7. Bijlage 1 Integraal Veiligheidsplan SVBBL 2023-2026.pdf
Tekst van het document
SVBBL
2023 - 2026
Integraal Veiligheidsplan SVBBL Politiebasisteam Brunssum-Landgraaf, gemeente Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf.
Inhoud Inleiding
3
1.
Terugblik 2020-2023
4
1.1
Veilige woon- en leefomgeving
4
1.2
Integriteit en veiligheid
5
2.
Het veiligheidsbeeld van de SVBBL-gemeenten
7
2.1
Trends en ontwikkelingen
7
2.2
Demografische samenstelling van het gebied
10
2.3
De veiligheidsproblematiek op hoofdlijnen
11
2.3.1
Veilige woon- en leefomgeving
11
2.3.2
Bedrijvigheid en veiligheid
12
2.3.3
Jeugd en veiligheid
13
2.3.4
Fysieke veiligheid
14
2.3.5
Integriteit en veiligheid
14
2.3.6
Strategisch thema 1: Digitale criminaliteit
15
2.3.7
Strategisch thema 2: Zorg en Veiligheid
16
3.
Geprioriteerde thema’s
17
4.
Strategische uitgangspunten
20
5.
Borging
21
5.1
Uitvoering
21
5.2
Monitoring en evaluatie
21
5.3
Financiële consequenties
21
Inleiding
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 3
De gemeenteraden van Simpelveld,
basisteam/lokale driehoek krijgt de aansturing van
het landelijk kernbeleid veiligheid: veilige woon- en
Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen
de politie meer kracht omdat we als gemeenten
leefomgeving, bedrijvigheid en veiligheid, jeugd
één bestuurlijk geluid en prioritering hebben. Bij het
en veiligheid, fysieke veiligheid en integriteit en
opstellen van dit beleidskader is tevens rekening
veiligheid. Deze veiligheidsvelden worden gebruikt
gehouden met de prioriteiten die zijn opgenomen
voor de beschrijving van het beleid. Als aanvulling
in de Nationale Veiligheidsagenda 2023-2026 en
daarop is gekozen om twee aanvullende strategische
het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 van de politie
thema’s op te nemen: digitale criminaliteit en zorg
eenheid Limburg.
& veiligheid. Deze thema’s lopen als een rode draad
en Landgraaf (SVBBL) stellen het beleidskader voor de integrale aanpak van de veiligheidsproblematiek vast. Dit gebeurt vierjaarlijks middels het integraal veiligheidsplan. Het integraal veiligheidsplan stelt de gemeenteraad in
door meerdere veiligheidsvelden heen en gezien de
staat om te sturen op de prioriteiten in de
Beleidscyclus
aanpak van veiligheidsproblematiek.
In de regel beslaat de looptijd van een integraal
De burgemeesters van de SVBBL-gemeenten (die onderdeel zijn van het politiebasisteam BrunssumLandgraaf) hebben de wens om de aanpak van veiligheidsproblematiek te versterken. Dit willen zij
veiligheidsplan een (raads)periode van vier jaar. Aan het eind van de cyclus van vier jaar, vindt een evaluatie plaats van het integraal veiligheidsbeleid. Indien noodzakelijk, vindt bijstelling van de
doen door de kaders voor het veiligheidsbeleid zoveel
prioriteiten plaats. De looptijd van het voorliggend
mogelijk met elkaar af te stemmen en in de realisering
integraal veiligheidsplan bedraagt vier jaar: 2023
van de gedeelde beleidsdoelstellingen samen te werken.
tot en met 2026. Alle SVBBL-gemeenten inclusief
Voor u ligt dan ook het integraal veiligheidsplan van de SVBBL-gemeenten. De individuele gemeenten blijven uiteraard regisseur van en verantwoordelijk voor het lokale beleid. Dit beleidskader wordt daarin zoveel als mogelijk geïntegreerd. Dat kan door een aanvulling op deze nota of door middel van een lokaal uitvoeringsprogramma dat door het college van burgemeester en wethouders wordt vastgesteld. Met een integraal veiligheidsplan op niveau van het
gemeenteraden, alsook politie en OM worden betrokken bij eventuele tussentijdse heroverwegingen van prioriteiten.
Begrip integrale veiligheid
ernst en omvang ervan, is het van belang dat deze overkoepelende thema’s extra aandacht krijgen.
Leeswijzer Het eerste hoofdstuk geeft een terugblik op de behaalde resultaten naar aanleiding van de gestelde doelstellingen in de kadernota integrale veiligheid 2020-2022. In het tweede hoofdstuk volgt een omschrijving van de (veiligheids)trends en ontwikkelingen. Daarnaast gaat dit hoofdstuk in op de kenmerken van het werkgebied en wordt de veiligheidsproblematiek aan de hand van de veiligheidsvelden op hoofdlijnen omschreven. In het derde hoofdstuk komen de geprioriteerde veiligheiden leefbaarheidsthema’s aan bod. Aan ieder thema of
Integrale veiligheid is een veelomvattend begrip. Het
subthema is een aantal doelstellingen gekoppeld. In
gaat om leefbaarheid en veiligheid en omvat een scala
hoofdstuk vier zijn de strategische uitgangspunten
aan thema’s. Het integraal veiligheidsterrein bestaat
omschreven en ten slotte gaat hoofdstuk vijf nog kort
uit vijf veiligheidsvelden die onderdeel uitmaken van
in op de borging van de gemaakte beleidskeuzes.
SVBBL
1. Terugblik 2020-2023
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 4
In de kadernota 2020-2022 waren
De afgelopen jaren is geconstateerd dat het aantal
een terugkoppeling van de ondernomen acties en
de veiligheidsvelden veilige woon-
meldingen van overlast jeugd, kwetsbare personen
geboekte resultaten naar aanleiding van de melding
met verward gedrag en woonoverlast is gestegen.
die zij hebben gemaakt.
en leefomgeving en ondermijning/ bestuurlijke weerbaarheid geprioriteerd. Per veiligheidsveld zijn destijds een aantal doelen gesteld. In dit hoofdstuk wordt teruggeblikt op de gestelde doelen en de behaalde resultaten per geprioriteerd veiligheidsveld.
1.1 Veilige woon- en leefomgeving Aan het veiligheidsveld veilige woon- en leefomgeving waren de volgende doelstellingen gekoppeld:
1. De High Impact Crime cijfers nemen niet meer toe, overlast blijft zo veel mogelijk beperkt. In de afgelopen jaren is het aantal incidenten dat betrekking heeft op High Impact Crimes drastisch afgenomen. De grootste daling heeft, mede vanwege de coronapandemie, plaatsgevonden bij het aantal
Middels de lokaal ingerichte structuren heeft een integrale persoon- en/of groepsgerichte aanpak
We streven er te allen tijde naar dat zoveel mogelijk
plaatsgevonden om de overlast beheersbaar te
inwoners zich veilig voelen in onze gemeenten. Uit
maken. Per casus is maatwerk verricht waarbij (een
de landelijke veiligheidsmonitor 2021 blijkt dat 33%
combinatie van) preventie, repressie of zorg de
van de Nederlanders zich weleens onveilig voelt. De
uitgangspunten zijn.
resultaten van de Parkstadmonitor 2021 tonen aan dat de gemeenten Brunssum en Landgraaf, alsook de
2. Behoud en waar mogelijk verbetering van de kwaliteit van de woonomgeving. Verloedering in de wijken brengen we terug. De afgelopen jaren is een groot aantal meldingen over de openbare ruimte opgepakt en afgehandeld,
Inwoners zijn een van onze belangrijkste partners als
woonomgeving.
het gaat om het zorgdragen voor een veilige woonen leefomgeving. Met deelname aan WhatsApp
Met de beschikbare capaciteit bij gemeenten en
criminaliteit onverminderd is doorgezet naar andere
politie zijn overlastmeldingen zoveel als mogelijk
vormen van criminaliteit, zoals digitale criminaliteit.
