7. Raadsvoorstel Regionaal afstemmingskader Gemeentelijke Omgevingsvisies Parkstad.pdf

ADVIES AAN GEMEENTERAAD Zaak Vertrouwelijkheid Datum collegebesluit Afdeling Portefeuillehouder Financiële consequenties

0965137511/137738 Openbaar 13 december 2022 Leefomgeving W.J.H. Schleijpen Niet van toepassing

ONDERWERP

Regionaal afstemmingskader Gemeentelijke Omgevingsvisies Parkstad.

BESLISPUNT 1. Kennis genomen van en ingestemd met het Regionaal Afstemmingskader Gemeentelijke Omgevingsvisies Parkstad als regionale bouwsteen voor de Omgevingsvisie van de gemeente Simpelveld.

OVERLEG GEVOERD MET (ADVIES INGEWONNEN BIJ) De afgelopen periode heeft er met betrekking tot het onderwerp "Regionaal Afstemmingskader Gemeentelijke Omgevingsvisies Parkstad" in regionaal verband overleg plaatsgevonden.

SAMENVATTING Op 1 juli 2023 treedt naar verwachting, na meerdere keren te zijn uitgesteld, de Omgevingswet in werking (zie ‘Voortgangsbrief Omgevingswet oktober 2022’ aan de Eerste Kamer d.d. 14 oktober 2022). Met de komst van de Omgevingswet worden gemeenten verplicht om één gebiedsdekkende gemeentelijke omgevingsvisie (GOVI) op te stellen. Ondanks het uitstel, wordt er nog steeds van uitgegaan dat de GOVI voor 1 januari 2025 gereed moet zijn. De inhoud uit sectorale of regionale structuurvisies, zoals we die nu kennen onder de Wet ruimtelijke ordening, dient onder de Omgevingswet te worden opgenomen in de GOVI’s of in sectorale of regionale programma’s. Een gemeente kan dus niet meerdere omgevingsvisies tegelijkertijd hebben, maar kan er wel voor kiezen om één omgevingsvisie en meerdere programma’s vast te stellen. In de gemeente Simpelveld zijn meerdere sectorale e/o regionale (structuur / strategische) visies van kracht. Op het schaalniveau van Parkstad gaat het om de Intergemeentelijke Structuurvisie Parkstad Limburg uit 2009. Dit regionaal afstemmingskader is de inhoudelijke opvolger van deze intergemeentelijke structuurvisie. Op het schaalniveau van Zuid-Limburg gaat het om de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg (SVWZL) en de Structuurvisie Ruimtelijke Economie ZuidLimburg (SVREZL).

De SVWZL en de SVREZL krijgen volgens het overgangsrecht bij inwerkingtreding van de Omgevingswet de status van een gebiedsgericht onverplicht programma (zie https://iplo.nl/regelgeving/instrumenten/omgevingsvisie-gemeente/bestaand-gemeentelijkbeleid-omgevingswet). In dit regionaal afstemmingskader is daarnaast expliciet benoemd dat de inhoud van deze structuurvisies bij de vaststelling van dit regionaal afstemmingskader niet ter discussie staat. Het is niet mogelijk om zowel een gemeentelijke als een regionale omgevingsvisie op te stellen. Daarom heeft de toenmalige bestuurscommissie Ruimte in september 2018 besloten om op Parkstadniveau een regionaal afstemmingskader voor de gemeentelijke omgevingsvisies op te stellen. De inhoud van dit regionaal afstemmingskader wordt vervolgens als bouwsteen verwerkt in de omgevingsvisie van de gemeente Simpelveld.

