7. Bijlage 1 Jaarstukken 2024

-53-

87%

Jaarstukken 2024

Wat hebben we gedaan? Onderwijs Doorontwikkeling Gezonde basisschool van de toekomst In Q4 2024 heeft Gemeente Simpelveld een aanvraag ingediend bij de Stadsregio Parkstad in het kader van de Regio Deal. Eind 2024 heeft de Stadsregio besloten om tot een cofinanciering over te gaan van de Gezonde Basisschool van de toekomst (hierna: GBT). Dit betekent dat Gemeente Simpelveld 50% van de gemaakte kosten in het kader van de GBT mag verhalen op de Stadsregio. Deze cofinanciering geldt voor de schooljaren 2024-2025, 2025-2026 en 2026-2027. De gesprekken omtrent het aanbieden van de lunch zullen in Q2 van 2025 voortgezet worden. Uitvoering Ambitiedocument onderwijs PSL De regio Parkstad heeft stevige ambities om achterstanden, die al generaties lang bestaan, in te lopen. Dit heeft geresulteerd in een breed gedragen visie en ambitie op het gebied van onderwijs- en kind-ontwikkeling. Dit ambitiedocument is in 2022 gelanceerd. In het voorjaar heeft het vervolg gekregen middels een conferentie met experts, onderwijs-, kind-partners en overheden De verdiepende sessies hebben tot de conclusie geleid dat de regionale werkagenda Onderwijs - en Kind-ontwikkeling 2023-2026 drie grote opdrachten omvat: 1. Het opstellen van een gezamenlijke Educatieve Agenda Parkstad; 2. De ontwikkeling van een Parkstad Monitor Onderwijs & Kind-ontwikkeling; 3.

Coördinatie en organisatie van de opschaling van de Rijke Schooldagen in Parkstad. Ontwikkeling educatieve agenda Parkstad (EAP) In juli 2024 hebben de colleges van de zeven Parkstadgemeenten de Educatieve Agenda Parkstad (EAP) vastgesteld (een van de resultaten van de regionale werkagenda Onderwijs- en kindontwikkeling 2023-2026). In de EAP wordt beschreven op welke actielijnen we gezamenlijk impact willen maken en met welke resultaatsdoelstellingen, als kader voor de lokale invulling hiervan. De EAP is gericht op jongeren van 0-23 jaar. De agenda bevat vijf actielijnen: veiligheid, taalontwikkeling, gezonde leefstijl, talentontwikkeling en ondersteuning en zorg. Elke actielijn heeft specifieke doelstellingen en activiteiten. Ontwikkeling van een Parkstad Monitor Onderwijs & Kind-ontwikkeling De Parkstad Monitor Onderwijs & Kindontwikkeling (O&K) wordt ingericht om een samenhangend beeld te krijgen waar de verschillende gemeenten binnen Parkstad (met betrekking tot de impact en uitvoering) van de Educatieve Agenda Parkstad staan en waar extra actie of ondersteuning nodig is. In 2024 is de informatie over de specifieke indicatoren binnen de bestaande databronnen verder aangescherpt en heeft er een gesprek plaatsgevonden met ABF Research over de mogelijkheden om deze monitor aan te sluiten op het bestaande dashboard “Parkstad in Cijfers” (PinC).

ABF levert een eerste versie op die bereikbaar zal zijn via een eigen themategel op de startpagina van PinC en ook met een directe link te benaderen is: parkstadinzicht.nl/mosaic/monitor-ok. Leerlingenvervoer (samenwerking G16) In 2020 hebben alle gemeenten in Zuid-Limburg het leerlingenvervoer gezamenlijk aanbesteed. De gemeente Simpelveld heeft de destijds lopende vervoersovereenkomst uitgediend tot en met 31 juli 2021 en is per 1 augustus 2021 ingestroomd in het leerlingenvervoer Zuid-Limburg. Het betreft overigens dezelfde vervoerder. In deze nieuwe aanbesteding wordt het vervoer van alle 16 gemeenten in Zuid-Limburg gecombineerd tot zo efficiënt mogelijke routes. De samenwerking hieromtrent loopt via een contractmanager en de Zuid-Limburgse gemeenten. We streven er bij het leerlingenvervoer naar dat kinderen (en jongeren) zo zelfstandig mogelijk naar school gaan, eventueel met behulp van hun ouders. Het afgelopen jaar hebben we getracht kinderen en hun ouders hierin te ondersteunen en hebben we de focus gelegd op het bevorderen van de eigen kracht en ontwikkeling van kind en gezin. Het primaire doel is het vergroten van de zelfredzaamheid, bijkomend voordeel is minder druk op het aangepast vervoer waardoor het leerlingenvervoer uitvoerbaar blijft. In 2023 was de druk op het openbaar vervoer erg groot. In 2024 is dit gelukkig verminderd.

-54-

Jaarstukken 2024

Onderwijsachterstandenbeleid Het doel is het voorkomen en terugdringen van onderwijsachterstanden, waarbij de primaire focus ligt op vooren vroegscholen. Simpelveld voert een actief beleid. Samen met kind-experts als de jeugdgezondheidszorg, voorschoolse voorzieningen en basisscholen geeft de gemeente invulling aan een kader voor het tegengaan van onderwijsachterstanden. In 2024 hebben verschillende overleggen plaatsgevonden met de partners en indien nodig werden ook andere partijen hierbij betrokken, denk aan Jeugdgezondheidszorg (JGZ). De kwaliteitsinspecties bij peuteropvang en kinderopvang zijn helemaal volgens planning uitgevoerd. De inspectie van Onderwijs (ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) ziet tevens geen risico in toezicht en handhaving van de kinderopvangorganisaties en gastouders. Het onderwijsachterstandenbeleid maakt onderdeel uit van de Educatieve agenda Parkstad. Gezamenlijk met de Parkstadgemeenten (i.s.m. kindpartners) is in december 2024 gestart met de herijking van het onderwijsachterstandenbeleid. Onderwijshuisvesting Ontwikkelen integraal huisvestingsplan (onderwijs) Met het wetsvoorstel doelmatige aanpak onderwijshuisvesting worden gemeenten verplicht een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor schoolgebouwen te maken. Een van de doelen is het geven van meerjarige zekerheid voor schoolbesturen.

Gemeenten en schoolbesturen hebben al geruime tijd de ambitie om de verouderde schoolgebouwen aan te pakken en toekomstbestendige, duurzame en gezonde schoolgebouwen te realiseren, die geschikt zijn voor hedendaags en inclusief onderwijs. De partner betrokken bij het IKC kan dit eventueel opstellen. Hierbij hebben we het traject IKC afgewacht. Integraal Kind-Centrum Bocholtz (IKC) Basisschool Bocholtz is samen met kinderdagverblijf ‘Jij en ik’ en buitenschoolse opvang ‘Ziezo (Humankind)’ in de Brede School Bocholtz gehuisvest. Ook de openbare bibliotheek is sinds schooljaar 2016-2017 onderdeel van de brede school. De huidige gebruikers – Onderwijsstichting MOVARE, Stichting Humankind en Bibliotheek Kerkrade e.o. – willen samen met de gemeente Simpelveld hun samenwerking verder ontwikkelen in een nieuw te vormen Integraal Kind-Centrum (IKC). Er wordt vanuit een gezamenlijke pedagogische visie een integrale kind-voorziening met bijpassende huisvesting gerealiseerd voor de opvang en het onderwijs voor kinderen van 0 tot 13 jaar. Het is een voorziening voor kinderen waar zij de dag doorbrengen om te ontmoeten, spelen, leren, ontdekken, bewegen, sporten en ontwikkelen. De RO groep heeft het afgelopen jaar alternatieven uitgewerkt rondom een nieuw IKC. Deze plannen zijn bestuurlijk gedeeld in Q4. Momenteel komen we financiële middelen te kort.