opgevolgd. Daar waar mogelijk ontvangen inwoners
SVBBL
dan twee jaar geleden.
voor het behoud van de fysieke kwaliteit van de
verschuiving van de meer traditionele vormen van
criminelen daardoor minder gelegenheid kregen om
daarentegen wel aan zich minder onveilig te voelen
dragen wij een gezamenlijke verantwoordelijkheid
vernielingen en graffiti. Samen met onze inwoners
criminaliteit te plegen. De keerzijde hiervan is dat de
dat inwoners noodgedwongen meer thuis waren en
landelijk gemiddelde. Inwoners van Landgraaf geven
4. Onze burgers zijn meer betrokken bij hun buren en hun buurt en voelen ook een verantwoordelijkheid daarvoor.
variërend van parkeeroverlast en afval, tot
3. Onze inwoners ervaren dat we de problematiek rondom leefbaarheid en veiligheid in hun wijk serieus nemen en voelen zich minder onveilig.
woninginbraken. Een logische verklaring hiervoor is
kern Schinveld (Beekdaelen) hoger scoren dan het
buurtpreventiegroepen, Burgernet en het melden van misstanden bij Meld Misdaad Anoniem dragen inwoners hieraan bij. De afgelopen jaren zijn gerichte communicatiecampagnes ingezet om deze aantallen te verhogen, met succes.
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 5
De resultaten van de Parkstadmonitor geven ook een
belastingdienst, het OM en inspectiediensten).
respectievelijk lokale overleggen en de (regionale)
indicatie van de mate waarin inwoners zich betrokken
In 2019 tot en met 2022 is het project Hennep Aanpak
ondermijningstafel SVBBL die in 2020 is opgericht.
voelen bij hun buurt. Gebleken is dat het overgrote
Parkstad uitgevoerd. In de gemeenten Landgraaf,
In samenwerking met onder andere het Regionaal
merendeel van de inwoners van de vijf gemeenten
Voerendaal, Simpelveld en Beekdaelen zijn 3.564
Informatie- en Expertisecentrum en de politie zijn
zich hierbij betrokken voelt: 60%-75%.
panden gecontroleerd op hennepteelt. Naast dat de
signalen van ondermijning structureel verrijkt en
overheid zichtbaar aanwezig is in de wijken, is met
zijn integrale plannen opgesteld en interventies
het project meer bekendheid verworven rondom
uitgevoerd. Ook zijn nieuwe ondermijningsbeelden
ondermijnende criminaliteit. De veiligheid is in zowel
(IOB’s) ontwikkeld, ondermijningsartikelen opgenomen
objectieve als subjectieve zin bevorderd en daarnaast
in de Algemene Plaatselijke Verordeningen en diverse
heeft het uitvoeren van controles een preventieve
projecten gestart zoals de implementatie van het
werking.
Digitaal Opkopers Register (DOR).
Er is actief gebruik gemaakt van de verschillende
Door het structureel verrijken van signalen is meer
mogelijkheden van wet- en regelgeving, zoals de
zicht verkregen op de aard en omvang van de
Wet Bibob, Opiumwet en Algemene Plaatselijke
georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit in
Verordening, om ondermijnende criminaliteit tegen te
de regio. Dit betekent echter niet per definitie dat
gaan. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan
wij ook meer grip hebben gekregen op deze veelal
het sluiten van drugspanden. In 2021, 2020 en 2019
onzichtbare en complexe problematiek. Het aantal
hebben de SVBBL-burgemeesters respectievelijk 65,
dumpingen van synthetisch- en hennepdrugsafval, het
63 en 48 drugspanden gesloten.
aantal drugspanden dat jaarlijks wordt gesloten en het
1.2 Integriteit en veiligheid Aan het veiligheidsveld integriteit en veiligheid waren de volgende doelstellingen gekoppeld:
1. We zijn een minder aantrekkelijke omgeving voor georganiseerde criminaliteit. De afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in het creëren van bewustwording rondom ondermijning. Voor inwoners, ondernemers, gemeenten, raadsleden en ketenpartners zijn geregeld trainingen, bewustwordingscampagnes en informatiebijeenkomsten georganiseerd. Met als doel inzicht te verschaffen in de aard, omvang en gevolgen van ondermijning en om handelingsperspectief te bieden voor het herkennen en melden van signalen. Ook beschikken alle gemeenten over weerbaarheidsscans. Er is ingezet op het verstoren en beter zicht krijgen op criminele samenwerkingsverbanden door het uitvoeren van integrale controles in samenwerking met onze partners (onder andere de politie,
SVBBL
ontstaan van nieuwe fenomenen zoals vastgoedfraude
2. We hebben meer inzicht in en grip op de georganiseerde criminaliteit en op de ondermijnende invloed daarvan op de lokale samenleving. De afgelopen jaren heeft in samenwerking met ketenpartners een lokale en regionale aanpak van ondermijning plaatsgevonden middels de
en zorgfraude in combinatie met ondermijning, bevestigt dat er nog veel stappen te zetten zijn alvorens gesteld kan worden dat de problematiek onder controle is.
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 6
3. We geven optimaal invulling aan de eisen voor bestuurlijk en ambtelijke weerbaarheid. Dat wil zeggen: - Er is sprake van een veilige werkomgeving; er wordt integer gehandeld. Op lokaal niveau is op diverse manieren aandacht geschonken aan integer handelen en het bieden van een veilige werkomgeving.
- We beschikken over een goede en veilige informatiehuishouding. Iedere gemeente heeft hierin de eerste stappen gezet met de inzet van de Functionarissen Gegevensbescherming en de Chief Information Security Officers (CISO).
- We beschikken over een goede informatiepositie. Alle SVBBL-gemeenten zijn aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem (MMA): hét meldpunt waar burgers anoniem verdachte signalen kunnen melden. De informatiepositie is versterkt door interne en externe informatie, binnen de wettelijke mogelijkheden, bij elkaar te brengen. Bijvoorbeeld door de informatie die binnenkomt via MMA te combineren met informatie van handhavers.
- We hebben de aanpak en de inrichting van de organisatie van de Bestuurlijke aanpak op orde. Alle SVBBL-gemeenten hebben de bestuurlijke aanpak van ondermijning ingericht in de lokale organisatie.
SVBBL
2. Het veiligheidsbeeld van de SVBBL-gemeenten In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de trends
• Cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit;
en ontwikkelingen in de samenleving op
• Jeugdcriminaliteit;
het gebied van leefbaarheid en veiligheid, de demografische samenstelling van het werkgebied SVBBL en de voorliggende veiligheidsproblematiek op hoofdlijnen.
• Internationalisering. Digitale criminaliteit
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 7
ondermijning in allerlei verschijningsvormen. Daarom is een regionale aanpak de basis van de strijd tegen ondermijning.