D0965137511/137738

Pagina 1 van 8

De afgelopen jaren heeft in nauwe samenwerking tussen gemeenten en Stadsregio Parkstad Limburg de voorbereiding voor dit regionaal afstemmingskader plaatsgevonden. Uw gemeenteraad is tussentijds door Parkstad geïnformeerd en geconsulteerd via een raadsinformatieavond op 13 oktober 2021. De Bestuurscommissie Ruimte en Mobiliteit van de stadsregio is op 28 september 2022 akkoord gegaan met het document en heeft besloten dit ter besluitvorming aan de gemeenteraden van alle Parkstadgemeenten voor te leggen. Op 10 oktober 2022 heeft een regionale raadsinformatieavond plaatsgevonden waarin u bent geïnformeerd over de inhoud en het verdere proces. Deze raadsinformatieavond is terug te kijken via het YouTube-kanaal van de Stadsregio: https://youtu.be/lSlaualqrbA. Middels dit raadsvoorstel ligt het regionaal afstemmingskader ter besluitvorming aan uw raad voor. Hetzelfde ontwerpbesluit ligt in de periode januari/februari 2023 ook aan de andere gemeenteraden van de Parkstadgemeenten voor. Gevraagd wordt om in te stemmen met het document als bouwsteen voor de eigen gemeentelijke omgevingsvisie. Pagina-einde

INLEIDING Inhoudelijke toelichting Het regionaal afstemmingskader is een dynamisch document. De nu voorliggende ‘1.0-versie’ is de eerste versie die ter besluitvorming aan de gemeenteraden wordt voorgelegd. Het stuk heeft in tegenstelling tot de gemeentelijke omgevingsvisie (GOVI) geen juridische status onder de Omgevingswet, maar bindt de gemeenten wel onderling ten aanzien van de regionale kwaliteiten, opgaven en ambities die in iedere GOVI worden meegenomen. Ook committeren de gemeenteraden zich hiermee aan een gezamenlijk proces om de GOVI’s voor wat betreft de regionale aspecten onderling af te stemmen (zie paragraaf ‘vervolg’ in dit raadsvoorstel en hoofdstuk 5 in het Regionaal Afstemmingskader). Inventarisatie De inhoud van het regionaal afstemmingskader is tot stand gekomen na een uitvoerige thematische inventarisatie van de hieronder genoemde thema’s en waarbij per thema de hieronder genoemde aspecten in beeld zijn gebracht: Thema’s

Aspecten

Landschap en identiteit

Kwaliteiten

Bodem en water

Trends en ontwikkelingen

Landbouw

Opgaven

Cultuurhistorie en archeologie

Conflicten en aandachtspunten

Wonen en leefbaarheid

Bestaand strategisch beleid

Mobiliteit

Ontbrekende onderwerpen

D0965137511/137738

Pagina 2 van 8

Economie

Ontwikkelingen in Zuid-Limburg / grensgebied

Vrijetijdseconomie/toerisme Energietransitie Grensoverschrijdende samenwerking Gezondheid en sociaaleconomische structuur Klimaat Circulaire economie

Voor zover mogelijk zijn de aspecten ook op kaart geduid. De inventarisatie is op aanvraag beschikbaar bij de Stadsregio. Na de thematische inventarisatie is de thematische/sectorale opbouw zoveel mogelijk verlaten en is het document vanuit een integraal perspectief opgebouwd. Het benoemt in achtereenvolgende hoofdstukken de regionale kwaliteiten, opgaven en het toekomstperspectief richting 2040. Kwaliteiten Het regionaal afstemmingskader onderscheidt vijf overkoepelende kwaliteiten voor de regio Parkstad, welke in hoofdstuk 2 uitgebreid worden toegelicht: 1. 2. 3. 4. 5.

Uniek grensoverschrijdend landschap Plek voor iedereen Geschiedenis rijk in variatie Uitersten en contrasten Euregionale agglomeratie

Opgaven Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving van de regionale ruimtelijke opgaven.