Er wordt in de Parkstadregio gekeken of dit de komende jaren samen kan worden opgepakt, aangezien ook in Parkstad verschillende IKC’s op de planning staan. Verbinden onderwijs en zorg in het kader van passend onderwijs Ondersteunen regionale aanpak voortijdig schoolverlaters (VSV) In het kader van passend onderwijs is er meer aandacht voor thuiszitters en voortijdig schoolverlaters. Bureau Voortijdig Schoolverlaten voert voor de Parkstadgemeenten de Leerplichtwet uit en de taken die moeten leiden tot het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Voor bureau VSV was het weer een intensief jaar. De consulenten hebben deelgenomen aan maar liefst 1.139 knooppunt overleggen (712 in vorig schooljaar), en aan 428 ronde tafel gesprekken (410 in vorig schooljaar ). Ook waren er meer thuiszitters en soms duurde het langer voordat hulpverlening of behandeling kon opstarten (Voor Simpelveld 4 thuiszitters). Er waren wachtlijsten voor speciaal onderwijs en voor het onderwijs aan nieuwkomers. De laatste jaren ervaren zowel de consulenten als overige medewerkers van het bureau een behoorlijke werkdruk. Deze werkdruk wordt onder andere veroorzaakt door de kwetsbare situatie waarin relatief veel kinderen en jongeren uit Parkstad zich bevinden. Hierdoor neemt het verzuim en (dreigend) thuiszitten toe en daardoor ook de inzet van de consulenten.

Vanwege de problematiek wordt VSV in 2025 uitgebreid met 3,5 fte voor Parkstad. Ondersteunen regionale aanpak laaggeletterdheid Gemeente Simpelveld is aangesloten bij het Bondgenootschap Geletterdheid Parkstad (BGP). Dit samenwerkingsverband loopt van 1-1-2022 tot en met 31-12-2025. In de samenwerkingsovereenkomst is vastgelegd wat de ambities zijn en hoe er wordt samengewerkt. Het BGP wil het bestaan van laaggeletterdheid en beperkte basisvaardigheden in Parkstad agenderen en aanpakken middels netwerken, kennisdeling en samenwerking. In maart 2024 is Gemeente Simpelveld in dit kader een maatwerktraject gestart, begeleid door Stichting Lezen en Schrijven.

-55-

Jaarstukken 2024

In samenwerking met Stichting Lezen en Schrijven en USBO van de universiteit Utrecht (departement Bestuursen Organisatiewetenschap) is vastgesteld dat preventie/gezinsgerichte aanpak, WMO en cultuur de kansrijke domeinen zijn. Samen met Stichting Lezen en Schrijven is er verder gewerkt aan prioritering binnen deze domeinen. Wij werken toe naar het meest tastbare resultaat waarbij we letten op de hoeveelheid aandacht en steun die gerealiseerd wordt, welke middelen en capaciteit er nodig zijn en wat het resultaat is voor laaggeletterden. KENGETALLEN

Leerlingenvervoer - gemiddeld aantal leerlingen - gemiddeld aantal vervoersdagen per maand - gemiddeld aantal ritten per maand - gemiddeld aantal ritten per dag

Bron

2019

2020*

2021

2022

2023

2024

Gemeente Gemeente

70 17

64 15

66 17

69 16

70 16

60 16

Gemeente

509

475

582

480

507

557

Gemeente

31

33

34

28

31

34

* Omdat in april 2020 geen vervoer mogelijk was hebben de cijfers 2020 betrekking op 11 maanden.

Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN La sten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La sten kostenverdeel sta a t Ka pi ta a l la s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekkingen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening 2023 669.581 152.149 -517.432 39.744 132.164 -689.341 0 0 -689.341

Begroting 2024 790.000 115.000 -675.000 51.920 162.471 -889.391 0 0 -889.391

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 740.522 837.220 855.120 857.130 859.170 159.273 115.000 115.000 115.000 115.000 -581.249 -722.220 -740.120 -742.130 -744.170 46.066 56.861 56.861 56.861 56.861 139.528 158.179 150.992 149.758 148.836 -766.843 -937.259 -947.973 -948.749 -949.867 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -766.843 -937.259 -947.973 -948.749 -949.867

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023

Begroting 2024

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Saldo van baten en lasten: 4.2 onderwi jshui s vesti ng bi jzonder ba si s onderwi js huis ves ting bijzonder ba si s onderwi js

-190.769 -158.952

-275.140 -198.160

-177.549 -181.381

-263.245 -193.934

-278.245 -186.748

-278.245 -185.514

-278.245 -184.592

4.3 onderwi jsbel ei d en l eerl ingza ken l eerpl i cht en leerl i ngen a dmi ni s tra tie

-56.900

-58.094

-60.592

-76.214

-77.044

-77.044

-77.044

school -/l eerli ngenbegel ei di ng l eerl i ngenvervoer voor- en vroegs chool se educa ti e Gerealiseerd / geraamd resultaat

0 -237.982 -44.737 -689.341

0 -258.524 -99.473 -889.391

0 -293.541 -53.779 -766.843

0 -287.123 -116.744 -937.259

0 -287.123 -118.814 -947.973

0 -287.123 -120.824 -948.749

0 -287.123 -122.864 -949.867

MUTATIES IN RESERVES Geen. INVESTERINGEN In de programmabegroting waren voor 2024 geen investeringen voorzien.

-56-

Jaarstukken 2024

VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving  Product bijzonder basisonderwijs: de beide basisscholen doorlopen een ontwikkelpad om te komen tot een volwaardige gezonde basisschool (GBT). Het einddoel is nog niet bereikt. Hierdoor is het beschikbare budget nog niet volledig ingezet. Tevens ontvangt het GBT-initiatief een bijdrage vanuit de regiodeal. De aan 2024 toe te rekenen bijdrage was niet geraamd, omdat de besluitvorming pas eind 2024 is afgerond.  Product leerlingenvervoer: de kosten voor het leerlingenvervoer zijn hoger dan de raming. Dit komt onder meer door een doorberekening van de CPI index van 13,7% en een aantal leerlingen met extra vervoersbehoefte. Totaal

Voordeel

Nadeel

40.009 52.952

92.961

39.888 39.888

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd:  Beheerplan onderhoud gebouwen: beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het beheerplan gebouwen is actueel. Het is van belang om in relatie tot de beheerplannen ook oog te hebben voor het tijdig inplannen van (vervangings-)investeringen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de onderwijslocatie in Bocholtz. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-57-

Jaarstukken 2024

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, cultureel erfgoed, media en openbaar groen en (openlucht) recreatie.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Elke kern behoudt zijn eigen identiteit; - We streven naar behoud van historische panden; - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd; - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig; - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit; - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren; - Kracht van de maatschappij benutten; - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden; - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben; - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambitie: 1. 2. 3.

Het bevorderen van kunst- en cultuuruitingen met aandacht voor aansluiting op de toeristischrecreatieve doorontwikkeling van de gemeente. Een zo groot mogelijke deelname van de inwoners aan het lokale sportaanbod, teneinde de gezondheid van de inwoners en de sociale contacten te bevorderen. Het in stand houden en daar waar mogelijk verbeteren van dit lokale sportaanbod.

-58-

Jaarstukken 2024

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Nietsporters

%

Gezondheidsmonitor (GGD, CBS en RIVM)

Realisatie 2012

Realisatie 2016

Realisatie 2020

Realisatie 2024

48,5%

55,5%

56,2%

Medio 2025 beschikbaar www. Monitorgezondheid.nl

De Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen geeft inzicht in de gezondheid en leefstijl van Nederlanders van 19 jaar en ouder en vindt elke vier jaar plaats.

Om de realisatie van de hoofdambitie van dit programma te kunnen meten, is deze vertaald naar de volgende indicator: Indicator

Bron

Heeft op cultuuraanbod weinig te bieden*

Burgerondz. Parkstad Limburg (Gem.dienstverl.) Burgerondz. Parkstad Limburg ** Burgerondz. Parkstad Limburg **

12%

27%

22%

26%

n.b.***

51%

12%

79%

81%

83%

92%

81%

79%

79%

57%

47%

41%

42%

47%

55%

57%

Burgerondz. Parkstad Limburg **

55%

40%

38%

44%

50%

49%

55%

Tevredenheid sportgelegenheden Tevredenheid onderhoud openbaar groen Tevredenheid over inrichting openbaar groen

Streef- Realisatie waarde 2015

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Hoogste 2017 2019 2021 2023 Parkstad

* Gevraagd is om aan te geven in hoeverre men het hiermee eens is. Met de hoogste score uit Parkstad wordt dus de beste score (eigenlijk dus de laagste score) bedoeld. ** Burgeronderzoek Parkstad Limburg wordt tweejaarlijks uitgevoerd, derhalve wordt bovenstaand niet de realisatie van elk jaar weergegeven. *** Stadsonderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening etc. is in 2021 niet uitgevoerd. Vanwege de organisatieverandering bij de gemeente Heerlen is het onderzoek (nog) niet gefaciliteerd kunnen worden.