Maatschappelijke onrust Aangekondigde, maar ook onaangekondigde
Met de toenemende digitalisering van de samenleving
demonstraties en acties die voortvloeiden uit
2.1 Trends en ontwikkelingen
neemt het risico om slachtoffer te worden van delicten
maatschappelijke onrust legden een enorm beslag op
Prioriteiten regionaal beleidsplan politie 20242027
gerelateerd aan digitale criminaliteit ook toe. Zoals
de politiecapaciteit in Limburg. Voorbeelden zijn de
later in dit hoofdstuk zal blijken, is er tevens sprake
avondklokrellen in Venlo, Roermond, Stein en Geleen.
van een verschuiving in het aantal delicten op het
Er waren ook boerenprotesten en uit de hand gelopen
Vierjaarlijks stelt de regionale driehoek
gebied van traditionele criminaliteit naar digitale
(regioburgemeester, hoofdofficier van justitie en
voetbalwedstrijden, waar frustratie
criminaliteit.
werd botgevierd, resulterend in geweld tegen
politiechef eenheid Limburg) het regionaal beleidsplan politie vast. In dit plan zijn zowel de prioriteiten en doelstellingen uit de nationale veiligheidsagenda 2023-2026 verwerkt, als die uit de lokale integrale veiligheidsplannen. Naar verwachting worden de volgende veiligheidsthema’s geprioriteerd:
• Georganiseerde en ondermijnende criminaliteit: verdovende middelen, witwassen, mensenhandel, excessief geweld;
• De verdeelde samenleving: maatschappelijke onrust, kwetsbare personen met onbegrepen gedrag, extremisme, radicalisering en terrorisme;
hulpverleners en doxing (het openbaar delen van In 2021 is daarom de Taskforce Cyber Limburg
persoonsgegevens, in dit geval van politieagenten,
opgericht. Dit betreft een samenwerkingsverband,
met als doel om te intimideren).
bestaande uit onder andere Limburgse gemeenten, OM en politie om gemeentegrensoverschrijdend
Een andere trend is de zogeheten soevereine
samen te werken en burgers en ondernemers
beweging, bestaande uit inwoners die zichzelf
weerbaar te maken en te beschermen tegen deze
beschouwen als autonome mensen die niet gebonden
vorm van criminaliteit.
zijn aan wet- en regelgeving. Kenmerkend voor deze
Regionale versterkingen Limburg is gezien de grensligging met Duitsland en België een gewilde omgeving voor criminelen. Ook de SVBBL-gemeenten worden geconfronteerd met een toename aan georganiseerde criminaliteit en
groep is het wantrouwen jegens de overheid en verspreiding van desinformatie en complottheorieën. Deze beweging is niet per definitie problematisch, echter kan dit er wel toe leiden dat aanhangers schulden gaan opbouwen of in aanraking komen met handhaving, politie of leerplicht.
SVBBL
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 8 Aanpak mensenhandel Nederlandse gemeenten zijn verplicht om per 2022 beleid te hebben op dit thema, dat raakvlak heeft met meerdere zorg- en veiligheidsvelden. In de periode 2021-2022 is hiervoor op de schaal Zuid-Limburg een beleids- en uitvoeringsplan opgesteld, dat eind 2022 is vastgesteld door de colleges B&W van de ZuidLimburgse gemeenten. Aan de individuele gemeenten is het de taak om de lokale en regionale aanpak te borgen aan de hand van het beleids- en uitvoeringsplan.
Onderzoek politiemeldingen personen met verward gedrag
Doorontwikkeling nazorg ex-gedetineerden Parkstad In 2022 is in de Parkstadregio een project voor de doorontwikkeling van de nazorg aan ex-gedetineerden in gang gezet. Centrale doelstelling is het verbreden en verstevigen van de nazorg aan ex-gedetineerden door meer uit te stromen gedetineerden te bereiken voor succesvolle re-integratie in de samenleving en hiermee recidive te voorkomen. Met toepassing van de huidige nazorg-coördinatie kan slechts 30 procent van de uitstromende gedetineerden worden bereikt. Op niveau Parkstad betekent dit dat - op basis van de
Het VIA is organisatorisch ondergebracht bij de Zuid-Limburgse Zorg- en Veiligheidshuizen die hier gezamenlijk uitvoering aan geven. Met gemeenten in Zuid-Limburg zijn afspraken gemaakt over verrijking en veilige informatie-uitwisseling. Om het VIA duurzaam te kunnen borgen en verder te ontwikkelen, is vanaf 2022 financiering door de gemeenten gevraagd en verkregen. Tot deze doorontwikkeling behoort het realiseren van de zogenaamde wederkerigheid in de informatievoorziening en verrijking, met dien verstande dat gemeenten bij het VIA hiervoor terecht kunnen.
uitstroomcijfers 2020 - circa 100 ex-gedetineerden daadwerkelijk van nazorg worden voorzien. Met toepassing van het nieuwe concept van verstevigde
In juni 2021 is een onderzoek gepubliceerd over
nazorg wordt ervan uitgegaan dat dit aantal kan
politiemeldingen die betrekking hebben op personen
worden verdubbeld naar minimaal 60 %, omgerekend
met verward gedrag in Limburg. Uit de resultaten
200 uitstromers.
van het onderzoek blijkt dat het aantal meldingen in 2019 sterk is gestegen ten opzichte van 2017. Uit meer recente politiecijfers blijkt dat deze stijging op provinciaal niveau ook in 2020 en 2021 is doorgezet. Daarnaast ligt het aantal meldingen in Zuid-Limburg hoger dan in Noord- en Midden-Limburg, is een relatief kleine groep (12%) verantwoordelijk voor bijna de helft (48%) van de meldingen en pleegt twee derde geen delicten. Naar aanleiding van dit onderzoek is in 2022 in gemeente Heerlen een pilot uitgezet die als doel heeft om het aantal meldingen te verminderen.
Verbindingsknooppunt informatie en advies Doel van het Verbindingsknooppunt informatie en advies (VIA) is een sluitend systeem te realiseren om niet-acute zorgmeldingen verward gedrag van de politie richting gemeente/lokaal sociaal domein of zorgdomein te brengen, opdat tijdig een behoorlijke opvolging wordt gegeven aan deze meldingen. Hierdoor wordt een sluitende ketenaanpak bereikt en daarmee een vermindering van het aantal (herhaalde) meldingen en het voorkomen van escalatie.
SVBBL
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 9
Nieuwe samenwerkingsverbanden
Commissie zorg en Veiligheid Zuid-Limburg
Regionaal Interventieteam Parkstad
De afgelopen jaren is gewerkt aan een regionale
Begin 2022 is zowel het ambtelijke als bestuurlijke draagvlak voor een samenwerking op het gebied van ondermijning binnen Parkstad uitgesproken. Die samenwerking kan mogelijk tot stand komen in de vorm van een regionaal interventieteam voor Parkstad. Om dit te onderzoeken is een kwartiermaker aangesteld die in 2023
netwerkstructuur (regietafel) met een overkoepelende, coördinerende en strategische rol waar de thema’s rond het snijvlak zorg en veiligheid optimaal worden verbonden. Alle partijen die een relatie hebben tot het onderwerp moeten op de juiste wijze worden betrokken ten gunste van een optimale dienstverlening in de uitvoering.
een advies hierover uitbrengt.
In 2021 is dit netwerk opgericht onder de naam Commissie
Ondermijningstafel SVBBL
beginsel op het leggen van verbindingen en integrale
De Ondermijningstafel (OT) SVBBL is in 2020 opgericht en focust zich op de procesmatige en inhoudelijke afstemming van ondermijningscasussen binnen de betreffende gemeenten. Binnen de samenwerking wordt expertise gedeeld, een zoveel als mogelijke uniforme werkwijze gehanteerd en effectiviteit en efficiëntie gerealiseerd bij
Zorg en Veiligheid. De focus van de commissie lag in advisering in de regio. Het streven is om toe te werken naar een stevigere basis met het perspectief op doorzettingsmacht en eventueel besluitvorming. De regio Parkstad wordt vertegenwoordigd door burgemeester van der Rijt (gemeente Brunssum).
de deelnemende organisaties: gemeenten, RIEC, politie,
Bestuurlijk overleg zorg en veiligheid Parkstad
Openbaar Ministerie en de belastingdienst.
