7 24-28 Bijlage 1 Beleidskader jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028_161891

Het is cruciaal dat onderwijs, jeugdzorg en het voorliggende veld zoveel mogelijk met elkaar worden verknoopt. Dat wat er binnen en buiten schooltijd qua ondersteuning aan jeugdigen wordt geboden, moet zoveel mogelijk op elkaar zijn afgestemd. Het zijn immers dezelfde kinderen. De kern is dat de samenhang tussen de drie levensdomeinen van de jeugdige centraal wordt gesteld. Thuis, daginvulling (kinderopvang/school/ werk) en vrije tijd vormen de inhoudelijke basis voor de ondersteuning, met normalisering en integraliteit als kompas.

De focus in de verbinding tussen Onderwijs en Jeugddomein concentreert zich op de basis op orde. Het knooppunt is het instrument om de uitvoering in verbinding tot stand te brengen van: • Schoolarrangementen4 - versterking van de basisondersteuning op alle locaties basis- en voortgezet onderwijs • Doelgroep-arrangementen - versterking van de extra ondersteuning in (voortgezet) speciaal (basis)onderwijs • Arrangementen behandeling-zorg-onderwijs – ondersteuning op maat als behandeling en zorg voorliggend is.

5.3 OOGO Inhoudelijke thema’s Een gelijke focus maakt het voor gemeenten, samenwerkingsverband, schoolbesturen en scholen mogelijk om samen een afgestemd, passend en sluitend ondersteuningscontinuüm voor jeugd te realiseren. De beleidsagenda bestuurlijke samenwerking onderwijs en gemeenten ZuidLimburg wordt per subregio vertaald in een uitvoeringsagenda. De gezamenlijk vastgestelde thema’s die worden besproken in de OOGO’s:

1. Inclusie bevorderen en segregatie tegengaan • Basis op orde - schoolarrangementen • Doelgroep-arrangementen OnderwijsJeugdhulp (DOJ) sbo/so/vso • Arrangementen behandeling-zorg-onderwijs 2. Samen duiden, samen doen Expertise verknopen door integrale samenwerking in doorgaande leer- en ontwikkelingslijnen • Samen Duiden – Samen Doen – Samen Door • Knooppunten • Doorzettingsmacht 3. Gelijke kansen voor jeugdigen en gezondheid bevorderen - van 0 tot 24 jaar • Investeren in de 0-4-jarigen • Gezonde scholen voor de toekomst • Voorkomen en bestrijden onderwijsachterstanden 4. Gezonde, veilige en toekomstbestendige onderwijshuisvesting • Dekkende spreiding van voorzieningen SBO/(V)SO • Gebouwen aanpassen voor inclusie • Kindcentra stimuleren 5. Adaptief leerlingvervoer • Uitvoering enten op de voorgaande beleidsafspraken

4

Het opstellen van een schoolarrangement gericht op preventie is een complexe opgave. Daarvoor is interprofessionele samenwerking nodig tussen verschillende partners (scholen, gemeente, jeugdhulpverlening, jeugdgezondheidszorg, schoolmaatschappelijk werk, etc.) die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor onderwijs en zorg aan

Voor het geval geschillen zich voordoen, is voorzien in aansluiting bij de betreffende landelijke geschillencommissie.

kinderen. Hierbij is aandacht voor de doorgaande lijn van voorschool naar basisonderwijs, naar voortgezet onderwijs, naar middelbaar beroepsonderwijs van belang. Dit kan bijvoorbeeld ook het ter beschikking stellen van vrij toegankelijk sociaal maatschappelijk werk zijn.

48

Beleidskader

Jeugdhulp Zuid-Limburg

49

5.4 Netwerksamenwerking Onderwijs – Gemeenten Zuid-Limburg

5.5 Wat willen we bereiken?

De samenwerking tussen onderwijs en gemeenten vraagt intensieve afstemming van intersectorale samenwerking tussen heel veel partners — elk met eigen dynamiek en uitdagingen — in een uitgebreid netwerk. Een netwerk waarin veel raderen in elkaar moeten grijpen. Een zoektocht, zo niet ontdekkingsreis van jaren waarin de Centrale Beleidsgroep Zuid-Limburg een verbindende rol zag en ziet in het initiëren en faciliteren van de samenwerking tussen onderwijs en gemeenten op ZuidLimburgse schaal door het maken van kaderafspraken. Daaraan gekoppeld uitwerking en uitvoering op de schaal van subregio ’s, gemeenten en wijken.