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2022 (2021); 4. Notitie haalbaarheidsonderzoek Combinatiefunctie(s) gemeente Simpelveld (2016); 5. Haalbaarheidsonderzoek kunstgras Gemeente Simpelveld (2017); 6. Groenstructuurplan (2022). 7. Culturele agenda gemeente Simpelveld (2018); 8. Sportakkoord II (2023); 9. Herijking lokaal/regionaal Sportakkoord gemeente Simpelveld (2023); 10. Plan van Aanpak GALA 2024-2026 gemeente Simpelveld (2023).

-59-

Jaarstukken 2024

Wat zouden we doen? Prioriteiten Basisvoorzieningen

Sport en cultuur

Activiteiten - Opstellen accommodatie beleidsplan (toekomstbestendig accommodatiebeleid / kwalitatief toegankelijke basisvoorzieningen / ondersteunen en faciliteren verenigingsleven) - Vernieuwen/ adequaat onderhouden (sport)accommodaties - Gefaseerde realisatie voorzieningen openbare ruimte (o.a. beweegroute) - Opstellen MJOP (Meer jaren onderhoudsplan); - Speelruimtebeleid - Herijken sportakkoord en de culturele agenda

Cultureel erfgoed

- Afronden nota Cultureel Erfgoed (incl. kerkenvisie)

Bibliotheekwerk

- Visie op bibliotheekwerk/ realiseren bibliotheek van de toekomst (IDO) en verruimen openingstijden van beide locaties - Kwaliteit buitengebied - Casus Roekenkolonie - Groenere gemeente

Natuur en landschap Groen

Wat hebben we gedaan? Basisvoorzieningen Opstellen accommodatiebeleidsplan (toekomstbestendig accommodatiebeleid/kwalitatief toegankelijke basisvoorzieningen/ondersteunen en faciliteren verenigingsleven) Een vitale samenleving met sociale cohesie, sport, kunst en cultuur en participatie passend bij de behoeften van onze inwoners nu én in de toekomst is een belangrijke waarde in ons gemeentelijk beleid. Passende voorzieningen en accommodaties dragen daar aan bij en hebben invloed op de toekomst van onze inwoners en verenigingen. Vooruitkijkend zien we een aantal (landelijke) ontwikkelingen die ook een lokale weerslag kennen. De komende decennia vergrijst de bevolking van Nederland en dus ook van Simpelveld. Mensen willen zich minder binden en hun vrije tijd flexibel indelen. Dat heeft invloed op het verenigingsleven. We stellen steeds hogere eisen aan kwaliteit van maatschappelijke accommodaties. Daarom is het van belang een actueel en toekomstbestendig accommodatiebeleid te ontwikkelen. In 2024 heeft een verenigingsinformatieavond plaatsgevonden. Tijdens deze (info)avond zijn de verenigingen voorzien van informatie (o.a. over GGD Zuid-Limburg en Impuls) en is informatie opgehaald waar verenigingen mee te kampen hebben. Accommodaties/huisvesting is hierbij altijd een onderwerp van gesprek.

Als eerste stap om te komen tot een accommodatiebeleidsplan dient er een uitgebreide inventarisatie van de huidige accommodaties plaats te vinden. Hiervoor is in 2026 een bedrag van € 50.000 geraamd voor externe ondersteuning. Vernieuwen/adequaat onderhouden (sport)accommodaties Tijdens de raadsvergadering van juli 2024 is besloten het voorstel ‘Resultaat aanbesteding renovatie voetbalvelden’ van de agenda af te voeren. Het niet behandelen en de dientengevolge uitblijvende besluitvorming inzake het resultaat van de aanbesteding renovatie voetbalvelden, inclusief veldverlichting

-60-

Jaarstukken 2024

betekent onder meer dat het actualiseren van de huurovereenkomsten en onderhoudsafspraken sportparken, de check van de RvO en kadastrale aanpassingen tot nader order geparkeerd blijven. In afwachting van nadere besluitvorming is hier geen actie in ondernomen. Gefaseerde realisatie voorzieningen openbare ruimte (o.a. beweegroute) Het voornemen is om de beweegroute in de kern Simpelveld in het 2e kwartaal van 2025 op te leveren. Voor de voorbereiding en realisatie is in 2024 nauwe afstemming tussen de Burgerinitiatiefgroep en de uitvoerende partij, de gemeente Simpelveld geweest. De beweegroute is bekostigd vanuit GALA-middelen 2024, een bijdrage van de gemeente Simpelveld uit de begroting 2024 en een bijdrage van de Burgerinitiatiefgroep. De Burgerinitiatiefgroep heeft de portefeuillehouder mondeling laten weten, gezien het vele werk dat voor de voorbereiding van de beweegroute in de kern Simpelveld nodig is geweest, af te zien om in Bocholtz eenzelfde initiatief te ontplooien. Opstellen MJOP (Meer jaren onderhoudsplan) Het opstellen van een MJOP hangt samen met het punt vernieuwen/adequaat onderhouden van de (sport)accommodaties. In afwachting van nadere besluitvorming is dit onderwerp tijdelijk geparkeerd.

Speelruimtebeleid Vanwege andere prioriteiten (waaronder het realiseren van een TGO) is het opstellen van een nota Speelruimtebeleid gemeente Simpelveld doorgeschoven naar 2025. De jaarlijkse (externe) keuringen van de speeltoestellen en ondergronden zijn in 2024 uiteraard gewoon uitgevoerd. De op- en aanmerkingen voorkomend uit deze keuringen zijn in 2024 allemaal opgepakt. Sport en cultuur Herijken sportakkoord en de culturele agenda De herijking lokaal/regionaal Sportakkoord als onderdeel van de SPUK/GALA is vóór de zomer 2023 afgerond. Aan het bestaande sportakkoord is een extra hoofdstuk toegevoegd waarin op de voorwaarden gesteld vanuit de SPUK/GALA wordt ingespeeld (o.a. de beschikking hebben over een lokale coördinator Sport en Preventie, een kernteam en deelname aan monitor- en evaluatieonderzoeken). In 2024 is uitvoering gegeven aan het plan van aanpak SPUK/GALA en het herijkte sportakkoord. Herijking culturele agenda/ opstellen nieuwe nota cultuurbeleid staat voor 2025 op de planning. Cultureel erfgoed Afronden nota Cultureel Erfgoed (incl. kerkenvisie) In 2024 is verder gewerkt aan het opstellen van een nota Cultureel Erfgoed gemeente Simpelveld (incl. een kerkenvisie). De nota wordt uitgesteld tot in het najaar 2025 in afwachting van de resultaten van de ombuigingsvoorstellen.

Bibliotheekwerk Visie op bibliotheekwerk/realiseren bibliotheek van de toekomst (IDO) en verruimen openingstijden van beide locaties In 2024 heeft het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een subsidie aan Gemeente Simpelveld toegewezen in het kader van de regeling ‘Eenmalige specifieke uitkeringen lokale bibliotheekvoorzieningen’. In 2024 zijn de openingstijden van beide bibliotheeklocaties verruimd met 10 uur per week. De nadruk ligt op samenwerking met de school, de kinderopvang en peuterspeelzalen. Een gedeelte van de nieuwe openingstijden worden ingezet om andere en nieuwe bezoekers aan te trekken. Het gaat om 2,5 dagdelen van 4 uur. Natuur en landschap Kwaliteit buitengebied Met het stopzetten van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) is er geen zicht op financiële middelen voor projecten in relatie tot de transitie van het landelijke gebied. Daarmee blijft de aanpak landelijk gebied op een laag pitje staan.