Toekomstperspectief en ambities Het toekomstperspectief luidt “Een grenzeloze regio” en bestaat uit drie onderliggende deelperspectieven, die gerelateerd zijn aan het ‘people, planet, profit’ principe: 1. (People): Leefbare, vitale en gezonde wijken en kernen 2. (Planet): Toekomstbestendig Limburgs landschap 3. (Profit): Nieuwe oplossingen voor oude uitdagingen. De deelperspectieven bestaan ieder uit een set van ambities. Deze worden uitvoerig beschreven in hoofdstuk 4. Schematisch zijn de deelperspectieven en ambities als volgt weergegeven:

D0965137511/137738

Pagina 3 van 8

Het regionaal afstemmingskader is een verzameling van de genoemde ambities, maar er worden in dit stadium nog geen keuzes of afwegingen gemaakt tussen de verschillende ambities. Dat kan aan de hand van bovenstaand model wel voor afzonderlijke gemeenten of deelgebieden. Die slag wordt gemaakt in de volgende versie van het afstemmingskader.

WET- EN REGELGEVING Op 1 juli 2023 treedt naar verwachting, na meerdere keren te zijn uitgesteld, de Omgevingswet in werking (zie ‘Voortgangsbrief Omgevingswet oktober 2022’ aan de Eerste Kamer d.d. 14 oktober 2022). Met de komst van de Omgevingswet worden gemeenten verplicht om één gebiedsdekkende gemeentelijke omgevingsvisie (GOVI) op te stellen.

STRATEGISCHE VISIE / BELEIDSPROGRAMMA De Strategische visie 2013 – 2023 zoals vastgesteld door de gemeenteraad in juni 2013, het afgelopen coalitieprogramma 2018 – 2022 ('schouder aan schouder voor een duurzame gemeente') en het nu actuele coalitieprogramma 2022 – 2026 ('verbindend duurzaam verder bouwen').

RELATIE MET BESTAAND BELEID / EERDERE VOORSTELLEN Het gaat over regionale kwaliteiten, opgaven en ambities die in een latere fase per gemeente verder uitgewerkt en geconcretiseerd worden middels de zgn. gemeentelijke omgevingsvisie (GOVI). De (gemeentelijke) Strategische visie 2013 – 2023 kan hierbij voor de gemeente Simpelveld als een goede start dienen aangevuld met actuele beleidsaspecten alsmede de 'couleur locale'. In dat opzicht is de in een latere fase op te stellen gemeentelijke omgevingsvisie (GOVI) ook tot op zekere hoogte een 'dynamisch document' maar aanzienlijk concreter dan het voorliggende Regionale Afstemmingskader.

D0965137511/137738

Pagina 4 van 8

OVERWEGINGEN Argumenten 1. Het afstemmingskader is gebaseerd op vigerend beleid en afspraken Het Regionaal Afstemmingskader vormt geen nieuw beleid. In het voorliggende document omschrijft de regio, t.a.v. de leefomgeving, haar kernkwaliteiten, opgaven en toekomstperspectief inclusief ambities. Dit zijn geen nieuwe uitgangspunten maar continuering van bestaand beleid en uitgangspunten. Zo bouwt het document voort op de Intergemeentelijke Structuurvisie Parkstad 2030 en zijn o.a. de Strategische Agenda van de Stadsregio, de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg en de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg als basis gebruikt voor de inventarisatie van onderwerpen die in het afstemmingskader opgenomen moeten worden. 2. Het afstemmingskader zorgt voor een eenduidige basis Zoals eerder aangegeven stelt iedere gemeente één gemeentelijke omgevingsvisie op. Door nu commitment uit te spreken voor dit Regionaal Afstemmingskader gaan alle gemeenten uit van dezelfde regionale basis, bij de doorvertaling naar de gemeentelijke omgevingsvisie. Bovendien bevordert het de samenwerking bij het opstellen van de omgevingsvisies en ander instrumentarium onder de Omgevingswet. Het regionaal afstemmingskader gaat uit van de reeds vastgestelde governance binnen Parkstad, zoals vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling. 3.