Samenstel en samenspel gevat in een schema:

UA

m Aw |U

ng eli p p

Bel eid so n

be lei ds ag

|O OG

Werkgroep Tour de Werkplaatsen

e ov

eg io

m

m

Aw

o

eg io

|U

sd

p UA

l |

rr

UA

vo Uit

pe

B

id ele

g

gs

rr

Aw

g

rl e

A

in

pe

|U

in

h

| U

er

50

g

h

m

pl

o

er

or

tv

UA

vo Uit

m

rl e

we

Ui

rki

ng

Ter ug ko

UA pl |

h m

OO GO WN

rg bu Lim idZu L da OP en OG |O

g le er

Cen tra le

io eg rr pe

Werkgroep DOJ Doelgroeparangementen Onderwijs-jeugdhulp

H M g O elin ikk tw

Uit vo er in gs ov

Centrale begeleidingsgroep

(Op weg naar een inclusieve samenleving met) Inclusiever onderwijs, gericht op preventie, thuisnabij vormgegeven in krachtige, energieke voorscholen en scholen (kindcentra) met voldoende ondersteuning vanuit jeugdzorg, jeugdgezondheidszorg, maatschappelijk werk, via intensieve interprofessionele samenwerking: vindplaats is onze gezamenlijke werkplaats.

in er

gs

e ov

Beleidskader

Jeugdhulp Zuid-Limburg

51

Bijlage 1 Definitielijst

Bovenregionaal Expertisenetwerk Nederland telt 8 Bovenregionale Expertisenetwerken Jeugd die voorkomen dat jeugdigen met complexe hulpvragen tussen wal en schip vallen. Vanuit een onafhankelijke positie ondersteunen ze de jeugdhulpregio’s en de regionale expertteams om samen met jeugdigen, ouders, hulpverleners en gemeenten een onvoorwaardelijke oplossing te vinden. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport geeft opdracht en financiert de bovenregionale netwerken. Contractregieteam Multidisciplinaire gemeentelijke teams die komende jaren met gecontracteerde zorgaanbieders sturen op de contractafspraken en het realiseren van de transformatiedoelen. Dit is een vorm van samenwerking gebaseerd op gelijkwaardigheid en partnerschap. Elk segment heeft een eigen contractregieteam. Doorstroom (binnen segment) Startdatum van de toewijzing ligt tussen 14 dagen voor de einddatum van de vorige toewijzing en 14 dagen erna. Expertteam Het expertteam bestaat uit professionals van gemeenten, jeugdhulpaanbieders en Bureau Jeugdzorg Limburg. Zij buigen zich over complexe casussen waar medewerkers van gemeenten of jeugdhulpaanbieders, artsen of praktijkondersteuners niet mee verder komen. Dat kan bijvoorbeeld doordat ze tegen wachtlijsten aan lopen of omdat de begeleiding voor de jeugdige niet wordt opgepakt.

Het expertteam kan door het samen bespreken van deze casus adviezen geven en zorgen dat hulp alsnog snel van start gaat. Het expertteam is door de stuurgroep Zuid-Limburg in het leven geroepen en heeft daardoor bevoegdheden om een ‘doorbraak’ te bereiken.