-61-

Jaarstukken 2024

Casus Roekenkolonie In het gebied tussen de Brandstraat, Scheelenstraat, Hennebergstraat en Bulkemstraat is een roekenkolonie aanwezig. De activiteiten van deze kolonie worden door diverse omwonenden al meerdere jaren als overlast ervaren. In 2023 is een roekenbeschermingsplan opgesteld met o.a. als doel sturing proberen te geven aan de locatie van deze kolonie. Om roeken te mogen verplaatsen/ontmoedigen is een ontheffing vanuit de Provincie Limburg benodigd. Deze ontheffing heeft de gemeente Simpelveld in januari 2024 verkregen en is inzetbaar tot en met 1 mei 2026. In 2024 zijn in het projectgebied diverse werkzaamheden en ontmoedigingsmaatregen conform ontheffing uitgevoerd. Hierbij valt te denken aan het ophangen van afschrikapparatuur (afspelen angstgeluiden), het modificeren (kandelaberen) van drie bomen grenzend aan de Sterflat, het verwijderen/ verplaatsen van nesten en het ophangen van trechters in takvorken van bomen. Daarnaast zijn op een drietal locaties (Broek, carpoolplek en Kondeleweg) werkzaamheden uitgevoerd voor het lokken van de roeken. Op alle drie de locaties zijn kunstnestmanden of nesten opgehangen en op twee locaties lokapparatuur. Bovengenoemde werkzaamheden zijn tijdens de infoavond op 7 mei jl. met de omwonenden besproken. Tevens hebben de omwonenden voor aanvang van de werkzaamheden een brief ontvangen.

Desbetreffende werkzaamheden zijn uitgevoerd met als doel de overlast voor de omwonenden proberen te beperken en de roekenkolonie proberen te verplaatsen naar geschiktere locaties. Momenteel is helaas nog geen sprake van een succesvolle verplaatsing (iets wat zich ook bij andere gemeenten voordoet). De roeken hebben zich binnen het project-gebied verplaatst naar andere bomen. Groen Groenere gemeente In 2024 is hard gewerkt om meer groen en bloeiende planten in o.a. de kernen te realiseren en de gewenste uitstraling van een ‘groene(re) gemeente’ verder te bewerkstelligen. In totaliteit zijn 95 nieuwe bomen aangeplant, waarvan 73 bomen in het levensbomenbos en 22 bomen op diverse locaties. Daarnaast zijn drie borders (2x Dr. Ottenstraat/brandweerkazerne en 1x Bulkemstraat) met vaste planten aangeplant. In totaliteit betreft dit 250 m². Tevens zijn op diverse locaties flora- en fauna mengsels ingezaaid. KENGETALLEN Bron Bibliotheek - aantal leden bibliotheek Bibl. Kerkrade Bocholtz e.o. - aantal leden servicepunt Bibl. Kerkrade Simpelveld e.o. Bibliotheek - aantal uitleningen Bibl. Kerkrade bibliotheek Bocholtz e.o. - aantal uitleningen Bibl. Kerkrade servicepunt Simpelveld e.o. Bibliotheek - omvang collectie Bibl. Kerkrade bibliotheek Bocholtz e.o. - omvang collectie Bibl. Kerkrade bibliotheek Simpelveld e.o.

Aantal leden sport Gemeente - binnensport Gemeente - buitensport Gemeente Aantal jeugdleden (< 13 jaar) Gemeente sport - binnensport Gemeente - buitensport Gemeente Aantal speellocaties Gemeente Aantal speeltoestellen Gemeente

2019

2020

2021*

2022

2023

2024

578

527

511

528

498

429

625

586

524

500

486

412

14.635

8.212

6.689

11.968

12.185

10.785

13.677

7.961

4.818

11.676

11.065

8.540

12.208

11.365

11.320

11.968

11.010

10.962

7.460

7.181

7.407

7.352

7.557

7.143

2.930 990 1.940 434

2.912 1.031 1.881 442

2.913 1.016 1.897 429

2.437 1.000 1.437 707**

2.316 959 1.357 708

2.809 993 1.816 810

188 246 12 42

197 245 11 50

183 246 12 54

276** 431** 12 53

306 402 12 53

319 491 12 53

* In 2021 is de bibliotheek van 1 januari tot en met 19 mei gesloten geweest.

-62-

Jaarstukken 2024

** Vanaf 2022 wordt er in de deelsubsidieverordening stimuleringssubsidie Sport 2022 geen onderscheid meer gemaakt tussen jeugdleden <13 en jeugdleden >13 jaar (tot 19 jaar).

Wat heeft het gekost? BATEN EN LASTEN La sten excl . kvs t. & ka pi ta a l l s t. Ba ten Saldo excl. kvst. & kap. lst. La sten kostenverdeel sta a t Ka pi ta a l la s ten Saldo van baten en lasten Toevoegi ngen Onttrekkingen Gerealiseerd / geraamd resultaat

Rekening 2023 1.794.005 207.717 -1.586.289 205.325 49.349 -1.840.962 3.920 0 -1.844.882

Begroting 2024 1.793.400 151.670 -1.641.730 331.659 60.044 -2.033.433 3.920 50.000 -1.987.353

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 1.914.974 2.069.900 2.138.740 2.009.860 2.015.750 220.781 263.830 252.110 181.670 181.670 -1.694.194 -1.806.070 -1.886.630 -1.828.190 -1.834.080 357.554 368.624 368.624 368.624 368.624 51.314 58.288 55.462 54.889 54.429 -2.103.062 -2.232.982 -2.310.716 -2.251.703 -2.257.133 3.920 3.920 3.920 3.920 3.920 43.592 0 0 0 0 -2.063.390 -2.236.902 -2.314.636 -2.255.623 -2.261.053

In onderstaande tabel is het saldo van baten en lasten op productniveau weergegeven: Rekening 2023 Saldo van baten en lasten: 5.1 s portbel ei d en a cti vering sport a l gemeen 5.2 s porta ccommoda ti es bi nnensport Bochol tz bi nnensport Si mpel ve l d beheer (ni et groene) s portterrei nen beheer groene s portvel den 5.3 cultuurpres enta ti e, cultuur-producti e en cul tuurpa rti ci pa ti e subs i di es kuns t en cul tuur kuns t en cul tuur muzi ekonderwi js 5.5 cultureel erfgoed monumentenbel ei d 5.6 medi a bi bl i otheekwerk 5.7 openba a r groen en (openl ucht) recrea tie na tuur- en l a nds cha ps-beschermi ng openba a r groen speel terrei nen en recrea ti e-voorzi eni ngen / JOP's Gerealiseerd / geraamd resultaat

Begroting 2024

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-156.069

-131.962

-91.674

-125.740

-139.363

-141.647

-143.964

-294.062 -48.634 -866 -100.045

-222.642 -65.680 -46.293 -119.187

-333.813 -67.251 -35.768 -162.063

-271.609 -71.767 -39.664 -152.762

-271.052 -70.534 -39.375 -156.245

-270.962 -70.289 -39.295 -156.238

-270.891 -70.092 -39.230 -156.233

-73.869 -21.622 -119.818

-96.332 -63.016 -119.480

-84.730 -36.643 -84.446

-98.326 -54.339 -119.480

-99.736 -54.339 -119.480

-100.986 -54.339 -119.480

-102.256 -54.339 -119.480

-436

-454

-9.189

-475

-475

-475

-475

-148.531

-164.284

-159.124

-172.982

-174.550

-176.734

-178.963

-29.028

-75.495

-65.747

-90.031

-90.031

-25.781

-25.781

-777.075 -70.906 -1.840.962

-836.324 -92.284 -2.033.433

-890.566 -82.048 -2.103.062

-965.345 -70.463 -2.232.982

-1.000.174 -95.363 -2.310.716

-1.000.143 -95.335 -2.251.703

-1.000.118 -95.312 -2.257.133

MUTATIES IN RESERVES In programma 0 zijn de volgende mutaties in reserves met betrekking tot dit programma geraamd. Rekening 2023 Toevoegingen (lasten) reserve s peel rui mte Subtotaal toevoegingen Onttrekkingen (baten) reserve s peel rui mte Subtotaal onttrekkingen Totaal

Begroting 2024

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2027

Begroting 2028

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

3.920 3.920

0 3.920

50.000 50.000 -46.080

43.592 43.592 -39.672

0 3.920

0 3.920

0 3.920

0 3.920

INVESTERINGEN In de programmabegroting waren de volgende investeringen in 2024 voorzien: 2024 - Vervangen en renovatie voetbalvelden

Begroting 2026

1.481.250

Met betrekking tot de hiervoor genoemde investeringen 2024 het volgende:  Vervanging en renovatie voetbalvelden (1e van 2 delen)

-63-

Jaarstukken 2024

Het raadsvoorstel inzake de vervanging en renovatie van de gemeentelijke voetbalvelden is niet behandeld. De besluitvorming is derhalve niet afgerond. Naar aanleiding hiervan is de betreffende investering in de programmabegroting 2025 doorgeschoven naar de jaren 2025 en 2026. In 2024 is € 46.893 van het beschikbare investeringskrediet van in totaliteit (deel 1 en 2) € 2.047.500 besteed. VERSCHILLENANALYSE De voornaamste verschillen tussen de rekening en de begroting 2024 (na wijziging) zijn de volgende (verklaring verschil tussen het ‘Saldo excl. kvst./kap.’): Omschrijving  Product sport algemeen: de ontvangen specifieke uitkering stimulering sport was in het dienstjaar hoger dan geraamd.