De regio Parkstad kent al enige tijd een ambtelijk overleg zorg en veiligheid, maar de bestuurlijke verbinding
Driehoek Parkstad
ontbrak vooralsnog. Uit diverse overleggen en landelijke
De regio Parkstad kent drie lokale driehoeksoverleggen
rapporten blijkt dat een betere en slimmere manier van
waarin de burgemeester(s), teamchef van de politie en
samenwerken, waaronder het uitwisselen van kennis en
officier van justitie trends bespreken op het gebied van
het efficiënt aanvliegen van thema’s, noodzakelijk is om de
leefbaarheid en veiligheid. Tevens maken zij afspraken
combinatie van zorg- en veiligheidsvraagstukken adequaat
over de inzet van capaciteit. In 2022 is met succes
op te pakken en te borgen. Hiervoor is in 2021 het
geëxperimenteerd met een vierde driehoeksoverleg
bestuurlijk overleg zorg en veiligheid Parkstad opgericht,
op Parkstadniveau, waarin zeven gemeenten, drie
waarin de focus ligt op thematiek op het snijvlak zorg en
politiebasisteams en het OM kennis en expertise bundelen
veiligheid. Met dit overleg zijn tevens andere bestuurlijke
op thematiek die gemeentegrens en politiebasisteam overstijgend is.
SVBBL
en ambtelijke overlegstructuren, waarbij sprake was van overlap, komen te vervallen.
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 10
Lobby-/beïnvloedingsstrategie Op provinciaal niveau is het plan van aanpak “Netwerk Veilig Limburg” in ontwikkeling. In dit plan wordt gesproken over een lobby-/beïnvloedingsstrategie. Het doel van deze lobby-/beïnvloedingsstrategie is om inhoud en vorm te geven aan een beïnvloedingsstrategie voor de middellange en langere termijn door het opzetten en uitbouwen van een breed integraal strategisch netwerk. Dit netwerk kan gebruikt worden voor een lobby voor het toekennen van extra financiële middelen door het kabinet voor meer politiecapaciteit en een duurzame gezamenlijke aanpak van complexe Limburgse veiligheidsvraagstukken. Bijvoorbeeld door het aangaan van allianties/inrichten van effectief partnerschap en nieuwe manier van samenwerking. Tevens kan het gebruikt worden voor een betere positionering in het publieke krachtenveld waar we in onderlinge samenwerking en met inzet van ieders eigen kracht, expertise en verantwoordelijkheid kunnen komen tot een integrale strategische veiligheidsaanpak die aansluit bij de behoefte van de veranderende Limburgse samenleving en haar (internationale) context.
Inwonertevredenheid over politie De Parkstadmonitor 2021 heeft uitgewezen dat inwoners ontevreden zijn over de zichtbaarheid van de politie en de wijkagenten. Een directe
verklaring hiervoor kan zijn gelegen in het feit dat
meer stedelijke kenmerken, hoewel ook zij het nodige
politiebasisteams binnen de eenheid Limburg,
groen hebben.
waaronder basisteam Brunssum-Landgraaf al geruime tijd onderbezet zijn.
In het gebied ligt een aantal middelgrote en grote bedrijventerreinen. Recreatie, toerisme en
Het vooruitzicht voor de komende jaren is dat de
evenementen zijn belangrijke economische factoren.
capaciteit pas na 2024 zal worden uitgebreid.
We liggen in een regio, die te maken heeft met
Herverdeling van de politieformatie naar aanleiding
bevolkingskrimp en vergrijzing. Het is een gebied met
van het onderzoeksrapport en de geleidelijke instroom
relatief hoge werkloosheid en sociale problematiek.
van nieuw, startbekwaam politiepersoneel ligt hieraan
Met uitzondering van Voerendaal grenst de regio
ten grondslag. In de tussenliggende periode zal vanuit
aan of wordt omringd door buitenland, met een
de politie scherp gestuurd worden op prioriteiten
dicht bevolkt en verstedelijkt karakter aan de andere
en samen met partners slimme allianties worden
kant van de grens. Door het gebied lopen drukke
gesloten. Ook gemeenten kunnen de politie ontlasten
verkeersaders, zowel wegen als spoorlijnen.
door bepaalde taken over te nemen, bijvoorbeeld met (extra) inzet van Boa’s of straatcoaches.
2.2 Demografische samenstelling van het gebied De vijf SVBBL-gemeenten beslaan een groot deel van de regio Zuid-Limburg. Met een bevolking van 123.000 (CBS, 2022) op een grondgebied van 167 vierkante kilometer, vormen we het grootste basisteam gebied van Parkstad. Beekdaelen, Simpelveld en Voerendaal zijn landelijke gemeenten met een relatief lage bevolkingsdichtheid. Ze bestaan uit dorpskernen, die landelijk zijn of zo aandoen. Er is veel buitengebied. Brunssum en
Wat betekent dit voor de leefbaarheid en veiligheid? Krimp van de bevolking heeft sociale, economische en ruimtelijke gevolgen, die de kwaliteit van de woonomgeving en de leefomgeving negatief kunnen beïnvloeden en daarmee de veiligheid en leefbaarheid. Te denken valt aan leegstand van woningen en bedrijfspanden, kans op verloedering en afname van sociale controle. Dergelijke omstandigheden vormen een voedingsbodem voor ondermijnende criminaliteit. Panden worden verkocht of ongewild verhuurd aan criminelen, die het pand gebruiken voor hennepteelt of andere illegale activiteiten.
Landgraaf hebben een hogere bevolkingsdichtheid en
SVBBL
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 11
De grensligging wordt door criminelen bewust
subjectieve veiligheid een rol. Meer specifiek heeft dit
en parkeeroverlast een (lichte) toename in gemelde
gebruikt voor diverse soorten van criminaliteit. Drukke
veld betrekking op de volgende thema’s:
overlast in de verschillende gemeenten. Bij het
verkeersaders leiden tot sterke verkeersstromen
Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad is sprake van een
en met deze goederen- en mensenstromen hangen
• Sociale kwaliteit: overlast verwarde personen,
toename in hoeveelheid casuïstiek over de afgelopen
diverse vormen van criminaliteit samen zoals
buren, zwervers, drugs- en drankoverlast en
jaren als het gaat om personen met verward gedrag
ladingdiefstallen, overvallen en woninginbraken.
parkeeroverlast;
die overlast veroorzaken.
Door de directe nabijheid van landsgrenzen heeft de regio een hoge mate van blootstelling aan grensoverschrijdende criminaliteit.
• Fysieke kwaliteit: onder andere vernielingen, graffiti en zwerfvuil;
• Objectieve veiligheid: veelvoorkomende
De cijfers van de Parkstadmonitor geven aan in hoeverre inwoners vinden dat er sprake is van jeugden woonoverlast in hun directe omgeving. Gebleken
2.3 De veiligheidsproblematiek op hoofdlijnen
• Subjectieve veiligheid, de mate waarin inwoners
Voor de analyse van de problematiek in het gebied
zich veilig voelen.
scoren ten opzichte van andere gemeenten en/of
van de politie, Veilig Thuis, Zorg- en Veiligheidshuis
Het behouden en waar mogelijk verbeteren van
echter worden gesteld dat de scores voldoende zijn.
Parkstad, integrale ondermijningsbeelden van het
een leefbare en veilige woonomgeving is een
RIEC en data van Waarstaatjegemeente.nl. Daarnaast
verantwoordelijkheid die we delen met de inwoners
is gebruik gemaakt van de subjectieve cijfers van de
van de vijf gemeenten. Burgerparticipatie en
Parkstadmonitor 2021, waar alle SVBBL-gemeenten
zelfredzaamheid speelt hierbij een belangrijke rol.
aan hebben deelgenomen. Duiding van de cijfers heeft
Denk aan deelname in de vrijwillige wijkteams, de
plaatsgevonden door een ambtelijke afvaardiging van
WhatsApp buurtpreventiegroepen en Burgernet,
de SVBBL-gemeenten en politie. Daarbij is eenieders
maar ook het actief melden van misstanden bij politie,
kennis van de lokale problematiek gebruikt en op
gemeente en Meld Misdaad Anoniem.
leidt in toenemende mate tot overlast en in sommige
Sociale kwaliteit
betreft vaak mensen met psychische problematiek,
criminaliteit en High Impact Crimes (HIC);
is gebruik gemaakt van objectieve cijfers, afkomstig
lokaal niveau informatie opgehaald bij ketenpartners.