52

Beleidskader

Jeugdhulp Zuid-Limburg

Gecertificeerde instellingen Gecertificeerde instellingen (GI’s) worden gecertificeerd om maatregelen in het kader van de jeugdbescherming en jeugdreclassering te mogen uitvoeren. Zij moeten voldoen aan landelijke kwaliteitseisen. Gesloten jeugdhulp In sommige situaties is het nodig om vrijheidsbeperkende maatregelen in te zetten, bijvoorbeeld wanneer een jeugdige zich (structureel) onttrekt aan de hulpverlening die nodig is om voldoende veilig, zelfstandig en zelfredzaam op te groeien. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om verblijf in een gesloten instelling. Dit kan zowel vrijwillig als gedwongen plaatsvinden. Er is wel altijd een rechterlijke uitspraak nodig. De gesloten jeugdhulp maakt onderdeel uit van GIKJ. Gezinsplan Het plan waarin (als hulpmiddel bij 1Gezin, 1Plan, 1Regisseur) heldere afspraken en resultaten, verantwoordelijkheden en regie tussen gemeenten en/of gecertificeerde instellingen en betrokken zorgaanbieders worden vastgelegd. Het Gezinsplan geeft daarmee overzicht aan het gezin en versterkt zo de mogelijkheid van ouders om regie te voeren op hun hulpvraag. Hernieuwde instroom (in segment) Startdatum van de toewijzing ligt 180 dagen na de einddatum van de vorige toewijzing. Instroom (binnen segment) Er is geen vorige toewijzing binnen dit segment.

Jeugdhulp Bij hulpvragen over opgroeien en opvoeden van jeugdigen, maar ook bij psychische problematiek of jeugdigen met een (licht) verstandelijke beperking, dan is er jeugdhulp beschikbaar. Dit varieert van begeleidingstrajecten tot intensieve behandeling. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van een adequaat jeugdhulp aanbod en maken hierover afspraken met gespecialiseerde zorgaanbieders.

53

Jeugdigen Kinderen en jongeren tot 18 jaar. Bij jeugdzorg kan het ook gaan om jongeren tot 23 jaar als er sprake is van verlengde jeugdzorg. In onze regio gebruiken we voor deze hele groep de aanduiding jeugdigen. Jeugdbescherming Jeugdbescherming is dwingend door de rechter opgelegd wanneer een gezonde en veilige ontwikkeling van een jeugdige (ernstig) wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet (voldoende) helpt. Denk aan een onder toezichtstelling, ontzetting uit de ouderlijke macht of ontheffing uit de ouderlijke macht. Gecertificeerde Instellingen voeren jeugdbescherming uit. Jeugdreclassering Jeugdreclassering is bedoeld voor jeugdigen die met de politie of leerplicht in aanraking zijn gekomen en voor wie de rechter een jeugdreclasseringsmaatregel heeft uitgesproken. Er volgt dan een begeleidingstraject met als doel om, in samenwerking met ouders en netwerk, het gedrag te veranderen en herhaling te voorkomen. Gecertificeerde Instellingen voeren jeugdreclassering uit. Jeugdzorg Jeugdzorg is de verzamelnaam voor alle vormen van jeugdhulp, inclusief jeugdbescherming en jeugdreclassering. Kritische prestatie indicator (KPI) Gemeenten stellen indicatoren vast om te meten of de inhoudelijke beleidsdoelen behaald worden. Hierover gaan zij in gesprek met zorgaanbieders. Een indicator is kritiek als deze van doorslaggevend belang is voor het behalen van de doelstellingen.

Ouders We spreken in dit beleidskader veelal over ouders. We bedoelen niet alleen de biologische ouders. Dit kunnen ook andere personen zijn die de opvoedingstaken/verantwoordelijkheden voor een jeugdige op zich nemen, zoals pleegouders.

54

Recidive (binnen segment) Startdatum van de toewijzing ligt tussen 14 en 180 dagen na de einddatum van de vorige toewijzing. Segmenten Verschillende vormen van jeugdzorg zijn geclusterd op basis van de nodige expertise en het beoogde doel. Deze clustering noemen we segmentering. In Zuid-Limburg kennen we de volgende segmenten: 1. Hoog specialistische jeugdhulp (GIK-J) en het gedwongen kader (GI’s) 2. Wonen 3. Ambulant (groep en individueel) 4. Crisis Per segment zijn contracten afgesloten, ontwikkeldoelen geformuleerd en contractregieteams samengesteld. Segment ambulant Ambulante jeugdhulp gaat over hulp die jeugdigen en hun gezinnen krijgen in hun thuissituatie, op school of een andere plek waar zich (ingewikkelde) hulpvragen voordoen bij het opgroeien en/of opvoeden. Denk bijvoorbeeld aan verschillende vormen van behandeling en begeleiding. Dit kan in groepsverband of individueel worden geboden, en variëren van ’lichte’ ondersteuning tot specialistische hulpverleningstrajecten om een jeugdige thuis te laten wonen. Segment crisis Wanneer er sprake is van een acute crisissituatie, dan is er ambulante crisishulp of crisisverblijf beschikbaar door het regionale samenwerkingsverband Crisishulp Jeugd Zuid-Limburg. Iedereen werkt samen volgens vaste protocollen en werkafspraken om een crisissituatie zo snel mogelijk op te lossen en/of perspectief te bieden voor vervolghulp.