De fysieke leefomgeving eindigt niet bij de gemeentegrens Op vele schaalniveaus wordt gewerkt aan ruimtelijke visies en plannen. Het is onmogelijk om vanuit iedere gemeente in alle trajecten afzonderlijk te participeren. Vanuit de stadsregio Parkstad wordt daarom in vrijwel al deze bovenregionale trajecten in meer of mindere mate geparticipeerd. Het regionaal afstemmingskader helpt bij de positionering van de regio en gemeenten in deze trajecten, bij de vertaling van de bovenregionale schaal naar gemeentelijke omgevingsvisies en andersom. Hiermee wordt invulling gegeven aan de wettelijke vereisten uit de Omgevingswet:

D0965137511/137738

Pagina 5 van 8

OPTIES Niet van toepassing.

PERSONELE ASPECTEN Niet van toepassing.

FINANCIËLE ASPECTEN Niet van toepassing.

AANBESTEDING Niet van toepassing.

COMMUNICATIE Het afstemmingskader wordt via de reguliere kanalen gepubliceerd. Tevens vindt publicatie plaats via de kanalen van Stadsregio Parkstad Limburg en wordt het kader na besluitvorming door alle gemeenteraden middels een persbericht van de Stadsregio onder de aandacht gebracht.

EVALUATIE Vooralsnog niet van toepassing.

VERVOLG / PLANNING In het afstemmingskader is een hoofdstuk ‘Routekaart’ opgenomen waarin staat beschreven op welke wijze de komende periode wordt samengewerkt bij het opstellen van de gemeentelijke omgevingsvisies, het daarin door vertalen van het regionaal afstemmingskader en het actualiseren van het regionaal afstemmingskader. Voor het regionaal afstemmingskader wordt een structurele actualisatiecyclus aangehouden van tenminste eens in de vier jaar. Bij vaststelling in Q1 2023 betekent dit dat uiterlijk in Q1 2027 een geactualiseerd stuk aan de raden wordt voorgelegd. Daarbij moet opgemerkt worden, dat in 2023 en 2024 op (boven)regionaal en gemeentelijk schaalniveau diverse ruimtelijke trajecten worden doorlopen en afgerond. Denk aan een actualisatie van de NOVI, het Ontwikkelperspectief voor het NOVEX-gebied Zuid-Limburg, de ‘ruimtelijke puzzel’ in het kader vande NOVEX, het traject “ZuidLimburg in Euregionale Context” en niet op de laatste plaats de gemeentelijke omgevingsvisietrajecten. Die laatstgenoemde trajecten kennen ieder hun eigen dynamiek en tempo, waarbij we ervan uitgaan dat deze wel allemaal voor 1 januari 2025 afgerond moeten zijn. Daarom zullen wij per januari 2025 al kijken of de uitkomsten uit deze trajecten aanleiding geven tot een eerdere actualisatie van het regionaal afstemmingskader.

BIJLAGEN Regionaal Afstemmingskader Gemeentelijke Omgevingsvisies Parkstad.

D0965137511/137738

Pagina 6 van 8

BESLISPUNT 1. Kennis genomen van en ingestemd met het Regionaal Afstemmingskader Gemeentelijke Omgevingsvisies Parkstad als regionale bouwsteen voor de Omgevingsvisie van de gemeente Simpelveld. Het college van burgemeester en wethouders in Simpelveld, De waarnemend secretaris,

De waarnemend burgemeester,

De heer P.A.M.J.. Cremers

De heer D.W.J. Schneider

D0965137511/137738

Pagina 7 van 8

AANBIEDING AAN DE GEMEENTERAAD Aan de raad wordt voorgesteld om: 1. Kennis genomen van en ingestemd met het Regionaal Afstemmingskader Gemeentelijke Omgevingsvisies Parkstad als regionale bouwsteen voor de Omgevingsvisie van de gemeente Simpelveld.

Simpelveld, 9 februari 2023 De griffier,

De voorzitter,

De heer bc. F.G. Simons

De heer D.W.J. Schneider

D0965137511/137738

Pagina 8 van 8