2.3.1 Veilige woon- en leefomgeving
Voor de sociale kwaliteit van de woon- en
Het veiligheidsveld veilige woon- en leefomgeving
leefomgeving constateren we op basis van de
heeft betrekking op de veiligheid en de leefbaarheid
politie- en gemeentecijfers over overlast verwarde
in de buurten. Hierbij spelen zowel objectieve als
personen, buren, zwervers, drugs- en drankoverlast
SVBBL
is dat met name Schinveld (Beekdaelen), Ubach over Worms (Landgraaf) en geheel Brunssum relatief hoog dorpskernen en wijken. Op een schaal van 1 tot 10 kan
In veel gevallen heeft dergelijke overlast een relatie met multi-probleemgezinnen, botsende levensstijlen, toenemende individualisering, afname van sociale cohesie en goed nabuurschap. Ook het gegeven dat hulpbehoevende en kwetsbare inwoners langer thuis wonen en burgers zelfredzaam dienen te zijn, gevallen tot risico’s op het gebied van veiligheid. Het verslaving, een licht verstandelijke beperking of onderliggend lijden. Bij het voorkomen en grip krijgen op deze problematiek is de afgelopen jaren veel progressie geboekt als het gaat om lokale en regionale
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 12
samenwerking tussen het zorg- en veiligheidsdomein
Ten aanzien van de fysieke kwaliteit is inwoners
In 2022 is het aantal delicten gerelateerd aan diefstal
en het forceren van doorbraken in complexe
gevraagd naar de mate waarin bekladding van muren
e-bikes en auto-onderdelen toegenomen in de regio.
casuïstiek. Er valt echter nog steeds veel winst te
en/of gebouwen, vernieling van bushokjes, rommel
De politie heeft hier reeds aandacht voor. In enkele
behalen en hier wordt de komende jaren dan ook
en hondenpoep op straat voorkomt in de directe
gevallen is er sprake van een grensoverschrijdend
stevig op ingezet.
woonomgeving. Gebleken is dat in Beekdaelen de
karakter en wordt de samenwerking gezocht met de
kernen Schinveld, Nuth en Amstenrade, de gemeente
Duitse politie.
Het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad, als de plek
Brunssum en de gemeente Landgraaf relatief hoog
waar zorg, veiligheid en dwang op bovenlokaal
scoren ten opzichte van andere dorpskernen/wijken
De meldingen van huiselijk geweld en
niveau samenkomen, bestaat al jaren en vervult in de
en gemeenten, maar dat de cijfers niet zorgwekkend
kindermishandeling vertonen een gelijke trend
integrale aanpak van complexe (overlast)problematiek
zijn.
over de afgelopen vier jaren. Het aantal opgelegde
een belangrijke regiefunctie.
huisverboden is echter licht gestegen de afgelopen
Fysieke kwaliteit
Veel voorkomende criminaliteit en High Impact Crimes (HIC)
Hierbij gaat het om de fysieke kwaliteit van de
High Impact Crimes (HIC) is een verzamelnaam voor
woonomgeving in dorp, wijk en buurt. Op het
delicten als woninginbraak, overvallen, straatroof
gebied van veiligheid en leefbaarheid betreft dit
en geweldsmisdrijven. Deze delicten hebben
vernielingen, graffiti, zwerfafval en andere tekenen
veel overeenkomsten, zowel qua aard als qua
Subjectieve veiligheid
van verloedering. De politiecijfers over vernielingen
dadergroepen en aanpak. De impact van HIC-delicten
De resultaten van de Parkstadmonitor 2021 tonen aan
en zaakbeschadiging laten een gelijke trend zien,
is groot. Niet alleen voor het slachtoffer, maar ook voor
dat de gemeenten Brunssum en Landgraaf, alsook de
maar bij elke gemeente komen regelmatig meldingen
de directe omgeving. Het algehele veiligheidsgevoel
kern Schinveld (Beekdaelen) hoger scoren dan het
van zwerfafval, hondenpoep en andere vormen van
kan door High Impact Crimes worden aangetast. De
landelijk gemiddelde. Inwoners van Landgraaf geven
verloedering binnen.
politiecijfers laten over de afgelopen jaren een sterke
daarentegen wel aan zich minder onveilig te voelen
daling zien in het aantal woninginbraken. Zoals reeds
dan twee jaar geleden.
Doordat de meldingen op diverse manieren worden
benoemd, valt dit grotendeels te verklaren door de
geregistreerd bij gemeenten en daardoor niet objectief
lockdowns gedurende de coronapandemie.
vergelijkbaar zijn, zijn deze cijfers in dit integraal veiligheidsplan buiten beschouwing gelaten. De
Het aantal overvallen en straatroven is relatief beperkt
afzonderlijke gemeenten kunnen desgewenst nog
gebleven en vertoont geen stijgende trend.
(extra) prioritering geven aan deze thema’s in de lokaal
Openlijk geweld en geweld in het uitgaansleven komen
op te stellen uitvoeringsplannen.
relatief weinig voor.
SVBBL
jaren. In samenwerking met Veilig Thuis werken gemeenten en (zorg-) partners continu aan het verbeteren van de aanpak van deze vormen van geweld.
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 13 2.3.2 Bedrijvigheid en veiligheid Binnen dit veiligheidsveld gaat het om de (on) veiligheid rondom recreatieve en economische voorzieningen zoals winkelcentra, bedrijventerreinen en uitgaansmogelijkheden. De politiecijfers laten hier geen verontrustende signalen zien. De bestaande aanpak lijkt daarmee afdoende. De diverse gemeenten hebben wel hun -grote en minder grote- evenementen
Daarnaast is er een social media campagne opgestart die tot eind 2023 doorloopt.
2.3.3 Jeugd en veiligheid Binnen het Kernbeleid Veiligheid richt het veiligheidsveld ‘Jeugd en Veiligheid’ zich op het verbeteren van veiligheidsbeleving van jongeren (onder de 23 jaar) en een afname van
en het aantal neemt ook gestaag toe.
jeugdcriminaliteit. Hieronder vallen thema’s als
Om de aanpak en met name ook de bewustwording
en veiligheid in en om de school. Jeugdoverlast
en preventie bij ondernemers ten aanzien van ondermijnende activiteiten te versterken, worden vanuit de Regio Deal Parkstad – Veilig Ondernemen Parkstad - een aantal projecten gerealiseerd, waaronder zes trajecten in het kader van het Keurmerk
jeugdoverlast, jeugdgroepen, alcohol en drugsgebruik uit zich in geluidsoverlast, intimiderend gedrag, zwerfvuil achterlaten en vernielingen. Het wordt jeugdcriminaliteit indien er stelselmatig sprake is van een harde kern jongeren die ernstige overlast veroorzaakt of zich schuldig maakt aan strafbare
Veilig Ondernemen (KVO).
feiten. Voor de aanpak van overlastgevende
Aanvullend daarop wordt actief campagne gevoerd.
groepsgerichte aanpak toe, waarbij per casus oog
In samenwerking met het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) hebben gedurende 2022 meerdere ‘Kiek-Oet’ bijeenkomsten plaats gevonden. Bij deze bijeenkomsten zijn circa 200 ondernemers geïnformeerd over ondermijnende criminaliteit en hebben zij een handelingsperspectief aangereikt gekregen waarmee zij zich weerbaar op kunnen stellen. De bijeenkomsten vormden de aftrap voor de campagne ‘Horen, Zien, Melden’. In de campagne wordt met een interactieve film benadrukt wat de gevolgen zijn van wel of niet melden via Meld Misdaad Anoniem.