Voordeel

Totaal

Nadeel

36.324 36.324

0

Wat zijn de risico’s? De volgende financiële risico’s kunnen worden benoemd:  Actuele beheerplannen Beheerplannen geven inzicht in de benodigde financiële middelen om kapitaalgoederen te onderhouden op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het groenstructuurplan is in 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor een nadere toelichting van de risico’s zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

-64-

Jaarstukken 2024

Programma 6. Sociaal domein Onder dit programma vallen de volgende taakvelden: Samenkracht en burgerparticipatie, toegang en eerstelijnsvoorzieningen, inkomensregelingen, WSW en beschut werk, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (WMO), huishoudelijke hulp WMO, begeleiding WMO, overige maatwerkarrangementen WMO, jeugdhulp begeleiding, jeugdhulp behandeling, jeugdhulp zonder verblijf overig, pleegzorg, gezinsgericht, jeugdhulp met verblijf overig, jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf, beschermd wonen (WMO), maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO), jeugdbescherming en jeugdreclassering.

Strategische visie De beleidsvelden in dit programma hebben met name een relatie met de volgende speerpunten: Blijven wonen (met benodigde basisvoorzieningen) - Leefbaarheid en veiligheid worden gewaarborgd. - De kernen zijn aanvullend aan elkaar voor wat betreft de basisvoorzieningen: niet elke voorziening is in elke kern aanwezig. - Basisvoorzieningen zijn beschikbaar, fysiek of op een andere wijze: de gemeente faciliteert dit. - De basisvoorzieningen zijn van een goede kwaliteit. Participatie (burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties) - Inzetten op samenwerking met maatschappelijke actoren. - Kracht van de maatschappij benutten. - Vraag en aanbod van burgers met elkaar verbinden. - Trots zijn op wat ‘we’ doen: laten zien welke kracht onze burgers hebben. - Inzetten op samenredzaamheid en leefbaarheid.

College-agenda Zoals aangegeven in programma 0 zijn de prioriteiten en activiteiten per begrotingsprogramma beschreven onder de paragraaf ‘Wat doen we daarvoor?’

Wat wilden we bereiken? HOOFDAMBITIE De verdere vertaling van de genoemde speerpunten naar dit programma wordt tot uitdrukking gebracht in de volgende hoofdambities: In de kadernotitie ‘SAMENLEVEN: Omvorming van het sociale domein’ (2014) staat de volgende doelstelling geformuleerd: In 2020 heeft onze gemeente grote sprongen gemaakt in de participatie van burgers, ondernemers en maatschappelijke organisaties op het sociale domein: a. Burgers participeren maximaal in de maatschappij en ontvangen zo nodig een passend en integraal ondersteuningsaanbod waar mogelijk op basis van eigen kracht; b. De eigen kracht van de burger en de maatschappij wordt maximaal benut, waarbij: - burgers elkaar vinden omdat de gemeente heeft gezorgd voor het matchen van vraag en aanbod;

-65-

Jaarstukken 2024

-

c.

burgers zelf met ideeën bij de gemeente komen voor wijkprojecten: de gemeente neemt hierbij een meedenkende houding aan, maar laat de uitvoering bij de burger; - de kracht van de maatschappij ervoor heeft gezorgd dat D’r Durpswinkel een succes is: de gemeente maakt terugtrekkende bewegingen. de organisaties die actief zijn op het gebied van wonen-welzijn-zorg hebben een systeem ontwikkeld waardoor er goed wordt samengewerkt en casuïstieken integraal worden opgepakt.

Hoofdambitie 1: De klant staat centraal! 1gezin-1plan-1regisseur Integraal werken: één organisatie / partner is regisseur, moet samenwerken met anderen (brede benadering van de situatie) en verbinden We kennen de klant Niemand valt buiten de boot: iedereen doet mee! Maatwerk in plaats van standaardpakketten Hoofdambitie 2: Voorzieningenpakket Meer collectief, minder individueel Meer richten op vroege signalering en preventie: licht waar het kan, zwaar waar het moet Laagdrempelige toegang Kwaliteit waarborgen met beperkte middelen Hoofdambitie 3: SAMENleven = eigen kracht Cultuuromslag bij burgers:  insteken op wat iemand wel nog kan (demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren)  inschakelen eigen netwerk  collectieve voorzieningen zijn voorliggend Cultuuromslag bij gemeente:  zorgen dat iedereen ergens ‘bij’ hoort  iedereen doet mee  insteek is de kwaliteiten van onze burgers (stimuleren van positief zelfbeeld) Cultuuromslag bij instellingen:  ‘gezamenlijke’ verantwoordelijkheid geven (niet instellingsbelang maar klantbelang is leidend)  samenwerken  regie nemen  budget is gemaximaliseerd en dus leidend  signaalfunctie is verplicht voor iedereen die een rol heeft! De rol van omgeving  Eigen kracht versterken, ook bij de omgeving  Bijzondere aandacht voor mantelzorgers (hoe ver reikt de eigen kracht?) Hoofdambitie 4: Rol van de gemeente Regierol Eindverantwoordelijk

& budgetverantwoordelijk Inzetten op eigen kracht, van burgers én van instellingen: aanspreken op verantwoordelijkheden! Verbindingen leggen Steviger inzetten op resultaatgerichtheid (control-functie)

-66-

Jaarstukken 2024

BELEIDSINDICATOREN Aan de hand van de volgende verplichte beleidsindicatoren worden de maatschappelijke effecten toegelicht die met dit programma worden beoogd: Indicator

Eenheid

Bron

Realisatie 2019

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar in bijstandsgezin % 16 t/m 22 jarigen % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar

CBS*

4

4

4

4

4

n.b.

n.b.

CBS*

2

2

2

2

2

n.b.

n.b.

CBS*

11,9

12,6

13,0

13,4

11,1

14,1

13,7

CBS*

1,7

2,3

2,0

1,5

1,1

1,3**

1,0**

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar Aantal per 1.000 in de leeftijd 15-74 % van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking Aantal per 10.000 inwoners van 18 jaar e.o. Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar Aantal per 10.000 inwoners

CBS*

0

0

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

CBS / LISA*

276,3

272,4

283,6

287,9

289,6

n.b.

n.b.

CBS*

66,8

66,0

67,6

69,1

70,0

69,5

73,2

CBS*

170,6

180,8

204,2

181,5

170,4

172,7

343,6

CBS*

248,6

389,1

394,8

399,0

388,5

400,1

203,1

CBS*

710

740

740

720

740

810

720

Werkloze jongeren Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Banen

Netto arbeidsparticipatie

Personen met een bijstandsuitkering Lopende reintegratievoorzieningen Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

* via de website www.waarstaatjegemeente.nl ** betreft voorlopige cijfers

-67-

Realisatie Realisatie 2024 2023 SPV NL

Jaarstukken 2024

Om de realisatie van de hoofdambities van dit programma te kunnen meten, zijn deze vertaald naar de volgende indicatoren: Indicator

Bron (**)

Maatschappelijke participatie * Eenzaamheid

Burg.ondz. Parkstad Limburg

3,6

3,8

3,8

3,6

3,6

3,6

3,6

Burg.ondz. Parkstad Limburg Burg.ondz. Parkstad Limburg

15%

15%

11%

9%

17%

19%

15%

8,9

8,4

8,1

8,5

8,5

8,9

8,9

Zelfredzaamheid

Streef- Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie waarde 2015 2017 2019 2021 2023

Hoogste Parkstad

KADERSTELLENDE BELEIDSNOTA’S Het beleid in Simpelveld met betrekking tot dit programma is onder meer vastgelegd in de volgende documenten: 1. Strategische visie 2013-2023 gemeente Simpelveld (2013); 2. College-agenda 2022-2026 (2022); 3. Kadernotitie Omvorming van het sociale domein Simpelveld - “Samenleven” (2014); 4. Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (2015); 5. Gemeenschappelijke regeling Werkgeverservicepunt Parkstad (2017); 6. Gemeenschappelijke regeling ISD Kompas (2020); 7. Nota Gemeentelijk Armoedebeleid (2022); 8. Handhavingsverordening ISD Kompas 2023 gemeente Simpelveld (2023); 9. Verordening afstemming ISD Kompas 2023 gemeente Simpelveld (2023); 10. Verordening individuele Inkomenstoeslag ISD Kompas 2023 gemeente Simpelveld (2023); 11. Verordening Participatiewet IOAW en IOAZ ISD Kompas gemeente Simpelveld (2023); 12. Beleidskader Arbeidsmarktbeleid Parkstad Limburg 2016-2020 (2016); 13. Verordening Wet Inburgering (2022); 14. Beleidsplan WMO 2015 (2014); 15. Wmo-verordening 2021 (2021); 16. Besluit nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Simpelveld 2018 (2018); 17. Protocol Hulp bij het huishouden gemeente Simpelveld 2018 (2018); 18. Nadere regels Wmo opvang en Beschermd wonen gemeente Simpelveld 2023 (2023); 19. Notitie Vrijwilligerswerk en mantelzorg (2009); 20.