Beleidskader

Segment GIK-J Gesloten en intensief klinische jeugdhulp (GIK-J) richt zich op kwetsbare jeugdigen met gedragsen/of psychiatrische problematiek, vaak ook nog in combinatie met een verslaving en/of een verstandelijke beperking. Door de combinatie en zwaarte van problematieken hebben deze jeugdigen zeer gespecialiseerde zorg nodig. De jeugdregio Zuid-Limburg heeft besloten om één opdrachtnemer te contracteren. Deze opdrachtnemer is een samenwerkingsverband van meerdere aanbieders, omdat het zeer specialistische hulpverlening is die niet door één aanbieder kan worden geboden. Segment wonen Dit segment gaat over het woonaanbod voor jeugdigen die tijdelijk of langdurig niet thuis kunnen wonen. Wanneer de thuissituatie geen veilige woonomgeving voor de jeugdige vormt, moet er een alternatieve woonvorm gevonden worden. Bijvoorbeeld in een pleeggezin, gezinshuis, leefhuis of begeleid zelfstandig wonen. Stapeling (binnen segment) Startdatum van de toewijzing ligt meer dan 14 dagen voor de einddatum van de vorige toewijzing. Verwerving ‘Verwerven’ is een verzamelterm voor meerdere manieren waarop gemeenten afspraken maken over het afnemen van diensten bij zorgaanbieders. Bijvoorbeeld door middel van subsidiëring of het inkopen van zorg via een aanbestedingstraject.

Afhankelijk van de manier van verwerven gelden er andere soorten contracten en worden er verschillende afspraken gemaakt over bijvoorbeeld verantwoording. Zorg in natura Hulp en zorg op basis van de Jeugdwet, welke in natura door de zorgaanbieder is geleverd aan de jeugdige (en diens ouder(s)). Dit is dus exclusief PGB gefinancierde hulp. Zorg in natura wordt rechtstreeks door gemeenten aan zorgaanbieders vergoed.

Jeugdhulp Zuid-Limburg

55

Bijlage 2 Resultaten

1. Instroom • Neemt af bij ambulante jeugdzorg door samenwerking voorliggend veld/ onderwijs, afbakening jeugdzorg en stevige lokale teams (lichte vormen). • Neemt toe bij ambulante jeugdzorg door ambulantisering van wonen/GIKJ (zware vormen). • Neemt toe (korte termijn) bij wonen door verschuiving van GIKJ naar wonen. • Neemt af (langere termijn) bij wonen door ambulantisering. • Neemt af bij GIKJ door ambulantisering, de mogelijkheden van wonen en pilot achtervang. 2. Uitstroom • Neemt toe door afbakening jeugdzorg bij ambulante jeugdzorg. • Neemt toe bij leefhuizen en GIKJ door meer gezinsgericht verblijf. 3. Zorgduur • Neemt af door afbakening jeugdzorg bij ambulante jeugdzorg. • Neemt af bij wonen en GIKJ door integrale samenwerking en geen verhuizing meer van jeugdige tussen de woonvoorzieningen.

Hieronder staat welke resultaten we verwachten met de inzet op de geprioriteerde doelen vanuit de

4. Recidive

regio en de inzet van de lokale gemeenten op hun verantwoordelijkheden. Voor de ambulante jeugdhulp,

• Neemt af door eerder juiste hulp, integrale samenwerking, nazorg en warme overdracht.

wordt dit alleen gemeten in het dashboard voor de 13

5. Clienttevredenheid

gemeenten, Heerlen, Voerendaal en Landgraaf kopen

• Neemt toe, er wordt beter geluisterd naar de jeugdige, het perspectief van hun staat centraal en zij voeren hun eigen regie.

deze zorg zelf in.

56

Beleidskader

Jeugdhulp Zuid-Limburg

57

jeugdhulpzuidlimburg.nl