jeugdgroepen passen we met onze partners een is voor maatwerk. Voor individuele problematische jongeren is een integrale aanpak vanuit zorg, veiligheid en soms ook vanuit het strafrecht noodzakelijk. Dat gebeurt onder regie van het Zorg- en Veiligheidshuis. Ieder kwartaal bespreekt de Driehoek SVBBL (Simpelveld, Voerendaal, Brunssum, Beekdaelen en Landgraaf) de belangrijkste leefbaarheids- en veiligheidstrends. In de afgelopen jaren kwamen de thema’s jeugdoverlast- en criminaliteit steeds prominent naar voren. Aanvullend daarop is in 2022 een onderzoek gepubliceerd door de Taskforce
SVBBL
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 14
Jeugdige Ondermijners, onderdeel van het RIEC. Uit
van de lokale gemeente is bij niet-acute crisis veel
sinds enkele jaren nieuwe fenomenen in opkomst,
dit onderzoek is gebleken dat ook ondermijnende
nadrukkelijker aanwezig.
zoals vastgoedfraude en zorgfraude in combinatie met ondermijning.
jeugdcriminaliteit nadrukkelijk zijn intrede heeft gedaan in Limburg en veel jeugdigen hier op allerlei
Naar verwachting oefent de Oekraïne-crisis en de
manieren mee in aanraking komen.
opvang van vluchtelingen de komende jaren nog verder druk uit op de bestaande capaciteit van de
Bestuurlijke en maatschappelijke weerbaarheid hangt hier nauw mee samen. Het lokaal bestuur dient in staat te zijn de ondermijnende effecten van
Zowel in de Driehoek SVBBL als in de Driehoek
gemeenten. . Ook bestaat de mogelijkheid dat een
Parkstad is bestuurlijk en ambtelijk de wens
nieuwe coronagolf haar intrede doet. Dergelijke crisis
uitgesproken om structureel te investeren in dit
leiden ertoe dat lokaal en regionaal herprioritering van
veiligheidsveld en hier hoge prioriteit aan te geven.
werkzaamheden noodzakelijk is.
2.3.4 Fysieke veiligheid
2.3.5 Integriteit en veiligheid
het effectief optreden bij eventuele incidenten waar
Verkeersveiligheid, brandveiligheid, rampenbestrijding
Dit veiligheidsveld omvat verschijnselen die een
en crisisbeheersing en externe veiligheid zijn de
inbreuk maken op onze maatschappelijke integriteit,
gemeenten intern minder onder druk komen te staan.
thema’s binnen dit veiligheidsveld. De afgelopen jaren
waaronder ondermijnende criminaliteit, bestuurlijke
werden we onder andere geconfronteerd met de
weerbaarheid en polarisatie en radicalisering.
coronapandemie, hoogwaterramp en Oekraïne-crisis. Iedere crisis is uniek en oefent veel druk uit op de
Ondermijnende criminaliteit en weerbaarheid
capaciteit van gemeenten, veiligheidsregio’s, politie en
Alle SVBBL-gemeenten beschikken over een integraal
overige ketenpartners. De gemeenten hebben als onderdeel van het
ondermijningsbeeld dat inzicht geeft in de diverse ondermijningsfenomenen en criminele netwerken die in onze regio actief zijn. De ondermijningsbeelden
georganiseerde criminaliteit tegen te gaan, zowel preventief als repressief. Een veilige werkomgeving van de betrokken ambtenaren, het beter inrichten van de organisatie (informatiebeveiliging- en deling) en medewerkers bij betrokken zijn, zorgen ervoor dat de
Polarisatie en radicalisering De aanpak van radicalisering en terrorisme is inmiddels een van de belangrijkste thema’s in het internationale en nationale veiligheidsveld. Dit werkt door naar gemeenten, die de regie hebben op de lokale aanpak en ook een belangrijke rol vervullen in de signalering van de problematiek.
laten zien dat het noodzakelijk is om ondermijnende
Casuïstiek Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad
hun inwoners, in het bijzonder tijdens rampen en
criminaliteit aan te pakken. Bijna dagelijks openbaren
crisis. Het belang van een goede preparatie op crisis
zich signalen aangaande hennepteelt, productie
De hoeveelheid casuïstiek op dit thema is de
en rampen werd de afgelopen jaren almaar verder
van synthetische drugs, leegstaande woningen en
onderstreept. Er is een trend waarneembaar waarbij
bedrijfspanden die voor andere doeleinden worden
de traditionele manier van opschalen binnen de GRIP-
gebruikt, dumpingen van drugsafval, witwaspraktijken,
structuur steeds vaker lijkt te worden verdrongen door
illegale thuisprostitutie, arbeidsuitbuiting en criminele
openbaar bestuur een algemene zorgplicht voor
een niet-acute, dreigende en langdurige crisis. De rol
uitbuiting van kwetsbare doelgroepen. Ook zijn er
afgelopen jaren gering gebleken. Het gegeven dat weinig casuïstiek is behandeld kan betekenen dat de problematiek in onze regio beperkt is, maar kan daarentegen ook impliceren dat medewerkers nog onvoldoende getraind zijn in het signaleren ervan.
SVBBL
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 15
2.3.6 Strategisch thema 1: Digitale criminaliteit Digitale criminaliteit is een verzamelbegrip voor cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Cybercrime betreft een vorm van criminaliteit waarbij ICT-middelen/ systemen zowel doel als middel zijn. Voorbeelden daarvan zijn ransomware, het vernielen van data en hacken. Feitelijkheden die voor de digitalisering niet bestonden. Gedigitaliseerde criminaliteit omvat criminaliteit waarbij ICT-middelen/systemen enkel faciliterend zijn om het doel te bereiken. Voorbeelden zijn de online drugshandel, internetfraude en aan- en verkoopfraude. Kortom, traditionele criminaliteit gepleegd met digitale middelen. Digitale criminaliteit is gekozen als strategisch thema omdat het als een rode draad door meerdere veiligheidsvelden heen loopt en er sprake is van een duidelijke toename over de afgelopen jaren. Het aantal politieregistraties in SVBBL op het thema cybercriminaliteit is in 2021 bijna vertienvoudigd ten opzichte van 2018 (68 tegenover 7). Het aantal politieregistraties op het thema horizontale fraude (vorm van criminaliteit waarbij burgers andere burgers oplichten, bijvoorbeeld WhatsApp-fraude) is nagenoeg verdubbeld in 2021 ten opzichte van 2018. Daarbij dient te worden vermeld dat verschillende delicten onder verschillende classificaties kunnen worden ondergebracht, wat het beeld op de exacte omvang enigszins beperkt.
SVBBL
Uit onderzoeken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) uit 2019 en 2021 blijkt dat in deze jaren respectievelijk 13% en 17% van de Nederlandse bevolking van 15 jaar en ouder aangaf slachtoffer te zijn geweest van een of meerdere cybercrimedelicten. Ook concludeerde het CBS dat maar een klein deel van de slachtoffers melding of aangifte doet bij de politie. Een lage meldings- en aangiftebereidheid verklaart daarom mogelijk waarom er sprake is van discrepantie tussen de cijfers van de politie en de mate van slachtofferschap die het CBS heeft gemeten in 2019 en 2021. Sinds 2021 hebben meerdere Zuid- en NoordLimburgse gemeenten, Provincie Limburg, PVO/ ECCW, Cyberteam van de politie en het Openbaar Ministerie zich verenigd in de Taskforce Cyber Limburg. De Taskforce is een samenwerking om gemeentegrensoverschrijdend met elkaar samen te werken en burgers en ondernemers weerbaar te maken en te beschermen tegen deze vorm van criminaliteit. Om te voorkomen dat burgers en ondernemers in de gemeenten slachtoffer worden van cybercrime, gaat de Taskforce in gezamenlijkheid preventiemaatregelen treffen en de lokale weerbaarheid van kwetsbare groepen versterken door middel van voorlichting- en communicatiecampagnes. Daarnaast is professionalisering en expertise opbouwen op dit thema een voorwaarde om adequaat te kunnen reageren.
