via deze zijde te ontsluiten. De windturbine vormt zo een baken voor het bedrijventerrein Willem-Sophia. Door de positionering achter de reeds aanwezige groenstructuren is de voet van de windturbine nagenoeg onzichtbaar vanuit de omgeving. Specifieke ingrepen ten aanzien van de landschappelijke inbedding van de windturbinen zijn daarom niet nodig.

• • •

• •

• o o o o

o

o

o

• •

• •

Enexis Netbeheer B.V. Magistratenlaan 116 5223 MB ‘s-Hertogenbosch enexisnetbeheer.nl KvK 17131139 Btw-nr NL809561074B01

Prijsopgave Elektriciteitaansluiting Nieuw Datum: 24-03-2021 Deze vrijblijvende prijsopgave is samengesteld op basis van de gegevens die u hebt ingevuld op enexis.nl. Prijswijzigingen zijn voorbehouden. Als u op basis van deze prijsopgave een offerte laat samenstellen door Enexis Netbeheer, blijft deze offerte 3 maanden geldig. Naast de kosten die Enexis Netbeheer in rekening brengt, moet u rekening houden met de kosten voor uw eigen installatie, de ruimte waarin die wordt opgesteld en de kosten van uw meetbedrijf. U kunt een meetbedrijf naar keuze vragen om een prijsopgave voor meetdiensten. Op de website van Tennet staat een overzicht van erkende meetbedrijven, zie http://www.tennet.eu/nl/elektriciteitsmarkt/nederlandse-markt/mv-register-elektriciteit/

Gegevens aansluiting Straat Huisnummer Postcode Plaats Installatie Gecontracteerd vermogen afname (kW) Gecontracteerd vermogen teruglevering (kW) Lengtegraad Breedtegraad Verwacht jaarverbruik Meerlengte Eenmalige kosten Product Netzijde: Kabelveld (Vs) HS/MS 10/20 kV Klantzijde: Kabelveld (Vs) 10/20 kV met meting Klantzijde: Kabelveld (Ls) 10/20 kV Verbinding: Gestuurde boring 2 bundels 630Al incl. leveren/intrekken kabel Verbinding: MS kabel 630Al XLPE enkel 10/20 kV Totaal Periodieke kosten Product Beheer kabelveld (Vs) HS/MS 10/20 kV Beheer kabelveld (Vs) 10/20 kV met meting Beheer kabelveld (Ls) 10/20 kV Beheer kabel 630Al XLPE 10/20 kV Totaal

Locht 86 6465AJ Kerkrade > 10.000 kVA HS/MS 50 20000 6.0182600 50.8470770 75000 3000

Prijs € 163.474,02 € 38.555,94 € 33.627,46 € 169.176,00 € 663.728,00 € 1.068.561,42 Prijs € 61,30 € 14,78 € 12,90 € 108,60 € 197,58

Aan deze prijsindicatie kunnen geen rechten worden ontleend. Deze prijsindicatie heeft een tijdelijk karakter en is opgesteld op basis van de beschikbare netcapaciteit op dat moment. Het net is immers een dynamisch geheel. Andere aanvragen voor afname of teruglevering van elektriciteit en ontwikkelingen bij bestaande klanten beïnvloeden de beschikbare capaciteit. Dit geldt zowel voor ons net, als dat van landelijk netbeheerder TenneT. Graag ontvangen wij uw aanvraag indien u een definitieve offerte wenst te ontvangen voor het realiseren van de gewenste aansluiting. In die offerte geven wij opnieuw de beschikbaarheid van de gewenste capaciteit en de realisatietermijn van dat moment aan. Een offerte kan bij het verlopen van de geldigheidstermijn niet worden verlengd. Na acceptatie bevestigen wij of de gewenste capaciteit definitief voor u beschikbaar is. Deze prijsindicatie is gebaseerd op de nu bekende gegevens en tarieven. Wijzigingen hierin bij het uitwerken van het ontwerp kunnen leiden tot andere bedragen in een definitieve offerte. U dient zelf een leverancier te kiezen.

Uitleg begrippen Meerlengte Wij meten de afstand tussen het aansluitpunt in uw pand en het punt waar wij een aftakking maken van ons hoofdnet. Is deze afstand groter dan 25 meter? Dan betaalt u voor elke extra meter boven de 25 meter een bedrag. Natuurlijk maken wij de aftakking in ons net op een voor u zo gunstig mogelijke plek. Vergoeding aansluiting Kosten die Enexis maakt voor onderhoud en het in stand houden van uw aansluiting, ook wel vastrecht aansluitdienst genoemd. Dit vaste bedrag is gebaseerd op de grootte van uw aansluiting en eventueel de lengte van uw aansluitverbinding (bij een capaciteit >3 MVA). Vergoeding transport elektriciteit Voor het transport van elektriciteit naar uw aansluiting (transportdienst) betaalt u vaste kosten (vastrecht transportdienst) en verschillende variabele kosten. Onder de variabele kosten vallen: -

Gecontracteerd transportvermogen Maximaal afgenomen vermogen Schatting getransporteerde kWh’s

Vastrecht transportdienst Vast bedrag voor kosten die Enexis maakt voor administratie en het beheer van data. De hoogte van het bedrag is gebaseerd op het gecontracteerd transportvermogen. Als u energie afneemt en teruglevert, is het bedrag gebaseerd op het hoogste transportvermogen bij afname of teruglevering. Gecontracteerd transportvermogen Vergoeding voor het reserveren van capaciteit in het energienet. Deze vergoeding is gebaseerd op het afgesproken transportvermogen (in kW’s). Dit hebt u bij Enexis aangegeven en is voor onbepaalde tijd vastgelegd in een contract. Als u boven het gecontracteerde transportvermogen uitkomt, stelt Enexis dit naar boven bij en zal ook de vergoeding hiervoor omhoog gaan. Dit geldt dan weer voor onbepaalde tijd. Maximaal afgenomen vermogen Vergoeding voor het hoogste gemeten vermogen (in kW’s) dat u daadwerkelijk per maand hebt afgenomen. In deze prijsopgave gaan we uit van het vermogen dat u hebt opgegeven. Schatting getransporteerde kWh’s Vergoeding voor de werkelijke hoeveelheid getransporteerde energie. In deze berekening zijn wij uitgegaan van het gemiddelde verbruik per maand dat u hebt opgegeven. In werkelijkheid zal dit (iets) hoger of lager uitvallen.