Subsidieverordening gemeente Simpelveld 2022 (2021); 21. Visie Opvang & Beschermd wonen Parkstad 2018-2026 (2018); 22. Personen met verward gedrag: Bouwstenen voor een gezamenlijke aanpak in Parkstad Limburg 2017 (2018); 23. Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028 (2023); 24. Verordening jeugdhulp gemeente Simpelveld 2020 (2019); 25. Beleidsregels jeugdhulp gemeente Simpelveld 2023 (2022).

-68-

Jaarstukken 2024

Wat zouden we doen? Prioriteiten Minimabeleid

Maatwerkvoorzieningen WMO

Activiteiten - Uitvoering kadernota Armoedebeleid - Schuldhulpverlening - Implementatie volwassenenfonds - Voortzetting voorzieningenwijzer - Taakstelling statushouders - Contracten kwetsbare burgers - Start aanbesteding hulpmiddelen

Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie (WMO)

- Versterken sociale basis en wijkinfrastructuur; - Mantelzorg - Versterken mentaal welbevinden

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang

- Uitstel doorcentralisatie beschermd wonen; - Project Skaeve Huse - Project kleinschalige opvang - Continueren centrumregeling werving Jeugdhulp - Sub-regionale samenwerking Brunssum, Kerkrade en Simpelveld - Ontwikkeltraject Ambulante jeugdhulp - Hervormingsagenda - Inzetten op versterken sociale pedagogische basis - Landelijke tarieven gecertificeerde instellingen - Jeugd- en jongerenwerk doorlopende aanbodlijn in opvang en begeleiding - Jongerenontmoetingsplek

Jeugdwet

Jeugd- en jongerenwerk

Wat hebben we gedaan? Minimabeleid Uitvoering kadernota Armoedebeleid In maart 2023 is de herijkte nota Armoedebeleid (voor de drie Kompas-gemeenten) door de raad vastgesteld. In 2024 is uitvoering gegeven aan de herijkte nota armoedebeleid conform de speerpunten uit de nota en het gezamenlijke communicatieplan. De resultaten van het klanttevredenheidsonderzoek, alsmede de uitvoering van de speerpunten uit de nota Armoedebeleid zijn verwerkt in de jaarstukken 2024 GR ISD Kompas. Schuldhulpverlening Samen met de overige twee Kompasgemeenten (Beekdaelen en Voerendaal) en ISD Kompas wordt bekeken hoe we preventief meer mensen uit de schuldhulpverlening kunnen houden, bijv. door continuering van de inzet van de voorzieningenwijzer en aansluiting bij een organisatie als Schuldhulpmaatje. Vanaf 2024 is gestart met een pilot (voor de duur van 2 jaar) waarbij de drie Kompasgemeenten elk een verschillende uitvoeringsoptie met betrekking tot schuldhulpverlening hanteren. Na deze pilot zal geëvalueerd worden welke uitvoeringsvorm het beste aansluit bij de behoeften van de inwoners, ISD Kompas en de drie gemeenten. Voor de gemeente Simpelveld blijft in de pilotperiode de situatie ongewijzigd. Het Algemeen Maatschappelijk Werk, zijnde Impuls, blijft verantwoordelijk voor het voorportaal van de schuldhulpverlening.

Bij problematische schulden vindt er een overdracht plaats naar de Kredietbank Limburg (KBL). Impuls levert hiervan de managementinformatie aan.

-69-

Jaarstukken 2024

Implementatie volwassenenfonds Naar aanleiding van de herijkte nota Armoedebeleid is ISD Kompas (als uitvoerende instantie van het minimabeleid) in juli 2023 gestart met het Volwassenenfonds Sport en Cultuur Limburg. Deze regeling is bestemd voor deelname aan sport of cultuur voor inwoners uit de drie Kompas-gemeenten, vanaf 18 jaar, met weinig of geen eigen vermogen en met een inkomen dat lager is dan 120% van de bijstandsnorm. In 2024 hebben 252 inwoners van de drie Kompas gemeenten deelgenomen aan het Volwassenenfonds. De regeling krijgt steeds meer bekendheid en er wordt steeds meer gebruik van gemaakt. Voortzetting voorzieningenwijzer De Voorzieningenwijzer heeft ook in 2024 plaatsgevonden binnen gemeente Simpelveld. De website ‘datgeldtvoormij.nl’ heeft 147 bezoekers gehad voor gemeente Simpelveld. Van deze bezoeken zijn 31 checks afgerond (regelingencheck 17, energiecheck 6, zorgcheck 3 en toeslagencheck 5). Daarnaast hebben er nog 7 gesprekken met inwoners plaatsgevonden. Taakstelling statushouders Zie programma 0 Maatwerkvoorzieningen WMO Contracten kwetsbare burgers In 2023 zijn de maatwerkvoorzieningen persoonlijke begeleiding, dagbesteding, logeer-/ respijtzorg en kortdurend verblijf en regulier en rolstoelafhankelijk vervoer aanbesteed. De gemeente Simpelveld is daartoe opnieuw een inkoopsamenwerking aangegaan met de gemeente Voerendaal.

De overeenkomsten zijn gestart met ingang van 1 januari 2024 en hebben een initiële looptijd van 3 jaar. De dienstverlening van de aanbieders verloopt naar tevredenheid. Zorggroep Triade heeft de dienstverlening beëindigd. In overleg met de cliënten die zorg ontvingen van deze aanbieder is naar een andere oplossing voor de hulpvraag gezocht. Start aanbesteding hulpmiddelen Het contract met Medipoint voor de levering en het onderhoud van Wmo-hulpmiddelen is geëindigd op 31 december 2024. Met ingang van 1 januari 2025 hebben we twee nieuwe aanbieders, namelijk Kersten en Meyra. Cliënten die in 2024 of daarvoor een hulpmiddel van de gemeente hebben ontvangen, zijn overgedragen aan Kersten. Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie (WMO) Versterken sociale basis en wijkinfrastructuur Om de sociale basis te versterken zetten we in op het zicht- en vindbaar maken van de voorliggende voorzieningen. Dit doen we door middel van een digitale sociale kaart via de website Wijsimpelveld.nl. Dit is een platform waar inwoners laagdrempelig gebruik van kunnen maken, om hiermee o.a. zelfredzaamheid te versterken. Het aanbod van wijkvoorzieningen vanuit de locaties ‘De Rode Beuk’ en ‘Op de Boor’ wordt hiermee eveneens verstevigd. We investeren in een collectief, breed en toegankelijk aanbod voor jong én oud (zonder indicatie).

Hiermee willen we de vitaliteit van inwoners versterken. Door het organiseren van ontmoeting tussen verschillende doelgroepen weten we eenzaamheid te verminderen en wordt de saamhorigheid en verbondenheid tussen inwoners versterkt. Ook worden themagerichte ‘buurttafels’ georganiseerd om proactief de samenwerking en ketenaanpak tussen zorgverleners en het voorliggend veld te optimaliseren (‘korte- lijntjes’). Op 3 februari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door VNG, VWS, ZN en GGD GHOR Nederland. Het akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. In de beschikking van 1 mei 2023 zijn aan de gemeente Simpelveld van 2023 tot en met 2026 uit die Brede SPUK-regeling middelen beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. Vanuit die GALA-middelen heeft elke afzonderlijke gemeente regionaal middelen beschikbaar gesteld om een aantal regionale ketenaanpakken op Zuid-Limburgs niveau op te pakken. Het gaat hierbij om Welzijn op recept, Gezonde leefstijlinterventie Jeugd en volwassen, Valpreventie en kansrijke start.

Ook heeft elke afzonderlijke gemeente vanuit het GALA-budget regionaal middelen beschikbaar gesteld voor regionale uitvoering van het terugdringen van gezondheidsachterstanden, een tegen eenzaamheid, gezonde leefomgeving, mentale

-70-

Jaarstukken 2024

gezondheid, Opgroeien in een kansrijke omgeving en vroegsignalering alcoholproblematiek. Zuid-Limburg kiest bewust voor samenwerking binnen een regionale aanpak, conform de aanpak binnen Trendbreuk, met het idee dat meer wordt bereikt door onze krachten op Zuid-Limburgse schaal te bundelen. Mantelzorg In 2022 heeft het college besloten te starten met een mantelzorgwaardering in de vorm van een lokale tegoedbon (uniek in onze regio) van € 50. De komende jaren zal deze vorm van waardering worden gecontinueerd. In samenwerking met de gemeenten Brunssum, Kerkrade, Heerlen, Landgraaf en Voerendaal wordt het huidige gesubsidieerde aanbod van het Steunpunt Mantelzorg Parkstad geëvalueerd. Versterken mentaal welbevinden Initiatieven zoals welzijn op Recept en de inzet van buurtschakels spelen een cruciale rol in het verbeteren van het welbevinden van inwoners en het verlagen van de druk op de zorg. Buurtschakels vervullen hierbij een verbindende functie tussen inwoners, formele zorg en het sociaal netwerk. Door vroegtijdige signalering en ondersteuning worden escalaties en zwaardere zorgvragen voorkomen. In maart 2024 is de pilot Welzijn op Recept gestart, gepland voor twee jaar met een afbouwscenario in het derde jaar. Een duo van buurtschakels is aangesteld, elk met 7 uur per week: één vanuit welzijnsorganisatie Impuls en één vanuit zorgorganisatie MeanderGroep.

Tot op heden zijn er 55 deelnemers doorverwezen naar de buurtschakels. Deze doorverwijzingen zijn afkomstig van diverse partners in de wijk, waaronder huisartsenpraktijken, welzijnsorganisaties, en andere lokale instanties. De samenwerking tussen deze partners en de buurtschakels vormt een essentieel onderdeel van de aanpak om inwoners te helpen hun zelfredzaamheid te vergroten en deel te nemen aan de maatschappij. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Uitstel doordecentralisatie beschermd wonen Beschermd wonen wordt een taak van niet alleen centrumgemeenten, maar van alle gemeenten. Daarover bereikten de VNG en de ministeries van VWS en BZK reeds in 2019 een akkoord. Daaraan gekoppeld komt er een nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een woonplaatsbeginsel. Het woonplaatsbeginsel bepaalt welke gemeente verantwoordelijk is voor het bieden van beschermd wonen aan een cliënt. Zowel de financiële herverdeling als de invoering van het woonplaatsbeginsel zijn meermaals uitgesteld. De nieuwe streefdatum voor de invoering is nu 1 januari 2027. In Parkstad is in de afgelopen jaren op alle vlakken (beleid en uitvoering) al voorgesorteerd op de doordecentralisatie van beschermd wonen. Project Skaeve Huse Het gebruik van de woonunits bedoeld voor het project Skaeve Huse is on hold gezet.

Gedurende 2024 is nagedacht over de afstemming van het aanbod van beschermd wonen op de vraag ernaar. Er is gekozen om de woonunits niet meer specifiek in te zetten voor de oorspronkelijke doelgroep. Deze groep wordt reeds opgevangen in de bestaande voorzieningen. De woonunits worden ingezet voor twee doelgroepen. De ene groep heeft een combinatie nodig van begeleiding vanuit de Wmo en behandeling vanuit de GGZ. De andere groep betreft jongvolwassenen tot 28 jaar. Voor deze groep is er namelijk een tekort in het aanbod beschermd wonen. Voor de twee woonunits die in Ubachsberg zijn geplaatst dient nog een nieuwe locatie te worden gevonden. De gemeenteraad van Voerendaal heeft in mei 2024 een motie aangenomen waarin het college is opgeroepen een andere locatie te vinden. Project kleinschalige opvang In 2024 is opvanglocatie Heugderlicht in de gemeente Landgraaf verbouwd. Er zijn 42 plekken beschikbaar voor maatschappelijke opvang. Met betrekking tot de plekken in de wijk is afgesproken om de 21 plekken die gerealiseerd zijn niet verder uit te breiden naar de beoogde 32. Gebleken is dat het aantal mensen dat via ambulante ondersteuning naar zelfstandigheid begeleid kan worden minder groot is dan gedacht. De doelgroep die in Shelter 045 (voorheen Heugderlicht) wordt opgevangen is de afgelopen jaren aanzienlijk verzwaard.

In totaal zijn er dus 63 plekken beschikbaar vanaf januari 2025.

-71-

Jaarstukken 2024

Jeugdwet Continueren centrumregeling werving Jeugdhulp Sinds 2015 zijn gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet en daarmee voor alle vormen van jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering. De gemeenten in ZuidLimburg werken op dit terrein samen. Voor Simpelveld geldt dat de gemeente Maastricht fungeert als centrumgemeente en zorg draagt voor alle zaken omtrent inkoop, contractering, facturatie en monitoring. Het toegangsproces en de preventieve en voorliggende jeugdhulp worden lokaal uitgevoerd. Inkoop jeugdzorg In 2021 zijn we in Zuid-Limburg begonnen aan de doorontwikkeling van de inkoop jeugdzorg. De regionale aanbesteding ten aanzien van probleem, hoog specialistisch en gedwongen kader: gesloten en intensieve klinische jeugdhulp (GIKJ) en crisishulp heeft in 2021 en 2022 plaatsgevonden. In 2024 heeft er een nieuwe aanbesteding plaatsgevonden omtrent dit type zorg. De crisishulp Jeugd Zuid-Limburg wordt sinds juli 2019 uitgevoerd door XONAR. Omdat meerdere factoren een rol kunnen spelen is in de overeenkomst geborgd dat alle vormen van crisishulp verleend kunnen worden. XONAR heeft er als hoofdaannemer voor gekozen om een deel van de crisishulp uit te besteden aan onderaannemers: Mondriaan en Koraal zijn daarvan de belangrijkste onderaannemers.

Daarmee is de opdrachtnemer in staat een passende aanpak in te zetten bij crisis die verband houden met jeugd- en opvoedproblematiek (J&O), psychische problematiek (GGZ) en bij ouders/kinderen met een licht verstandelijke beperking (LVB). De huidige overeenkomst is op 31 december 2024 geëindigd. De opdracht Crisishulp Jeugd Zuid-Limburg is daarom opnieuw aanbesteed. Het nieuwe contract loopt tot en met 2026. Tevens is GIK-J ook opnieuw aanbesteed per 1 januari 2025. Dit contract loopt ook tot en met 2026. Sub-regionale samenwerking Brunssum, Kerkrade en Simpelveld In de regio Parkstad wordt de ambulante jeugdhulp door de gemeenten Heerlen, Voerendaal en Landgraaf in een eigen aanbesteding uitgevoerd, JENS, met uitzondering van de ambulante begeleiding bij verblijf. De gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld voeren het ambulante ontwikkeltraject samen met de gemeenten in Zuid-Limburg uit. Mede door de vanuit de inhoud gestuurde gemeenschappelijkheden tussen de drie gemeenten is besloten om gezamenlijk het Project ontwikkeltraject ambulant vorm te gaan geven. Doel is de ontwikkelingen die noodzakelijk zijn om de transformatie in de Jeugdhulp vorm te geven, gezamenlijk aan te pakken en waar mogelijk op elkaar af te stemmen. Hierbij is een gezamenlijke aansturing van groot belang. In 2024 zijn de werkgroepen gestart met de thema’s toegang en normaliseren.

In deze werkgroepen zijn zorgaanbieders, welzijn, huisartsen, onderwijs, kinderopvang en gemeenten vertegenwoordigd. Om bij te dragen aan deze doelen is er de afgelopen tijd gewerkt aan het normaliseren: Hoe kunnen we gedrag minder problematiseren en minder medicaliseren? Dit doen we bijvoorbeeld door meer praktijkondersteuners in te zetten. In de geestelijke gezondheidszorg zorgen we ervoor dat mensen vaker thuishulp krijgen in plaats van in een instelling te verblijven. Daarnaast verschuift begeleiding steeds meer naar plekken dichtbij huis, zoals de wijk. Ook worden de doelgroep arrangementen voor kinderen in het speciaal onderwijs verder doorontwikkeld in verschillende regio’s. Dit is een integraal aanbod afgestemd op zorg, onderwijs en vrije tijd waardoor kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte naar een thuisnabije school kunnen gaan omdat daar waar nodig extra ondersteuning beschikbaar is. Ontwikkeltraject Ambulante jeugdhulp Nadat gemeenten op 1 januari 2015 verantwoordelijk werden voor de jeugdhulp is er veel ontwikkeld, veranderd en verbeterd. Desondanks is geconstateerd dat de, met decentralisatie van de jeugdhulp, beoogde transformatie nog onvoldoende heeft plaatsgevonden. En de kosten van de jeugdhulp nemen nog steeds toe terwijl de hulp voor de meest kwetsbare jeugdigen onder druk staat.

Op basis van een onderlinge dialoog met zorgaanbieders is er een opdracht uitgewerkt voor de lange termijn (inclusief verlengopties en looptijd van maximaal 10 jaar) met onze ontwikkelpartners. De ontwikkelpartners voeren alle ambulante jeugdhulp uit voor de gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld. Gezamenlijk met het omliggende veld en de ontwikkelpartners is de ontwikkelagenda opgesteld en wordt deze uitgevoerd. Deze ontwikkelagenda vormt de basis voor het jeugdhulplandschap. De ontwikkelagenda bestaat uit de volgende thema’s: • •

Ontwikkeling integraal aanbod aan ambulante dienstverlening (alternatief voor huidige arrangementensystematiek); Samenwerking voorliggend veld en onderwijs;

-72-

Jaarstukken 2024

• • • •

Normaliseren (afbakening inzet en perspectief centraal stellen); Regie; Financieel kader; Monitoring.

Hervormingsagenda Het huidige jeugdstelsel is niet houdbaar, vandaar dat het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 hebben opgesteld om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beheersbaar te maken. De Hervormingsagenda Jeugd is op 19 juni 2023 definitief vastgesteld, ondertekend en aangeboden aan de Tweede Kamer en Eerste Kamer. De definitieve vaststelling van de Hervormingsagenda Jeugd betekent dat alle partijen in volle vaart aan de slag gaan met de grootste hervorming van de jeugdzorg sinds 2015. De Hervormingsagenda is een beleidsagenda die een maatschappelijke beweging wil stimuleren, zodat voor jeugdigen die dat nodig hebben blijvend hulp beschikbaar is. De vraag naar jeugdhulp kan, zoals gezegd, niet los worden gezien van (de situatie van) het gezin waarin een jeugdige opgroeit: Armoede, schulden, huisvestingsproblematiek, onderwijs, de druk van de prestatiemaatschappij en problematiek van ouders, maar is domein overstijgend. Dit sluit aan bij de regionale plannen om komende jaren stappen te zetten in het structureel verbeteren van jeugdzorg. In april 2024 is de deskundigencommissie gestart. De externe, onafhankelijke commissie volgt de uitvoering van de Hervormingsagenda en brengt hierover zwaarwegend advies uit aan het Rijk en de VNG.

Dit advies is in januari 2025 uitgebracht. De commissie constateert dat de inspanningen van gemeenten nog niet het gewenste rendement opleveren door een te beperkte aanpak en onduidelijkheid over besparingen. Er wordt een verbreding van de agenda voorgesteld, inclusief thema's als bestaanszekerheid, onderwijs en wonen. De commissie adviseert dat het rijk en gemeenten de financiën (de tekorten) voor 2023 en 2024 gelijkmatig verdelen, maar de VNG vindt het pijnlijk dat niet alle tekorten worden gecompenseerd. De VNG steunt de aanbevelingen voor aanpassing van het financieel kader vanaf 2025 en benadrukt de urgentie van gemeentelijke financiële kwesties. Daarnaast zijn vervolgstappen in bestuurlijke overleggen en een campagne aangekondigd om de financiële problemen van gemeenten breed onder de aandacht te brengen. Inzetten op versterken sociale pedagogische basis Een van de opdrachten van de transformatie jeugd is het versterken van de sociale (pedagogische) basis. Een stevige pedagogische basis stimuleert de ontwikkeling van kinderen en ondersteunt ouders bij het opvoeden. Een stevige basis draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien en helpt bij het omgaan met alledaagse problemen. Een stevige sociale basis is een belangrijk onderdeel van preventiebeleid voor de jeugd.

Het is van belang dat jeugdigen en gezinnen zoveel mogelijk toegerust zijn om (hulp)vragen gezamenlijk en in hun sociale context op te pakken en als dat niet lukt, antwoorden laagdrempelig weten te vinden. We leggen aan ouders beter uit waar ze terecht kunnen met hun vragen. Daarbij is lokaal een stevige pedagogische basis nodig, waarbij aandacht is voor ouderschap, de context van het gezin en het brede sociale domein. De pedagogische basis bestaat uit basisvoorzieningen voor jeugdigen en gezinnen zoals opvang, onderwijs, welzijn, jongerenwerk, sport en jeugdgezondheidszorg en lokale teams met laagdrempelige informatie voor ouders over opvoeden en opgroeien (ook online). We willen meer duidelijkheid geven aan de in de Jeugdwet aan gemeenten gegeven opdracht om het opvoedkundige klimaat in gezinnen, wijken, buurten, scholen en kinderopvang te versterken Het versterken van de sociale basis gaat over het omzien naar elkaar in dorpen en buurten, maar ook over het autonoom kunnen leven met eigen regie en een netwerk vanuit die basis. We hebben diverse preventieve interventies voortgezet, waaronder Kansrijke Start Parkstad en Zuid-Limburg. In dit actieprogramma werken we samen met een groot aantal externe partners gericht op een goede start van kinderen in het leven. Daarnaast is in de gemeente de praktijkondersteuner GGZ Jeugd in 2024 begonnen.

Tevens worden vanuit GALA activiteiten uitgezet om de sociale basis te verstevigen (zie hoofdstuk 7). Daarnaast biedt Impuls zowel individuele ondersteuning, als ontwikkeling in groepsverband met andere jeugdigen en/of ouders. Hierin werkt Impuls intensief samen met de basisscholen, kinderopvang, huisartsen en zorgpartners. Waar noodzakelijk wordt de ondersteuning bij zwaardere zorgvragen aangevuld met zorgpartners.

-73-

Jaarstukken 2024

Landelijke tarieven gecertificeerde instellingen (GI’s) De werkdruk in de jeugdbescherming is en blijft hoog, professionals hebben het zwaar en kinderen en gezinnen kunnen onvoldoende rekenen op tijdige jeugdbescherming en jeugdhulp. Momenteel wordt er een subsidie verstrekt aan de gecertificeerde instellingen. Deze is in 2023 verhoogd. Gemeenten en Rijk zijn het echter eens dat extra stappen moeten worden gezet om alle kinderen en gezinnen tijdig en goed te kunnen begeleiden. Rijk, gemeenten en GI’s hebben gewerkt aan een landelijk tarief uit voor alle producten van de GI’s. Met dit landelijk tarief zijn alle Gecertificeerde Instellingen in staat de caseload van hun medewerkers te verlagen en de ondersteuning van hun medewerkers te verbeteren. Hierdoor kunnen de jeugdzorgwerkers van alle Gecertificeerde Instellingen de jeugdigen en gezinnen waarvoor jeugdbescherming of jeugdreclassering aan de orde is, meer tijd en aandacht geven. De tarieven zijn met terugwerkende kracht aangepast. Continuïteit jeugdhulp Taskforce Op 16 januari 2024 hebben vertegenwoordigende wethouders Jeugd uit de vier Jeugdzorgregio’s van Limburg een brief gestuurd aan VWS, VNG en de Jeugdautoriteit over hun zorgen betreffende het jeugdzorglandschap in Limburg.