Gezien de ontwikkelingen de afgelopen jaren is digitale criminaliteit een van de geprioriteerde thema’s.
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 16
2.3.7 Strategisch thema 2: Zorg en Veiligheid Sinds de decentralisaties in 2015 in het sociaal domein zijn er op lokaal, regionaal en provinciaal niveau steeds meer samenwerkingen ontstaan op thema’s op het snijvlak van zorg en veiligheid. Zowel in de interne organisaties bij gemeenten, als extern bij ketenpartners zijn vele professionaliseringslagen gemaakt en is de samenwerking in de loop der jaren verbeterd. Net als digitale criminaliteit loopt ook dit thema als een rode draad door meerdere veiligheidsvelden heen en is het gezien de ernst en omvang ervan van belang dat dit overkoepelend thema extra aandacht krijgt de komende jaren. De volgende thema’s vallen onder Zorg en Veiligheid:
• Geweld in afhankelijkheidsrelaties (huiselijk geweld en kindermishandeling). (2.3.1) • Verward gedrag, verwaarlozing, verslaving. (2.3.1) • Criminaliteit, detentie en (na)zorg. (2.1) • Jeugdproblematiek. (2.3.3) • Polarisatie in relatie tot diversiteit/discriminatie/radicalisering. (2.3.5) • Misbruik sociale voorzieningen en ondermijningseffecten. (2.3.5) • Mensenhandel, uitbuiting en prostitutie. (2.1)
SVBBL
3. Geprioriteerde thema’s
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 17
In het vorige hoofdstuk is een beknopte
Per veiligheidsveld/strategisch thema wordt
meest effectieve interventies. De gemeenten zijn
omschrijving gegeven van de actuele stand van
toegelicht wat het behelst en wat de doelstellingen
hierin regisseur en bewaken de voortgang van het
zijn voor 2023-2026. De vertaalslag naar de
proces. Indien blijkt dat een casus te complex is, vindt
uitvoering wordt gemaakt in de lokaal op te stellen
opschaling plaats naar het Zorg- en Veiligheidshuis
uitvoeringsprogramma’s. Vanzelfsprekend wordt
Parkstad (ZVHP). Onder regie van het ZVHP wordt
ten aanzien van gemeenschappelijke prioriteiten
vervolgens ingezet op een persoonsgerichte aanpak.
zaken van de vijf veiligheidsvelden en de twee strategische thema’s. In alle veiligheidsthema’s is de afgelopen jaren geïnvesteerd. De realiteit is echter dat de vraag vanuit inwoners naar leefbaarheid en veiligheid te allen tijde groter is dan hetgeen geleverd kan worden met de
zoveel mogelijk eenduidigheid aangebracht in de uitvoeringsprogramma’s van de SVBBL-gemeenten.
Doelstellingen 2023-2026: 1. Overlast signaleren wij in een vroeg stadium en
beschikbare middelen en personele capaciteit.
1. Veilige woon- en leefomgeving: overlast
Daarom dienen keuzes te worden gemaakt
pakken wij samen met onze ketenpartners aan. Urgente
In het vorige hoofdstuk is gebleken dat de gemelde
casuïstiek krijgt direct prioriteit en wordt meteen
op basis van de actuele veiligheidssituatie,
overlast in de SVBBL-gemeenten de afgelopen jaren
opgepakt;
waarmee een aantal thema’s de komende jaren
is toegenomen. Het betreft overlast jeugd, overlast
bovengemiddeld aandacht krijgt. Voor de
van kwetsbare personen met verward gedrag en
periode 2023 tot en met 2026 betreffen dit de volgende thema’s: 1. Veilige woon- en leefomgeving: overlast kwetsbare personen met verward gedrag en woonoverlast;
2. Jeugd en Veiligheid: jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit;
3. Integriteit en Veiligheid: ondermijnende criminaliteit;
4. Digitale criminaliteit; 5. Zorg en veiligheid.
SVBBL
woonoverlast. Overlast jeugd wordt in deze paragraaf buiten beschouwing gelaten omdat dit thema in de volgende paragraaf ter sprake komt. Doordat hulpbehoevende en kwetsbare inwoners steeds langer thuis wonen en burgers zelfredzaam
2. Bij woonoverlast werken wij volgens de escalatieladder van de Wet aanpak woonoverlast. In uiterste gevallen wordt een gedragsaanwijzing opgelegd;
3. In regionaal verband onderzoeken wij de effectiviteit en meerwaarde van beleidsregels woonoverlast.
Deze overlast kan zich voordoen in de openbare ruimte,
2. Jeugd en Veiligheid: jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit
maar ook in de directe woonomgeving. Voor de aanpak
Ieder kwartaal bespreekt de Driehoek SVBBL de
van dergelijke overlastproblematiek zijn binnen de
belangrijkste leefbaarheids- en veiligheidstrends. In de
SVBBL-gemeenten op lokaal niveau overlegstructuren
afgelopen jaren kwamen de thema’s jeugdoverlast- en
ingericht waarbinnen een integrale casusaanpak door
criminaliteit steeds prominent naar voren. Aanvullend
ketenpartners is geborgd. Per casus wordt hierin
daarop is in 2022 een onderzoek gepubliceerd door de
maatwerk verricht waarbij wordt gekeken naar de
Taskforce Jeugdige Ondermijners, onderdeel van het
dienen te zijn, leidt dit in sommige gevallen tot overlast.
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 18 Regionaal Informatie- en Expertisecentrum
een aanpak op maat die bestaat uit (een
Limburg. Uit dit onderzoek is gebleken dat ook
combinatie van) preventie, repressie en
ondermijnende jeugdcriminaliteit nadrukkelijk
nazorg;
zijn intrede heeft gedaan in Limburg en veel jeugdigen hier op allerlei manieren mee in aanraking komen. Zowel in de Driehoek SVBBL als in de Driehoek Parkstad is bestuurlijk en ambtelijk de behoefte naar voren gekomen om structureel te investeren in dit veiligheidsveld.
Doelstellingen 2023-2026: 1. Wij leggen zoveel als mogelijk de verbinding met jongeren en jeugdgroepen en zetten met behulp van jeugd- en jongerenwerk en straatcoaches in op een zinvolle besteding van vrije tijd en het benutten van de talenten van jongeren;
5. In Parkstadverband continueren wij de samenwerking met onze ketenpartners en zetten wij in op meer eenduidigheid in ons beleid, betere informatie-uitwisseling en effectievere aanpakken van jeugdoverlast en (ondermijnende) jeugdcriminaliteit.
3. Integriteit en Veiligheid: ondermijning De afgelopen jaren is veel progressie geboekt in de aanpak van ondermijning. Tegelijkertijd heerst er ook het besef dat we samen met onze partners nog veel winst kunnen en moeten behalen. Wij blijven daarom
2. Meldingen van inwoners worden actief
hard werken om de bestaande aanpak te
opgepakt en zij ontvangen zoveel als mogelijk
verbeteren en de lokale en maatschappelijke
een terugkoppeling van wat met hun melding
weerbaarheid te verhogen.
gebeurt;
3. Middels de (structurele) inzet van jeugden jongerenwerkers, straatcoaches, Boa’s en politie zetten wij in op vroegsignalering en verkrijgen wij periodiek een actueel beeld van de jeugdgroepen, overlastlocaties en problematische individuen;
4. Problematische individuen, jeugdgroepen en structurele overlastlocaties krijgen
SVBBL
Daarnaast analyseren wij in samenwerking met ketenpartners nieuwe fenomenen op het gebied van ondermijning en ontwikkelen daar waar nodig een gerichte aanpak. Ook blijven wij inzetten op het creëren van bewustwording onder inwoners, ondernemers en ketenpartners en streven wij naar het verder verhogen van de meldingsbereidheid.
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 19
Doelstellingen 2023-2026: 1. Er wordt gewerkt aan het verder versterken van de weerbaarheid van gemeenten tegen de invloed van ondermijning en de bewustwording en veiligheid van decentrale politieke ambtsdragers zoals burgemeesters, wethouders en raadsleden alsook ons personeel. Daarnaast wordt ingezet op het verbeteren van onze informatiepositie (data-analyse);
2. We werpen barrières op en plegen interventies tegen verschillende vormen van criminaliteit in wijken en buurten op bestuurlijk, strafrechtelijk en fiscaal gebied;
3. We zetten in op regionale samenwerking met de ondermijningstafel SVBBL en het Regionaal Interventieteam Parkstad;
klassieke vormen van criminaliteit te plegen. Denk bijvoorbeeld aan oplichting, fraude en drugshandel. Met het in 2021 gestarte samenwerkingsverband onder de naam Taskforce Cyber wordt de komende jaren geïnvesteerd op dit thema.
Doelstellingen 2023-2026: 1. Daar waar mogelijk binnen de bestaande capaciteit, wordt uitvoering gegeven aan de diverse interventies in de vorm van voorlichtingscampagnes die gericht zijn op het verhogen van de weerbaarheid van inwoners en ondernemers tegen slachtofferschap van deze vorm van criminaliteit.
5. Zorg en veiligheid De afgelopen jaren zijn veel investeringen gedaan en aanpakken
4. We maken gebruik van de City Deal Zicht op Ondermijning,
ontwikkeld op thema’s die vallen onder zorg en veiligheid. De
waardoor we beter zicht krijgen op de voedingsbodem van
meervoudige problematiek waar casus-subjecten mee te maken
ondermijnende criminaliteit in wijken en buurten;
hebben, heeft vaak grote impact op het welzijn van de persoon
5. We houden ons Damocles- en Bibob-beleid actueel;
zelf alsook op diens (woon)omgeving.
6. Inwoners en ondernemers krijgen voorlichting over
Doelstellingen 2023-2026:
ondermijning, de gevolgen ervan en de mogelijkheden om signalen anoniem te melden.
4. Digitale criminaliteit: Mede als gevolg van de digitalisering van de samenleving is er sprake van een sterke toename van digitale criminaliteit. Ook gebruiken criminelen steeds vaker digitale middelen om
1. We zetten in op het verder versterken van de samenwerking met ketenpartners en het verbeteren van de persoonsgerichte aanpak op de diverse zorg- en veiligheidsthema’s;
2. We nemen deel aan de pilot voor de re-integratie van exgedetineerden in de maatschappij en continueren deze pilot indien deze succesvol is.
SVBBL
4. Strategische uitgangspunten
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 20
In dit hoofdstuk komen de strategische
stadium aanpakken, dat erger wordt voorkomen. Daar
en het sociaal domein bittere noodzaak. Aspecten
uitgangspunten van het integraal
waar repressie of zorg noodzakelijk is, pakken we ook
van de aanpak zijn vroegsignalering, awareness en
door.
kennis bij sociaal wijkteam(s), vroegtijdige interventie,
veiligheidsbeleid aan bod. Deze strategische pijlers vormen de basis voor de te hanteren werkwijze de komende jaren. Informatiegestuurd
Samen en integraal We werken samen en integraal in verbinding met interne en externe partners.
tijdige opschaling, persoonsgerichte aanpak, inzet Zorg- en Veiligheidshuis en Veilig Thuis en casus- en procesmanagement.
Belangrijke externe partners zijn politie, Openbaar
Communicatief en betrokken
Ministerie, Regionaal Informatie- en Expertise
Inwoners en maatschappelijke partners kunnen
Centrum (RIEC), Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad,
onveilige situaties in veel gevallen signaleren en
Veilig Thuis en Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Maar
soms ook zelf aanpakken. Als zij zich betrokken
ook woningcorporaties en zorginstellingen hebben
voelen bij de aanpak van overlast, verloedering
een belangrijke rol in het voorkomen en aanpakken
en kleine criminaliteit verbetert dat bovendien de
van veiligheidsproblemen.
veiligheid(beleving) in de buurt.
Intern verstevigen we de afstemming en
Risicobewustzijn, zelfredzaamheid en signalering
samenwerking met andere beleidsvelden, omdat
(bijvoorbeeld via deelname aan Burgernet en
veiligheid verbinding heeft met en ook impact heeft
WhatsApp groepen) zijn belangrijke vormen
op andere beleidsvelden als welzijn, zorg, jeugd,
van betrokkenheid en worden door ons blijvend
zijn we sneller in staat om in te springen op
onderwijs en ruimtelijke omgeving. We pakken
gestimuleerd.
actuele – en soms gemeentegrens overstijgende –
problemen aan vanuit een gedeelde visie en aanpak
veiligheidsproblematiek die gerelateerd is aan dit
van veiligheid, zorg en ruimtelijke kwaliteit.
We werken op basis van actuele en correcte informatie. We registreren, verzamelen, analyseren en interpreteren data/gegevens om op basis daarvan inhoud te geven aan beleid en uitvoering, en te beslissen over de aanpak van veiligheidsproblemen. De lokale driehoek SVBBL geldt als voornaamste gremium waarbinnen deze beslissingen worden genomen. Ten aanzien van het thema Jeugd en Veiligheid is het streven om medio 2023 de beschikking te hebben over een informatieknooppunt voor de Parkstadgemeenten en ketenpartners. Hiermee
thema.
Daadkrachtig We willen (potentiële) problemen tijdig signaleren, zoveel mogelijk voorkomen of in een zodanig vroeg
Dit vraagt ook om effectieve communicatie van onze kant. We laten weten wat we doen, en wat onze
Voor de aanpak van complexe problematiek (personen
burgers van ons mogen verwachten. Maar ook wat wij
met meervoudige sociale en veiligheidsproblematiek,
van hen verwachten.
die overlast veroorzaken en vormen van geweld/ criminaliteit plegen) is samenwerking tussen veiligheid
SVBBL
5. Borging
Integraal Veiligheidsplan SVBBL / 21
In dit hoofdstuk wordt kort ingegaan op de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de beleidskaders, hoe monitoring en evaluatie plaatsvindt en de financiële consequenties.
5.1 Uitvoering Het integraal veiligheidsplan 2023-2026 wordt door de gemeenteraden vastgesteld als onderdeel van het lokale veiligheidsbeleid. Ter uitvoering daarvan worden een- of tweejarige lokale uitvoeringsprogramma’s opgesteld en door de colleges van burgemeester en wethouders vastgesteld. Bij de totstandkoming van deze uitvoeringsprogramma’s betrekken wij de gemeenteraad.
5.2 Monitoring en evaluatie Tussentijdse monitoring vindt plaats binnen de lokale driehoek SVBBL. Evaluatie van de uitvoeringsprogramma’s vindt jaarlijks of tweejaarlijks plaats. Evaluatie van het voorliggend integraal veiligheidsplan en de behaalde resultaten in de uitvoering bij de SVBBL-gemeenten vindt plaats in 2026.
5.3 Financiële consequenties De gemeenteraden van de individuele gemeenten stellen het budget vast voor het uitvoeren van het beleid. Dit gebeurt naar aanleiding van het uitvoeringsprogramma, via separate voorstellen of via de P&Ccyclus. De lokale invulling van de focus kan dan ook per gemeente verschillen.
SVBBL
SVBBL is een samenwerking van: